Difference between revisions of "Resurrectio Domini"

From Wiki
Jump to navigation Jump to search
(Created page with "<table width="100%"> <tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> HIC INCIPIT ORDINALE DE RESURREXIONE DOMINI NOSTRI JHESU CHRISTI </td><td> </td><td> </td></tr> <t...")
 
 
Line 29: Line 29:
 
<tr><td> Consultor </td><td> rdms0019 </td><td> </td><td> arluth dout thymmo yma </td><td> Arloedh, dout dhymmo yma </td><td> Lord, a fear there is to me. </td></tr>
 
<tr><td> Consultor </td><td> rdms0019 </td><td> </td><td> arluth dout thymmo yma </td><td> Arloedh, dout dhymmo yma </td><td> Lord, a fear there is to me. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0020 </td><td> </td><td> ha preder mur a vn dra </td><td> ha preder meur a unn dra -              20 </td><td> And much thought of one thing </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0020 </td><td> </td><td> ha preder mur a vn dra </td><td> ha preder meur a unn dra -              20 </td><td> And much thought of one thing </td></tr>
<tr><td> </td><td> rdms0021 </td><td> </td><td>  an corf eth hythev yn pry </td><td> a'n korf eth hedhyw dhe'n pri - </td><td> (The body this day goes to earth ;) </td></tr>
+
<tr><td> </td><td> rdms0021 </td><td> </td><td>  an corf eth hythev yn pry </td><td> a'n korf eth hedhyw dhe'n pri - </td><td> (The body this day goes to earth&#160;;) </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0022 </td><td> </td><td> ioseph baramathia </td><td> Ioseph Baramathia </td><td> That Joseph of Arimathea </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0022 </td><td> </td><td> ioseph baramathia </td><td> Ioseph Baramathia </td><td> That Joseph of Arimathea </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0023 </td><td> </td><td> the laddra map maria </td><td> dhe ladra mab Maria </td><td> May steal the Son of Mary, </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0023 </td><td> </td><td> the laddra map maria </td><td> dhe ladra mab Maria </td><td> May steal the Son of Mary, </td></tr>
Line 36: Line 36:
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 5 </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 5 </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0025 </td><td> </td><td> ytho pyth yv the cusyl </td><td> Ytho, pyth yw dha gusul                25 </td><td> Now what is thy advice 2.i; </td></tr>
 
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0025 </td><td> </td><td> ytho pyth yv the cusyl </td><td> Ytho, pyth yw dha gusul                25 </td><td> Now what is thy advice 2.i; </td></tr>
<tr><td> </td><td> rdms0026 </td><td> </td><td> worth an dra-na the wruthyl </td><td> orth an dra ma dhe wruthyl? </td><td> To do about that thing ? </td></tr>
+
<tr><td> </td><td> rdms0026 </td><td> </td><td> worth an dra-na the wruthyl </td><td> orth an dra ma dhe wruthyl? </td><td> To do about that thing&#160;? </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0027 </td><td> o </td><td>  lauar lemmyn </td><td> Lavar lemmyn, </td><td> Say now </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0027 </td><td> o </td><td>  lauar lemmyn </td><td> Lavar lemmyn, </td><td> Say now </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0028 </td><td> </td><td> ha ty a vyth rewarddys </td><td> ha ty a vydh rewardys </td><td> And thou shalt be rewarded </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0028 </td><td> </td><td> ha ty a vyth rewarddys </td><td> ha ty a vydh rewardys </td><td> And thou shalt be rewarded </td></tr>
Line 53: Line 53:
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 7 </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 7 </td><td> </td><td> </td></tr>
<tr><td> Joseph </td><td> rdms0037 </td><td> </td><td> syr pilat thys lowene </td><td> Syrr Pilat, dhis lowena! </td><td> Sir Pilate, joy to thee ! </td></tr>
+
<tr><td> Joseph </td><td> rdms0037 </td><td> </td><td> syr pilat thys lowene </td><td> Syrr Pilat, dhis lowena! </td><td> Sir Pilate, joy to thee&#160;! </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0038 </td><td> </td><td> corf crist a gysseugh gyne </td><td> Korf Cryst a assowgh gene'                                      [a gysseugh] </td><td> The body of Christ, which you left with me, </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0038 </td><td> </td><td> corf crist a gysseugh gyne </td><td> Korf Cryst a assowgh gene'                                      [a gysseugh] </td><td> The body of Christ, which you left with me, </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0039 </td><td> o </td><td>  yn beth gallas </td><td> y'n bedh gallas. </td><td> Is gone to the tomb. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0039 </td><td> o </td><td>  yn beth gallas </td><td> y'n bedh gallas. </td><td> Is gone to the tomb. </td></tr>
Line 64: Line 64:
 
<tr><td> </td><td> rdms0044 </td><td> </td><td> a wre bost a thasserghy </td><td> a wre bost a dhasserghi, </td><td> He boasted it would rise again </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0044 </td><td> </td><td> a wre bost a thasserghy </td><td> a wre bost a dhasserghi, </td><td> He boasted it would rise again </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0045 </td><td> </td><td>  yn certan the pen try deyth </td><td> yn sertan, dhe benn tri dydh.          45 </td><td> Certainly at the end of three days. 4S </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0045 </td><td> </td><td>  yn certan the pen try deyth </td><td> yn sertan, dhe benn tri dydh.          45 </td><td> Certainly at the end of three days. 4S </td></tr>
<tr><td> </td><td> rdms0046 </td><td> </td><td> pleme thymmo leuereugh </td><td> Ple'ma dhymmo leverewgh. </td><td> Where is it, tell me ? </td></tr>
+
<tr><td> </td><td> rdms0046 </td><td> </td><td> pleme thymmo leuereugh </td><td> Ple'ma dhymmo leverewgh. </td><td> Where is it, tell me&#160;? </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0047 </td><td> </td><td> mas the wel ym gorthebeugh </td><td> Mar's dhe well y'm gorthybewgh, </td><td> Unless ye answer me the better. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0047 </td><td> </td><td> mas the wel ym gorthebeugh </td><td> Mar's dhe well y'm gorthybewgh, </td><td> Unless ye answer me the better. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0048 </td><td> </td><td>  fast prisonys why a vyth </td><td> fast prysonys hwi a vydh. </td><td> Fast prisoners you shall be. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0048 </td><td> </td><td>  fast prisonys why a vyth </td><td> fast prysonys hwi a vydh. </td><td> Fast prisoners you shall be. </td></tr>
Line 72: Line 72:
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 9 </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 9 </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> Joseph </td><td> rdms0049 </td><td> </td><td> an corf a worsyn yn beth </td><td> An korf a worrsyn y'n bedh - </td><td> The body we have put into the tomb, </td></tr>
 
<tr><td> Joseph </td><td> rdms0049 </td><td> </td><td> an corf a worsyn yn beth </td><td> An korf a worrsyn y'n bedh - </td><td> The body we have put into the tomb, </td></tr>
<tr><td> </td><td> rdms0050 </td><td> </td><td> dre henna ioy hep thyweth </td><td> dre henna joy heb diwedh                        50 </td><td> For that there is joy without end ; 50 </td></tr>
+
<tr><td> </td><td> rdms0050 </td><td> </td><td> dre henna ioy hep thyweth </td><td> dre henna joy heb diwedh                        50 </td><td> For that there is joy without end&#160;; 50 </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0051 </td><td> o </td><td>  sur yn y wlas </td><td> sur yn y wlas - </td><td> Surely in his country </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0051 </td><td> o </td><td>  sur yn y wlas </td><td> sur yn y wlas - </td><td> Surely in his country </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0052 </td><td> </td><td> ef a sef the pen try deth </td><td> ev a sev dhe benn tri dydh, </td><td> He will stand at the end of three days, </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0052 </td><td> </td><td> ef a sef the pen try deth </td><td> ev a sev dhe benn tri dydh, </td><td> He will stand at the end of three days, </td></tr>
Line 111: Line 111:
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 14 </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 14 </td><td> </td><td> </td></tr>
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0079 </td><td> </td><td> how geyler plos reth fo meavl </td><td> How! Jayler plos, re'th fo mewl! </td><td> 'Now, dirty jailor, curses to thee ! </td></tr>
+
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0079 </td><td> </td><td> how geyler plos reth fo meavl </td><td> How! Jayler plos, re'th fo mewl! </td><td> 'Now, dirty jailor, curses to thee&#160;! </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0080 </td><td> </td><td> ygor scon abarth an iaul </td><td> Igor skon, a-barth an jowl,            80 </td><td> Open at once, in the devil's name, 80 </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0080 </td><td> </td><td> ygor scon abarth an iaul </td><td> Igor skon, a-barth an jowl,            80 </td><td> Open at once, in the devil's name, 80 </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0081 </td><td> o </td><td>  the tharasow </td><td> dha dharasow! </td><td> Thy doors. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0081 </td><td> o </td><td>  the tharasow </td><td> dha dharasow! </td><td> Thy doors. </td></tr>
<tr><td> </td><td> rdms0082 </td><td> </td><td> gor an thew-ma yn pryson </td><td> Gorr an dhew ma yn pryson. </td><td> Put these two in prison ; </td></tr>
+
<tr><td> </td><td> rdms0082 </td><td> </td><td> gor an thew-ma yn pryson </td><td> Gorr an dhew ma yn pryson. </td><td> Put these two in prison&#160;; </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0083 </td><td> </td><td> pan fons fast ro thym hep son </td><td> Pan vons fast, ro dhymm heb son </td><td> When they are fast, give me, without noise, </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0083 </td><td> </td><td> pan fons fast ro thym hep son </td><td> Pan vons fast, ro dhymm heb son </td><td> When they are fast, give me, without noise, </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0084 </td><td> o </td><td>  the alwethow </td><td> dha alhwedhow. </td><td> Thy keys. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0084 </td><td> o </td><td>  the alwethow </td><td> dha alhwedhow. </td><td> Thy keys. </td></tr>
Line 132: Line 132:
 
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0091 </td><td> </td><td> rak the vos geyler mar len </td><td> Rag dha vos jayler mar len </td><td> Because, gaoler, thou art so trusty, </td></tr>
 
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0091 </td><td> </td><td> rak the vos geyler mar len </td><td> Rag dha vos jayler mar len </td><td> Because, gaoler, thou art so trusty, </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0092 </td><td> </td><td>  me a re thyso lemyn </td><td> my a re dhiso lemmyn                            {92-4 by scribe B} </td><td> 1 give thee now </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0092 </td><td> </td><td>  me a re thyso lemyn </td><td> my a re dhiso lemmyn                            {92-4 by scribe B} </td><td> 1 give thee now </td></tr>
<tr><td> </td><td> rdms0093 </td><td> </td><td> fekenel ol yn tyen </td><td> fe Kenel oll yn tien,                                          [fekenel] </td><td> Fekenel, all entirely ; </td></tr>
+
<tr><td> </td><td> rdms0093 </td><td> </td><td> fekenel ol yn tyen </td><td> fe Kenel oll yn tien,                                          [fekenel] </td><td> Fekenel, all entirely&#160;; </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0094 </td><td> </td><td>  carvenow inwet merthyn </td><td> Carvenow, ynwedh Merthyn. </td><td> Carvenow, also Merthyn. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> rdms0094 </td><td> </td><td>  carvenow inwet merthyn </td><td> Carvenow, ynwedh Merthyn. </td><td> Carvenow, also Merthyn. </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
<tr><td> </td><td> </td
+
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 17 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms0095 </td><td> </td><td> grant merci syr iustis </td><td> Grant merci, syrr justis,              95 </td><td> Gramercy, sir magistrate, 95 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0096 </td><td> </td><td> vynytha syngys of thys </td><td> vynytha synsys ov dhis.                                {GM vynitha} </td><td> Ever bound I am to thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         hic spiritus uenit ad portas inferni </td><td> </td><td> Here the Spirit comes to the gates of hell. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 18 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Spiritus ihc </td><td> rdms0097 </td><td> </td><td> why pryncys an dewolow </td><td> Hwi prynsys a'n dewolow, </td><td> Ye princes of the deyils, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0098 </td><td> </td><td> scon egereugh an porthow </td><td> skon igerewgh an porthow! </td><td> Immediately open the gates&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0099 </td><td> </td><td> py mar ny wreugh y fyth guow </td><td> Py, mar ny wrewgh, y fyth gewow </td><td> If you do not, there shall be woes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0100 </td><td> </td><td>  yn certan kyns tremene </td><td> yn sertan kyns tremena;                100 </td><td> Certainly, before passing. loo </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0101 </td><td> </td><td> rak an porthow hep dyweth </td><td> rag an porthow heb diwedh </td><td> For the gates, without delay, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0102 </td><td> </td><td> a vyth ygerys yn weth </td><td> a vydh igerys ynwedh </td><td> Shall be opened also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0103 </td><td> </td><td> sur may thello aberueth </td><td> sur mayth ello a-bervedh </td><td> Surely that may enter in </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0104 </td><td> </td><td>  an myghtern a lowene </td><td> an Myghtern a lowena. </td><td> The King of joy. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 19 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Lucifer </td><td> rdms0105 </td><td> </td><td> ny dal thys scornye gyne </td><td> Ny dal dhis skornya gene'.              105 </td><td> It behoves thee not to strive with me&#160;; 105 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0106 </td><td> </td><td> pyv myghtern a lowene </td><td> P'yw Myghtern a lowena? </td><td> Who is the King of joy&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0107 </td><td> </td><td>  a thesempys thym lauar </td><td> A-dhesempis dhymm lavar. </td><td> Tell me immediately. </td></tr>
 +
<tr><td> Spiritus ihc </td><td> rdms0108 </td><td> </td><td> arluth cref ha galosek </td><td> Arloedh krev ha galloesek, </td><td> The Lord, strong and powerful, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0109 </td><td> </td><td> hag yn bateyl barthesek </td><td> hag yn batel barthusek.                                        [barthesek] </td><td> And in battle valiant </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0110 </td><td> </td><td>  rak henna ygor hep mar </td><td> Rakhenna igor heb mar,                  110 </td><td> For this open without delay, no </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0111 </td><td> </td><td> why pryncis </td><td> hwi prynsys! </td><td> Ye princes </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 20 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Lucifer </td><td> rdms0112 </td><td> </td><td> ny dal thys scornye gyne </td><td> Ny dal dhis skornya gene'. </td><td> It behoves thee not to strive with me&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0113 </td><td> </td><td> pyv myghtern a lowene </td><td> P'yw Myghtern a lowena? </td><td> Who is the King of joy&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0114 </td><td> o </td><td>  thymmo lauar </td><td> Dhymmo lavar! </td><td> Tell me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0115 </td><td> </td><td> byth ny thueth agy then yet </td><td> Bydh ny dheuth a-jy dhe'n yet.  115 </td><td> No one ever comes within the gate </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0116 </td><td> </td><td> ke yn kergh dywhans hep let </td><td> Ke yn kergh dihwans heb lett </td><td> Go thy way quickly without stopping, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0117 </td><td> o </td><td>  na strech hep mar </td><td> na strech heb mar. </td><td> Nor stay, doubtless. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 21 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Spiritus ihc </td><td> rdms0118 </td><td> </td><td> arluth gallosek ha cref </td><td> Arloedh galloesek ha krev; </td><td> The Lord, powerful and strong, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0119 </td><td> </td><td> worto an porthow ny sef </td><td> wortho an porthow ny sev </td><td> Against him the gates stand not, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0120 </td><td> </td><td>  yn certan kyns tremene </td><td> yn sertan kyns tremena,                120 </td><td> Certainly, before passing, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0121 </td><td> </td><td> drefen mar mur yv ow ras </td><td> drefenn mar meur yw ow ras. </td><td> Because my grace is so great. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0122 </td><td> </td><td> ef yv gallosek yn cas </td><td> Ev yw galloesek yn kas </td><td> He is powerful in the cause, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0123 </td><td> </td><td>  ha myghtern a lowene </td><td> ha myghtern a lowena, </td><td> And King of joy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0124 </td><td> </td><td> why pryncis </td><td> hwi prynsys! </td><td> Ye princes </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [franguntur portae inferni] </td><td> </td><td> [The gates of hell a/re broken.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et sic tercio.  tunc intrabit in infernum et dicit lucifer </td><td> </td><td> And so the third time. Then he shall go into liell and Lucifer says&#160;:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 22 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Lucifer </td><td> rdms0125 </td><td> </td><td> a out guereseugh laddron </td><td> A! Out! Gweresewgh! Ladron!            125 </td><td> Oh! out! help! thieves! 125 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0126 </td><td> </td><td> gallas an porthow brewyon </td><td> Gallas an porthow brewyon </td><td> Gone are the gates to pieces, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0127 </td><td> o </td><td>  hag ol myns o </td><td> hag oll myns o! </td><td> And all that there was. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0128 </td><td> </td><td> belsebuc ha lawethan </td><td> Belsebuc ha Lawethan, </td><td> Beelzebub and fiends </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0129 </td><td> </td><td> dylleugh luhes ha taran </td><td> dyllewgh lughes ha taran </td><td> Send forth lightnings and thunder, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0130 </td><td> o </td><td>  quyt an losco </td><td> kwit a'n loskko                        130 </td><td> That it burn him quite. 130 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 23 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Belsebuc </td><td> rdms0131 </td><td> </td><td> thynny gueres ny dal man </td><td> Dhyn ni gweres ny dal mann: </td><td> Nothing avails to help us&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0132 </td><td> </td><td> myl vyl dyaul a vye guan </td><td> Milvil dhyowl a via gwann </td><td> A million devils would be weak </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0133 </td><td> o </td><td>  er-y-byn ef </td><td> er y bynn ev! </td><td> Against him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0134 </td><td> </td><td> yn nep tol fyen then fo </td><td> Yn neb toll fien dhe'n fo, </td><td> Into some hole let us flee away </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0135 </td><td> </td><td> alemma bys may thello </td><td> alemma bys mayth ello                  135 </td><td> Hence, until he enter, 135 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0136 </td><td> o </td><td>  sul a then nef </td><td> seul a dhe'n nev. </td><td> Going up to the heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 24 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tulfryc </td><td> rdms0137 </td><td> </td><td> ha my caugeon lawethan </td><td> Ha! my caugeon Lawethan, </td><td> And my dirty fiends, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0138 </td><td> </td><td> merwel a wren ow cul tan </td><td> merwel a wren ow kul tan </td><td> We will die making a fire </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0139 </td><td> o </td><td>  yn dan an chek </td><td> yn-dann an chekk. </td><td> Under the kettle. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0140 </td><td> </td><td> ene ythese gynef </td><td> Ena yth esa genev                              140 </td><td> Drink, there are- with me 140 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0141 </td><td> </td><td> moy ages myl vyl enef </td><td> moy ages milvil enev </td><td> More than a million souls </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0142 </td><td> o </td><td>  yn bros pur dek </td><td> yn bros pur deg. </td><td> In a very fair broth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [hic spiritus extendit manum] </td><td> </td><td> [Here the Spirit holds forth his hand.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 25 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0143 </td><td> </td><td> an luef am gruk me a wel </td><td> An leuv  a'm gwrug my a wel </td><td> I see the hand that made me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0144 </td><td> </td><td> hay odor whekke ys mel </td><td> ha'y odor hwekka es mel </td><td> And his odour sweeter than honey. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0145 </td><td> o </td><td>  ow tos warnaf </td><td> ow tos warnav.                                  145 </td><td> Coming upon me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0146 </td><td> </td><td> dre ov fegh ty am collas </td><td> Dre ow fegh ty a'm kollas </td><td> Through my sin thou didst lose me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0147 </td><td> </td><td> ha gans the wos am prennas </td><td> ha gans dha woes a'm prenas. </td><td> And by thy blood thou hast purchased me&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0148 </td><td> o </td><td>  merci pysaf </td><td> Mersi pysav. </td><td> I pray mercy. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 26 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Eva </td><td> rdms0149 </td><td> </td><td> lemmyn cryst agan arluth </td><td> Lemmyn Cryst agan Arloedh </td><td> Now Christ our Lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0150 </td><td> </td><td> mur worthyans thys del theguth </td><td> meur wordhyans dhis dell dhegoedh,      150 </td><td> Much worship to thee, as is due, 150 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0151 </td><td> </td><td>  worth agan dry alemma </td><td> worth agan dri alemma. </td><td> For carrying us hence. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0152 </td><td> </td><td> bynyges re bo an prys </td><td> Benigys re bo an prys </td><td> Blessed be the time </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0153 </td><td> </td><td> may fe a venen genys </td><td> may feu a venen genys - </td><td> That he was born of woman, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0154 </td><td> </td><td>  an wyrhes ker maria </td><td> an Wyrghes ker Maria. </td><td> The dear Virgin Mary. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [hic venit spiritus cum omnibus in platea]{written by B and struck out again} </td><td> </td><td> [Here the Spirit, with aU, corrnes on the stage. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 27 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Spiritus ihc </td><td> rdms0155 </td><td> </td><td> a enefow ol warbarth </td><td> A enevow, oll warbarth                  155 </td><td> souls, all together, 155 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0156 </td><td> </td><td> deugh gynef ol why a wharth </td><td> dewgh genev: oll hwi a hwarth, </td><td> Come with me&#160;: all ye shall laugh. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0157 </td><td> </td><td>  kemmys re wruk both ow thas </td><td> kemmys re wrug bodh ow Thas; </td><td> As many as have done the will of my Father. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0158 </td><td> </td><td> ha nep nan gruk war nep tro </td><td> ha neb na'n gwrug war neb tro </td><td> And he who has not done it on any occasion. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0159 </td><td> </td><td> yn peynys trygens eno </td><td> yn paynys trygens eno </td><td> In pains let him dwell there, 159 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0160 </td><td> </td><td>  hep ioy prest mays teffo cas </td><td> heb joy, prest may's teffo kas. 160 </td><td> Without joy always, that anguish come to them. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 28 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0161 </td><td> </td><td> a a adam thyso cres </td><td> A! A Adam, dhiso kres, </td><td> 0, 0, Adam, peace to thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0162 </td><td> </td><td> yn weth the ol ow fleghes </td><td> ynwedh dhe oll ow fleghes </td><td> Also to all my children. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0163 </td><td> o </td><td>  myns yv guyryon </td><td> myns yw gwiryon.                                        {NS nyns - misprint} </td><td> All who are innocent </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0164 </td><td> </td><td> yn paradys deugh thum clos </td><td> Yn Paradhis dewgh dhe'm klos:                                  [paradys] </td><td> In paradise come to my glory, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0165 </td><td> </td><td> thagas prenne me a ros </td><td> dh'agas prenna my a ros                165 </td><td> To purchase you I have given 165 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0166 </td><td> o </td><td>  gos ow holon </td><td> goes ow holonn. </td><td> The blood of my heart. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [hic spiritus ducit eos] </td><td> </td><td> [Here the Spirit leads thein.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 29 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0167 </td><td> </td><td> a arluth mur gras reth fo </td><td> A Arloedh, meur gras re'th fo, </td><td> Lord, great thanks be to thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0168 </td><td> </td><td> rak lowene ny gen bo </td><td> rag lowena ny 'gan bo </td><td> For joy may not be ours </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0169 </td><td> o </td><td>  yn le may fuen </td><td> yn le may feun, </td><td> In the place where we have been&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0170 </td><td> </td><td> lemmyn pocvan ha lesky </td><td> lemmyn poethvann ha leski,              170 </td><td> But disease and burning, 170 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0171 </td><td> </td><td> ow flerye ov movsegy </td><td> ow flerya, ow mosegi, </td><td> SmelUng, stinking. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0172 </td><td> o </td><td>  kepar ha kuen </td><td> kepar ha keun. </td><td> Like to dogs. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 30 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Eva </td><td> rdms0173 </td><td> </td><td> a ihesu myghtern a nef </td><td> A Ihesu, Myghtern a nev, </td><td> O Jesus, King of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0174 </td><td> </td><td> ty re glewas agan lef </td><td> ty re glywas agan lev </td><td> Thou hast heard our voice </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0175 </td><td> o </td><td>  yr ascen thys </td><td> yn assendys.                                    175            [yn ascen thy's]{N: Pryce's reading; but ms has y rascen} </td><td> Ascending to thee. 175 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0176 </td><td> </td><td> kemmys na greysa goef </td><td> Kemmys na grys, A! go-ev!                              [na greysa goef] </td><td> Whoever beheves not, miserable he </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0177 </td><td> </td><td> yn peynys yfarn y sef </td><td> Yn paynys ifarn a sev </td><td> In pains of hell he shall stay, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0178 </td><td> o </td><td>  bys gorfen bys </td><td> bys gorfenn bys. </td><td> Till the end of the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 31 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Spiritus ihc </td><td> rdms0179 </td><td> </td><td> eugh lemmyn yn paradis </td><td> Ewgh lemmyn yn Paradhis,                                                [paradis] </td><td> Go now into paradise, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0180 </td><td> </td><td> kepar del y gys prynnys </td><td> kepar dell y'gas prenys                180 </td><td> Like as I have redeemed ye, a 80 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0181 </td><td> o </td><td>  marthys yn tyn </td><td> marthys yn tynn </td><td> Wondrous painfully. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0182 </td><td> </td><td> bys ma thyllyf vy the nef </td><td> bys mayth ylliv vi dhe nev. </td><td> Until that I go to heaven </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0183 </td><td> </td><td> yn vr-na cafus gynef </td><td> Y'n eur na kafoes genev </td><td> In that hour take with me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0184 </td><td> o </td><td>  re me a vyn </td><td> re my a vynn. </td><td> Them I will. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 32 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0185 </td><td> </td><td> myhal yn scon gorry thy </td><td> Myhal, yn skon gorr i dhi,              185 </td><td> Michael, put them forthwith there, 185 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0186 </td><td> </td><td> yn tekter hag yn mur ioy </td><td> yn tekter hag yn meur joy, </td><td> In pleasure and in much joy. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0187 </td><td> </td><td>  dre pegh a fue kellys kyns </td><td> dre begh a veu kellys kyns; </td><td> Which was lost before through sin&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0188 </td><td> </td><td> rag pan yskynnyf the nef </td><td> rag pan yskynniv dhe nev </td><td> For when I ascend to heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0189 </td><td> </td><td> me a fyn cafus gynef </td><td> my a vynn kavoes genev </td><td> 1 will take with me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0190 </td><td> </td><td>  kekeffrys eleth ha syns </td><td> kekeffrys eledh ha sens.                        190 </td><td> Also angels and saints. 190 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [spiritus vadit ad sepulcrum comitatu angelorum] </td><td> </td><td> [The Spirit goes to the sepulchre with a company of angels.'] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc adam cum videbit ibi ennoc et heliam quaerit admirando </td><td> </td><td> And then Adam, when he shall see Enoch a,nd^ Elijah, wondering asks:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 33 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0191 </td><td> </td><td> creator a brys benen </td><td> Kreaturs a vrys benyn                  [creator]{sing. misprint?} </td><td> Creatures from the bosom of woman. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0192 </td><td> </td><td> yn yfarn na feugh gynen </td><td> yn ifarn na vewgh genen, </td><td> In hell ye were not with us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0193 </td><td> </td><td>  fatel thutheugh why omma </td><td> fatel dheuthewgh hwi omma? </td><td> How came ye here&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0194 </td><td> </td><td> yma thymmo mur dysyr </td><td> Ymma dhymmo meur desir </td><td> There is to me a great desire </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0195 </td><td> </td><td> a wothfes ortheugh an guyr </td><td> a wodhvos orthowgh an gwir.            195 </td><td> To know of you the truth </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0196 </td><td> </td><td>  pyw ough leuereugh henna </td><td> Piw owgh? Leverewgh henna. </td><td> Who are you&#160;? tell that. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 34 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ennoc </td><td> rdms0197 </td><td> </td><td> ennoc sur ythof hynwys </td><td> Ennoc sur yth ov henwys.                                [hynwys] </td><td> Enoch surely I am named, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0198 </td><td> </td><td> then plas-ma y fuf rafsys </td><td> Dhe'n plas ma y feuv revshys                    [rafsys] </td><td> To this place I was carried </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0199 </td><td> o </td><td>  yn kyc yn knevs </td><td> yn kig, yn kneus. </td><td> In flesh, in blood. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0200 </td><td> </td><td> the nor vys ythaf arte </td><td> Dhe'n norvys yth av arta                        200 </td><td> To the face of the world I go again, 200 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0201 </td><td> </td><td> rak gothaf mernens mey fe </td><td> rag godhav mernans, may fe, </td><td> That I may suffer death </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0202 </td><td> o </td><td>  kyns ys deyth brus </td><td> kyns es dydh breus. </td><td> Before the day of judgment. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 35 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0203 </td><td> </td><td> ellas pendra wreth yn bys </td><td> Ellas! Pandr'a wredh y'n bys - </td><td> Alas&#160;! what will you do in the world&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0204 </td><td> </td><td> ena anken ha trystys </td><td> ena anken ha tristys </td><td> There grief and sorrow </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0205 </td><td> o </td><td>  prest ow bones </td><td> prest ow pones?                        205 </td><td> Always being </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0206 </td><td> </td><td> woge bos yn lowene </td><td> Wosa bos yn lowena, </td><td> After being in joy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0207 </td><td> </td><td> ty the dos drok yv gyne </td><td> ty dhe dhos drog yw gene' </td><td> III it is with me that thou shouldst come </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0208 </td><td> o </td><td>  the vur ancres </td><td> dhe veur ankres. </td><td> To great disquiet. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 36 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0209 </td><td> </td><td> me a leuer an guyr thys </td><td> My a lever an gwir dhis: </td><td> I tell the truth to thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0210 </td><td> </td><td> bewe pel a wruk yn beys </td><td> bywa pell a wrug y'n bys,              210 </td><td> I lived long in the world 210 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0211 </td><td> </td><td>  yn lafur hag yn anken </td><td> yn lavur hag yn anken. </td><td> In labour and in sorrow&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0212 </td><td> </td><td> gorhemmyn dev a terrys </td><td> Gorhemmynn Dyw a derris: </td><td> The command of God I broke, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0213 </td><td> </td><td> dre henna y fuf dampnys </td><td> dre henna y feuv dempnys                                        [dampnys] </td><td> Through that I was condemned </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0214 </td><td> </td><td>  the vos neffre yn yfern </td><td> dhe vos nevra yn ifarn. </td><td> To be ever in hell. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 37 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0215 </td><td> </td><td> ow arluth cryst dry vercy </td><td> Ow Arloedh Cryst dr'y versi            215 </td><td> My Lord Christ, by his mercy, 215 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0216 </td><td> </td><td> a wruk ow dysprenne vy </td><td> a wrug ow dasprena vy </td><td> Did redeem me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0217 </td><td> </td><td> mes a yfarn yn teffry </td><td> mes a ifarn yn tevri </td><td> Out of hell, really, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0218 </td><td> </td><td>  gans y kyc hay wos keffrys </td><td> gans y gig ha'y woes keffrys. </td><td> With his flesh and his blood also. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0219 </td><td> </td><td> an enefow a ponow </td><td> An enevow a boenow </td><td> The souls from pains </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0220 </td><td> </td><td> ys dros omma then golow </td><td> y's dros omma dhe'n golow.              220 </td><td> He brought them here to the light </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0221 </td><td> </td><td> me a leuer thys hep gow </td><td> My a lever dhis heb gow - </td><td> I tell thee, without a he&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0222 </td><td> </td><td>  na whyla gy mos then beys </td><td> na hwila jy mos dhe'n bys. </td><td> Do not seek to go to the earth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 38 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ennoc </td><td> rdms0223 </td><td> </td><td> reys yv thym agy the lyst </td><td> Res yw dhymm a-jy dhe list </td><td> Need is to me in the lists </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0224 </td><td> </td><td> emloth worth an antecryst </td><td> omladh orth an antekrist                                        [antecryst] </td><td> To fight against the antichrist. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0225 </td><td> </td><td>  hag ef thum gruthyl marow </td><td> hag ev dhe'm gwruthyl marow;            225 </td><td> And he to put me to death; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0226 </td><td> </td><td> wose try deyth ha hanter </td><td> wosa tri dydh ha hanter </td><td> After three days and a half, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0227 </td><td> </td><td> bos yn nef yn vhelder </td><td> bos yn nev yn ughelder </td><td> To be in heaven on high </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0228 </td><td> </td><td>  gans cryst myghtern hep parow </td><td> gans Cryst, Myghtern heb parow. </td><td> With Christ, King unequalled. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [adam loquitur ad heliam] </td><td> </td><td> [Adam speaks to Elijah.'] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 39 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0229 </td><td> </td><td> ny won fatel yl wharfos </td><td> Ny wonn fatell yll hwarvos </td><td> I do not know how it can be, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0230 </td><td> </td><td> ty a then omma the vos </td><td> ty, a dhen, omma dhe vos                        230 </td><td> That thou, man, canst be here, 230 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0231 </td><td> </td><td>  dyuythys yn kyc yn knevs </td><td> devedhys yn kig yn kneus.                                      [dynythys] </td><td> Come in flesh and in blood. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0232 </td><td> </td><td> me ath pys gans the ganow </td><td> My a'th pys, gans dha anow </td><td> I pray thee, with thy mouth </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0233 </td><td> </td><td> lauar thymmo the hanow </td><td> lavar dhymmo dha hanow, </td><td> Tell me thy name. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0234 </td><td> </td><td>  rak wheth byth ny thueth deyth brues </td><td> rag hwath bydh ny dheuth Dydh Breus. </td><td> For yet the day of judgment has not come. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 40 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Helias </td><td> rdms0235 </td><td> </td><td> helyas of yn certan </td><td> Helyas ov yn sertan.                    235 </td><td> Elijah I am, certainly&#160;; 235 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0236 </td><td> </td><td> me a fue yn kert a tan </td><td> My a veu yn kert a dan </td><td> I was in a chariot of fire </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0237 </td><td> </td><td>  then keth plas-ma kymerys </td><td> dhe'n keth plas ma kemmerys. </td><td> Brought to this same place&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0238 </td><td> </td><td> yn plas-ma me a worto </td><td> Y'n plas ma my a worta </td><td> In this place I stay </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0239 </td><td> </td><td> antecryst bys may teffo </td><td> Antekrist bys may teffo. </td><td> Until antichrist comes </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0240 </td><td> </td><td>  er-y-byn ythaf then beys </td><td> Er y bynn yth av dhe'n bys.            240 </td><td> Against him I go to the world. 240 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 41 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0241 </td><td> </td><td> prag ytheta er-y-pyn </td><td> Prag yth e'ta er y bynn? </td><td> Why goest thou against him&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0242 </td><td> </td><td> rak cryst a brennas yn tyn </td><td> Rag Cryst, a brenas yn tynn, </td><td> For Christ, who painfully redeemed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0243 </td><td> o </td><td>  omma ath dros </td><td> omma a'th tros </td><td> Hath brought thee here. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0244 </td><td> </td><td> an beys yv cales kylden </td><td> a'n bys, yw kales kildenn, </td><td> The world is a hard lodging. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0245 </td><td> </td><td> yn lafur whys hag anken </td><td> yn lavur, hwys hag anken,              245 </td><td> In labour, sweat, and sorrow, 245 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0246 </td><td> o </td><td>  ha deyth ha nos </td><td> ha dydh ha nos. </td><td> Both day and night. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 42 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Helias </td><td> rdms0247 </td><td> </td><td> antecryst yn lyes plu </td><td> Antekrist yn lies plu </td><td> The antichrist, in many districts, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0248 </td><td> </td><td> a treyl pobyl thyworth dev </td><td> a drel pobel dhiworth Dyw </td><td> Has turned people from God </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0249 </td><td> </td><td>  yn pup le may kertho ef </td><td> yn pub le may kerttho ev. </td><td> In all places where he goes. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0250 </td><td> </td><td> then beys ny a er-y-byn </td><td> Dhe'n bys ni a er y bynn                        250 </td><td> To the world we go against him, 250 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0251 </td><td> </td><td> hag yn y cous yn fethyn </td><td> hag yn y gows y'n fethyn </td><td> And in his talk we may vanquish him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0252 </td><td> </td><td>  dre grath a vap dev an nef </td><td> dre ras a Vab Dyw a'n nev. </td><td> Through the grace of the Son of God of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 43 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0253 </td><td> </td><td> yth orden agan lathe </td><td> Yth orden agan ladha </td><td> He will order us to be killed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0254 </td><td> </td><td> rak na yl agan fethe </td><td> rag ny yll agan fetha </td><td> For he cannot vanquish us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0255 </td><td> o </td><td>  dre lauarow </td><td> dre lavarow.                                    255 </td><td> By words. 255 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0256 </td><td> </td><td> ty a wor kyns dos then cres </td><td> Ty a woer kyns dos dhe'n kres </td><td> Thou wilt know, before coming to rest, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0257 </td><td> </td><td> reys yv thyn gothaf mernes </td><td> res yw dhyn godhav mernans </td><td> That need it is for us to feel death, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0258 </td><td> o </td><td>  ha bos marow </td><td> ha bos marow. </td><td> And to be slain. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc uertat ad latronem et dicit ei </td><td> </td><td> And then let him turn to the thief, and he says to him&#160;:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 44 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0259 </td><td> </td><td> ty creator bynyges </td><td> Ty, kreatur bennigys, </td><td> Thou blessed creature, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0260 </td><td> </td><td> fattel thuthte gy then cres </td><td> fatell dheuth'ta jy dhe'n kres  260 </td><td> How earnest thou to peace&#160;? 260 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0261 </td><td> </td><td>  na fues gynen yn yfarn </td><td> na veus genen yn ifarn? </td><td> Thou wast not with us in hell. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0262 </td><td> </td><td> lauar thymmo vy pyv os </td><td> Lavar dhymmo piw os, </td><td> Tell me who thou art, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0263 </td><td> </td><td> rag omma awos the vos </td><td> rag omma awos dha vos </td><td> For because of thy being here </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0264 </td><td> </td><td>  gynef vy by nyn syw bern </td><td> genev vy bydh nyns yw bern. </td><td> With me there is never hindrance. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 45 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Dismas </td><td> rdms0265 </td><td> </td><td> lader of a fue iuggys </td><td> Lader ov, a veu jujys,                  265 </td><td> I am the thief who was judged, 265 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0266 </td><td> </td><td> ha ryp ihesu cryst gorrys </td><td> ha ryb Ihesu Cryst gorrys </td><td> And put beside Jesus Christ </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0267 </td><td> o </td><td>  yn crous a pren </td><td> yn krows a brenn. </td><td> On the cross .of wood. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0268 </td><td> </td><td> me a gryes warnotho </td><td> My a grias warnodho </td><td> I believed in him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0269 </td><td> </td><td> rak paynys pan nan gefo </td><td> rag paynys pan na'n jevo </td><td> When for pains he did not find </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0270 </td><td> o </td><td>  tyller thy pen </td><td> tyller dh'y benn.                              270 </td><td> A place for his head. 270 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 46 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0271 </td><td> </td><td> yn gylwys map dev yn prof </td><td> Y'n gelwis Mab Dyw, yn prov </td><td> I called him the Son of God, in proof </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0272 </td><td> </td><td> ahanaf may portho cof </td><td> ahanav may porttha kov </td><td> That he would keep remembrance of me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0273 </td><td> </td><td>  pan deffe thy wlascor ef </td><td> pan dheffa dh'y wlaskor ev. </td><td> When he should come to his kingdom. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0274 </td><td> </td><td> thym y leuerys perfeyth </td><td> Dhymm y leveris perfeyth </td><td> To me he said perfectly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0275 </td><td> </td><td> agy the ewhe an geyth </td><td> a-jy dhe eghwa an jydh                  275 </td><td> Within the evening of the day 275 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0276 </td><td> </td><td>  yn paradys ty a sef </td><td> yn Paradhis ty a sev.                                                  [paradys] </td><td> In paradise thou shalt stand. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 47 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Adam </td><td> rdms0277 </td><td> </td><td> yn beys awos gothaf crok </td><td> Y'n bys awos godhav krog </td><td> Because of suffering hanging on earth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0278 </td><td> </td><td> ny brefsys anken na drok </td><td> ny brevsys anken na drog - </td><td> Thou hast not felt grief nor evil </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0279 </td><td> o </td><td>  dev guyn the vys </td><td> Dyw! Gwynn dha vys! - </td><td> God&#160;! happy thy lot </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0280 </td><td> </td><td> bos yn yfarn yw drok fok </td><td> Bos yn ifarn yw drog fog,              280 </td><td> To be in hell is an evil fire-place, 280 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0281 </td><td> </td><td> ow lesky yn tan ha mok </td><td> ow leski yn tan ha mog, </td><td> Burning in fire and smoke. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0282 </td><td> o </td><td>  anken pup prys </td><td> anken pup-prys. </td><td> Sorrow always. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 48 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Dismas </td><td> rdms0283 </td><td> </td><td> cryst yw arluth a vercy </td><td> Cryst yw Arloedh a versi. </td><td> Christ is the Lord of mercy </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0284 </td><td> </td><td> kemmys a fynno crygy </td><td> Kemmys a vynno krysi </td><td> Whoever will believe. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0285 </td><td> o </td><td>  hay pygy ef </td><td> ha'y pysi ev,                                  285 </td><td> And pray to him, 285 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0286 </td><td> </td><td> hep dout ef a vyth sylwys </td><td> heb dout ev a vydh selwys: </td><td> Without doubt he shall be saved </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0287 </td><td> </td><td> pan fo an beys tremenys </td><td> pan vo an bys tremenys </td><td> When he shall have passed from the world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0288 </td><td> o </td><td>  yth a then nef </td><td> yth a dhe'n nev. </td><td> He shall go to the heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [tulfryk infernum dicit] </td><td> </td><td> \Tulfric speaks in hell.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 49 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tulfryc </td><td> rdms0289 </td><td> </td><td> rum fay lemmyn an caffen </td><td> Re'm fay, lemmyn a'n kaffen </td><td> By my faith, now I would take him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0290 </td><td> </td><td> er an ascal yn toulsen </td><td> er an askell, y'n towlsen              290 </td><td> By the armpit I would cast him 290 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0291 </td><td> o </td><td>  yn creys an tan </td><td> yn kres an tan! </td><td> In the midst of the fire. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0292 </td><td> </td><td> ellas na thelleys am gwen </td><td> Ellas na dhelles a'm gwenn </td><td> Alas&#160;! that I have not sent forth </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0293 </td><td> </td><td> thy lesky vn luhesen </td><td> dh'y leski unn lughesenn, </td><td> A lightning to burn him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0294 </td><td> o </td><td>  ha crak taran </td><td> ha krakk taran! </td><td> And a clap of thunder. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 50 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Belsebuc </td><td> rdms0295 </td><td> </td><td> ellas thynny ny dal man </td><td> Ellas! Dhyn ni ny dal mann              295 </td><td> Alas&#160;! it avails us not a bit 295 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0296 </td><td> </td><td> duello luhes na taran </td><td> dyllo lughes ha taran </td><td> To discharge lightning nor thunder </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0297 </td><td> o </td><td>  thy lesky ef </td><td> dh'y leski ev! </td><td> To burn him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0298 </td><td> </td><td> govy vyth drok yv gynef </td><td> Go-vy, vydh, drog yw genev </td><td> Oh&#160;! ever evil it is to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0299 </td><td> </td><td> bones mar lyes enef </td><td> bones mar lies enev </td><td> To be so many souls </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0300 </td><td> o </td><td>  ow mos then nef </td><td> ow mos dhe'n nev.                              300 </td><td> Going to heaven. 300 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 51 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Satanas </td><td> rdms0301 </td><td> </td><td> gouy er bos dywolow </td><td> Go-ni er bos dewolow!                                  [gouy]{go-vy??} </td><td> Wo is me for the abode of devils I </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0302 </td><td> </td><td> namnagan dallas golow </td><td> nammna 'gan dallas golow </td><td> Light almost bhnded us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0303 </td><td> o </td><td>  pan thueth an guas </td><td> pan dheuth an gwas. </td><td> When the fellow came. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0304 </td><td> </td><td> gallas mur a enefow </td><td> Gallas meur a enevow </td><td> Gone are many souls </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0305 </td><td> </td><td> a peyn hagh a tewolgow </td><td> a bayn hag a dewolgow.                  305 </td><td> From pain and from darkness. 305 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0306 </td><td> o </td><td>  ellas ellas </td><td> Ellas! Ellas! </td><td> Alas! alas! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [tunc dicit joseph in carcere] </td><td> </td><td> [Then says Joseph in prison&#160;;] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 52 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Joseph </td><td> rdms0307a </td><td> o </td><td> ihesu map ras </td><td> Ihesu mab ras </td><td> Jesus, Son of grace </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0307b </td><td> o </td><td> agan sylwyas </td><td> agan selwyas, </td><td> our Saviour, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0308 </td><td> o </td><td>  dues gueres ny </td><td> deus, gweres ni; </td><td> Come, help us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0309a </td><td> o </td><td> ha drengys tas </td><td> ha'n Drynses Tas </td><td> And Trinity, Father, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0309b </td><td> o </td><td> a wruk pup gulas </td><td> a wrug pub gwlas,                    [ha drengys] </td><td> who hath made all countries, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0310 </td><td> o </td><td>  ha den a pry </td><td> ha den a bri!                                  310 </td><td> And man of earth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 53 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Nichodemus </td><td> rdms0311a </td><td> o </td><td> amen yn weth </td><td> Amen ynwedh </td><td> Amen also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0311b </td><td> o </td><td> aberth yn beth </td><td> a-berth y'n bedh </td><td> within the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0312 </td><td> o </td><td>  del reth worsyn </td><td> dell re'th worrsyn, </td><td> As we have put thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0313a </td><td> o </td><td> pen vyghterneth </td><td> Penn vyghternedh </td><td> Head of royalty </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0313b </td><td> o </td><td> dre the eleth </td><td> dre dha eledh </td><td> by thy angels </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0314 </td><td> o </td><td>  byth socor thyn </td><td> bydh sokkor dhyn! </td><td> Be succour to us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 54 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Deus pater </td><td> rdms0315a </td><td> o </td><td> eugh ow dew el </td><td> Ewgh ow dew el </td><td> Go, my two angels, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0315b </td><td> o </td><td> thum seruons lel </td><td> dhe'm servons lel      315 </td><td> to my faithful servants, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0316 </td><td> o </td><td>  yn pryson evs </td><td> yn pryson eus; </td><td> Who are in prison&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0317a </td><td> o </td><td> hep ygery </td><td> heb igeri </td><td> Without opening </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0317b </td><td> o </td><td> na fos terry </td><td> na fos terri </td><td> or breaking wall. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0318 </td><td> o </td><td>  drew hy yn mes </td><td> drewgh i yn-mes. </td><td> Bring them out. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 55 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Michael </td><td> rdms0319a </td><td> o </td><td> a arluth ker </td><td> A Arloedh ker </td><td> O dear Lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0319b </td><td> o </td><td> prest hep danger </td><td> prest heb danjer </td><td> always without delay </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0320 </td><td> o </td><td>  y wren the voth </td><td> y hwren dha vodh,                              320 </td><td> We do thy will, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0321a </td><td> o </td><td> ol yn pup le </td><td> oll yn pub le </td><td> In all places </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0321b </td><td> o </td><td> pur wyr neffre </td><td> pur wir nevra, </td><td> very truly ever, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0322 </td><td> o </td><td>  kepar del goth </td><td> kepar dell goedh. </td><td> As it behoveth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [hic descendant angeli et transient ad iosph et Nichodemum in carcerem] </td><td> </td><td> [Here let the angels go down, and they shall pass to Joseph and Nicodemus in prison.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 56 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Gabriel </td><td> rdms0323a </td><td> o </td><td> yn mes duegh why </td><td> Yn-mes dewgh hwi </td><td> You come out, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0323b </td><td> o </td><td> hep terry chy </td><td> heb terri chi </td><td> without breaking house. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0324 </td><td> o </td><td>  ha hep alwheth </td><td> ha heb alhwedh. </td><td> And without keys; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0325a </td><td> o </td><td> gylwys o why </td><td> Gelwys owgh hwi </td><td> Ye are called, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0325b </td><td> o </td><td> pen arlythy </td><td> penn arlydhi. 325                    [gylwys] </td><td> chief of Lords; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0326 </td><td> o </td><td>  gortheugh an beth </td><td> Gordhyewgh an bedh. </td><td> Ye honour the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 57 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Joseph </td><td> rdms0327a </td><td> o </td><td> the ihesu gras </td><td> Dhe Ihesu gras </td><td> Thanks to Jesus, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0327b </td><td> o </td><td> luen yv a ras </td><td> leun yw a ras </td><td> he is full of grace </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0328 </td><td> o </td><td>  hag a vercy </td><td> hag a versi; </td><td> And of mercy; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0329a </td><td> o </td><td> fos ny torras </td><td> fos ny dorras </td><td> He has not broken walls, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0329b </td><td> o </td><td> na war tharas </td><td> na war dharas </td><td> nor through doors </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0330 </td><td> o </td><td>  ny thue thynny </td><td> ny dheuth dhyn ni.                              330 </td><td> He comes not to us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 58 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Nichodemus </td><td> rdms0331a </td><td> o </td><td> cres ys a hos </td><td> Krysis a'y oes </td><td> Midst of the wall, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0331b </td><td> o </td><td> dev a allos </td><td> Dyw a alloes                                  [cres ys a hos] </td><td> God has been able </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0332 </td><td> o </td><td>  y vones thyn </td><td> y vones dhyn;                                                          {NS dhym} </td><td> To come to us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0333a </td><td> o </td><td> scullyas y wos </td><td> skoellyas y woes </td><td> He has shed his blood </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0333b </td><td> o </td><td> rak yonk ha los </td><td> rag yonk ha loes </td><td> for young and gray-headed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0334 </td><td> o </td><td>  sylwel mar myn </td><td> selwel mar mynn. </td><td> If he will save. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [hic veniet quatuor milites ad pilatum] </td><td> </td><td> [Here the four soldiers shall come to Pilate.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> ad pilatum dicit </td><td> </td><td> He says to Pilate&#160;:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 59 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0335 </td><td> </td><td> syre me ath cusulse </td><td> Syrra, my a'th kusulsa                  335 </td><td> Sire, I would advise thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0336 </td><td> </td><td> ordyne tus the wythe </td><td> ordena tus dhe witha </td><td> Order men to guard </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0337 </td><td> </td><td>  beth an treytor yv marow </td><td> bedh an traytour yw marow; </td><td> The tomb of the traitor who is dead: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0338 </td><td> </td><td> meneugh fest y wruk bostye </td><td> menowgh fest y hwrug bostya </td><td> Very often he did boast </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0339 </td><td> </td><td> an trege deyth dasuewe </td><td> an tressa dydh dasvywa, </td><td> To revive on the third day, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0340 </td><td> </td><td>  kyn fe lethys mar garow </td><td> kyn fe ledhys mar arow.                340 </td><td> Though he were killed so cruelly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 60 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles ii </td><td> rdms0341 </td><td> </td><td> ha mar ny wrer y wythe </td><td> Ha mar ny wrer y witha, </td><td> And if it be not guarded, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0342 </td><td> </td><td> y thyskyblon yn pryve </td><td> y dhyskyblon yn priva </td><td> His disciples privily </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0343 </td><td> </td><td>  an lader yn mes an beyth </td><td> a'n lader yn-mes a'n bedh, </td><td> Will steal him out of the tomb; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0344 </td><td> </td><td> hag a leuer yn pup le </td><td> hag a lever yn pub le </td><td> And will say in every place, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0345 </td><td> </td><td> yvos dasuewys arte </td><td> y vos dasvywys arta                            345 </td><td> That he has revived again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0346 </td><td> </td><td>  ha gyllys the ken tyreth </td><td> ha gyllys dhe gen tiredh. </td><td> And gone to another country. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 61 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0347 </td><td> </td><td> yn della mar a whyrfeth </td><td> Yndella mara hwyrfydh, </td><td> If it happen so, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0348 </td><td> </td><td> myl weth a uyth an dyweth </td><td> milweth a vydh an diwedh - </td><td> A thousand times worse the end will be, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0349 </td><td> </td><td>  me an te re synt iouyn </td><td> my a'n te re synt Iouyn - </td><td> I swear it by saint Jove, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0350 </td><td> </td><td> ha hakere es an dalleth </td><td> ha hakkra es an dalleth.                        350 </td><td> And more odious than the beginning. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0351 </td><td> </td><td> rak henna tus ervys freth </td><td> Rakhenna tus ervys freth </td><td> For that, men strongly armed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0352 </td><td> </td><td>  gor thy wythe a termyn </td><td> gorr dh'y witha a dermyn. </td><td> Put to guard him in time. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 62 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0353 </td><td> </td><td> mar ny fethe ef guythys </td><td> Mar ny vydh eev gwithys </td><td> If he be not guarded, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0354 </td><td> </td><td> gans y tus y fyth laddrys </td><td> gans y dus y fydh ledrys </td><td> By his people he will be stolen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0355 </td><td> </td><td> han corf yn mes kymerys </td><td> ha'n korf yn-mes kemmerys              355 </td><td> And the body taken out, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0356 </td><td> </td><td>  ha gorrys ef the ken pow </td><td> ha gorrys ev dhe gen pow; </td><td> And be carried to another country; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0357 </td><td> </td><td> y a leuer ol yn weth </td><td> i a lever oll ynwedh </td><td> And they will all say also. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0358 </td><td> </td><td> y vos daserghys an beth </td><td> y vos dasserghys a'n bedh </td><td> That he is risen from the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0359 </td><td> </td><td> ha gyllys gans y eleth </td><td> ha gyllys gans an eledh </td><td> And gone with his angels </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0360 </td><td> </td><td>  yn pur wyr the nef golow </td><td> yn pur wir dhe nev golow.              360 </td><td> Very truly to bright heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 63 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0361 </td><td> </td><td> eugh lemmyn ow marreggyon </td><td> Ewgh lemmyn, ow marghogyon, </td><td> Go now, my knights, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0362 </td><td> </td><td> bys yn beth alemma scon </td><td> bys y'n bedh alemma skon, </td><td> Unto the tomb, hence presently, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0363 </td><td> o </td><td>  del owgh tus ven </td><td> dell owgh tus ven; </td><td> As ye are trusty men; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0364 </td><td> </td><td> cryst myghtern an yethewon </td><td> Cryst, Myghtern an Yedhewon, </td><td> Christ, King of the Jews, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0365 </td><td> </td><td> nan laddro an crystenyon </td><td> na'n lattro an Kristonyon,              365                    [crystenyon] </td><td> That the Christians steal him not, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0366 </td><td> o </td><td>  guytheugh war peyn </td><td> gwithewgh, war bayn. </td><td> Guard ye, under penalty. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 64 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0367 </td><td> </td><td> syre pilat hep parow </td><td> Syrra Pilat heb parow, </td><td> Sir Pilate without equal, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0368 </td><td> </td><td> guythe an corf yv marow </td><td> gwitha an korf yw marow </td><td> To guard the body which is dead, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0369 </td><td> o </td><td>  dynny yv reys </td><td> dhyn ni yw res. </td><td> To us is necessary; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0370 </td><td> </td><td> y laddre mar whyle den </td><td> Y ladra mar hwila den                  370 </td><td> If a man seek to steal it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0371 </td><td> </td><td> war ow ene ef an pren </td><td> war ow enev ev a'n pren </td><td> Upon my soul he shall pay for it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0372 </td><td> o </td><td>  may fo dyswrys </td><td> may fo diswres. </td><td> That he be destroyed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 65 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0373 </td><td> </td><td> gueyteugh ol er agas fyth </td><td> Gwaytyewgh oll er agas fydh, </td><td> All take care on your faith, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0374 </td><td> </td><td> pan bostyas the pen try deyth </td><td> pan vostyas dhe benn tri dydh </td><td> Since he boasted, at the end of three days </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0375 </td><td> </td><td>  y tasserghy the vewnans </td><td> y tasserghi dhe vywnans.                        375 </td><td> He would rise again to life; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0376 </td><td> </td><td> gobar da why agas byth </td><td> Gober da hwi a'gas bydh:                        {NS a's - but metre wrong} </td><td> A good reward shall be to you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0377 </td><td> </td><td> gon dansotha ha cruk heyth </td><td> Gon Dansotha ha Cruk Heyth. </td><td> The plain of Dansotha, and Barrow Heath; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0378 </td><td> </td><td>  mar scap ytheugh then mernans </td><td> Mar skap, yth ewgh dhe'n mernans. </td><td> If he escape, you go to death. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 66 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles ii </td><td> rdms0379 </td><td> </td><td> me an guyth kyn tassorgho </td><td> My a'n gwith kyn tassorggho, </td><td> I will keep him though he should rise again; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0380 </td><td> </td><td> thy-worthyn den nan laddro </td><td> dhiworthyn den na'n lattro,            380 </td><td> From us man shall not take him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0381 </td><td> o </td><td>  by na porth dout </td><td> bydh na borth dout! </td><td> Never have fear. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0382 </td><td> </td><td> dalhen mar cafaf ynno </td><td> Dalghenn mar kavav ynno </td><td> If I have hands on him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0383 </td><td> </td><td> pur wyr ny scap kyn fynno </td><td> pur wir ny skap kyn fynno, </td><td> Truly he scapes not, however he may wish, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0384 </td><td> o </td><td>  nan geffo clout </td><td> na'n jeffo klout. </td><td> From getting a beating. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 67 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0385 </td><td> </td><td> nym bues ovn vyth annotho </td><td> Ny'm beus own vydh anodho,              385 </td><td> There is to me not any fear of him; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0386 </td><td> </td><td> ha dreheuel kyn teffo </td><td> ha drehevel kyn teffo </td><td> And though he should come to rise, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0387 </td><td> </td><td> scon me a re clout thotho </td><td> skon my a re klout dhodho </td><td> Soon I will give him a clout, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0388 </td><td> </td><td>  may ron mayle war an dor </td><td> mayth omhwello war an dor. </td><td> That shall wrap him to the earth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0389 </td><td> </td><td> agy then beth men yv clos </td><td> A-jy dhe'n bedh men yw klos </td><td> Within the tomb of stone he is closed; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0390 </td><td> </td><td> me an guyth sur deth ha nos </td><td> my a'n gwith sur dydh ha nos            390 </td><td> I will surely guard him day and night, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0391 </td><td> </td><td> awos y dysciplys plos </td><td> awos y dhyssiplys blos, </td><td> In spite of his dirty disciples, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0392 </td><td> </td><td>  kyn teffons y vyth mar clor </td><td> kyn teffons i vydh mar glor.                    {NS omits vydh. Error?} </td><td> Though they come ever so fierce. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 68 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0393 </td><td> </td><td> dun alemma cowethe </td><td> Deun alemma, kowetha! </td><td> Let us go hence, comrades; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0394 </td><td> </td><td> y weles me a garse </td><td> Y weles my a garsa </td><td> I would like to see him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0395 </td><td> </td><td>  ow thastel ym-threheuel </td><td> owth astel omdhrehevel!                395 </td><td> Strugghng to raise himself; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0396 </td><td> </td><td> yn certan mar remvfe </td><td> Yn sertan mar remoffya,                                        [remvfe] </td><td> Certainly if he moved, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0397 </td><td> </td><td> y pen crak me a torse </td><td> y benn krakk my a dorrsa, </td><td> His head crack&#160;! I would break, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0398 </td><td> </td><td>  kyn couse vyth mar huhel </td><td> kyn kowssa vydh mar ughel! </td><td> Though he should talk ever so high. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 et tunc ibunt ad sepulcrum </td><td> </td><td> And then they shall go to the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 69 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0399 </td><td> </td><td> an beth me re anysyas </td><td> A'n bedh my re avisyas: </td><td> I have arranged the tomb&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0400 </td><td> </td><td> warnotho yma men bras </td><td> warnodho yma men bras                  400 </td><td> Upon it. there is a great stone, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0401 </td><td> o </td><td>  dres ol an myn </td><td> dres oll an min. </td><td> Above all the stones. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0402 </td><td> </td><td> coskyn ny gans dyaha </td><td> Kuskyn ni gans diagha; </td><td> Let us sleep with security&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0403 </td><td> </td><td> kyn dasvewo nyn dregha </td><td> kyn tasvywo, ny'n dreha </td><td> Though he rise, he will not carry it </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0404 </td><td> o </td><td>  thywar y geyn </td><td> dhiwar y geyn. </td><td> From off its back. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 70 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0405 </td><td> </td><td> tau sy cowys renothas </td><td> Nansi, koweth, ren ow thas,            405                    {GM 'not so'} </td><td> Hold thy tongue, comrade, by the father </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0406 </td><td> </td><td> vyth nynsyv yn della vas </td><td> bydh nyns yw yndella 'vas, </td><td> There is never any good so, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0407 </td><td> </td><td>  thys lauaraf guyryoneth </td><td> dhis lavarav an gwiryonedh! </td><td> I tell thee the truth; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0408 </td><td> </td><td> reys yw the onan golyas </td><td> Res yw dhe onan goelyas. </td><td> Need is that one should watch; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0409 </td><td> </td><td> war y torn pup y thyffras </td><td> War y dorn peub a dhifres </td><td> In his turn every one protecting </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0410 </td><td> </td><td>  y gowyth pyw a thalleth </td><td> y goweth. Piw a dhalleth?              410 </td><td> His companion&#160;; who begins&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 71 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0411 </td><td> </td><td> dallathans nep a fynno </td><td> Dallethens neb a vynno! </td><td> Let him begin who will, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0412 </td><td> </td><td> rak coske reys yv thymmo </td><td> rag koska res yw dhymmo </td><td> For need is to me to sleep </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0413 </td><td> o </td><td>  re synt iouyn </td><td> re Synt Iouyn! </td><td> By saint Jove. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0414 </td><td> </td><td> sur lour of vy annotho </td><td> Sur lowr ov vy anodho - </td><td> Sure enough I am of him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0415 </td><td> </td><td> den marow na threhavo </td><td> den marow na dhrehaffo                  415 </td><td> A dead man will not rise </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0416 </td><td> o </td><td>  sur bys deyth fyn </td><td> sur bys dydh fin. </td><td> Certainly, till the last day. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 72 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0417 </td><td> </td><td> guythens pup y tenewen </td><td> Gwithens peub y denewen, </td><td> Let every one keep his side, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0418 </td><td> </td><td> ha me a gosk ryp y pen </td><td> ha my a gosk ryb y benn </td><td> And I will sleep by his head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0419 </td><td> o </td><td>  rag y wythe </td><td> rag y witha. </td><td> To guard him. </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0420 </td><td> </td><td> nynsus gorryth na benen </td><td> Nyns eus gorreyth na benyn              420 </td><td> There is no man or woman </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0421 </td><td> </td><td> byth wel cusyl bys vycken </td><td> bydh well kusul bys vykken </td><td> Any better advice, to eternity. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0422 </td><td> o </td><td>  a lauarre </td><td> a lavarro. </td><td> Who can mention. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [hic dormiunt milites] </td><td> </td><td> [Here the soldiers sleep.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> tunc surrexit Ihesus a mortuis et iet ubicunque voluerit et canant angeli cristus resurgens [et postea dicit maria] </td><td> </td><td> Then Jesus rose from the dead, and he shall go wherever he likes, and the angels sing " Christus resurgens," [and afterwards Mary says&#160;;] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 73 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria </td><td> rdms0423 </td><td> </td><td> a tas ker yn huhelder </td><td> A Das ker yn ughelder, </td><td> O dear Father on high, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0424 </td><td> </td><td>  ty a formyas nef ha beys </td><td> ty a formyas nev ha bys; </td><td> Thou hast created heaven and earth; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0425 </td><td> </td><td> rak luen os a hunelder </td><td> rag leun os a uvelder                  425 </td><td> For thou art full of greatness, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0426 </td><td> </td><td>  hag a allus kekeffrys </td><td> hag a alloes kekeffrys, </td><td> And of power likewise&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0427 </td><td> </td><td> ty a wor yn pup maner </td><td> Ty a woer yn pub maner </td><td> Thou knowest in every way </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0428 </td><td> </td><td>  fatel fue ow map lethys </td><td> fatell veu ow Mab ledhys: </td><td> How my Son was slain&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0429 </td><td> </td><td> yn grous yntre dev lader </td><td> y'n grows yntra dew lader </td><td> On the cross, between two thieves, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0430 </td><td> </td><td>  y corf whek a fue gorrys </td><td> y gorf hweg a veu gorrys.              430 </td><td> His sweet body was put. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 74 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0431 </td><td> </td><td> pan wylys vy y wane </td><td> Pan welis vy y wana </td><td> When I saw them pierce him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0432 </td><td> </td><td>  dre an golon gans an guv </td><td> dre an golonn gans an guv, </td><td> Through the heart with the spear, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0433 </td><td> </td><td> me a wruk scon clamdere </td><td> my a wrug skon klamdera: </td><td> I fainted immediately; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0434 </td><td> </td><td>  byth ny wylyn yn nep tu </td><td> bydh ny welyn yn neb tu. </td><td> I saw nothing on any side. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0435 </td><td> </td><td> y weles me a garse </td><td> Y weles my a garsa                              435 </td><td> I would like to see him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0436 </td><td> </td><td>  ha cous orth ow map ihesu </td><td> ha kows orth ow Mab Ihesu: </td><td> And speak to my Son Jesus. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0437 </td><td> </td><td> mar ny thue thum confortye </td><td> mar ny dheu dhe'n konfortya, </td><td> If he comes not to comfort me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0438 </td><td> </td><td>  ow mornyngh vyth ogh ha tru </td><td> ow mornyng vydh "Ogh ha tru!" </td><td> My mourning will be "oh" and "alas." </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 75 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0439 </td><td> </td><td> me a wruk y anclethyes </td><td> My a wrug y ynkleudhyas </td><td> I did bury him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0440 </td><td> </td><td>  hag an gorras yn beth men </td><td> hag a'n gorras yn bedh men.            440 </td><td> And put him into a tomb of stone; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0441 </td><td> </td><td> the voth sur mar pe genes </td><td> Dha vodh sur mar pe genes, </td><td> Thy will surely if it be with thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0442 </td><td> </td><td>  guelas ow map y carsen </td><td> gweles ow Mab y karsen, </td><td> I would hke to see my Son. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0443 </td><td> </td><td> a tas dre the luen weres </td><td> A Das, dre dha leun weres. </td><td> O Father, through thy full help </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0444 </td><td> </td><td>  the pygy certan mensen </td><td> Dha bysi sertan mynnsen </td><td> I would pray thee certainly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0445 </td><td> </td><td> tarye lemmyn na wrelles </td><td> tarya lemmyn na wrelles,                        445 </td><td> That thou do not tarry now, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0446 </td><td> </td><td>  rak yma thymmo vy ken </td><td> rag yma dhymmo vy ken. </td><td> For anguish is to me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 76 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0447 </td><td> </td><td> ow map whek me a vynse </td><td> Ow Mab hweg, my a vynnsa </td><td> My sweet Son, I would wish, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0448 </td><td> </td><td>  a luen golon the pygy </td><td> a leun golonn dha bysi </td><td> With full heart to pray thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0449 </td><td> </td><td> a thos thym ha fystyne </td><td> a dhos dhymm ha fistena, </td><td> To come to me and hasten, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0450 </td><td> </td><td>  del thethyvsys thymmo vy </td><td> dell dhedhewsys dhymmo vy              450 </td><td> As thou didst promise to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0451 </td><td> </td><td> y wres yn ban dasfewe </td><td> y hwres yn-bann dasvywa </td><td> That thou wouldst rise up </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0452 </td><td> </td><td>  then tryge deth yredy </td><td> dhe'n tressa dydh yredi. </td><td> On the third day really. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0453 </td><td> </td><td> lemmyn gura ow kerenge </td><td> Lemmyn gwra, ow herensa, </td><td> Do now, my love, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0454 </td><td> </td><td>  kepar yn beys del vynny </td><td> kepar y'n bys dell vynni. </td><td> As in the world thou wouldst. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 77 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms0455 </td><td> </td><td> o salve sancta parens </td><td> O Salve, Sancta Parens,                455 </td><td> O hail, holy parent, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0456 </td><td> </td><td>  the nep yv ioy ow colon </td><td> dhe neb yw joy ow holonn </td><td> Thou who art the joy of my heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0457 </td><td> </td><td> ham melder kepar ha kens </td><td> ha'm melder kepar ha kyns, </td><td> And my sweetness as formerly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0458 </td><td> </td><td>  dre pur natur ha reson </td><td> dre pur natur ha reson </td><td> Through pure nature and reason; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0459 </td><td> </td><td> pan wreth hepcor an bevnens </td><td> pan wredh hepkorr an bywnans, </td><td> When thou shalt put away life, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0460 </td><td> </td><td>  hep guthyl na moy cheyson </td><td> heb guthyl namoy cheson,                        460 </td><td> Without suffering any more trouble, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0461 </td><td> </td><td> a hugh an eleth han sens </td><td> a-ugh an eledh ha'n sens </td><td> Over the angels and the saints, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0462 </td><td> </td><td>  ty a thue the nef thum tron </td><td> ty a dheu dhe nev dhe'm tron. </td><td> Thou shalt come to heaven to my throne. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 78 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria </td><td> rdms0463 </td><td> </td><td> ota gy ow map ihesu </td><td> O'ta jy ow mab Ihesu </td><td> Behold thee, my Son Jesus, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0464 </td><td> </td><td>  dynythys thum confortye </td><td> devedhys dhe'm konfortya? </td><td> Born to comfort me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0465 </td><td> </td><td> an tryge deth yv hythev </td><td> An tressa dydh yw hedhyw                        465 </td><td> The third day it is to day, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0466 </td><td> </td><td>  thy-worthyf aban ethe </td><td> dhiworthiv a-ban eth-a, </td><td> Since he went from me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0467 </td><td> </td><td> whet ny ellys yn nep tu </td><td> hwath ny yllis yn neb tu </td><td> Yet I could not on any side </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0468 </td><td> </td><td>  gothfos ganso fatel fe </td><td> godhvos ganso fatell veu. </td><td> Know how it was with him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0469 </td><td> </td><td> y carsen guelas an fvu </td><td> A karsen gweles an vu                                  [fvu] </td><td> I would wish to see the form </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0470 </td><td> </td><td>  anotho y voth mar pe </td><td> anodho, y vodh mar pe.                  470 </td><td> Of him, if it be his will. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         [genuflectit Maria] </td><td> </td><td> [Mary kneels.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 79 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms0471 </td><td> </td><td> ow mam whek ham kerenge </td><td> Ow mamm hweg, ha'm kerensa, </td><td> My sweet mother and my love, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0472 </td><td> </td><td>  me yv ihesus the vab ker </td><td> my yw Ihesu dha Vab ker! </td><td> I am Jesus thy dear Son, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0473 </td><td> </td><td> me re thuth theth confortye </td><td> My re dheuth dhe'th konfortya </td><td> I am come to comfort thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0474 </td><td> </td><td>  nak na vy gy yn a wher </td><td> rag na vi jy yn ahwer. </td><td> That thou be not in sorrow. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0475 </td><td> </td><td> datherghys na wra doutye </td><td> Dasserghys - na wra doutya -            475 </td><td> Risen, doubt not, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0476 </td><td> </td><td>  of a vernans ow melder </td><td> ov a vernans, ow melder. </td><td> I am from death, my sweetness; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0477 </td><td> </td><td> ty a yl y atendye </td><td> Ty a yll y attendya </td><td> Thou canst expect it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0478 </td><td> </td><td>  bos guyr ow cous kettep ger </td><td> bos gwir ow hows, kettep ger. </td><td> That my speech is true, every word. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         [Maria amplexatur eum et osculatur] </td><td> </td><td> [Mary embraces and kisses him.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 80 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria </td><td> rdms0479 </td><td> </td><td> a uap ker lowene thys </td><td> A Vab ker, lowena dhis, </td><td> O dear Son, joy to thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0480 </td><td> </td><td>  ha sylwadur an bys-ma </td><td> ha Selwador an bys ma!                  480 </td><td> And Saviour of this world&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0481 </td><td> </td><td> an beth the vos datherghys </td><td> A'n bedh dha vos dasserghys </td><td> That thou art risen from the tomb </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0482 </td><td> </td><td>  y luen crygy me a wra </td><td> y leun grysi my a wra. </td><td> Fully I believe; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0483 </td><td> </td><td> ow colon yv mur huthys </td><td> Ow holonn yw meur heudhys: </td><td> My heart is greatly exalted, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0484 </td><td> </td><td>  nynsus peyn orth ow greffya </td><td> nyns eus payn orth ow grevya. </td><td> No pain is afflicting me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0485 </td><td> </td><td> bynyges re bo an prys </td><td> Bennigys re bo an prys                  485 </td><td> Blessed be the time </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0486 </td><td> </td><td>  may wruk the thon ym nascra </td><td> may hwrug dha dhoen y'm askra!                                  [nascra] </td><td> That I bore thee in my womb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 81 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0487 </td><td> </td><td> vs whet theth corf galarow </td><td> Eus hwath dhe'th korf galarow </td><td> Are there yet sores on thy body&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0488 </td><td> </td><td>  na torment orth the greffye </td><td> ha torment orth dha revya? </td><td> Or does torment afflict thee&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0489 </td><td> </td><td> yw saw ol the wolyow </td><td> Yw saw oll dha woliow </td><td> Are all thy wounds healed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0490 </td><td> </td><td>  a wylys vy the squerdye </td><td> a welis vy dha skwardya                490 </td><td> Which I saw tearing thee&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0491 </td><td> </td><td> a wruk an gu han kentrow </td><td> a wrug an gu ha'n kentrow </td><td> Which the spear and the nails made, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0492 </td><td> </td><td>  the kyc precius dafole </td><td> dha gig preshyous defola? </td><td> Deforming thy precious flesh&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0493 </td><td> </td><td> lauar thymmo caradow </td><td> Lavar dhymmo, karadow. </td><td> Tell me, beloved; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0494 </td><td> </td><td>  lemmyn gorthyp fatel fue </td><td> Lemmyn gorthyp fatell veu. </td><td> Now answer how it was. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         [genuflectit Jhs] </td><td> </td><td> [Jesus kneels.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 82 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms0495 </td><td> </td><td> reuerons thyso a vam ker </td><td> Revrons dhiso, A Vamm ger,              495 </td><td> Reverence to thee, mother dear, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0496 </td><td> </td><td>  henor mur ha lowene </td><td> enor meur ha lowena! </td><td> Much honour and joy&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0497 </td><td> </td><td> nym gref peyn yn nep maner </td><td> Ny'm grev payn yn neb maner </td><td> No pain afflicts me in any way </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0498 </td><td> </td><td>  a wrello thym drok neffre </td><td> a wrello dhymm drog nevra: </td><td> Which ever may do me evil; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0499 </td><td> </td><td> mernans trystyns hag anger </td><td> Mernans tristyns hag anger </td><td> Death, grief, and anguish, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0500 </td><td> </td><td>  me a wruk aga fethe </td><td> my a wrug aga fetha,                    500 </td><td> I have vanquished them, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0501 </td><td> </td><td> may thyw lemmyn da ow cher </td><td> mayth yw lemmyn da ow cher </td><td> That my state now is good; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0502 </td><td> </td><td>  nynsus tra orth ow greffye </td><td> nyns eus tra orth ow grevya. </td><td> There is nothing that afflicts me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 83 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria </td><td> rdms0503 </td><td> </td><td> confortys yv ow colon </td><td> Konfortys yw ow holonn, </td><td> My heart is comforted, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0504 </td><td> </td><td>  pan clewys ow teryfas </td><td> pan glywis ow terivas </td><td> When I have heard thee declaring </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0505 </td><td> </td><td> bones leghys the pascyon </td><td> bones lehes dha passhyon                        505 </td><td> Thy Passion to be alleviated, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0506 </td><td> </td><td>  a fus tyn garow ha bras </td><td> a 'feu tynn garow ha bras.                              [a fus]{NS a'th fe} </td><td> Which was cruel and great pain. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0507 </td><td> </td><td> then tas huhel yn y tron </td><td> Dhe'n tas ughel yn y dron </td><td> To the Father high on his throne, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0508 </td><td> </td><td>  y grassaf lemmyn an cas </td><td> y grassav lemmyn an kas </td><td> I am grateful now for the case, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0509 </td><td> </td><td> ty the vynnes thym danfon </td><td> ty dhe vynnas dhymm dannvon </td><td> That he would send thee to me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0510 </td><td> </td><td>  thum confortye the vap ras </td><td> dhe'm konfortya dha Vab ras.            510 </td><td> To comfort me, thou Son of grace. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [osculantur et separant] </td><td> </td><td> [They kiss and separate.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> ____________________________ </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 84 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0511 </td><td> </td><td> mey fe me re goskes pos </td><td> May fe! my re goskas poes </td><td> My faith, I have slept heavily&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0512 </td><td> </td><td> ha rum kemeres drok glos </td><td> ha re'm kemmeras drog loes! </td><td> And an evil pang has seized me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0513 </td><td> </td><td>  dre ow hvn me a welas </td><td> Dre ow hun my a welas </td><td> Through my dream which I saw&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0514 </td><td> </td><td> neb ese aberth yn beth </td><td> neb esa a-berth y'n bedh </td><td> He who was within the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0515 </td><td> </td><td> gans can ha mur a eleth </td><td> gans kan ha meur a eledh                        515 </td><td> With a hundred and more of angels, s»5 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0516 </td><td> </td><td>  the vewnans y tassorghas </td><td> dhe vywnans y tassorghas. </td><td> To life has risen. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 85 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles ii </td><td> rdms0517 </td><td> </td><td> pur wyr me a henrosas </td><td> Pur wir my a hunrosas, </td><td> Truly, I dreamed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0518 </td><td> </td><td> ha war ow kyn an clewas </td><td> ha war ow heyn a'n klywas </td><td> And on my back I heard him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0519 </td><td> </td><td>  yn mes an beth ow seuel </td><td> yn-mes a'n bedh ow sevel. </td><td> Outside of the tomb standing. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0520 </td><td> </td><td> mar syv dyenkys ellas </td><td> Mars yw dienkys, ellas,                520 </td><td> If he is escaped, alas&#160;! 5 20 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0521 </td><td> </td><td> rak me a wel an men bras </td><td> rag my a wel an men bras </td><td> For I saw the large stone </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0522 </td><td> </td><td>  war glan an beth fest huhel </td><td> war lan an bedh fest ughel! </td><td> On the side of the tomb very high. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 86 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0523 </td><td> </td><td> pos re teulseugh agas clvn </td><td> Poes re dowlsewgh agas klun, </td><td> Heavily have ye darkened your sense, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0524 </td><td> </td><td> rag me an guelas dufvn </td><td> rag my a'n gwelas difun - </td><td> For I saw him wide-awake, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0525 </td><td> </td><td>  dresof ef a tremenas </td><td> dresov ev a dremenas                    525 </td><td> He passed by me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0526 </td><td> </td><td> hag a wor yn pa vaner </td><td> hag a woer yn py vaner -                                                [pa]{NS pan} </td><td> And I know in what manner&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0527 </td><td> </td><td> ganso crous worth y baner </td><td> ganso krows worth y vaner                                      [baner] </td><td> With him a cross on his banner </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0528 </td><td> </td><td>  wharre ef a thyspleytyas </td><td> hware ev a dhispletyas. </td><td> Soon he displayed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 87 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0529 </td><td> </td><td> yn sur gans ow dev lagas </td><td> Yn sur gans ow dewlagas </td><td> Surely with my eyes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0530 </td><td> </td><td> ow syuel me an guelas </td><td> ow sevel my a'n gwelas:                530 </td><td> Standing I saw him; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0531 </td><td> </td><td> ha garow hag vthyk bras </td><td> ha garow hag euthek bras </td><td> And fierce and monstrous huge, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0532 </td><td> </td><td>  yn kerth gallas mes an beth </td><td> yn kerdh gallas mes a'n bedh. </td><td> Forth he went from the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0533 </td><td> </td><td> ny yllyn syuel yn ban </td><td> Ny yllyn sevel yn-bann </td><td> I could not stand upright </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0534 </td><td> </td><td> rak ovn anotho certan </td><td> rag own anodho sertan: </td><td> For fear of him, certainly&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0535 </td><td> </td><td> y wolow o mur a splan </td><td> y wolow o mar splann,                  535 </td><td> His light was very brilliant, 535 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0536 </td><td> </td><td>  del leuaraf theugh yn weth </td><td> dell lavarav dhywgh ynwedh. </td><td> As I tell you likewise. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 88 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0537 </td><td> </td><td> a thysempys whylewhe </td><td> A-dhesempis hwilewgh e </td><td> Immediately seek ye, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0538 </td><td> </td><td> mar a sethe the cuthe </td><td> maras eth e dhe gudha </td><td> If he be gone, to hide </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0539 </td><td> </td><td>  yn nep bos tewl py yn sorn </td><td> yn neb bos tew po yn sorn. </td><td> In some bush, hole, or in a corner. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0540 </td><td> </td><td> mara kyllyn y gafus </td><td> Mara kyllyn y gavoes,                  540 </td><td> If I can find him, 54° </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0541 </td><td> </td><td> vynytha na theppro bous </td><td> vynytha na dheppro boes                                        {GM vynitha} </td><td> May he never eat food&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0542 </td><td> </td><td>  me an kelm auel pusorn </td><td> my a'n kelm avel pusorn. </td><td> I will tie him like a bundle. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 89 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles ii </td><td> rdms0543 </td><td> </td><td> me an kyf by god ys blod </td><td> My a'n kyv by god ys blod, </td><td> I will find him, by God's blood, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0544 </td><td> </td><td> kyn fo an harlot mar wod </td><td> kyn fo an harlot mar woud </td><td> Though the rogue be never so mad, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0545 </td><td> </td><td>  ma mar houtyn y body </td><td> na mar howtyn y vodi;                  545 </td><td> Or so haughty his body&#160;: 545 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0546 </td><td> </td><td> for y dred noth by my hod </td><td> for y dred noth by my hod, </td><td> For I dread not, by my head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0547 </td><td> </td><td> hys red baner ne hys rod </td><td> hys red baner ne hys rod, </td><td> His red banner nor his cross. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0548 </td><td> </td><td>  the pilat nan dryllyn ny </td><td> dhe Pilat na'n dryllyn ni. </td><td> Now let us return to Pilate. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 90 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0549 </td><td> </td><td> na gefyn war ow ene </td><td> Na gevyn, war ow ena, </td><td> We shall not find, upon my soul, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0550 </td><td> </td><td> kyn fen neffre ow ponye </td><td> kyn fen nevra ow poenya                550 </td><td> Though we be ever running </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0551 </td><td> </td><td>  yn pup tol worth y whylas </td><td> yn pub toll orth y hwilas. </td><td> In every hole to seek him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0552 </td><td> </td><td> me an guelas ow nyge </td><td> My a'n gwelas ow nija, </td><td> I saw him flying, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0553 </td><td> </td><td> ganso mur a gowethe </td><td> ganso meur a gowetha, </td><td> With him many companions, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0554 </td><td> </td><td>  ha guyn o aga dyllas </td><td> ha gwynn o aga dillas. </td><td> And white was their dress. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 91 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0555 </td><td> </td><td> ha me yn weth an guelas </td><td> Ha my ynwedh a'n gwelas                555 </td><td> And I likewise saw him, 555 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0556 </td><td> </td><td> ha ganso company bras </td><td> ha ganso ev komp'ni bras - </td><td> And with him a large company&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0557 </td><td> </td><td> orth y sywe lyes guas </td><td> orth y sywya lies gwas - </td><td> Many fellows following, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0558 </td><td> </td><td>  ny yllons bos nyfyrys </td><td> ny yllons bos niverys. </td><td> They could not be numbered. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0559 </td><td> </td><td> tra uyth ny amont thynny </td><td> Travydh ny amont dhyn ni, </td><td> Nothing avails us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0560 </td><td> </td><td> sur y whylas ef na moy </td><td> sur, y hwilas ev namoy.                560 </td><td> Surely to seek him any more&#160;; s6o </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0561 </td><td> </td><td> ym-cusylle gureny ny </td><td> Omgusulya gwren nyni </td><td> Let us consult together </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0562 </td><td> </td><td>  pyth yv guella the bos gurys </td><td> pyth yw gwella dhe vos gwrys. </td><td> What is best to be done. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 92 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0563 </td><td> </td><td> pandra wren agan peswar </td><td> Pandr'a wren agan peswar </td><td> What shall we four do, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0564 </td><td> </td><td> a rak pilat sur hep mar </td><td> a-rag Pylat sur heb mar </td><td> Before Pilate surely, without fail, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0565 </td><td> </td><td>  pan theffyn ny yn teffry </td><td> pan dheffyn ni yn tevri?                        565 </td><td> When we go, seriously&#160;? s^B </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0566 </td><td> </td><td> ef the seuel an beth men </td><td> Ev dhe sevel a'n bedh men </td><td> That he has risen from the tomb of stone, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0567 </td><td> </td><td> hay vos datherys certen </td><td> ha'y vos dasserghys, sertan </td><td> And is ascended, certainly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0568 </td><td> </td><td>  y gous ny dal thynny ny </td><td> y gows ny dhal dhyn nyni. </td><td> It behoves us not to say. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 93 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles ii </td><td> rdms0569 </td><td> </td><td> y cussylyaf yn certan </td><td> Y kusulyav yn sertan </td><td> I advise, certainly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0570 </td><td> </td><td> leuerel dos nerth warnan </td><td> leverel dos nerth warnan                        570 </td><td> To say a force came on us 570 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0571 </td><td> o </td><td>  hay thon the ves </td><td> ha'y dhoen dhe-ves: </td><td> And took him away. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0572 </td><td> </td><td> yn vr-na y fyth clewys </td><td> y'n eur na y fydh klywys </td><td> In that hour it will be heard, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0573 </td><td> </td><td> del ony ganse brewys </td><td> dell on ni gansa brewys </td><td> As we are wounded by them, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0574 </td><td> o </td><td>  hag elf at es </td><td> hag yfl at es.                                          [elf]{NS yfl. evil?} </td><td> And ill at ease. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 94 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0575 </td><td> </td><td> yn della ny vynnyn ny </td><td> Yndella ny vynnyn ni!                  575 </td><td> We will not do thus&#160;; 575 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0576 </td><td> </td><td> an beth ef the thasserhy </td><td> A'n bedh ev dhe dhasserghi </td><td> From the tomb that he is risen </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0577 </td><td> o </td><td>  me a leuer </td><td> my a lever, </td><td> I will say; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0578 </td><td> </td><td> par del o dev luen a ras </td><td> par dell o Dyw leun a ras </td><td> Like as he was God full of grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0579 </td><td> </td><td> ganso del fethas yu cas </td><td> ganso dell fethas y'n gas                              [yu cas] </td><td> By him thus the cause is gained </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0580 </td><td> o </td><td>  worth crous baner </td><td> worth krows baner.                              580 </td><td> Through the banner of the cross. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 95 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0581 </td><td> </td><td> del leuaraf yn tor-ma </td><td> Dell lavarav y'n tor' ma, </td><td> As I say at this time, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0582 </td><td> </td><td> honna yv an forth wella </td><td> honna yw an fordh wella: </td><td> That is the best way&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0583 </td><td> </td><td> assentye ol the henna </td><td> assentya oll dhe henna </td><td> Assent to all that, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0584 </td><td> o </td><td>  sur me a vyn </td><td> sur my a vynn. </td><td> Surely, I will; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0585 </td><td> </td><td> ny fynnaf leuerel gow </td><td> Ny vynnav leverel gow                  585 </td><td> I will not tell a lie, 585 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0586 </td><td> </td><td> awos dout bones marow </td><td> awos dout bones marow;                                  {NS bos} </td><td> From fear of being slain&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0587 </td><td> </td><td> gallas ef the nef wolow </td><td> gallas ev dhe nev wolow </td><td> He is gone to the bright heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0588 </td><td> o </td><td>  gans eleth guyn </td><td> gans eledh wynn. </td><td> With angels white. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 96 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0589 </td><td> </td><td> saw pyw a vyn leuerel </td><td> Saw piw a vynn leverel </td><td> But who is there who will say </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0590 </td><td> </td><td> the vewnans ef the seuel </td><td> dhe vywnans ev dhe sevel                        590 </td><td> That he rose to life 59© </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0591 </td><td> </td><td>  hythew yn mes an beth pry </td><td> hedhyw yn-mes a'n bedh pri? </td><td> To-day out of the tomb of earth&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0592 </td><td> </td><td> nag a feth mos then iustys </td><td> Nag a vedh mos dhe'n justis </td><td> Or will go to the justice&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0593 </td><td> </td><td> rag dout y vones lethys </td><td> rag dout y vones ledhys: </td><td> From fear of being slain, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0594 </td><td> </td><td>  my ny vynnaf ieuody </td><td> My ny vynnav, jevodi!                                  {B eredy} </td><td> I will not, I swear. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 97 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles ii </td><td> rdms0595 </td><td> </td><td> na porth dout me a genes </td><td> Na borth dout, my a genes              595 </td><td> Have no fear, I will go with thee, S9S </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0596 </td><td> </td><td> mar pyth othom theth weres </td><td> mar pydh edhomm dhe'th weres, </td><td> If it be necessary to help thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0597 </td><td> </td><td>  hag a leuer fattel fue </td><td> hag a lever fatell veu. </td><td> And will say how it was. </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0598 </td><td> </td><td> mar a talleth pertheges </td><td> Mara talleth predheges </td><td> If he begin to be angry, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0599 </td><td> </td><td> ny a wra y wowheles </td><td> ni a wra y woheles, </td><td> We will lie to him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0600 </td><td> </td><td>  rak pup ol a gar bewe </td><td> rag pub-oll a gar bywa.                600 </td><td> For all love to live. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> _____________________________ </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc eant ad pilatum et dicit IIIIs miles </td><td> </td><td> And then let them go to Pilate&#160;; and the fourth soldier says:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 98 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0601 </td><td> </td><td> lowene thys syr pilat </td><td> Lowena dhis, Syrr Pilat! </td><td> Joy to thee, sir Pilate&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0602 </td><td> </td><td> awos bos ny peswar smat </td><td> Awos bos ni peswar smat, </td><td> Though we be four fellows, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0603 </td><td> </td><td>  guythe an beth ny ylsyn </td><td> gwitha an bedh ny yllsyn. </td><td> We could not keep the tomb; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0604 </td><td> </td><td> desefsen dotho ry what </td><td> Desevsen dhodho ri hwatt: </td><td> We wished to give him a blow&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0605 </td><td> </td><td> thynny ef a wruk an prat </td><td> dhyn ni ef a wrug an pratt              605 </td><td> To us he did the deed, 605 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0606 </td><td> </td><td>  hag a fyes thyworthyn </td><td> hag a fias dhiworthyn. </td><td> And fled from us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 99 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0607 </td><td> </td><td> out warnough fals marregion </td><td> Out warnowgh, fals marghogyon! </td><td> Out upon ye, false knights&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0608 </td><td> </td><td> pyth yw an whethlow han son </td><td> Pyth yw an hwedhlow ha'n son </td><td> What are the tales and the report </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0609 </td><td> </td><td>  a glewaf aberth yn pow </td><td> a glywav a-berth y'n pow? </td><td> That I hear in the land&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0610 </td><td> </td><td> re vahun y tof yn weth </td><td> Re Vahun y tov ynwedh                  610 </td><td> By Mahound I will go also&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0611 </td><td> </td><td> mar sywe lyddrys an beth </td><td> mars yw-a ledrys a'n bedh </td><td> If he be stolen from the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0612 </td><td> </td><td>  why as byth ages ancow </td><td> hwi a's bydh agas ankow. </td><td> You shall have your death. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 100 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles i </td><td> rdms0613 </td><td> </td><td> pilat the gous nynsyw vas </td><td> Pilat, dhe gows nyns yw 'vas: </td><td> Pilate, thy speech is not good&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0614 </td><td> </td><td> nep nan synso y sylwyas </td><td> neb na'n synsso y Selwyas, </td><td> Who does not hold him his Saviour </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0615 </td><td> o </td><td>  a thu goef </td><td> a Dhyw, go-ev!                                  615 </td><td> Will become miserable. 615 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0616 </td><td> </td><td> me an guelas dre mur ras </td><td> My a'n gwelas dre veur ras </td><td> I saw him with much grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0617 </td><td> </td><td> an beth gans ov dev lagas </td><td> a'n bedh gans ow dewlagas </td><td> From the tomb, with my eyes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0618 </td><td> o </td><td>  ow mos then nef </td><td> ow mos dhe'n nev. </td><td> Going to the heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 101 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0619 </td><td> </td><td> tau harlot out of my sygth </td><td> Taw, harlot, out of my sygth! </td><td> Peace, knave, out of my sight! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0620 </td><td> </td><td> rag mar nyn kefough a plygth </td><td> Rag mar ny'n kevowgh a [plygth] 620    {N. 'a pledge'; NS a-plyght 'of a surety'] </td><td> For if you do not find him, a pledge 620 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0621 </td><td> o </td><td>  sur why an pren </td><td> sur hwi a'n pren! </td><td> Surely ye shall pay it. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0622 </td><td> </td><td> then beth pan y ges gorrys </td><td> Dhe'n bedh pan y'gas gorris </td><td> To the tomb when I sent ye, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0623 </td><td> </td><td> thymmo why a thethywys </td><td> dhymmo hwi a dhedhewis </td><td> You pledged yourselves to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0624 </td><td> o </td><td>  nan laddro den </td><td> na'n lattro den.                                        [laddro]{NS lattra] </td><td> Man should not steal him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 102 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles ii </td><td> rdms0625 </td><td> </td><td> me a leuer thys rak clem </td><td> My a lever dhis rag klem:              625 </td><td> I say to you, for defence, 625 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0626 </td><td> </td><td> dyswe thynny nychodem </td><td> diskwa dhyn ni Nychodem, </td><td> Shew us Nicodemus, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0627 </td><td> </td><td>  ha ioseph baramathya </td><td> ha Ioseph Baramathya, </td><td> And Joseph of Arimathaea, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0628 </td><td> </td><td> ha ny a thyswe yn weth </td><td> ha ni a dhiskwa ynwedh </td><td> And we will shew also </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0629 </td><td> </td><td> an corf a sytseugh yn beth </td><td> an korf a setsewgh y'n bedh, </td><td> The body you put in the tomb&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0630 </td><td> </td><td>  yw ihesu map maria </td><td> yw Ihesu Mab Maria.                            630 </td><td> It is Jesus, the son of Mary. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 103 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0631 </td><td> </td><td> ty was geyler kesadow </td><td> Ty was - jayler kasadow, </td><td> Thou gailor, dirty fellow, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0632 </td><td> </td><td> ygor scon an darasow </td><td> igor skon an darasow </td><td> Open directly the doors, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0633 </td><td> </td><td>  ha heth an prysnes yn mes </td><td> ha hedh an prysners yn mes -            [prysnes]{B. prysners} </td><td> And haul the prisoners out. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0634 </td><td> </td><td> otte omma alwhethow </td><td> otta omma alhwedhow - </td><td> See here the keys; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0635 </td><td> </td><td> ha mar ny wreth the ancow </td><td> ha mar ny wredh, dha ankow              635 </td><td> And if thou dost not, thy death 635 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0636 </td><td> </td><td>  me a vyth by god ys pes </td><td> my a vydh, by god ys pes. </td><td> I will be, by God's peace. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 104 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms0637 </td><td> </td><td> drew hy thymmo hep lettye </td><td> Drewgh i dhymmo heb lettya                                              [hy] </td><td> Bring them to me without delay, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0638 </td><td> </td><td> ha me as ygor wharre </td><td> ha my a's igor hware - </td><td> And I will open them soon, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0639 </td><td> </td><td>  an darasow agan naw </td><td> an darasow aga naw. </td><td> Our nine doors. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0640 </td><td> </td><td> na greseugh bos treyson gures </td><td> Na grysewgh bos trayson gwres,  640 </td><td> Do not think that treason is committed&#160;; 640 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0641 </td><td> </td><td> guel yv thywhy why mones </td><td> gwell yw dhywgh hwi mones </td><td> It is better that you should go, you </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0642 </td><td> </td><td>  ages honan then thev vaw </td><td> agas honan dhe'n dhew vaw. </td><td> Yourself to the two lads. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc ipse eat ad carcerem et non inueniet eos et dicit pilatus </td><td> </td><td> And let him then go to the prison, and he shall not find them&#160;; and Pilate says&#160;:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 105 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0643 </td><td> </td><td> ny geusyth mes a reson </td><td> Ny gewsydh mes a reson. </td><td> Thou speakest not without reason. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0644 </td><td> </td><td> ple thesos ioseph caugyon </td><td> Pleth esos, Ioseph kanjon, </td><td> Where art thou, Joseph, dirty fellow&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0645 </td><td> </td><td>  hath cowyth nychodemus </td><td> ha'th koweth Nychodemus.                        645 </td><td> And thy comrade, Nicodemus&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         [descendit pilatus] </td><td> </td><td> [Pilate goes down.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0646 </td><td> </td><td> a out ple ma an prysnes </td><td> A! Out! Ple'ma an prysne's? </td><td> Oh&#160;! out&#160;! where are the prisoners&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0647 </td><td> </td><td> mar nys cafaf scon thum dues </td><td> Mar ny's kavav skon dhymm dres          [dues]{NS dres} </td><td> If I do not find them soon come to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0648 </td><td> </td><td>  ty a fyth drok oremus </td><td> ty a'fydh drog oremus. </td><td> Thou shalt have an evil oremus. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 106 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Garcon </td><td> rdms0649 </td><td> </td><td> a syre na blamyowg ny </td><td> A syrra, na vlamyewgh ni! </td><td> O sir, do not blame us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0650 </td><td> </td><td>  a nyngese alwheow </td><td> A nyns esa alhwedhow                    650 </td><td> Were not the keys - 650 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0651 </td><td> </td><td> warbarth yn ages guyth why </td><td> warbarth yn agas gwith hwi, </td><td> Together in your keeping, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0652 </td><td> </td><td>  ha dyen an darasow </td><td> ha dien an darasow? </td><td> And the doors whole&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0653 </td><td> </td><td> guyr a geusyth ievody </td><td> Gwir a gewsydh, jevodi. </td><td> Thou sayest the truth, I swear&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0654 </td><td> </td><td>  hem yv marth hep falladow </td><td> Hemm yw marth heb falladow! </td><td> This is a miracle, without fail, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0655 </td><td> </td><td> rak an darasow deffry </td><td> Rag an darasow devri                    655 </td><td> For the doors indeed 655 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0656 </td><td> </td><td>  dyen ol yns han fosow </td><td> dien oll yns ha'n fosow! </td><td> Are all whole, and the walls. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 107 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0657 </td><td> </td><td> marregyon theugh ny won blam </td><td> Marghogyon, dhywgh ny wonn blam, </td><td> Knights, to you I know not blame, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0658 </td><td> </td><td> rak thymmo y fye scham </td><td> rag dhymmo y fia sham </td><td> For to me it would be a shame </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0659 </td><td> o </td><td>  gul drok thywhy </td><td> gul drog dhy'hwi. </td><td> To do harm to ye. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0660 </td><td> </td><td> an prysners galsons yn weth </td><td> An prysners galsons ynwedh              660 </td><td> The prisoners are gone also, 660 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0661 </td><td> </td><td> ese yn dan naw alweth </td><td> esa yn-dann naw alhwedh. </td><td> Who were under nine keys&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0662 </td><td> o </td><td>  ny torsans chy </td><td> Ny dorrsons chi. </td><td> They have not broken the house. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 108 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iii </td><td> rdms0663 </td><td> </td><td> henna ny a vyn notye </td><td> Henna ni a vynn notya, </td><td> That we will note, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0664 </td><td> </td><td> le may thyllyn yn pup le </td><td> le mayth yllyn yn pub le, </td><td> The place where we go, in every place, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0665 </td><td> </td><td>  certan y vos dasserhys </td><td> sertan y vos dasserghys:                        665 </td><td> Certainly that he is risen again&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0666 </td><td> </td><td> kepar del sevys an beth </td><td> kepar dell sevis a'n bedh </td><td> Like as he rose from the tomb </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0667 </td><td> </td><td> then nef gans mur a eleth </td><td> dhe'n nev gans meur a eledh </td><td> To the heaven with many angels, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0668 </td><td> </td><td>  ny thy weles yskynnys </td><td> ni dh'y weles yskynnys. </td><td> That we saw him ascend. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 109 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms0669 </td><td> </td><td> teweugh awos lucyfer </td><td> Tewewgh, awos Lucyfer! </td><td> Hold your tongues, by Lucifer; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0670 </td><td> </td><td> a henna na geuseugh ger </td><td> A henna na gewsewgh ger,                        670 </td><td> Of that speak not a word, 670 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0671 </td><td> </td><td>  pypenagol a wharfo </td><td> pypynag oll a hwarvo, </td><td> Whatever may happen; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0672 </td><td> </td><td> ha why as byth gobar bras </td><td> ha hwi a's bydh gober bras: </td><td> And you shall have a great reward: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0673 </td><td> </td><td> penryn yn weth ha hellas </td><td> Penryn ynwedh ha Hellas, </td><td> Penryn and likewise Helston, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0674 </td><td> </td><td>  me as re theugh yn luen ro </td><td> my a's re dhywgh yn leun ro. </td><td> I give them to you in full gift. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 110 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Miles iv </td><td> rdms0675 </td><td> </td><td> aban osa mar gortes </td><td> A-ban os'a mar gortes                  675 </td><td> Since thou art so courteous, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0676 </td><td> </td><td>  ny a wra del leueryth </td><td> ni a wra dell leverydh, </td><td> We will do as thou sayest; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0677 </td><td> </td><td> ha pup onan ol iammes </td><td> ha pub onan oll jammes </td><td> And every one always </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0678 </td><td> </td><td>  neffre parys thys a vyth </td><td> nevra parys dhis a vydh. </td><td> Ever will be prepared for thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc ueniet maria magd. et maria iacobe et salome et dicit maria </td><td> </td><td> And then Mary Magdalene, and Mary (mother) of James, and Salome shall come&#160;; and Mary says&#160;:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 111 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0679 </td><td> </td><td> pendra wra-ma vy ellas </td><td> Pandr'a wra-ma vy, ellas? </td><td> What shall I do, alas! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0680 </td><td> </td><td> ow arluth yn beth gallas </td><td> Ow Arloedh y'n bedh gallas!            680 </td><td> My Lord went to the tomb, 680 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0681 </td><td> </td><td>  hythew yv an trege deyth </td><td> Hedhyw yw an tressa dydh, </td><td> To-day is the third day&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0682 </td><td> </td><td> mones the vyras deffry </td><td> mones dhe vires, devri, </td><td> Go to see indeed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0683 </td><td> </td><td> mar a tueth ha dasserhy </td><td> mara teuth ha dasserghi, </td><td> If he comes and rises, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0684 </td><td> </td><td>  del leuerys thym perfyth </td><td> dell leveris dhymm perfeyth. </td><td> As he said to me truly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 112 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria jacobi </td><td> rdms0685 </td><td> </td><td> mos the vyres me a vyn </td><td> Mos dhe vires my a vynn                685 </td><td> I will go to see 685 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0686 </td><td> </td><td> an corf am prynnes yn tyn </td><td> an korf a'm prenas yn tynn </td><td> The body of him who redeemed me with pain, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0687 </td><td> o </td><td>  mar tassorhas </td><td> mar tassorghas. </td><td> If it be risen again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0688 </td><td> </td><td> mur a confort ef o thyn </td><td> Meur a gonfort ev o dhyn: </td><td> Great comfort he was to us&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0689 </td><td> </td><td> y vernans ef pan wylsyn </td><td> y vernans ev pan welsyn, </td><td> That we should have seen his death! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0690 </td><td> o </td><td>  ellas ellas </td><td> Ellas! Ellas!                                  690 </td><td> Alas&#160;! alas&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 113 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria salome </td><td> rdms0691 </td><td> </td><td> en trege deyth yv hythew </td><td> An tressa dydh yw hedhyw, </td><td> The third day is to-day; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0692 </td><td> </td><td> corf cryst dasserhys mar syw </td><td> korf Cryst dasserghys mars yw, </td><td> If the body of Christ be risen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0693 </td><td> o </td><td>  mos the vyras </td><td> mos dhe vires. </td><td> Go to see. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0694 </td><td> </td><td> rak an torment an gefe </td><td> Rag an torment a'n jeva </td><td> For the torment which he had </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0695 </td><td> </td><td> ym colon yma neffre </td><td> y'm kolonn yma nevra                    695 </td><td> Is ever in my heart; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0696 </td><td> o </td><td>  cvth-ma nam gas </td><td> keudh, ma na'm gas. </td><td> This sorrow does not leave me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [hic obuiabit eis] </td><td> </td><td> [Here she shall meet them.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 114 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0697 </td><td> </td><td> benenes theugh lowene </td><td> Benynes, dhywgh lowena! </td><td> Women, joy to ye&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0698 </td><td> </td><td> ha maria iacobe </td><td> ha Maria Iacobe, </td><td> And Mary, mother of James, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0699 </td><td> </td><td>  ha salome kekeffrys </td><td> ha Salome kekeffrys! </td><td> And Salome also. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0700 </td><td> </td><td> kueth vs ym colon eyhan </td><td> Keudh eus y'm kolonn, eghan!            700 </td><td> Sorrow is in my heart, alas! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0701 </td><td> </td><td> mar seth corf dev y honan </td><td> Mars eth korf Dew y honan </td><td> If the body of God himself is gone, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0702 </td><td> </td><td>  py le y fythe keffys </td><td> py le y fydh e kevys? </td><td> Where may it be found&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 115 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria jacobi </td><td> rdms0703 </td><td> </td><td> yn della yma thymmo </td><td> Yndella yma dhymmo </td><td> So is with me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0704 </td><td> </td><td> mur a torment bras ragtho </td><td> meur a dorment bras ragdho; </td><td> Much of great torment for him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0705 </td><td> </td><td>  mar ny fyn dre y rasow </td><td> mar ny vynn dre y rasow,                        705 </td><td> If he will not, through his graces, 705 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0706 </td><td> </td><td> ow gueres a termyn ver </td><td> ow gweres a dermyn ber, </td><td> Help me in a short time, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0707 </td><td> </td><td> ow colon ynnof a ter </td><td> ow holonn ynnov a derr, </td><td> My heart in me will break </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0708 </td><td> </td><td>  pur evn dre fyanasow </td><td> pur ewn dre fienasow. </td><td> Very really through troubles. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 116 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria salome </td><td> rdms0709 </td><td> </td><td> yn della thymmo y wher </td><td> Yndella dhymmo y hwer; </td><td> So with me is sorrow&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0710 </td><td> </td><td> arluth re wella ow cher </td><td> Arloedh re wello ow cher                        710 </td><td> May the Lord see my state </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0711 </td><td> o </td><td>  war y lergh ef </td><td> war y lergh ev! </td><td> After him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0712 </td><td> </td><td> del ywe pen myghterneth </td><td> Dell yw-a Penn vyghternedh, </td><td> As he is head of sovereignty, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0713 </td><td> </td><td> me a grys yn mes a beth </td><td> my a grys yn-mes an bedh                      [a beth] </td><td> I believe that out of the tomb </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0714 </td><td> o </td><td>  hythew a sef </td><td> hedhyw y sev.                                                                  [a sef] </td><td> To-day he will rise. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 117 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0715 </td><td> </td><td> a fystynyn ny yn fen </td><td> Y fistenyn ni yn fen;                  715 </td><td> Oh&#160;! let us hasten at once, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0716 </td><td> </td><td> rag dreheuys yv an men </td><td> rag drehevys yw an men </td><td> For the stone is raised </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0717 </td><td> o </td><td>  thyworth an beth </td><td> dhiworth an bedh! </td><td> From the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0718 </td><td> </td><td> arluth fattel byth haneth </td><td> Arloedh, fatell vydh haneth, </td><td> Lord, how will it be this night, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0719 </td><td> </td><td> mar ny wothefaf ple theth </td><td> mar ny wodhvydhav ple'th eth                                            [wothefaf] </td><td> If I know not where goes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0720 </td><td> o </td><td>  pen vyghterneth </td><td> Penn vyghternedh?                              720 </td><td> The head of royalty&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 118 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria jacobi </td><td> rdms0721 </td><td> </td><td> ha re pel ny re strechyas </td><td> Ha re bell ni re strechyas;                                            [a] </td><td> And too long we have stayed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0722 </td><td> </td><td> ow arluth yn kerth gallas </td><td> ow Arloedh yn kerdh gallas </td><td> My Lord is gone his way </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0723 </td><td> o </td><td>  mes an beth sur </td><td> mes a'n bedh, sur! </td><td> Out of the tomb, surely. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0724 </td><td> </td><td> ellas ow colon yv claf </td><td> Ellas, ow holonn yw klav, </td><td> Alas! My heart is sick&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0725 </td><td> </td><td> ny won vyth pur yn guelaf </td><td> ny wonn vydh p'eur y'n gwelav          725 </td><td> I know not indeed if I shall see him, 725 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0726 </td><td> o </td><td>  nep yv dev pur </td><td> neb yw Dyw pur. </td><td> Who is very God. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 119 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria salome </td><td> rdms0727 </td><td> </td><td> me a wor guyr hag an crys </td><td> My a woer gwir, hag a'n krys, </td><td> I know truly, and I believe it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0728 </td><td> </td><td> y vos yn ban dasserghys </td><td> y vos yn-bann dasserghys </td><td> That he is risen up </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0729 </td><td> o </td><td>  yn geth hythev </td><td> y'n jydh hedhyw. </td><td> In this day. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0730 </td><td> </td><td> fatel byth thynny lemyn </td><td> Fatell vydh dhyn ni lemmyn              730 </td><td> How will it be to us now, . 73© </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0731 </td><td> </td><td> agan arluth na gefyn </td><td> agan Arloedh na gevyn? </td><td> That we find not our Lord&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0732 </td><td> o </td><td>  ellas tru tru </td><td> Ellas! Tru, tru! </td><td> Alas&#160;! woe&#160;! woe! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                                 [cantant] </td><td> </td><td> [They sing.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0733 </td><td> </td><td> ellas mornyngh y syngh mornyng y cal </td><td> Ellas mornyngh y syngh mornyng y cal </td><td> Alas&#160;! mourning I sing, mourning I call, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0734 </td><td> </td><td> our lord ys deyd that bogthe ovs al </td><td> our lord ys deyd that bogthe ovs al </td><td> Our Lord is dead that bought us all. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 120 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0735 </td><td> </td><td> ellas byth rak gallarow </td><td> Ellas vydh rag galarow;                735 </td><td> Alas&#160;! it is through sorrows, 735 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0736 </td><td> </td><td> ow arluth whek yv marow </td><td> ow Arloedh hweg yw marow </td><td> My sweet Lord is dead </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0737 </td><td> o </td><td>  a fue crousys </td><td> a veu krowsys! </td><td> Who was crucified. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                 [plorat mar. magd. ad monumentum] </td><td> </td><td> [Mary Magdalene weeps at the tomb.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0738 </td><td> </td><td> ef a porthas hep a wher </td><td> Ev a borthas heb ahwer </td><td> He bore, without complaining, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0739 </td><td> </td><td> mur a peyn war y corf ker </td><td> meur a bayn war y gorf ker </td><td> Much pain on his dear body, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0740 </td><td> o </td><td>  rak tus an bys </td><td> rag tus an bys.                        740 </td><td> For the people of the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 121 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria jacobi </td><td> rdms0741 </td><td> </td><td> ny allaf guelas an fu </td><td> Ny allav gweles an vu </td><td> I cannot see the form </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0742 </td><td> </td><td> anotho ef yn nep tv </td><td> anodho ev yn neb tu, </td><td> Of him in any side&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0743 </td><td> o </td><td>  ellas gouy </td><td> ellas, go-vy! </td><td> Alas&#160;! wo is me&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0744 </td><td> </td><td> cous ganso me a garse </td><td> kows ganso my a garsa, </td><td> I would like to speak with him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0745 </td><td> </td><td> y volungeth mar a pe </td><td> y volonjedh mara pe,                    745 </td><td> If it were his will, 745 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0746 </td><td> o </td><td>  yn pur deffry </td><td> yn pur dhevri! </td><td> Very seriously. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 122 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria salome </td><td> rdms0747 </td><td> </td><td> yma thymmo hyreth tyn </td><td> Ymma dhymmo hireth tynn </td><td> There is to me sharp longing </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0748 </td><td> </td><td> yn ow colon pup termyn </td><td> yn ow holonn pub termyn </td><td> In my heart always, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0749 </td><td> o </td><td>  ha morethek </td><td> ha moredhek! </td><td> And sorrow; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0750 </td><td> </td><td> ellas ow arluth ihesu </td><td> Ellas, ow Arloedh Ihesu,                        750 </td><td> Alas&#160;! my Lord Jesus, 75© </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0751 </td><td> </td><td> rak ty yv luen a vertu </td><td> rag ty yw leun a vertu, </td><td> For thou art full of virtue, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0752 </td><td> o </td><td>  ol gallosek </td><td> ollgalloesek. </td><td> All mighty. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0753 </td><td> </td><td> ellas mornyngh y syngh mornyng y cal </td><td> Ellas mornyngh y syngh mornyng y cal </td><td> Alas&#160;! mourning I sing, mourning I call, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0754 </td><td> </td><td> our lord ys deyd that bogthe ovs al </td><td> our lord ys deyd that bogthe ovs al </td><td> Our Lord is dead that bought us all. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 123 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0755 </td><td> </td><td> ihesus cryst arluth a nef </td><td> Ihesus Cryst, Arloedh a nev,            755 </td><td> Jesus Christ, Lord of heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0756 </td><td> </td><td> a clew lemmyn agan lef </td><td> a, klyw lemmyn agan lev! </td><td> hear now our voice&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0757 </td><td> </td><td> nep na grys ynnos goef </td><td> Neb na grys ynnos, go-ev, </td><td> Who believes not in thee, miserable he! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0758 </td><td> o </td><td>  ny fyth sylwys </td><td> ny vydh selwys. </td><td> He will not be saved. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0759 </td><td> </td><td> pan prydyryf ay passon </td><td> Pan brederav a'y basshyon </td><td> When I think of his Passion, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0760 </td><td> </td><td> nynsa ioy vyth ym colon </td><td> nyns a joy vydh y'm kolonn.            760 </td><td> There is not any joy in my heart; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0761 </td><td> </td><td> ellas na allaf yn scon </td><td> Ellas na allav yn skon </td><td> Alas&#160;! that I cannot at once </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0762 </td><td> o </td><td>  keusel worthys </td><td> kewsel worthis! </td><td> Speak to thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 124 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria jacobi </td><td> rdms0763 </td><td> </td><td> gallas ef the ken tyreth </td><td> Gallas ev dhe gen tiredh, </td><td> Gone he is to another land, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0764 </td><td> </td><td> ha ganso mur a eleth </td><td> ha ganso meur a eledh. </td><td> And with him many angels; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0765 </td><td> </td><td> ellas lemmyn rak moreth </td><td> Ellas, lemmyn rag moredh                        765 </td><td> Alas&#160;! now for grief 765 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0766 </td><td> o </td><td>  ythof euthys </td><td> yth ov keudhys! </td><td> I am sorrowful. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0767 </td><td> </td><td> me ath pys arluth a ras </td><td> My a'th pys, Arloedh a ras, </td><td> I pray thee, Lord of grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0768 </td><td> </td><td> a thanfon thynny cannas </td><td> a dhannvon dhyn ni kannas, </td><td> To send a messenger to us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0769 </td><td> </td><td> may ben nepith aswonfas </td><td> ma'n bo neppyth aswonnvos </td><td> That something we may be knowing </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0770 </td><td> o </td><td>  fatel yw thys </td><td> fatel yw dhis.                                  770 </td><td> How it is to thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 125 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria salome </td><td> rdms0771 </td><td> </td><td> a ihesu luen a vercy </td><td> A Ihesu, leun a versi, </td><td> O Jesus, full of mercy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0772 </td><td> </td><td> ahanan gura prydyry </td><td> ahanan gwra prederi! </td><td> Do think of us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0773 </td><td> </td><td> theth wlascor pan deffyn ny </td><td> Dhe'th wlaskor pan dheffyn ni </td><td> To thy kingdom when we come, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0774 </td><td> o </td><td>  clew agan lef </td><td> klyw agan lev. </td><td> Hear our voice. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0775 </td><td> </td><td> rak hyreth galsof pur claf </td><td> Rag hireth galsov pur glav;            775 </td><td> For desire I become very sick, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0776 </td><td> </td><td> ny allaf syuel am saf </td><td> ny allav sevel a'm sav. </td><td> I cannot stand on my standing, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0777 </td><td> </td><td> ellas lemmyn pendra wraf </td><td> Ellas, lemmyn pandr'a wrav, </td><td> Alas&#160;! now what shall I do&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0778 </td><td> o </td><td>  a arluth nef </td><td> A Arloedh nev? </td><td> O Lord of heaven&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0779 </td><td> </td><td> ellas mornyngh y syngh mornyng y cal </td><td> Ellas, mornyngh y syngh mornyng y cal </td><td> Alas&#160;! mourning I sing, mourning I call, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0780 </td><td> </td><td> our lord ys deyd that bogthe ovs al </td><td> our lord ys deyd that bogthe ovs al    780 </td><td> Our Lord is dead, that bought us all </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 126 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus i </td><td> rdms0781 </td><td> </td><td> me a wor a wheleugh why </td><td> My a woer a hwilowgh hwi;                      [wheleugh]{NS whyleugh] </td><td> I know whom ye seek&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0782 </td><td> </td><td> ihesu omma nynsugy </td><td> Ihesu omma nyns usi, </td><td> Jesus is not here, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0783 </td><td> o </td><td>  rak seuys yw </td><td> rag sevys yw </td><td> For he is risen </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0784 </td><td> </td><td> the veunans yn pur deffry </td><td> dhe vywnans yn pur dhevri </td><td> To life in very earnest, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0785 </td><td> </td><td> del leuaraf vy thywhy </td><td> dell lavarav vy dhywgh hwi,            785 </td><td> As I tell you, 785 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0786 </td><td> o </td><td>  par del yv gvyw </td><td> par dell yw gwiw. </td><td> Like as he is worthy. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 127 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0787 </td><td> </td><td> a el ytho thym lauar </td><td> A El, ytho dhymm lavar; </td><td> O angel, now tell me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0788 </td><td> </td><td> an corf nan gefes vyth par </td><td> an korf na'n jeves vydh par, </td><td> The body, (none is found equal to him,) </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0789 </td><td> o </td><td>  py le re seth </td><td> py le res eth? </td><td> In what place is it gone&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0790 </td><td> </td><td> kepar del yv mur y ras </td><td> Kepar dell yw meur y ras,              790 </td><td> Like as his grace is great, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0791 </td><td> </td><td> ioy thym gans ow dew lagas </td><td> joy dhymm gans ow dewlagas                              [ioy]{NS roy} </td><td> Joy to me, with my eyes </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0792 </td><td> o </td><td>  y weles wheth </td><td> y weles hwath. </td><td> To see him yet. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 128 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus ii </td><td> rdms0793 </td><td> </td><td> a maria eugh yn scon </td><td> A Maria, ewgh yn skon, </td><td> O Mary, go forthwith, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0794 </td><td> </td><td> leuereugh thy thyskyblon </td><td> leverewgh dh'y dhyskyblon </td><td> Say to his disciples </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0795 </td><td> o </td><td>  ha the pedar </td><td> ha dhe Pedar                                    795 </td><td> And to Peter, 795 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0796 </td><td> </td><td> par del dythywys thethe </td><td> par dell dhewedhis dhedha, </td><td> Like as he promised to them, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0797 </td><td> </td><td> ef a thue the galile </td><td> ev a dheu dhe Galile, </td><td> He will go to Galilee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0798 </td><td> o </td><td>  pur wyr hep mar </td><td> pur wir heb mar. </td><td> Very truly without doubt. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 129 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria jacobi </td><td> rdms0799 </td><td> </td><td> ytho dasserghys yv sur </td><td> Ytho dasserghys yw sur; </td><td> Now he is risen again indeed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0800 </td><td> </td><td> ihesu agan sylwadur </td><td> Ihesu agan Selwador,                    800 </td><td> Jesus our Saviour, 800 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0801 </td><td> o </td><td>  gallas an beth </td><td> gallas a'n bedh. </td><td> Gone from the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0802 </td><td> </td><td> gorthyans thotho ef pup prys </td><td> Gordhyans dhodho ev pup-prys, </td><td> Worship to him always; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0803 </td><td> </td><td> ef yv arluth nef ha bys </td><td> ev yw Arloedh nev ha bys, </td><td> He is Lord of heaven and earth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0804 </td><td> o </td><td>  pen vyghterneth </td><td> Penn vyghternedh. </td><td> Head of sovereignty. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 130 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria salome </td><td> rdms0805 </td><td> </td><td> alemma dun ny the tre </td><td> Alemma deun ni dhe dre,                805 </td><td> Hence go we to the city, 805 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0806 </td><td> </td><td> ha leueryn yn puple </td><td> ha leveryn yn pub le </td><td> And let us say in every place </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0807 </td><td> o </td><td>  del wylsyn ny </td><td> dell welsyn ni:                                        [wylsyn] </td><td> As we have seen&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0808 </td><td> </td><td> ihesu y vos dasserghys </td><td> Ihesu y vos dasserghys </td><td> That Jesus is risen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0809 </td><td> </td><td> hag an beth yn kergh gyllys </td><td> hag a'n bedh yn kyrgh gyllys                            [yn kergh] </td><td> And from the tomb forth gone, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0810 </td><td> o </td><td>  then nef deffry </td><td> dhe'n nev devri.                                810 </td><td> To heaven really. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 131 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0811 </td><td> </td><td> neffre the dre my nynsaf </td><td> Nevra dhe-dre my nyns av, </td><td> Ever to the city I shall not go, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0812 </td><td> </td><td> ow arluth mar ny gafaf </td><td> ow Arloedh mar ny gavav, </td><td> If I do not find my Lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0813 </td><td> o </td><td>  eth yn grous pren </td><td> eth y'n growsprenn!                                                    {fem.?} </td><td> Who was on the cross tree. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0814 </td><td> </td><td> a ihesu myghtern a ras </td><td> A Ihesu, Myghtern a ras, </td><td> O Jesus, King of grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0815 </td><td> </td><td> ioy thym vn weth the welas </td><td> joy dhymm unnweyth dha weles,          815            [ioy]{NS roy} </td><td> Joy to me once to see thee, 815 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0816 </td><td> o </td><td>  amen amen </td><td> Amen, Amen! </td><td> Amen, Amen. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 132 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria jacobi </td><td> rdms0817 </td><td> </td><td> maria re bo gynes </td><td> Maria, re bo genes </td><td> Mary, be with thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0818 </td><td> </td><td> benneth ol an benenes </td><td> bennath oll an benynes, </td><td> All the blessings of women, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0819 </td><td> </td><td>  ha benneth ihesu map ras </td><td> ha bennath Ihesu, Mab ras! </td><td> And the blessing of Jesus son of grace; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0820 </td><td> </td><td> a luen golon me an pys </td><td> A leun golonn my a'th pys              820 </td><td> Of full heart I pray him, 820 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0821 </td><td> </td><td> ioy grath a wul da pup prys </td><td> roy gras a wul da pup-prys                              [ioy] </td><td> Joy and grace always good to do </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0822 </td><td> </td><td>  thynny lemmyn a thu tas </td><td> dhyn ni lemmyn, a Dhyw Tas! </td><td> To us now, from God the Father. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 133 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0823 </td><td> </td><td> ow benneth geneugh yn weth </td><td> Ow bennath genewgh ynwedh! </td><td> My blessing on ye also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0824 </td><td> </td><td> a cryst del ythys yn beth </td><td> A Cryst, dell ythys y'n bedh, </td><td> From Christ, as he is gone to the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0825 </td><td> </td><td>  ioy theugh guthyl da hethew </td><td> roy dhywgh guthyl da hedhyw!            825 </td><td> Joy to ye to do well to day. 825 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0826 </td><td> </td><td> arluth ro thymo an gras </td><td> Arloedh, ro dhymmo an gras </td><td> Lord, give me the grace </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0827 </td><td> </td><td> vn wyth the weles the fas </td><td> unnweyth dhe weles dha fas, </td><td> Once to see thy face, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0828 </td><td> </td><td>  the voth genes mara syw </td><td> dha vodh genes maras yw. </td><td> If it be thy will with thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 65r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 134 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria salome </td><td> rdms0829 </td><td> </td><td> amen amen may whyllyn </td><td> Amen, Amen, may hwellyn                                                [whyllyn] </td><td> Amen, amen, let us seek </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0830 </td><td> </td><td> cryst agan prennas yn tyn </td><td> Cryst a'gan prenas yn tynn              830 </td><td> Christ, he redeemed us in pain, 830 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0831 </td><td> </td><td>  gans y gyk ha gans y wos </td><td> gans y gig ha gans y woes: </td><td> With his flesh and with his blood; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0832 </td><td> </td><td> mur a peyn a wothefys </td><td> meur a bayn a wodhevis </td><td> Much pain he suffered, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0833 </td><td> </td><td> rak kerenge tus an bys </td><td> rag kerensa tus an bys, </td><td> For love of the people of the world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0834 </td><td> </td><td>  del yw myghtern a gallos </td><td> dell yw Myghtern a alloes. </td><td> As he is the King of power. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>         hic mar. jacobi et salome recedunt a sepulcro et sedent parumper abhinc] </td><td> </td><td> [Here Mary the mother of James, and Salome retire from the tomb, and sit down a little way from it.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 135 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0835a </td><td> o </td><td> nep a wruk nef </td><td> Neb a wrug nev </td><td> He who made heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0835b </td><td> o </td><td>  del eth yn beth </td><td> dell eth y'n bedh      835 </td><td> as he is gone to the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0836a </td><td> o </td><td> war y lyrgh ef </td><td> war y lergh ev </td><td> After him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0836b </td><td> o </td><td>  mur ow hyreth </td><td> meur ow hireth.                        [hyreth]{NS hyrneth} </td><td> great is my desire. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0837a </td><td> o </td><td> cryst clew ov lef </td><td> Cryst, klyw ow lev </td><td> Christ, hear my voice, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0837b </td><td> o </td><td>  pesaf y weth </td><td> pysav ynwedh                              [y weth] </td><td> I pray also </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0838a </td><td> o </td><td> may fy gynef </td><td> may fi genev </td><td> That thou be with me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0838b </td><td> o </td><td>  orth ow dyweth </td><td> orth ow diwedh. </td><td> at my end. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 136 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0839a </td><td> o </td><td> arluth ihesu </td><td> Arloedh Ihesu </td><td> Lord Jesus, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0839b </td><td> o </td><td>  ro thym an gras </td><td> ro dhymm an gras </td><td> give me the grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0840a </td><td> o </td><td> par may feyf gvyw </td><td> par may fiv gwiw </td><td> As I may be worthy </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0840b </td><td> o </td><td>  the gafos spas </td><td> dhe gavoes spas      840 </td><td> to find occasion, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0841a </td><td> o </td><td> gynes hythev </td><td> genes hedhyw </td><td> With thee to day, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0841b </td><td> o </td><td>  sur yn nep plas </td><td> sur yn neb plas </td><td> surely in some place, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0842a </td><td> o </td><td> may bome vu </td><td> may'm bo-ma vu </td><td> That I may have a view </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0842b </td><td> o </td><td>  ha guel ath fas </td><td> ha gwel a'th fas. </td><td> and sight of thy face. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 137 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0843a </td><td> o </td><td> del os formyas </td><td> Dell os Formyas </td><td> As thou art Creator </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0843b </td><td> o </td><td>  then nef han lur </td><td> dhe'n nev ha'n leur </td><td> of heaven and earth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0844a </td><td> o </td><td> ha dysprynnyas </td><td> Ha Dasprenyas </td><td> And a Redeemer </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0844b </td><td> o </td><td>  thynny pup vr </td><td> dhyn ni pub eur, </td><td> to us always, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0845a </td><td> o </td><td> cryst ow sylwyas </td><td> Cryst ow Selwyas </td><td> Christ my Saviour, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0845b </td><td> o </td><td>  clev mar ath dur </td><td> klyw mara'th teur    845 </td><td> hear, if it regards thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0846a </td><td> o </td><td> thys daryvas </td><td> dhis derivas </td><td> Disclose to thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0846b </td><td> o </td><td>  del garsen mur </td><td> dell garsen meur. </td><td> as I much would desire. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 138 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0847a </td><td> o </td><td> dre mur hyreth </td><td> Dre meur hireth </td><td> Through great longing </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0847b </td><td> o </td><td>  ythof pur squyth </td><td> yth ov pur skwith, </td><td> I am quite weary. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0848a </td><td> o </td><td> ham corf the weth </td><td> ha'm korf dhe weth </td><td> And my body also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0848b </td><td> o </td><td>  yscarn ha lyth </td><td> eskern ha lith. </td><td> bones and back. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0849a </td><td> o </td><td> ple ma haneth </td><td> Ple'ma haneth </td><td> Where is there tonight </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0849b </td><td> o </td><td>  a wor den vyth </td><td> a woer denvydh? </td><td> any man who knows </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0850a </td><td> o </td><td> may caffen wheth </td><td> may kaffen hwath </td><td> Where I may yet find </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0850b </td><td> o </td><td>  cryst len a wryth </td><td> Cryst leun a wryth.  850 [wryth] {N 'sorrow'} {NS 'works'}{Williams: 'service' PC2024} {Nance CE38: '?service, action, performance, deeds' RD850, 876, PC2024}.{Not in GM} </td><td> Christ full of sorrow. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                 [vadit ad ortum] </td><td> </td><td> [She goes to the garden.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 139 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ortolanus </td><td> rdms0851a </td><td> o </td><td> a vynyn ryth </td><td> A venynreyth </td><td> O woeful woman, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0851b </td><td> o </td><td>  py le ytheth </td><td> py le yth eth? </td><td> where goest thou&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0852a </td><td> o </td><td> rak kueth pygyth </td><td> Rag keudh po gyth </td><td> For grief thou prayest, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0852b </td><td> o </td><td>  garme a wreth </td><td> garma a wredh. [pygyth]{NS gyth 'complaint'} {CE38 cf W gyth 'murmur'; pyjyth, the alternative reading to pygyth, makes bad sense}{N thou prayest} </td><td> cry out thou dost. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0853a </td><td> o </td><td> na ol na scryg </td><td> Na oel, na skrij </td><td> Weep not nor shriek, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0853b </td><td> o </td><td>  nep a whyleth </td><td> neb a hwilydh                        [B. scryj] </td><td> he whom thou seekest </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0854a </td><td> o </td><td> syghsys y treys </td><td> syghsys y dreys </td><td> Thou didst dry his feet </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0854b </td><td> o </td><td>  gans the thyv pleth </td><td> gans dha dhiw bleth.          [B. dreyg] </td><td> with thy two plaits. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 140 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0855a </td><td> o </td><td> arluth dremas </td><td> Arloedh dremas </td><td> Good lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0855b </td><td> o </td><td>  mar cothas myr </td><td> mar kodhes mir 855 </td><td> if thou hast chanced to see </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0856a </td><td> o </td><td> cryst ow sylwyas </td><td> Cryst ow Selwyas </td><td> Christ my Saviour, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0856b </td><td> o </td><td>  ple ma the wyr </td><td> ple'ma dhe wir? </td><td> where is he truly&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0857a </td><td> o </td><td> er y whylas </td><td> Er y hwiles </td><td> To see him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0857b </td><td> o </td><td>  rof thys ow tyr </td><td> rov dhis ow thir. </td><td> I give thee my land; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0858a </td><td> o </td><td> ihesu map ras </td><td> Ihesu Mab ras </td><td> Jesus son of grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0858b </td><td> o </td><td>  clew ow dysyr </td><td> klyw ow desir! </td><td> hear my desire. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 141 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ortolanus </td><td> rdms0859a </td><td> o </td><td> a maria </td><td> A Maria </td><td> O Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0859b </td><td> o </td><td>  del won the bos </td><td> dell wonn dha vos </td><td> as I know thee to be </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0860a </td><td> o </td><td> berth yn bys-ma </td><td> 'berth y'n bys ma </td><td> Within this world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0860b </td><td> o </td><td>  onan ay uos </td><td> onan a'y voes      860    [uos]{N 'blood}{NS table} </td><td> one of his blood, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0861a </td><td> o </td><td> an guelesta </td><td> a'n gwellesta </td><td> If thou shouldst see him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0861b </td><td> o </td><td>  a thyragos </td><td> a-dheragos, </td><td> before thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0862a </td><td> o </td><td> a alsesta </td><td> a allsesta </td><td> Couldst thou </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0862b </td><td> o </td><td>  y aswonfos </td><td> y aswonnvos? </td><td> know him&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 142 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0863a </td><td> o </td><td> galsen y ta </td><td> Gallsen yn ta </td><td> Well I could, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0863b </td><td> o </td><td>  then kense fu </td><td> dhe'n kynsa vu </td><td> the former shape </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0864a </td><td> o </td><td> map maria </td><td> Mab Maria </td><td> Of the son of Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0864b </td><td> o </td><td>  henwys ihesu </td><td> henwys Ihesu: </td><td> named Jesus; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0865a </td><td> o </td><td> rak nan guela </td><td> rag na'n gwela' </td><td> For that I see him not </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0865b </td><td> o </td><td>  thym a nep tu </td><td> dhymm a neb tu        865 </td><td> to me on any side, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0866a </td><td> o </td><td> kueth a portha </td><td> keudh a bortha' </td><td> I feel sorrow; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0866b </td><td> o </td><td>  ny gansen tru </td><td> ny gansen tru? </td><td> I would not sing "alas!" </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc demonstrabat latus ejus ad mariam mag. et dicit:- </td><td> </td><td> [And then he shall shew his side to Mary Magdalene, and he says&#160;:—] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 143 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ortolanus </td><td> rdms0867a </td><td> o </td><td> maria myr </td><td> Maria, mir </td><td> Mary, see </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0867b </td><td> o </td><td>  ov pym woly </td><td> ow fymp woli! </td><td> my five wounds, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0868a </td><td> o </td><td> crys my the wyr </td><td> Krys my dhe wir </td><td> Believe me truly </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0868b </td><td> o </td><td>  the thasserghy </td><td> dhe dhasserghi. </td><td> to be risen; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 144 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0869a </td><td> o </td><td> thys y whon gras </td><td> Dhis y hwonn gras </td><td> To thee I acknowledge thanks </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0869b </td><td> o </td><td>  rak the thesyr </td><td> rag dha dhesir. </td><td> for thy desire, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0870a </td><td> o </td><td> ioy yn ow gulas </td><td> Joy yn ow gwlas </td><td> Joy in my land </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0870b </td><td> o </td><td>  y fyth pur wyr </td><td> y'fydh pur wir.      870 </td><td> shall be very truly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 145 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0871a </td><td> o </td><td> a ker arluth </td><td> A, ker Arloedh </td><td> O dear Lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0871b </td><td> o </td><td>  eth yn grous pren </td><td> eth y'n growsprenn,                            {fem.?} </td><td> who wast on the cross tree, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0872a </td><td> o </td><td> thym ny thogouth </td><td> dhymm ny dhegoedh </td><td> To me it becomes not </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0872b </td><td> o </td><td>  amme theth pen </td><td> amma dhe'th penn. </td><td> to kiss thy head. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 146 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0873a </td><td> o </td><td> me ath pysse </td><td> My a'th pyssa </td><td> I would pray thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0873b </td><td> o </td><td>  a lauasos </td><td> a lavasos </td><td> to presume </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0874a </td><td> o </td><td> lemmyn amme </td><td> lemmyn amma </td><td> Now to kiss </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0874b </td><td> o </td><td>  vn wyth theth tros </td><td> unnweyth dhe'th troes. </td><td> once thy feet. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         mulier noli me tangere </td><td> </td><td> Woman, touch me not&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 147 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ortolanus </td><td> rdms0875a </td><td> o </td><td> a vynyn ryth </td><td> A venynreyth </td><td> O woful woman, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0875b </td><td> o </td><td>  na tuche vy nes </td><td> na doch vy nes          875 </td><td> touch me not near, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0876a </td><td> o </td><td> na na wra gruyth </td><td> na na wra gwryth </td><td> No, it will not be service, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0876b </td><td> o </td><td>  na fo the les </td><td> na vo dhe les;                      [gruyth]{cf RD850} </td><td> nor be for advantage&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0877 </td><td> o </td><td>    ny thueth an prys </td><td> ny dheuth an prys </td><td> The time is not come; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0878a </td><td> o </td><td> er na gyllyf </td><td> ernag ylliv </td><td> Until I go </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0878b </td><td> o </td><td>  then nef thum tas </td><td> dhe'n nev dhe'm Tas, </td><td> to heaven to my Father, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0879a </td><td> o </td><td> may tewhyllyf </td><td> may dehwelliv </td><td> When I will return </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0879b </td><td> o </td><td>  arte thum gulas </td><td> arta dhe'm gwlas                        [tewhyllyf] </td><td> again to my country, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0880 </td><td> o </td><td>    the gous worthys </td><td> dhe gows worthis.                              880 </td><td> To speak with thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 148 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0881a </td><td> o </td><td> cryst clew of lef </td><td> Cryst, klyw ow lev </td><td> Christ, hear my voice, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0881b </td><td> o </td><td>  lauar an vr </td><td> lavar an eur </td><td> say the hour </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0882a </td><td> o </td><td> may tuth an nef </td><td> may teudh a'n nev </td><td> That thou comest from heaven </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0882b </td><td> o </td><td>  arte then lur </td><td> arta dhen leur </td><td> again to the earth </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0883 </td><td> o </td><td>    the cous worthyn </td><td> dhe gows worthyn. </td><td> To speak with us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0884a </td><td> o </td><td> the thyskyblon </td><td> Dha dhyskyblon </td><td> Thy disciples </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0884b </td><td> o </td><td>  yv serrys mur </td><td> yw serrys meur, </td><td> are very sad, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0885a </td><td> o </td><td> han yethewon </td><td> ha'n yedhewon </td><td> And the Jews </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0885b </td><td> o </td><td>  gans nerth pup vr </td><td> gans nerth pub eur      885 </td><td> with violence always </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0886 </td><td> o </td><td>    yge kerhyn </td><td> y'ga hyrghynn. </td><td> Are round about them. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 149 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ortolanus </td><td> rdms0887a </td><td> o </td><td> o maria </td><td> O Maria </td><td> O Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0887b </td><td> o </td><td>  lauar thethe </td><td> lavar dhedha </td><td> tell them, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0888a </td><td> o </td><td> pur wyr me a </td><td> pur wir my a </td><td> Truly I go </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0888b </td><td> o </td><td>  the galile </td><td> dhe Galile </td><td> to Galilee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0889 </td><td> o </td><td>    del leuerys </td><td> dell leveris: </td><td> As I said; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0890a </td><td> o </td><td> ha dres henna </td><td> ha dres henna </td><td> And besides that, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0890b </td><td> o </td><td>  porth cof lauar </td><td> porth kov, lavar,      890 </td><td> bear in memory to speak </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0891a </td><td> o </td><td> confort yn ta </td><td> konfort yn ta </td><td> Good comfort </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0891b </td><td> o </td><td>  thymmo pedar </td><td> dhymmo Pedar </td><td> to Peter by me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0892 </td><td> o </td><td>    mur yu kyrys </td><td> meur yw kerys. </td><td> Much he is loved. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> _____________________________________ </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [hic venit maria ad apostolos et dicit eis in Galilea] </td><td> </td><td> [Here Mary comes to the apostles, and says to them in Galilee:—] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 150 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0893 </td><td> </td><td> lemmyn a abesteleth </td><td> Lemmyn, a abosteledh,                          [abesteleth] </td><td> Now, O apostles, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0894 </td><td> </td><td>  lauaraf theugh newothow </td><td> lavarav dhewgh nowodhow: </td><td> I will tell you news&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0895 </td><td> </td><td> ihesu dasserghys an beth </td><td> Ihesu, dasserghys a'n bedh!    895 </td><td> Jesus is risen from the tomb; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0896 </td><td> </td><td>  me an guelas agynsow </td><td> My a'n gwelas agynsow. </td><td> I saw him lately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0897 </td><td> </td><td> worto y keusys yn weth </td><td> Worto y kewsis ynwedh: </td><td> I spoke to him also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0898 </td><td> </td><td>  y vyrys y wolyow </td><td> y firis y woliow: </td><td> I looked on his wounds, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0899 </td><td> </td><td> aga guelas o trueth </td><td> aga gweles o truedh, </td><td> It was pitiful to see them; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0900 </td><td> </td><td>  then bys kyns ens ylyow </td><td> dhe'n bys kynth yns eliow.      900                            kyns] </td><td> To the world rather they are healings. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 151 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0901 </td><td> </td><td> tav ty wrek gans the whethlow </td><td> Taw, ty wreg gans dha hwedhlow, </td><td> Silence, thou woman, with thy tales, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0902 </td><td> </td><td>  ha cous guyr del yth pysaf </td><td> ha kows gwir dell y'th pysav. </td><td> And speak truth, as I pray thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0903 </td><td> </td><td> cryst a fue lythys garow </td><td> Cryst veu ledhys garow </td><td> Christ who was cruelly slain, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0904 </td><td> </td><td>  y vos byw my ny gresaf </td><td> y vos byw my ny grysav. </td><td> To be alive I will not believe; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0905 </td><td> </td><td> na wast na moy lauarow </td><td> Na wast namoy lavarow,          905 </td><td> Waste no more words, 905 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0906 </td><td> </td><td>  rak gowegneth ny garaf </td><td> rag gowegneth ny garav. </td><td> For I do not love falsehood; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0907 </td><td> </td><td> agan arluth yw marow </td><td> Agan Arloedh yw marow; </td><td> Our Lord is dead; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0908 </td><td> </td><td>  ellas guyr a lauaraf </td><td> ellas, gwir y lavarav. </td><td> Alas&#160;! I speak the truth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 152 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0909 </td><td> </td><td> guyr a gousaf vy thomas </td><td> Gwir  a gowsav vy, Thomas, </td><td> I speak true, Thomas, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0910 </td><td> </td><td>  ha me an pref kyn kescar </td><td> ha my a'n prev kyn' keskar.            910 </td><td> And I will prove it, though poor. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0911 </td><td> </td><td> agensow my an guelas </td><td> Agynsow my a'n gwelas - </td><td> Lately I saw him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0912 </td><td> </td><td>  an arluth nan gefes par </td><td> an Arloedh na'n jeves par - </td><td> The Lord (none is found equal to him), </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0913 </td><td> </td><td> ha gynef y tanfonas </td><td> ha genev y tannvonas </td><td> And by me he sent, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0914 </td><td> </td><td>  y te theugh pare veugh war </td><td> y teu dhywgh pan na vowgh war,  [pare neugh]{NS pan na veugh} </td><td> I swear to ye, as ye may be aware, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0915 </td><td> </td><td> kepar ha del ambosas </td><td> kepar dell ambosas.                            915 </td><td> Like as he promised; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0916 </td><td> </td><td>  ny hynwys thym saw pedar </td><td> Ny henwys saw Pedar. </td><td> He named to me none but Peter. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 153 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0917 </td><td> </td><td> tav ha na gous ty venen </td><td> Taw, ha na gows, ty venyn! </td><td> Silence, and speak not, thou woman! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0918 </td><td> </td><td> me ath pys scornye gynen </td><td> My a'th pys skornya genen </td><td> I pray thee, mockery with us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0919 </td><td> o </td><td>  lemyn na wra </td><td> lemmyn na wra: </td><td> Now do not make&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0920 </td><td> </td><td> stout awos castel maudlen </td><td> stout awos Kastell Maudlen              920 </td><td> Stout though Castle Maudlen be, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0921 </td><td> </td><td> mar querth me a ter the pen </td><td> mar kwredh, my a derr dha benn </td><td> If thou dost I will break thy head </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0922 </td><td> o </td><td>  thys awartha </td><td> dhis a-wartha. </td><td> To thee from above. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 154 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms0923 </td><td> </td><td> awos ovn my ny tauwaf </td><td> Awos own my ny dawav: </td><td> I will not be silent from fear; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0924 </td><td> </td><td> me an pref guyr a gousaf </td><td> my a'n prev gwir a gowsav </td><td> I will prove it true what I say </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0925 </td><td> o </td><td>  kyns ys dybarth </td><td> kyns es dibarth.                                925 </td><td> Before that we separate. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0926 </td><td> </td><td> kepar del yv myghtern nef </td><td> Kepar dell yw Myghtern nev, </td><td> Like as he is King of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0927 </td><td> </td><td> gans an tas dev yma ef </td><td> gans an Tas Dyw yma ev </td><td> He is with God the Father, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0928 </td><td> o </td><td>  a thyow barth </td><td> a-dheghowbarth. </td><td> On his right side. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 155 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Petrus </td><td> rdms0929 </td><td> </td><td> a ihesu cryst guyn ow bys </td><td> A Ihesu Cryst, gwynn ow bys </td><td> Ah&#160;! Jesus Christ, happy am I </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0930 </td><td> </td><td> clewas y vones sevys </td><td> klywes y vones sevys                    930 </td><td> To hear that he is risen </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0931 </td><td> o </td><td>  yn mes an beth </td><td> yn-mes a'n bedh; </td><td> Out of the tomb&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0932 </td><td> </td><td> rak me a wor fest yn ta </td><td> rag my a woer fest yn ta </td><td> For I know very well </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0933 </td><td> </td><td> y vos map the varia </td><td> y vos Mab dhe Varia </td><td> That he is son to Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0934 </td><td> o </td><td>  ha dev yn weth </td><td> ha Dyw ynwedh. </td><td> And God likewise. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 156 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0935 </td><td> </td><td> peder tav ha gas the flous </td><td> Peder, taw ha gas dha flows,            935 </td><td> Peter, peace, and leave thy mockery, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0936 </td><td> </td><td> rak euereth yv the gous </td><td> rag euveredh yw dha gows </td><td> For idle it is to say </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0937 </td><td> o </td><td>  ef the seuel </td><td> ev dhe sevel; </td><td> That he is risen. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0938 </td><td> </td><td> byth ny yl awos an bys </td><td> bydh ny yll awos an bys </td><td> Never can, for the world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0939 </td><td> </td><td> den vyth bones dasserhys </td><td> denvydh bones dasserghys </td><td> Any man be raised </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0940 </td><td> o </td><td>  wose merwel </td><td> wosa merwel.                                    940 </td><td> After dying. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 157 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus major </td><td> rdms0941 </td><td> </td><td> a gil thomas fest yn ta </td><td> A, gyll, Thomas, fest yn ta: </td><td> Thomas, very well it may be; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0942 </td><td> </td><td> map dev dasserhy a wra </td><td> Mab Dyw dasserghi a wra </td><td> The Son of God will rise </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0943 </td><td> o </td><td>  pan y vynno </td><td> pan vynno;                                              [pan y vynno] </td><td> When he will; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0944 </td><td> </td><td> rak ihesu map maria </td><td> rag Ihesu Mab Maria - </td><td> For Jesus Son of Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0945 </td><td> </td><td> ef a wruk nef han bys-ma </td><td> ev a wrug nev ha'n bys ma -            945 </td><td> He made heaven and this world&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0946 </td><td> o </td><td>  tra uyth nago </td><td> travydh nag o. </td><td> Every thing was not. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 158 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0947 </td><td> </td><td> a iamys thys ny dal man </td><td> A Iamys, dhis ny dal mann: </td><td> O James, it is of no use for thee&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0948 </td><td> </td><td> den a vo marow certan </td><td> den a vo marow, sertan </td><td> A man who is dead certainly </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0949 </td><td> o </td><td>  ny thasvew nes </td><td> ny dhasvyw nes. </td><td> Does not live again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0950 </td><td> </td><td> vfereth fol yv nan gas </td><td> Euveredh fol yw na'n gas                        950 </td><td> Foolish idleness it is not to leave it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0951 </td><td> </td><td> lemmyn mos the tharyuas </td><td> lemmyn mos dhe dherivas </td><td> But to go to assert </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0952 </td><td> o </td><td>  tra na wra les </td><td> tra na wra les. </td><td> A thing of no benefit. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 159 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Johannes </td><td> rdms0953 </td><td> </td><td> a thomas assosa fol </td><td> A Thomas, ass os'a fol! </td><td> O Thomas, thou art a fool; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0954 </td><td> </td><td> hen yv agan crygyans ol </td><td> Henn yw agan kryjyans oll: </td><td> That is our belief of all: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0955 </td><td> </td><td>  ihesu cryst woge merwel </td><td> Ihesu Cryst wosa merwel                955 </td><td> Jesus Christ after dying, 955 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0956 </td><td> </td><td> y vones gorrys yn pry </td><td> y vones gorrys y'n pri; </td><td> To be put into the ground, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0957 </td><td> </td><td> woge henna dasserghy </td><td> wosa henna dasserghi </td><td> After that to rise again </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0958 </td><td> </td><td>  the pen try dyth ha seuel </td><td> dhe benn tri dydh ha sevel. </td><td> At the end of three days, and to stand up. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 160 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0959 </td><td> </td><td> a iowan na gous a drues </td><td> O Iowan, na gows a-dreus, </td><td> O John, speak not absurdly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0960 </td><td> </td><td> rak ahanas marth am bues </td><td> rag ahanas marth a'm beus              960 </td><td> For my wonder at thee is great, 960 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0961 </td><td> </td><td>  ty the leuerel folneth </td><td> ty dhe leverel folneth. </td><td> That thou shouldst speak folly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0962 </td><td> </td><td> cryst a fue dre galarow </td><td> Cryst a veu dre alarow </td><td> Christ through sufferings was </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0963 </td><td> </td><td> yn grous pren gurys pur varow </td><td> y'n growsprenn gwrys pur varow.                                {fem.?} </td><td> Indeed put to death on the cross tree; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0964 </td><td> </td><td>  war nep an gruk ow molleth </td><td> War neb a'n gwrug ow mollath! </td><td> My curse on him that did it! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 161 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Bartholomeus </td><td> rdms0965 </td><td> </td><td> thomas crys thym kyn of los </td><td> Thomas, krys dhymm kyn ov loes! 965 </td><td> Thomas, believe me, though I am grey; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0966 </td><td> </td><td> nyn gyfye den gallos </td><td> ny'n jevia den galloes </td><td> Man could not have power </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0967 </td><td> </td><td>  then mernens y worre ef </td><td> dhe'n mernans y worra ev. </td><td> To put him to death. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0968 </td><td> </td><td> ragon y fynnes merwel </td><td> Ragon y fynnas merwel </td><td> For us he would die, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0969 </td><td> </td><td> ha mos yn beth ha seuel </td><td> ha mos y'n bedh ha sevel, </td><td> And go into the tomb, and rise, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0970 </td><td> </td><td>  rak dry pup crystyon then nef </td><td> rag dri pub Kristyon dhe'n nev. 970 </td><td> To carry all Christians to heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 162 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0971 </td><td> </td><td> a bertyl asoge mvs </td><td> Bertyl, ass os'a mus </td><td> O Bartholomew, thou art mad </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0972 </td><td> </td><td> ha goky dres ol an dus </td><td> ha gokki dres oll an dus, </td><td> And stupid beyond all the men </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0973 </td><td> o </td><td>  py ytho fol </td><td> po ytho fol! </td><td> Who are fools. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0974 </td><td> </td><td> dev a alse hep merwel </td><td> Dyw a allsa heb merwel </td><td> God, without dying, might have </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0975 </td><td> </td><td> gul the pup den ol sylwel </td><td> gul dhe bub den oll selwel              975 </td><td> Caused all men to be saved, 975 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0976 </td><td> o </td><td>  dres an beys ol </td><td> dres an bys oll. </td><td> Over all the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 163 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Matheus </td><td> rdms0977 </td><td> </td><td> hen yv guyr ef a galse </td><td> Henn yw gwir: ev a allsa </td><td> That is true, he could </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0978 </td><td> </td><td> pup tra y thyswul arte </td><td> pub tra y dhiswul arta, </td><td> Destroy every thing again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0979 </td><td> o </td><td>  moy ys na fe </td><td> moy es na ve;          {NS so that greater ease there could not be} </td><td> That it be no more. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0980 </td><td> </td><td> saw bytegyns ragon ny </td><td> saw byttegyns ragon ni                  980 </td><td> But nevertheless for us, 980 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0981 </td><td> </td><td> cryst a vynnas mos yn pry </td><td> Cryst a vynnas mos yn pri </td><td> Christ wished to go into the ground, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0982 </td><td> o </td><td>  ha dasuewe </td><td> ha dasvywa. </td><td> And to live again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 164 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0983 </td><td> </td><td> hessoge goky mathew </td><td> Ha'ss os jy gokki Mathew!                              [h'essoge] </td><td> And thou art a fool, Matthew&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0984 </td><td> </td><td> mar asos fur ty a tew </td><td> Maras os fur ty a dew </td><td> If thou art prudent thou wilt be silent, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0985 </td><td> o </td><td>  hag a ymden </td><td> hag a omdenn!                                  985 </td><td> And withdraw. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0986 </td><td> </td><td> ny vew dre ver lauarow </td><td> Ny vyw dre veur lavarow </td><td> He lives not through many words, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0987 </td><td> </td><td> nep a wylys o marow </td><td> neb a welis, o marow </td><td> Whom I saw, he was dead </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0988 </td><td> o </td><td>  war an grous pren </td><td> war an growsprenn.                                                              {fem.?} </td><td> On the cross tree. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 165 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Philippus </td><td> rdms0989 </td><td> </td><td> ellas the vos mar wokky </td><td> Ellas dha vos mar wokki </td><td> Alas&#160;! to be so foolish! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0990 </td><td> </td><td> cammen na vynnyth crygy </td><td> kammenn na vynnydh krysi                        990 </td><td> Crookedly, thou wilt not believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0991 </td><td> o </td><td>  pen vyghterneth </td><td> Penn vyghternedh, </td><td> The Head of sovereignty; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0992 </td><td> </td><td> hag ef ow cous thynny ny </td><td> hag ev ow kows dhyn ni </td><td> And he saying to us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0993 </td><td> </td><td> woge merwel y syvy </td><td> wosa merwel y sevi                                      {sevi - impf indic} </td><td> That after dying he would rise </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0994 </td><td> o </td><td>  yn mes an beth </td><td> yn-mes a'n bedh. </td><td> Out of the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 166 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms0995 </td><td> </td><td> tav sethe vyn ty phelip </td><td> Taw, syns dha vin, ty Phelip,          995 </td><td> Sit silent, wilt thou, Philip, 995 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0996 </td><td> </td><td> rak pur wyr ty a gam dip </td><td> rag pur wir ty a gammdyb </td><td> For most truly thou swearest wrongly </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0997 </td><td> o </td><td>  warnotho ef </td><td> warnodho ev. </td><td> About him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0998 </td><td> </td><td> cryst o brew y esyly </td><td> Cryst o brew y eseli </td><td> Christ's limbs were bruised, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms0999 </td><td> </td><td> ha war y corf myl woly </td><td> ha war y gorf mil woli, </td><td> And on his body a thousand wounds; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1000 </td><td> o </td><td>  ellas ny sef </td><td> ellas, ny sev.                                  1000 </td><td> Alas! he is not risen. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 167 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus major </td><td> rdms1001 </td><td> </td><td> a na lauar yn della </td><td> A, na lavar yndella - </td><td> O do not say so, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1002 </td><td> </td><td> ihesu an arluth guella </td><td> Ihesu an Arloedh gwella </td><td> That Jesus the best Lord </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1003 </td><td> o </td><td>  na yl syuel </td><td> na yll sevel, </td><td> Cannot rise, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1004 </td><td> </td><td> rak pur wyr dasserghys yw </td><td> rag pur wir dasserghys yw. </td><td> For very truly he is risen; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1005 </td><td> </td><td> bos y seruont nagos guyw </td><td> Bos y servont nag os gwiw              1005 </td><td> To be his servant thou art not worthy, 1005 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1006 </td><td> o </td><td>  da yth heuel </td><td> da yth hevel. </td><td> It appears well. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 168 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1007 </td><td> </td><td> a ty iacob bew a pe </td><td> A, ty Iacob, byw a pe, </td><td> O thou James, if he were alive, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1008 </td><td> </td><td> y seruont me a vye </td><td> y servont my a via </td><td> His servant I would be </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1009 </td><td> o </td><td>  fest yn lowen </td><td> fest yn lowen; </td><td> Very joyfully. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1010 </td><td> </td><td> sav ef ny vew gas the son </td><td> saw ev ny vyw - gas dha son&#160;! - 1010 </td><td> But he is not alive, leave off thy noise&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1011 </td><td> </td><td> an dreyn bys yn ympynnyon </td><td> an dreyn bys y'n ympynnyon </td><td> The thorn even into his brain, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1012 </td><td> o </td><td>  eth yn y pen </td><td> eth yn y benn. </td><td> Went to his head. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 169 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Symon </td><td> rdms1013 </td><td> </td><td> kynseth an dreyn yn y pen </td><td> Kynth eth an dreyn yn y benn,                                  [kynseth] </td><td> Though the thorn went into his head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1014 </td><td> </td><td> dren golon yn tenewen </td><td> dre'n golonn y'n tenewen </td><td> Through the heart in his side </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1015 </td><td> o </td><td>  guylys an guv </td><td> gwelys an guv,                                  1015 </td><td> The spear was seen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1016 </td><td> </td><td> bytegyns reys yv crygy </td><td> byttegyns res yw krysi </td><td> Nevertheless need is to believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1017 </td><td> </td><td> ihesu cryst the thasserghy </td><td> Ihesu Cryst dhe dhasserghi </td><td> Jesus Christ to rise again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1018 </td><td> o </td><td>  del yw guyr thyw </td><td> dell yw gwir Dhyw. </td><td> As he is true God. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 170 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1019 </td><td> </td><td> a symon na gous vn ger </td><td> A Symon, na gows unn ger, </td><td> O Simon, do not speak a word; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1020 </td><td> </td><td> navyth navyth yn a wher </td><td> na bydh na vydh yn ahwer!              1020 </td><td> Never, never, unhappily, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1021 </td><td> o </td><td>  ny seuys nes </td><td> Ny sevis nes; </td><td> He has not risen again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1022 </td><td> </td><td> saw yn della mara pe </td><td> saw yndella mara pe, </td><td> But if it were so, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1023 </td><td> </td><td> warbarth ol ny a vye </td><td> warbarth oll ni a via </td><td> Together we should all be </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1024 </td><td> o </td><td>  marthys at es </td><td> marthys attes. </td><td> Exceedingly at ease. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 171 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Judas </td><td> rdms1025 </td><td> </td><td> syr thomas yn della yv </td><td> Sur, Thomas, yndella yw:                        1025                    [syr]{NS sur} </td><td> Sir Thomas, it is so, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1026 </td><td> </td><td> ef re thassorghas hythyv </td><td> ev re dhassorghas hedhyw </td><td> He has risen again to-day </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1027 </td><td> o </td><td>  yn mes an beth </td><td> yn-mes a'n bedh; </td><td> Out of the tomb. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1028 </td><td> </td><td> rak na wrello dasserghy </td><td> rag na wrella dasserghi, </td><td> For if he should not rise again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1029 </td><td> </td><td> neffre nygen byen ny </td><td> nevra ny'gan bia ni </td><td> Never with us would there be </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1030 </td><td> o </td><td>  ioy hep thyweth </td><td> joy heb dhiwedh.                                1030                    [hep thyweth] </td><td> Joy without end. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 172 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1031 </td><td> </td><td> iude iude gas the gres </td><td> A Iude, Iude, gas dha grys: </td><td> O Judah, Judah, leave thy belief; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1032 </td><td> </td><td> y golon squyrdys a les </td><td> y golonn skwerdys a-les </td><td> His heart torn in pieces </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1033 </td><td> o </td><td>  me a welas </td><td> my a welas! </td><td> I saw. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1034 </td><td> </td><td> awos a gousa den vyth </td><td> Awos a gowsso denvydh </td><td> Notwithstanding what any man may say, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1035 </td><td> </td><td> an kerth corf-ne gorthewyth </td><td> an keth korf na gordhiwedh              1035 </td><td> That same body will remain&#160;; 1035 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1036 </td><td> o </td><td>  ny thassorghas </td><td> ny dhassorghas. </td><td> It has not risen. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 173 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Andreas </td><td> rdms1037 </td><td> </td><td> tav thomas ha na gous ger </td><td> Taw, Thomas, ha na gows ger: </td><td> Peace, Thomas, and say not a word; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1038 </td><td> </td><td> pur wyr agan arluth ker </td><td> pur wir agan Arloedh ker </td><td> Very truly our dear Lord </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1039 </td><td> o </td><td>  dasserghys yw </td><td> dasserghys yw. </td><td> Is risen again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1040 </td><td> </td><td> yn sur re re thyscryssys </td><td> Yn sur, re re dhiskryssys,              1040 </td><td> Surely too much thou hast disbelieved, 1040 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1041 </td><td> </td><td> rak maria a geusys </td><td> rag Maria a gewsis </td><td> For Mary has spoken </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1042 </td><td> o </td><td>  worto hythyw </td><td> worto hedhyw. </td><td> With him to-day. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 174 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1043 </td><td> </td><td> asota gokky androw </td><td> Ass o'ta gokki, Androw, </td><td> Thou art a fool, Andrew; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1044 </td><td> </td><td> an voran re geusys gow </td><td> an voren re gewsis gow, </td><td> The girl has told a lie. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1045 </td><td> o </td><td>  na preder ken </td><td> na breder ken!                                  1045 </td><td> Do not think otherwise. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1046 </td><td> </td><td> neffre ef the thasserghy </td><td> nevra ev dhe dhasserghi </td><td> That he ever rose again </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1047 </td><td> </td><td> me ny fynnaf y grygy </td><td> my ni vynnav y grysi </td><td> I will not believe it </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1048 </td><td> o </td><td>  bew hedre ven </td><td> byw hedra ven. </td><td> As long as I am alive. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 175 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms1049 </td><td> </td><td> ny leuerys vn ger gow </td><td> Ny leveris unn ger gow, </td><td> I have not said an untrue word; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1050 </td><td> </td><td> rak thym ol y wolyow </td><td> rag dhymm oll y woliow                  1050 </td><td> For to me all his wounds 1050 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1051 </td><td> o </td><td>  a thyswethas </td><td> a dhiskwedhas, </td><td> He shewed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1052 </td><td> </td><td> ha the henna me a vyn </td><td> ha dhe henna my a vynn </td><td> And to that I will </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1053 </td><td> </td><td> don dustuny pup termyn </td><td> doen dustuni pub termyn </td><td> Bear witness at all times, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1054 </td><td> o </td><td>  bos guyr an cas </td><td> bos gwir an kas. </td><td> That the case is true. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [hic descendant thomas et maria magd.] </td><td> </td><td> [Here let Thomas and Mary Magdalene go down.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 176 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1055 </td><td> </td><td> awos lauarow trufyl </td><td> Awos lavarow trufel                            1055                    {GM trifling} </td><td> Notwithstanding vain words, 1055 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1056 </td><td> </td><td> ny grysaf thys ty a fyl </td><td> ny grysav dhis. Ty a fyll </td><td> I do not believe thee&#160;; thou failest </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1057 </td><td> o </td><td>  gul thym crygy </td><td> gul dhymm krysi. </td><td> To make me believe. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1058 </td><td> </td><td> kyn whrylly flattre mar mur </td><td> Kyn hwrylli flattra mar veur </td><td> Though thou dost chatter so much, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1059 </td><td> </td><td> ahanas tra uyth nym dur </td><td> ahanas travydh ny'm deur, </td><td> Any thing from thee regards me not, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1060 </td><td> o </td><td>  kyn thos bysy </td><td> kynth os bysi.                                  1060 </td><td> Though thou be busy. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 177 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms1061 </td><td> </td><td> me a leuer an guyr thys </td><td> My a lever an gwir dhis: </td><td> I tell thee the truth; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1062 </td><td> </td><td> an el thyn a leuerys </td><td> an el dhyn a leveris - </td><td> The angel said to us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1063 </td><td> o </td><td>  sur worth an beth </td><td> sur worth an bedh - </td><td> Surely at the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1064 </td><td> </td><td> y vos yn ban dasserghys </td><td> y vos yn-bann dasserghys </td><td> That he was risen up, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1065 </td><td> </td><td> ha the nef golow gyllys </td><td> ha dhe nev golow gyllys                1065 </td><td> And was gone to the bright heaven, 1065 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1066 </td><td> o </td><td>  gans mur eleth </td><td> gans meur eledh. </td><td> With many angels. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 178 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1067 </td><td> </td><td> tav flattores na gous moy </td><td> Taw, flattores, na gows moy: </td><td> Peace, chattering woman, say no more; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1068 </td><td> </td><td> ny fynnaf thyso crygy </td><td> ny vynnav dhiso krys </td><td> I will not believe thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1069 </td><td> o </td><td>  y vos then nef </td><td> y vos dhe'n nev - </td><td> That is gone to heaven </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1070 </td><td> </td><td> an corf a wylys marow </td><td> an korf a welis marow -                1070 </td><td> The body which I saw dead; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1071 </td><td> </td><td> mur yv ow fyenasow </td><td> meur yw ow fienasow </td><td> Great are my anxieties </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1072 </td><td> o </td><td>  war y lergh ef </td><td> war y lergh ev! </td><td> After him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 179 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms1073 </td><td> </td><td> sur maria iacobe </td><td> Sur Maria Iacobe </td><td> Surely Mary mother of James, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1074 </td><td> </td><td> ha maria salome </td><td> ha Maria Salome </td><td> And Mary Salome, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1075 </td><td> o </td><td>  thym dustyny </td><td> dhymm dustuni,                                  1075 </td><td> Will witness to me&#160;; 1075 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1076 </td><td> </td><td> kepar ha me a welas </td><td> kepar ha my a welas, </td><td> Like as I saw, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1077 </td><td> </td><td> del leuaraf thys an cas </td><td> dell lavarav dhis an kas </td><td> So I tell the case to thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1078 </td><td> o </td><td>  gura y crygy </td><td> gwra y grysi. </td><td> Do believe it. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 180 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1079 </td><td> </td><td> byth ny yl mos ym colon </td><td> Bydh ny yll mos y'm kolonn </td><td> Never can it go into my heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1080 </td><td> </td><td> an corf marow thyragon </td><td> an korf, marow dheragon                1080 </td><td> That the body dead before us 1080 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1081 </td><td> o </td><td>  the thasserghy </td><td> dhe dhasserghi. </td><td> Should rise again; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1082 </td><td> </td><td> pan predyryf ay passyon </td><td> Pan brederav a'y Basshyon </td><td> When I think on his passion, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1083 </td><td> </td><td> moreth am kymmer yn scon </td><td> moredh a'm kemmer yn skon, </td><td> Grief takes me immediately </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1084 </td><td> o </td><td>  ragtho govy </td><td> ragdho, go-vy! </td><td> For him, wo is me&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 181 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms1085 </td><td> </td><td> yma marth thym ahanas </td><td> Yma marth dhymm ahanas                  1085 </td><td> There is to me wonder of thee, 1085 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1086 </td><td> </td><td> bos the golon mar calas </td><td> bos dha golonn mar gales </td><td> That thy heart is so hard, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1087 </td><td> o </td><td>  nan crygyth ef </td><td> na'n krysydh ev. </td><td> Thou believest it not. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1088 </td><td> </td><td> mar ny wreta y crygy </td><td> Mar ny wre'ta y grysi </td><td> If thou dost not believe it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1089 </td><td> </td><td> byth ny thueth neffre then ioy </td><td> bydh ny dheudh dhe'n joy, </td><td> Never shalt thou come to the joy </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1090 </td><td> o </td><td>  sur vs yn nef </td><td> sur, eus yn nev.                                1090 </td><td> Surely which is in heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 182 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1091 </td><td> </td><td> tav the gy lemmyn rak meth </td><td> Taw dhejy lemmyn rag meth! </td><td> Silence thou, now, for shame; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1092 </td><td> </td><td> gans ihesu nyn sos pryveth </td><td> Gans Ihesu nyns os privedh, </td><td> With Jesus thou art not privy </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1093 </td><td> </td><td>  sur yn della me a grys </td><td> sur, yndella my a grys. </td><td> Surely so, I believe&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1094 </td><td> </td><td> peghadores es hep gow </td><td> Peghadores es heb gow: </td><td> Thou art a sinner without a lie&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1095 </td><td> </td><td> an brassa ege yn pow </td><td> an brassa esa y'n pow                  1095 </td><td> The greatest that was in the country 1095 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1096 </td><td> </td><td>  gans pup ol ty o gylwys </td><td> gans pub-oll ty o gelwys.                                      [gylwys] </td><td> By every body thou wast called. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 183 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms1097 </td><td> </td><td> me re bue peghadoras </td><td> My re beu peghadores </td><td> I have been a sinner; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1098 </td><td> </td><td> a peghas marthys yn fras </td><td> a beghas marthys yn fras: </td><td> I have sinned wondrous much; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1099 </td><td> </td><td> war ihesu me a cryas </td><td> war Ihesu my a grias </td><td> On Jesus I cried, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1100 </td><td> </td><td>  ow trespas thymmo gafe </td><td> ow threspass dhymmo gava,              1100 </td><td> That he would forgive me my trespass; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1101 </td><td> </td><td> ha thym ef a leuerys </td><td> ha dhymm ev a leveris: </td><td> And he said to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1102 </td><td> </td><td> the pegh thys a vyth gefys </td><td> "Dha begh dhis a vydh gevys;                                    [gyvys] </td><td> Thy sin is forgiven to thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1103 </td><td> </td><td> dre the fay ythos sylwys </td><td> dre dha fay yth os selwys:                                      [sylwys] </td><td> Through thy faith thou art saved, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1104 </td><td> </td><td>  ha na moy na wra peghe </td><td> A, namoy na wra pegha!" </td><td> And no more do not sin. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 184 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1105 </td><td> </td><td> thomas ythos pur woky </td><td> Thomas, yth os pur wokki                        1105 </td><td> Thomas, thou art very stupid, "05 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1106 </td><td> </td><td> drefen na fynnyth crygy </td><td> drefenn na vynnydh krysi </td><td> Because thou wilt not believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1107 </td><td> </td><td> an arluth the thasserghy </td><td> an Arloedh dhe dasserghi </td><td> The Lord to have risen </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1108 </td><td> o </td><td>  du pask vyttyn </td><td> Dy' Pask vyttin. </td><td> Easter-day morning. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1109 </td><td> </td><td> nep na crys ny fyth sylwys </td><td> Neb na grys ny vydh selwys, </td><td> Who believes not shall not be saved, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1110 </td><td> </td><td> na gans dev ny vyth trygys </td><td> na gans Dyw ny vydh trygys,            1110 </td><td> Nor with God shall he dwell, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1111 </td><td> </td><td> ha rak henna me ath pys </td><td> ha rag henna my a'th pys </td><td> And for that, I pray thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1112 </td><td> o </td><td>  creys a termyn </td><td> krys a dermyn. </td><td> Believe in time. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 185 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1113 </td><td> </td><td> sens the clap na fyth bysy </td><td> Syns dha klapp, na vydh bysi, </td><td> Hold thy prate, nor be busy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1114 </td><td> </td><td> rak ny fynnaf thys crygy </td><td> rag ny vynnav dhis krysi. </td><td> For I will not believe thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1115 </td><td> </td><td> an corf a wylys a vy </td><td> An korf a welys-avy                            1115 </td><td> The body was seen by me 1115 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1116 </td><td> </td><td>  tackys yn grous gans kentrow </td><td> takkys y'n grows gans kentrow, </td><td> Fastened on the cross with nails&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1117 </td><td> </td><td> gans gu lym y an guanas </td><td> gans gu lymm i a'n gwanas </td><td> With a sharp spear they pierced him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1118 </td><td> </td><td> dre an golon may resas </td><td> dre an golonn may resas: </td><td> So that it passed through the heart; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1119 </td><td> </td><td> then dor an gos a cothas </td><td> dhe'n dor an goes a goedhas </td><td> To the earth the blood fell, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1120 </td><td> </td><td>  hag an gruk ef scon marow </td><td> hag a'n gwrug ev skon marow.            1120 </td><td> And made him soon dead. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 186 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1121 </td><td> </td><td> ny yl an corf-na bewe </td><td> Ny yll an korf na bywa </td><td> That body cannot live, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1122 </td><td> </td><td> na seuel yn ban arte </td><td> na sevel yn-bann arta </td><td> Nor rise up again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1123 </td><td> o </td><td>  sur ty venen </td><td> sur, ty venyn. </td><td> Surely, thou woman. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1124 </td><td> </td><td> nynsus den vyth a bys-ma </td><td> Nyns eus denvydh a'n bys ma                                    [a bys-ma] </td><td> There is not any man of this world </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1125 </td><td> </td><td> a wra gul thym yn tor-ma </td><td> a wra gu; dhymm y'n tor' ma            1125 </td><td> Who shall make me now </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1126 </td><td> o </td><td>  crygy nahen </td><td> krysi nahen. </td><td> Believe otherwise. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 187 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Maria magd </td><td> rdms1127 </td><td> </td><td> thomas ty yv muskegys </td><td> Thomas, ty yw muskegys </td><td> Thomas, thou art mad, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1128 </td><td> </td><td> hag yn muscokneth gyllys </td><td> hag yn muskogneth gyllys. </td><td> And in madness lost; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1129 </td><td> </td><td>  drok yv gynef vy lemmyn </td><td> Drog yw genev vy lemmyn. </td><td> Evil it is with me now. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1130 </td><td> </td><td> me ath cusyl a grysy </td><td> My a'th kusul a grysi,                  1130 </td><td> I advise thee to believe, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1131 </td><td> </td><td> ha ma ny wreth yn teffry </td><td> ha mar ny wredh, yn tevri </td><td> And if thou dost not, seriously, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1132 </td><td> </td><td>  ty a fyth sur edrek tyn </td><td> ty a'fydh sur edrek tynn. </td><td> Thou shalt have surely sharp repentance. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 188 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1133 </td><td> </td><td> genough aban nam byth cres </td><td> Genowgh a-ban na'm bydh kres, </td><td> With you since there is no peace for me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1134 </td><td> </td><td> thy wortheugh mennaf mones </td><td> dhiworthowgh mynnav mones </td><td> From you I will go </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1135 </td><td> o </td><td>  adro yn pow </td><td> a-dro y'n pow.                                  1135 </td><td> About in the country. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1136 </td><td> </td><td> nynsough lemmyn gokyes </td><td> Nyns owgh lemmyn gokkies,              [gokyes]{CE38 gokÿes}{GM gokkyes sing.}{noun pl.?} </td><td> Are ye not now fools&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1137 </td><td> </td><td> yn della dev thum gueres </td><td> yndella Dhyw dhe'm gweres! </td><td> So God help me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1138 </td><td> o </td><td>  ny garaf gow </td><td> Ny garav gow. </td><td> I love not lies. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> tunc Ihc. uenit ad apostolos et dicit [in Galilea januis clausis osculatur eos] </td><td> </td><td> Then Jesus comes to the apostles, and says [in Galilee, the doors being closed, he kisses them:-] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 189 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1139 </td><td> </td><td> cres dev a abesteleth </td><td> Kres Dyw, A abosteledh! </td><td> The peace of God, O apostles&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1140 </td><td> </td><td> my cryst the seuel an beth </td><td> My, Cryst, dhe sevel a'n bedh          1140 </td><td> I Christ to rise from the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1141 </td><td> o </td><td>  creseugh yn ta </td><td> krysewgh yn ta; </td><td> Believe well; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1142 </td><td> </td><td> rak certan kemmys an crys </td><td> rag sertan kemmys a'n krys </td><td> For certainly as many as believe it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1143 </td><td> </td><td> ha a vo lel vygythys </td><td> hag a vo lel besydhys                                  [vygythys] </td><td> And are faithfully baptized, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1144 </td><td> o </td><td>  sylwel a wra </td><td> selwel a wra. </td><td> Shall be saved. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 190 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Petrus </td><td> rdms1145 </td><td> </td><td> a arluth ker guyn ow bys </td><td> A. Arloedh ker, gwynn ow bys            1145 </td><td> O, dear Lord, happy is my lot </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1146 </td><td> </td><td> the welas yn tasserghys </td><td> dha weles yn tasserghys. </td><td> To see thee risen again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1147 </td><td> </td><td>  ihesu kyn wruk the naghe </td><td> Ihesu, kyn hwrug dha nagha </td><td> Jesus, though I denied thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1148 </td><td> </td><td> luen tregereth me a pys </td><td> leun dregeredh my a bys, </td><td> Abundant mercy, I pray, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1149 </td><td> </td><td> del vs yethewon pup prys </td><td> dell eus Yedhewon pup-prys </td><td> As the Jews are always </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1150 </td><td> </td><td>  omma worth agan baghe </td><td> omma orth agan bagha.                  1150 </td><td> Here laying snares for us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 191 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1151 </td><td> </td><td> ihesu arluth nef ha beys </td><td> Ihesu, Arloedh nev ha bys </td><td> Jesus, Lord of heaven and earth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1152 </td><td> </td><td> ha sylwadur thyn keffrys </td><td> ha Selwador dhyn keffrys </td><td> And Saviour to us also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1153 </td><td> </td><td> gaf thymmo vy ow trespys </td><td> gav dhymmo vy ow threspass, </td><td> Pardon me my trespass, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1154 </td><td> </td><td>  rak mur yv ow govygyon </td><td> rag meur yw ow govijyon: </td><td> For great are my sorrows. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1155 </td><td> </td><td> yma thym sur edrek tyn </td><td> yma dhymm sur edrek tynn                        1155 </td><td> For surely sharp repentance is to me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1156 </td><td> </td><td> rak the naghe gy lemmyn </td><td> rag dha nagha jy, lemmyn: </td><td> For denying thee: now </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1157 </td><td> </td><td> mercy pysaf pup termyn </td><td> mersi pysav pub termyn </td><td> Mercy I pray at all times, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1158 </td><td> </td><td>  yn certan a luen golon </td><td> yn sertan a leun golonn. </td><td> Certainly, with full heart. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 192 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1159 </td><td> </td><td> pedar gyffyens ty a fyth </td><td> Pedar, gevyans ty a'fydh, </td><td> Peter, pardon thou shalt get, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1160 </td><td> </td><td> rak the eddrek yv perfyth </td><td> rag dha edrek yw perfeyth              1160 </td><td> For thy repentance is perfect, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1161 </td><td> o </td><td>  dren spirys sans </td><td> dre'n Spyrys Sans. </td><td> Through the Holy Ghost. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1162 </td><td> </td><td> par del yth prynnys yn ker </td><td> Par dell y'th prenis yn ker, </td><td> Like as I redeemed thee dearly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1163 </td><td> </td><td> ha fasta sy the vreder </td><td> a, fastha jy dha vreder </td><td> Strengthen also thy brethren </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1164 </td><td> o </td><td>  yn luen grygyans </td><td> y'n leun gryjyans.                                              [luen]{NS len} </td><td> In full belief. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 193 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Johannes </td><td> rdms1165 </td><td> </td><td> a arluth ythof lowen </td><td> A Arloedh, yth ov lowen                1165 </td><td> O Lord, I am glad </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1166 </td><td> </td><td> ty the vynnes dos gynen </td><td> ty dhe vynnes dos genen </td><td> That thou wouldst come with us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1167 </td><td> </td><td>  omma thagan lowenhe </td><td> omma dh'agan lowenhe; </td><td> Hither, for our joy&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1168 </td><td> </td><td> henna me a leuer wheth </td><td> henna my a lever hwath. </td><td> That I will say likewise, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1169 </td><td> </td><td> ythesen dre pur hyreth </td><td> Yth esen dre bur hireth </td><td> We are, through great longing, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1170 </td><td> </td><td>  war the lergh ov thymwethe </td><td> war dha lergh owth omwethhe.            1170 </td><td> After thee pining. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 194 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1171 </td><td> </td><td> thywortheugh my a thum glas </td><td> Dhiworthowgh my a dhe'm gwlas. </td><td> From you I go to my country&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1172 </td><td> </td><td> a thyow barth the thu tas </td><td> A-dheghowbarth dhe Dhyw Tas </td><td> At the right side of God the Father </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1173 </td><td> o </td><td>  yth ysethaf </td><td> yth esedhav. </td><td> I shall sit. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1174 </td><td> </td><td> thagas fastye yn crygyans </td><td> Dh'agas fastya yn kryjyans </td><td> To strengthen you in belief, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1175 </td><td> </td><td> theugh confort a spyrys sans </td><td> dhywgh konfort a Spyrys Sans            1175 </td><td> To you the comfort of the Holy Ghost </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1176 </td><td> o </td><td>  a thanfonaf </td><td> a dhannvonav. </td><td> I shall send. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 195 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus major </td><td> rdms1177 </td><td> </td><td> arluth assyv varthusek </td><td> Arloedh, ass yw barthusek!                      [varthusek]{cf RD109} </td><td> Lord, it is wonderful; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1178 </td><td> </td><td> pan thueth ihesu gallosek </td><td> Pan dheuth Ihesu galloesek </td><td> When thou comest, Jesus powerful, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1179 </td><td> o </td><td>  thagan myras </td><td> dh'agan mires </td><td> To look at us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1180 </td><td> </td><td> ha leuerel thynny cres </td><td> ha leverel dhyn ni "Kres!",            1180 </td><td> And to speak peace to us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1181 </td><td> </td><td> asso fast ytho dyges </td><td> ass o fast yth o deges </td><td> Though they were fast, thou didst open </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1182 </td><td> o </td><td>  agan daras </td><td> agan daras! </td><td> Our doors. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [hic recedit ihc. ab apostolis] </td><td> </td><td> [Here Jesus goes away from the apostles.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 196 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1183 </td><td> </td><td> ef yv arluth a allos </td><td> Ev yw arloedh a alloes </td><td> He is the Lord of power, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1184 </td><td> </td><td> hag a prynnas gans y wos </td><td> hag a brenas gans y woes </td><td> And he has purchased with his blood </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1185 </td><td> o </td><td>  pobel an beys </td><td> pobel an bys.                                  1185 </td><td> The people of the world; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1186 </td><td> </td><td> ihesu cryst the thasserghy </td><td> Ihesu Cryst dhe dhasserghi, </td><td> That Jesus Christ is risen again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1187 </td><td> </td><td> vn deyth vs ow tos go y </td><td> unn jydh eus ow tos, go-i </td><td> A day is coming, miserable </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1188 </td><td> o </td><td>  kemmys nan crys </td><td> kemmys na'n krys. </td><td> As many as believe it not. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 197 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Matheus </td><td> rdms1189 </td><td> </td><td> thyn kyns ef a leuerys </td><td> Dhyn kyns ev a leveris </td><td> To us he told before </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1190 </td><td> </td><td> ol annotho del whyrys </td><td> oll anodho dell hwyris                  1190 </td><td> All that had been done by him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1191 </td><td> o </td><td>  yn nor bys-ma </td><td> y'n norvys ma: </td><td> On the face of this world; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1192 </td><td> </td><td> rag an prenna y fyrwy </td><td> rag 'gan prena y ferwi                                  [rag a'n prenna] </td><td> To redeem it he would die, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1193 </td><td> </td><td> hag arte y tasserghy </td><td> hag arta y tasserghi </td><td> And again he would rise, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1194 </td><td> o </td><td>  woge henna </td><td> wosa henna. </td><td> After that. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 198 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Johannes </td><td> rdms1195 </td><td> </td><td> by ny geusy ken ys wyr </td><td> Bydh ny gewsi ken es wir,              1195            [wyr]{NS wyr. gwir?} </td><td> Thou never sayest other than the truth&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1196 </td><td> </td><td> nep a formyas mor ha tyr </td><td> neb a formyas mor ha tir </td><td> He who created sea and land, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1197 </td><td> o </td><td>  hag ol pup tra </td><td> hag oll pup-tra; </td><td> And all things, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1198 </td><td> </td><td> yn weth ol rag agan les </td><td> ynwedh oll rag agan les </td><td> Also all for our advantage </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1199 </td><td> </td><td> y fue gynys a wyrhes </td><td> y feu genys a Wyrghes </td><td> He was born of a virgin, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1200 </td><td> o </td><td>  ker maria </td><td> ker Maria.                                      1200 </td><td> Dear Mary. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 199 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus minor </td><td> rdms1201 </td><td> </td><td> ihesu asse yllyn ny </td><td> Ihesu, assa yllyn ni </td><td> Jesus, permit that we may </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1202 </td><td> </td><td> lemmyn kymeres mur ioy </td><td> lemmyn kemmeres meur joy </td><td> Now receive great joy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1203 </td><td> o </td><td>  gethfos the wyr </td><td> godhvos dhe wir. </td><td> To know truly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1204 </td><td> </td><td> cryst agan prennas yn tyn </td><td> Cryst, a'gan prenas yn tynn, </td><td> That Christ, who redeemed us painfully, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1205 </td><td> </td><td> ef the thos the gous worthyn </td><td> ev dhe dhos dhe gows worthyn            1205 </td><td> He came to speak to us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1206 </td><td> o </td><td>  thagan dysyr </td><td> dh'agan desir! </td><td> At our desire. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 200 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Symon </td><td> rdms1207 </td><td> </td><td> lemmyn leuerys thomas </td><td> Lemmyn leveres Thomas          [leuerys. B leueryns]{sing. Imper.? or leveris pret?}{NS leverens} </td><td> Now let Thomas say </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1208 </td><td> </td><td> an arluth na thassorghas </td><td> an Arloedh na dhassorghas: </td><td> The Lord has not risen; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1209 </td><td> o </td><td>  prof ny ny wra </td><td> prov ni a wra                          [prof ny wra]{NS prof ny a wra} </td><td> He will not prove it. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1210 </td><td> </td><td> warbarth ol del yn guelsyn </td><td> warbath oll dell y'n gwelsyn            1210 </td><td> All together as we have seen him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1211 </td><td> </td><td> thyragon ow cous worthyn </td><td> dheragon ow kows worthyn </td><td> Before us speaking to us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1212 </td><td> o </td><td>  map maria </td><td> Mab Maria. </td><td> The Son of Mary. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 201 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Judas </td><td> rdms1213 </td><td> </td><td> thum tybyans wheth ef ny grys </td><td> Dhe'n tybyans hwath ev ny grys </td><td> To my thinking, he does not yet believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1214 </td><td> </td><td> bos ihesu cryst dasserghys </td><td> bos Ihesu Cryst dasserghys </td><td> Jesus Christ to be risen again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1215 </td><td> o </td><td>  dre y mur ras </td><td> dre y veur ras:                        1215 </td><td> By his great grace. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1216 </td><td> </td><td> yma dout thym pur theffry </td><td> yma dout dhymm pur dhevri </td><td> There is fear to me really, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1217 </td><td> </td><td> mars ef an creys nagusy </td><td> mar's ev a'n krys, nag usi </td><td> Unless he believe it, he is not </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1218 </td><td> o </td><td>  aberth yn fas </td><td> a-berth yn fas. {NS 'in his presence'}{N within the faith} </td><td> Within the faith. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 202 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Andreas </td><td> rdms1219 </td><td> </td><td> the grygy thomas a thue </td><td> Dhe grysi Thomas a dheu, </td><td> To believe Thomas will come&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1220 </td><td> </td><td> rag gans ov arluth y fue </td><td> rag gans ow Arloedh y feu              1220 </td><td> For by our Lord he was </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1221 </td><td> </td><td>  kyns lemmyn marthys kerys </td><td> kyns lemmyn marthys kerys; </td><td> Before now greatly loved&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1222 </td><td> </td><td> ha kemmys an gorthyo ef </td><td> ha kemmys a'n gortthyo ev </td><td> And as many as worship him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1223 </td><td> </td><td> gans mur ioy y tue then nef </td><td> gans meur joy y teu dhe'n nev </td><td> With great joy shall come to heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1224 </td><td> </td><td>  dre y thadder oberys </td><td> dre y dhader oberys </td><td> By his goodness wrought. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 203 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Philippus </td><td> rdms1225 </td><td> </td><td> me a leuer thywhy why </td><td> My a lever dhy'hwyhwi                  1225                    [thywhy why] </td><td> I say to you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1226 </td><td> </td><td> ol warbarth don dustuny </td><td> oll warbarth doen dustuni </td><td> All together to bear witness </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1227 </td><td> </td><td>  bos cryst an beth dasserghys </td><td> bos Cryst a'n bedh dasserghys. </td><td> Christ to be risen from the tomb: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1228 </td><td> </td><td> ny an gorthyp certan ef </td><td> Ni a'n gorthyp sertan ev, </td><td> Certainly we will answer for it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1229 </td><td> </td><td> y fue gynen arluth nef </td><td> y feu genen Arloedh nev </td><td> The Lord of heaven was with us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1230 </td><td> </td><td>  ha worthyn ol a geusys </td><td> ha worthyn oll a gewsis.                        1230 </td><td> And spoke to us all. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> _________________________________ </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                 [cleophas et socius ambulant in platea] </td><td> </td><td> [Cleophas and his companion walk on the stage.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 204 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1231 </td><td> </td><td> a cowyth me re clewas </td><td> A goweth, my re glywas </td><td> O companion, I have heard </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1232 </td><td> </td><td> tus ow cous mur a barth bras </td><td> tus ow kows meur a varth bras                                          [barth] </td><td> People speaking in great part, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1233 </td><td> o </td><td>  yn geyth hythew </td><td> y'n jydh hedhyw: </td><td> On this day, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1234 </td><td> </td><td> cryst a fue yn grous gorrys </td><td> Cryst a veu y'n grows gorrys, </td><td> That Christ, who was put on the cross, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1235 </td><td> </td><td> yn mes an beth dasserghys </td><td> yn-mes a'n bedh dasserghys              1235 </td><td> Out of the tomb risen again </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1236 </td><td> o </td><td>  certan ythyw </td><td> sertan yth yw. </td><td> Certainly is. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 205 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1237 </td><td> </td><td> hep dout marsyw guyr henna </td><td> Heb dout, mars yw gwir henna </td><td> Without doubt, if that be true, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1238 </td><td> </td><td> me a vyn mos alemma </td><td> my a vynn mos alemma </td><td> 1 will go hence </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1239 </td><td> o </td><td>  pur thystough thy </td><td> pur dhistowgh dhi, </td><td> Very directly to him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1240 </td><td> </td><td> rak dev yv ha den yn weth </td><td> rag Dyw yw ha den ynwedh.              1240 </td><td> For he is God and man also; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1241 </td><td> </td><td> don agan offryn then beth </td><td> Doen agan offryn dhe'n bedh </td><td> Carry our offering to the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1242 </td><td> o </td><td>  yn fen guren ny </td><td> yn fen gwren ni. </td><td> At once we will. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 206 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1243 </td><td> </td><td> rum leaute dun a thystough </td><td> Re'm lowta, deun a-dhistowgh! </td><td> By my truth, let us go immediately&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1244 </td><td> </td><td> namna fue ow colon trogh </td><td> Nammna veu ow holonn trogh </td><td> My heart was almost broken </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1245 </td><td> </td><td>  pan wylys gorre an gu </td><td> pan welis gorra an gu                  1245 </td><td> When I saw the lance put </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1246 </td><td> </td><td> yn golon dren tenewen </td><td> y'n golonn dre'n tenewen, </td><td> Into the heart through the side, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1247 </td><td> </td><td> han guryn spern war y pen </td><td> ha'n gurun spern war y benn, </td><td> And the crown of thorns upon his head; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1248 </td><td> </td><td>  rag ef o pur wyr map du </td><td> rag ev o pur wir mab Dyw. </td><td> For he was very truly the Son of God. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 207 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1249 </td><td> </td><td> whet yma mur a lostvan </td><td> Hwath yma meur a loskvann </td><td> There is yet much burning </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1250 </td><td> </td><td> yn ov colon ow honan </td><td> yn ow holonn ow honan                  1250 </td><td> In my heart of myself, 1250 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1251 </td><td> o </td><td>  ol ragtho ef </td><td> oll ragdho ev: </td><td> All for him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1252 </td><td> </td><td> awos trauyth nynso reys </td><td> awos travydh nyns res </td><td> Because of any thing it was necessary not </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1253 </td><td> </td><td> mos the worre then mernes </td><td> mos dhe worra dhe'n mernans </td><td> To go to put to death </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1254 </td><td> o </td><td>  map dev an nef </td><td> Mab Dyw a'n nev. </td><td> The Son of God of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 208 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1255 </td><td> </td><td> bos trest thywhy pendra wher </td><td> Bos tryst, dhy'hwi pandr'a hwer,        1255 </td><td> What is your grief, that ye are sad&#160;? 1255 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1256 </td><td> </td><td> ha ponfosyk agas cher </td><td> ha, poenvosek agas cher, </td><td> And why troubled is your cheer. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1257 </td><td> o </td><td>  may though serrys </td><td> mayth owgh serrys, </td><td> That you should be sorrowful&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1258 </td><td> </td><td> nagues ioy y ges colon </td><td> nag eus joy y'gas kolonn; </td><td> Nor is joy in your heart; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1259 </td><td> </td><td> lemyn dar nep marthegyon </td><td> lemmyn dar neb merthusyon </td><td> But doubt of some wonders </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1260 </td><td> o </td><td>  vs wharfethys </td><td> eus hwarvedhys?                        1260 </td><td> Which have occurred. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> </td><td> </td><td>                                 tu peregrinus es </td><td> </td><td> Art thou a stranger&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 209 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1261 </td><td> </td><td> a nynsose pryeryn </td><td> A nyns os'a pryerin? </td><td> If thou art not a stranger, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1262 </td><td> </td><td> vfereth yv thys govyn </td><td> Euveredh yw dhis govynn </td><td> It is idle for thee to ask </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1263 </td><td> </td><td>  pyth yv an marth a wharfe </td><td> pyth yw an marth a hwarva </td><td> What is the wonder which has occurred, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1264 </td><td> </td><td> a vn profus bynyges </td><td> a unn profoes beniges - </td><td> Of a blessed prophet </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1265 </td><td> </td><td> yn grous ha thyw vregh a les </td><td> y'n grows ha'y dhiwvregh a-les, 1265                    [ha thyw vregh] </td><td> On a cross, and his arms extended, 1265 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1266 </td><td> </td><td>  squerdys y treys hay thywle </td><td> skwerdys y dreys ha'y dhiwla. </td><td> Torn his feet and his hands. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 210 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1267 </td><td> </td><td> ha ene dre gallarow </td><td> Hag ena dre alarow </td><td> And his soul through sorrows. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1268 </td><td> </td><td> woge y vos gurys marow </td><td> wosa y vos gwrys marow, </td><td> After he was put to death, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1269 </td><td> </td><td>  tus yn beth an anclethyas </td><td> tus y'n bedh a'n ynkleudhyas; </td><td> People buried him in a tomb; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1270 </td><td> </td><td> rak henna mos a wren thy </td><td> rakhenna mos a wren dhi,                        1270 </td><td> For that we are going to it, 12 70 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1271 </td><td> </td><td> del yv leuerys thynny </td><td> dell yw leverys dhyn ni </td><td> As it is told to us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1272 </td><td> </td><td>  lemmyn ef re thassorhas </td><td> lemmyn ev re dhassorghas. </td><td> That now he has risen again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 211 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1273 </td><td> </td><td> ysough gokky ha fellyon </td><td> Ass owgh gokki ha felyon </td><td> Ye are foolish and dupes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1274 </td><td> </td><td> ha teul yn agas colon </td><td> ha tewl yn agas kolonn </td><td> And deceived in your heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1275 </td><td> o </td><td>  rak fout crygy </td><td> rag fowt krysi!                        1275 </td><td> For want of belief. 1275 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1276 </td><td> </td><td> reys o the cryst mos yn beth </td><td> Res o dhe Cryst mos y'n bedh, </td><td> Need was to Christ to go to the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1277 </td><td> </td><td> ha the pen try deyth yn weth </td><td> ha dhe benn tri dydh ynwedh                    [try deyth] </td><td> And at the end of three days also </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1278 </td><td> o </td><td>  sur dasserghy </td><td> sur dasserghi. </td><td> Surely to rise again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 212 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1279 </td><td> </td><td> dasserhy sur ef a wruk </td><td> Dasserghi sur ev a wrug, </td><td> Rise surely he did, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1280 </td><td> </td><td> ha mur a paynys re thuk </td><td> ha meur a baynys re dhug                        1280 </td><td> And many pains he bore 1280 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1281 </td><td> o </td><td>  war y corf ker </td><td> war y gorf ker; </td><td> On his dear body. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1282 </td><td> </td><td> y whylsyn y verthurye </td><td> y hwelsyn y vertherya </td><td> We have seen them martyr him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1283 </td><td> </td><td> hag yn grous pren y squerdye </td><td> hag y'n growsprenn y skwardya,                                  {fem.?} </td><td> And tear him on the cross-tree; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1284 </td><td> o </td><td>  drok agan cher </td><td> drog agan cher. </td><td> Evil is our cheer. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 213 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1285 </td><td> </td><td> ragas bo cres ha mur ioy </td><td> Re'gas bo kres ha meur joy!            1285 </td><td> Peace be to you and great joy&#160;! 1285 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1286 </td><td> </td><td> pyth yv teulys genouhgh why </td><td> Pyth yw tewlys genowgh hwi </td><td> What is purposed by you </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1287 </td><td> o </td><td>  bos erbyn nos </td><td> bos erbynn nos? </td><td> To be against night&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1288 </td><td> </td><td> an corf a whyleugh deffry </td><td> Ab korf a hwilowgh, devri, </td><td> The body which you seek really, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1289 </td><td> </td><td> ganso ytheugh yredy </td><td> ganso yth ewgh yredi </td><td> With it ye shall go indeed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1290 </td><td> o </td><td>  sur yn y clos </td><td> sur yn y glos.                                  1290 </td><td> Surely into his glory. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 214 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1291 </td><td> </td><td> kepar del eson yn weth </td><td> Kepar dell eson ynwedh </td><td> Like as we were also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1292 </td><td> </td><td> keffrys yn kueth yn moreth </td><td> keffrys yn keudh yn moredh                              {NS ha moreth} </td><td> Both in grief and in sorrow </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1293 </td><td> o </td><td>  ragtho hep fravs </td><td> ragdho, heb frows,                                              [fravs] </td><td> For him, without deceit, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1294 </td><td> </td><td> ny iuggyn mones nep pel </td><td> ny jujyn mones neppell, </td><td> We do not think to go any distance, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1295 </td><td> </td><td> lemmyn bys yn vn castel </td><td> lemmyn bys yn unn kastell              1295 </td><td> But so far as a village 1295 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1296 </td><td> o </td><td>  henwys emmavs </td><td> henwys Emmavs. </td><td> Called Emmaus. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 215 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1297 </td><td> </td><td> lemmyn me a grys yn ta </td><td> Lemmyn my a grys yn ta </td><td> Now I believe well, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1298 </td><td> </td><td> y fynnaf vy mos pella </td><td> y fynnav vy mos pella </td><td> I will go further </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1299 </td><td> o </td><td>  es ough haneth </td><td> esowgh haneth: </td><td> Than you to-night; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1300 </td><td> </td><td> sav bytygyns cresough why </td><td> saw byttegyns krysewgh hwi              1300 </td><td> But nevertheless believe ye, 1300 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1301 </td><td> </td><td> an corf-na the thasserghy </td><td> an korf na dhe dhasserghi </td><td> That body to rise again </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1302 </td><td> o </td><td>  kyns yv aneth </td><td> kynth yw aneth.                                                [kyns yv aneth] </td><td> Before it is to-night. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 216 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1303 </td><td> </td><td> tryk gynen a gouwyth ker </td><td> Tryg genen, a goweth ker, </td><td> Stay with us, O dear companion, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1304 </td><td> </td><td> rak namnag yw gorthuer </td><td> rag nammnag yw gorthugher </td><td> For it is almost dark, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1305 </td><td> o </td><td>  ha dewethas </td><td> ha diwedhes.                                    1305 </td><td> And late. 1305 </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1306 </td><td> </td><td> yma thymmo cowyth da </td><td> Yma dhymmo, koweth da, </td><td> There is to me a good companion; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1307 </td><td> </td><td> mur a ioy sur yn ter-ma </td><td> meur a joy sur y'n tor' ma </td><td> Much of joy surely at this time </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1308 </td><td> o </td><td>  ath tyryvas </td><td> a'th terivas. </td><td> He will shew thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [hic paratur panis] </td><td> </td><td> [Here bread is got ready.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 217 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1309 </td><td> </td><td> ytho gyneugh me a tryk </td><td> Ytho genowgh my a dryg. </td><td> Now with you I will stay; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1310 </td><td> </td><td> y ges byth ioy na thyfyk </td><td> Y'gas bydh joy na dhifyk,              1310 </td><td> To ye be joy unfailing, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1311 </td><td> o </td><td>  theugh lauara </td><td> dhywgh lavara'. </td><td> I say to you. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1312 </td><td> </td><td> yssetheugh a termyn ver </td><td> Esedhewgh a dermyn berr: </td><td> Sit for a short time; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1313 </td><td> </td><td> a-thyrageugh me a ter </td><td> a-dheragowgh my a derr </td><td> Before you I will break </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1314 </td><td> o </td><td>  torth a vara </td><td> torth a vara. </td><td> A loaf of bread. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [ostendit eis vulnera] </td><td> </td><td> [He shews them his wounds.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 218 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1315 </td><td> </td><td> a arluth pen ylyow </td><td> A Arloedh, penn eliow,                  1315 </td><td> O Lord, head of healings, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1316 </td><td> </td><td> me a wel the wolyow </td><td> my a wel dha woliow </td><td> I see thy wounds </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1317 </td><td> o </td><td>  warbarth a les </td><td> warbarth a-les. </td><td> All together disclosed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [hic transiet Jhc de cleophas et socius] </td><td> </td><td> [Here Jesus shall pass away from Cleophas and his companion.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1318 </td><td> </td><td> kettel tersys an bara </td><td> kettell derrsys an bara </td><td> As thou didst break the bread, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1319 </td><td> </td><td> aswonys cryst a gara </td><td> aswonnis Cryst a gara' </td><td> I knew Christ whom I love, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1320 </td><td> o </td><td>  mar tha del reys </td><td> mar dha dell res.                              1320 </td><td> As well I ought. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>         nonne cor nostrum ardens erat nobis in uia </td><td> </td><td> Did not our heart burn within us in the way? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 219 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1321 </td><td> </td><td> a nynsese ynnon ny </td><td> A nyns esa ynnon ni </td><td> Ah&#160;! was not within us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1322 </td><td> </td><td> agan colon ow lesky </td><td> agan kolonn ow leski </td><td> Our heart burning&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1323 </td><td> </td><td>  a ihesu map maria </td><td> a Ihesu Mab Maria, </td><td> Jesus, Son of Mary&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1324 </td><td> </td><td> pan wruk an bara terry </td><td> pan wrug an bara terri </td><td> When he did break the bread, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1325 </td><td> </td><td> han scryptor y egyry </td><td> ha'n Skryptor y igeri,                  1325 </td><td> And open the Scripture, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1326 </td><td> </td><td>  literas nobis in via </td><td> literas nobis in via? </td><td> Literas nobis in via. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 220 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1327 </td><td> </td><td> ese dour ha ponvos bras </td><td> Esa, dour, ha poenvos bras. </td><td> There was water (?) and great trouble; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1328 </td><td> </td><td> wharre y gen lowennas </td><td> Hware y'gan lowenhas </td><td> Soon he gladdened us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1329 </td><td> </td><td>  kettel thueth er agan pyn </td><td> kettell dheuth er agan pynn. </td><td> When he came to meet us&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1330 </td><td> </td><td> ny gen bo whans guariow </td><td> Ny'gan bo hwans gwariow                1330 </td><td> We had no want of pastimes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1331 </td><td> </td><td> a les ol y wolyow </td><td> a-les oll y woliow </td><td> All his wounds disclosed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1332 </td><td> </td><td>  a-thyragon pan guylsyn </td><td> a-dheragon pan welsyn. </td><td> When we saw before us&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 221 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1333 </td><td> </td><td> ny a yl bos lowenek </td><td> Ni a yll bos lowenek </td><td> We may be joyful </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1334 </td><td> </td><td> guelas ihesu galosek </td><td> gweles Ihesu galloesek, </td><td> To see Jesus the powerful </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1335 </td><td> o </td><td>  arluth a ras </td><td> Arloedh a ras.                                  1335 </td><td> Lord of grace; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1336 </td><td> </td><td> ef yv sur luen a verci </td><td> Ev yw sur leun a versi. </td><td> He is surely full of mercy; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1337 </td><td> </td><td> nep a wrello y pygy </td><td> Neb a wrello y pysi </td><td> He who does to him pray </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1338 </td><td> o </td><td>  ny fyl a gras </td><td> ny fyll a ras.                                                  [gras] </td><td> Shall not fail of favour. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 222 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1339 </td><td> </td><td> ny a fyn leuerel ol </td><td> My a vynn leverel oll </td><td> We will tell all, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1340 </td><td> </td><td> yn pow sur the pub den ol </td><td> y'n pow, sur, dhe bub den oll          1340 </td><td> Surely to every man in the country, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1341 </td><td> </td><td>  fatel wrussyn ny keusel </td><td> fatell wrussyn ni kewsel </td><td> How we did speak </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1342 </td><td> </td><td> orth an arluth ker ihesu </td><td> orth an Arloedh ker Ihesu, </td><td> To the dear Lord Jesus, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1343 </td><td> </td><td> ha mettye orto hythu </td><td> ha metya orto hedhyw </td><td> And meet him to-day </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1344 </td><td> </td><td>  yn forth certan dyougel </td><td> y'n fordh sertan diogel. </td><td> On the road certainly, positively. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>         [cleophas et socius transeunt versus apostolos] </td><td> </td><td> [Cleophas and his companion go towards the apostles.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> ________________________ </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> tunc thomas ueniet ad apostolos et dicit petrus </td><td> </td><td> Then Thomas shall come to the apostles, and Peter says:- </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 223 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Petrus </td><td> rdms1345 </td><td> </td><td> thomas lemmyn gueyt crygy </td><td> Thomas, lemmyn gwayt krysi              1345 </td><td> Thomas, now take care to believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1346 </td><td> </td><td> an arluth the thasserghy </td><td> an Arloedh dhe dhasserghi, </td><td> The Lord to rise again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1347 </td><td> </td><td>  rak omma y fue gynen </td><td> rag omma y feu genen; </td><td> For here he was with us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1348 </td><td> </td><td> ha kekemmys nan cresso </td><td> ha kekemmys na'n krysso, </td><td> And whoever does not believe it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1349 </td><td> </td><td> goef termyn a theffo </td><td> go-ev termyn a dheffo </td><td> Unhappy the time that he came, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1350 </td><td> </td><td>  deuones a brys benen </td><td> devones a vrys benyn!                  1350 </td><td> Nurtured by the breast of woman. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 224 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1351 </td><td> </td><td> a pedar ty an nahas </td><td> A, Pedar, ty a'n naghas </td><td> O Peter, thou didst deny him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1352 </td><td> </td><td> rak bos y peyn mar ahas </td><td> rag bos y bayn mar ahas - </td><td> For his pain being so dreadful; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1353 </td><td> o </td><td>  thys ny gressaf </td><td> dhis ny grysav: </td><td> I will not believe thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1354 </td><td> </td><td> ha me ath peys gas the wov </td><td> ha, my a'th pys, gas dha wow; </td><td> And I pray thee leave thy lie, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1355 </td><td> </td><td> na whyle plontye whethlow </td><td> na hwila plontya hwedhlow,              1355 </td><td> Nor seek to plant idle tales, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1356 </td><td> o </td><td>  del yth pesaf </td><td> dell y'th pysav. </td><td> As I pray thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 225 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Johannes </td><td> rdms1357 </td><td> </td><td> pur wyr gow ny leuer ef </td><td> Pur wir, gow ny lever ev. </td><td> Very truly he does not tell a lie; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1358 </td><td> </td><td> ihesu cryst map dev an nef </td><td> Ihesu Cryst, Mab Dyw a'n nev </td><td> Jesus Christ, Son of the God of heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1359 </td><td> o </td><td>  a thueth yn chy </td><td> a dheuth y'n chi, </td><td> Came into the house, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1360 </td><td> </td><td> han darasow ol deges </td><td> ha'n darasow oll deges.                1360 </td><td> And the doors all he opened&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1361 </td><td> </td><td> whet y lauar a fue cres </td><td> Hwath y lavar a veu "Kres </td><td> Ever his speech was, "Peace </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1362 </td><td> o </td><td>  ol thywhy why </td><td> oll dhy'hwyhwi!" </td><td> To you all." </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 226 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1363 </td><td> </td><td> iohan nynsos lemmyn flogh </td><td> Iohan, nyns os lemmyn flogh! </td><td> John, thou art not now a child&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1364 </td><td> </td><td> namnag yw ov colon trogh </td><td> Nammnag yw ow holonn trogh </td><td> My heart is almost broken </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1365 </td><td> o </td><td>  rag agas cous </td><td> rag agas kows.                                  1365 </td><td> For your talk. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1366 </td><td> </td><td> ihesu agan arluth ny </td><td> Ihesu agan Arloedh ni, </td><td> Jesus our Lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1367 </td><td> </td><td> ellas ny yl dasserghy </td><td> ellas, ny yll dasserghi, </td><td> Alas&#160;! cannot rise again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1368 </td><td> o </td><td>  sur war nep ovs </td><td> sur, war neb 'wos. </td><td> Surely, on any account. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 227 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus major </td><td> rdms1369 </td><td> </td><td> thomas na vyth dyscrygyk </td><td> Thomas, na vydh diskryjyk; </td><td> Thomas, be not unbelieving; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1370 </td><td> </td><td> pys gans colon dywysyk </td><td> pys gans kolonn diwysek                1370 </td><td> Pray with undoubting heart </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1371 </td><td> o </td><td>  war cryst an nef </td><td> war Cryst a'n nev. </td><td> To Christ of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1372 </td><td> </td><td> an beth sur ef a syuys </td><td> A'n bedh sur ev a sevis, </td><td> From the tomb surely he has risen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1373 </td><td> </td><td> rak hythew ny a geusys </td><td> rag hedhyw ni a gewsis </td><td> For to-day we have spoken </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1374 </td><td> o </td><td>  ol orto ef </td><td> oll orto ev. </td><td> All to him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 228 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1375 </td><td> </td><td> iamys thym na wra duon </td><td> Iamys, dhymm na wra dughan              1375 </td><td> James, do not grieve me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1376 </td><td> </td><td> rak kueth lour vs ym colon </td><td> rag keudh lowr eus y'm kolonn, </td><td> For sorrow enough is in my heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1377 </td><td> o </td><td>  may thyw pur claf </td><td> mayth yw pur glav, </td><td> So that it is very sick. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1378 </td><td> </td><td> ha whet mur ov galarow </td><td> ha hwath meur ow galarow, </td><td> And yet great are my sorrows, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1379 </td><td> </td><td> bones ow arluth marow </td><td> bones ow Arloedh marow </td><td> To be my Lord dead, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1380 </td><td> o </td><td>  ha nan guelaf </td><td> ha na'n gwelav.                        1380 </td><td> And I see him not. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 229 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Matheus </td><td> rdms1381 </td><td> </td><td> hythew a tryckes yn tre </td><td> Hedhyw a trykkes yn tre, </td><td> To-day, if thou hadst staid at home, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1382 </td><td> </td><td> thyragos ty an guelse </td><td> dheragos ty a'n gwelsa, </td><td> Before thee thou wouldst have seen him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1383 </td><td> o </td><td>  byw yn poynt da </td><td> byw, yn poynt da. </td><td> Living, in good point. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1384 </td><td> </td><td> an guyryoneth kyn clewyth </td><td> An gwiryonedh kyn klywydh, </td><td> Though thou hearest the truth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1385 </td><td> </td><td> awos tra uyth nyn cregyth </td><td> awos travydh ny'n krysydh.              1385 </td><td> For any thing thou dost not believe it; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1386 </td><td> o </td><td>  marth yv henna </td><td> Marth yw henna. </td><td> That is a wonder. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 230 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1387 </td><td> </td><td> a synte mari mathew </td><td> A, Synta Mari! Mathew, </td><td> O Saint Mary&#160;! Matthew, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1388 </td><td> </td><td> mar a colyth ty a tew </td><td> mara kolydh, ty a dew </td><td> If thou wilt Hsten, thou wilt be silent </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1389 </td><td> o </td><td>  gans the whethlow </td><td> gans dha hwedhlow. </td><td> With thy tales. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1390 </td><td> </td><td> gul ges ahanaf a wreth </td><td> Gul ges ahanav a wredh:                1390 </td><td> Thou dost make a jest of me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1391 </td><td> </td><td> marth yv gynef na thues meth </td><td> marth yw genev na'th eus meth </td><td> It is a wonder to me, shame comes not </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1392 </td><td> o </td><td>  ow keusel gow </td><td> ow kewsel gow. </td><td> Speaking lies. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 231 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Philippus </td><td> rdms1393 </td><td> </td><td> thomas gov ef ny geusys </td><td> Thomas, gow ev ny gewsis, </td><td> Thomas, he has not told a lie, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1394 </td><td> </td><td> saw thyso y leuerys </td><td> saw dhiso y leveris </td><td> But he said it to thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1395 </td><td> o </td><td>  kepar del yw </td><td> kepar dell yw:                                  1395 </td><td> Like as it is. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1396 </td><td> </td><td> cryst yv pen gor ha benen </td><td> Cryst, yw penn gour ha benyn, </td><td> Christ, who is head of man and woman, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1397 </td><td> </td><td> yn chem-ma y fue gynen </td><td> y'n chi ma y feu genen </td><td> In this house was with us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1398 </td><td> o </td><td>  pur wyr hythyw </td><td> pur wir hedhyw. </td><td> Very truly, to-day. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 232 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1399 </td><td> </td><td> a phylip geneugh ny fue </td><td> A Phylip, genowgh ny veu! </td><td> O Philip, he was not with you; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1400 </td><td> </td><td> mar ny vyth an whethlow due </td><td> Mar ny vydh an hwedhlow du              1400 </td><td> If the idle tales be not finished </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1401 </td><td> o </td><td>  yn ages mysk </td><td> yn agas mysk, </td><td> Amongst you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1402 </td><td> </td><td> dre pur anger ha duon </td><td> dre bur anger ha dughan </td><td> For very anger and vexation, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1403 </td><td> </td><td> me a wor lour nep onon </td><td> my a woer lowr nebonan </td><td> I know very well some one </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1404 </td><td> o </td><td>  sur me a wysk </td><td> sur my a wysk. </td><td> Surely I shall strike. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 233 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus minor </td><td> rdms1405 </td><td> </td><td> thomas serry thys na dal </td><td> Thomas, serri dhis ny dal:              1405 </td><td> Thomas, anger avails thee not; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1406 </td><td> </td><td> cryst arluth merciabal </td><td> Cryst, Arloedh mersiabyl </td><td> Christ, the Lord merciful, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1407 </td><td> o </td><td>  dassorghas sur </td><td> dassorghas sur.                                        {NB 'a' not used} </td><td> Has surely risen again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1408 </td><td> </td><td> ahanas marth yv gyne </td><td> Ahanas marth gene': </td><td> Of thee a wonder is to me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1409 </td><td> </td><td> mar a kyllyth the ene </td><td> mara kellydh dha ena </td><td> If thou losest thy soul, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1410 </td><td> o </td><td>  nynsos den fur </td><td> nyns os den fur.                                1410 </td><td> Thou art not a wise man. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 234 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1411 </td><td> </td><td> ov bos serrys nynsyw marth </td><td> Ow bos serrys nyns yw marth </td><td> That I should be angry is no wonder, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1412 </td><td> </td><td> ages bones ol warbarth </td><td> agas bones oll warbarth </td><td> All of you together being </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1413 </td><td> </td><td>  porrys worth ov duwenhe </td><td> porres worth ow dughanhe. </td><td> Willed to grieve me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1414 </td><td> </td><td> duon agas lauarow </td><td> Dughan a'gas lavarow </td><td> Grief of your speeches, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1415 </td><td> </td><td> ha hyreth bos cryst marow </td><td> ha hireth bos Cryst marow              1415 </td><td> And sorrow that Christ is dead, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1416 </td><td> </td><td>  pur wyr a yl ow guethe </td><td> pur wir a yll ow gwethhe.                              [guethe] </td><td> Very truly may destroy me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 235 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Bartholomeus </td><td> rdms1417 </td><td> </td><td> warlergh cryst mar asos trest </td><td> Warlergh Cryst maras os trist, </td><td> After Christ if thou art grieved, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1418 </td><td> </td><td> lemmyn pur lowenek fest </td><td> lemmyn pur lowenek fest </td><td> Now very joyful indeed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1419 </td><td> o </td><td>  bos ty a yl </td><td> bos ty a yll: </td><td> Thou mayest be. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1420 </td><td> </td><td> crys ef the seuel an beth </td><td> krys ev dhe sevel a'n bedh,            1420 </td><td> Beheve him to have risen from the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1421 </td><td> </td><td> ha lowene hep thyweth </td><td> ha lowena heb diwedh </td><td> And joy without end </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1422 </td><td> o </td><td>  thyso ny fyl </td><td> dhiso ny fyll. </td><td> Will not fail thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 236 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1423 </td><td> </td><td> fettel allaf vy crygy </td><td> Fatell allav vy krysi </td><td> How can I believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1424 </td><td> </td><td> corf ihesu the thasserghy </td><td> korf Ihesu dhe dhasserghi </td><td> The body of Jesus to have risen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1425 </td><td> </td><td>  a wylys a vy marow </td><td> a welis vy marow?                              1425 </td><td> Which was seen by me dead&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1426 </td><td> </td><td> an laddron an dyalas </td><td> An ladron a'n dialas </td><td> The thieves mocked him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1427 </td><td> </td><td> dre lyes torment ahas </td><td> dre lies torment ahas </td><td> By many torments unceasing, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1428 </td><td> </td><td>  ha dre mur a galarow </td><td> ha dre meur a alarow. </td><td> And by many sorrows. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 237 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Symon </td><td> rdms1429 </td><td> </td><td> aban na dal the gesky </td><td> A-ban na dal dha geski, </td><td> As it behoves thee not to jest, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1430 </td><td> </td><td> dout tan yfarn theth lesky </td><td> dout tan ifarn dhe'th leski            1430 </td><td> Fear hell-fire burning thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1431 </td><td> o </td><td>  bos dyscregyk </td><td> bos diskryjyk: </td><td> To be unbelieving. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1432 </td><td> </td><td> ha maga fuer drok deffry </td><td> ha - maga feur dhrog devri - </td><td> And it would be a great evil indeed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1433 </td><td> </td><td> mones the hepcor an ioy </td><td> mones dhe hepkorr an joy </td><td> To go to reject the joy </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1434 </td><td> o </td><td>  byth na thyfyk </td><td> bydh na dhifyk. </td><td> Never failing. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 238 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1435 </td><td> </td><td> a symon my nym bues dout </td><td> A Symon, my ny'm beus dout              1435 </td><td> O Simon, there is no fear to me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1436 </td><td> </td><td> the leuarow kyns yns stout </td><td> dha lavarow kynth yns stout </td><td> Although thy words be stout, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1437 </td><td> o </td><td>  ny dalons man </td><td> ny dalons mann. </td><td> They are not worth a mite. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1438 </td><td> </td><td> ihesu the verwel mar scon </td><td> Ihesu dhe verwel mar skon </td><td> That Jesus died so soon, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1439 </td><td> </td><td> dre pur hyreth ow colon </td><td> dre bur hireth ow holonn </td><td> Through very sorrow that my heart </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1440 </td><td> o </td><td>  mart yv na ran </td><td> marth yw na rann.                              1440 </td><td> Is not broken, is a wonder. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 239 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Judas </td><td> rdms1441 </td><td> </td><td> a creys then nep an guelas </td><td> A, krys dhyn, neb a'n gwelas: </td><td> Oh&#160;! believe those who saw him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1442 </td><td> </td><td> yn few aban dassorghas </td><td> yn fyw, a-ban dhassorghas, </td><td> Living, when rising again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1443 </td><td> o </td><td>  y fue gynen </td><td> y feu genen. </td><td> He was with us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1444 </td><td> </td><td> mur fest y gen lowenhas </td><td> Meur fest y'gan lowenhas. </td><td> Very much he rejoiced us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1445 </td><td> </td><td> dotho ny thyalwhethas </td><td> Dhodho ny dhialhwedhas                  1445 </td><td> To him we unlocked, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1446 </td><td> o </td><td>  gour ha benen </td><td> gour ha benyn. </td><td> Men and women. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 240 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1447 </td><td> </td><td> ken ys wyr a leueryth </td><td> Ken es gwir a leverydh. </td><td> Other than truth thou speakest. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1448 </td><td> </td><td> iude mar am evn geryth </td><td> Iude, mara'm ewn-gerydh, </td><td> Judah, if thou lovest me well, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1449 </td><td> </td><td>  me ath pys thymmo gas cres </td><td> my a'th pys, dhymmo gas kres. </td><td> I pray thee leave peace to me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1450 </td><td> </td><td> tarosfan a thue deffry </td><td> Tarosvann a dheu devri,                1450 </td><td> Phantoms come indeed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1451 </td><td> </td><td> war tus vas pan vons yn chy </td><td> war dus 'vas pan ons yn chi </td><td> Upon good people when they are in house, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1452 </td><td> </td><td>  haga darasow degeys </td><td> ha'ga darasow deges. </td><td> And their doors open. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 241 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Andreas </td><td> rdms1453 </td><td> </td><td> thomas ty yv me a grys </td><td> Thomas, ty yw, my a grys, </td><td> Thomas, thou art, I think, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1454 </td><td> </td><td> an gokye den yn beys </td><td> an gokkia den y'n bys, </td><td> The foolishest man in the world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1455 </td><td> o </td><td>  ha henna yv drok </td><td> ha henn yw drog.                                1455                    [henna] </td><td> And that is bad&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1456 </td><td> </td><td> dout mar ny vynnyth crygy </td><td> Dout, mar ny vynnydh krysi, </td><td> Fear, if thou wilt not believe, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1457 </td><td> </td><td> bos yn yfarn ow lesky </td><td> bos yn ifarn ow leski, </td><td> To be in hell burning </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1458 </td><td> o </td><td>  yn tan yn mok </td><td> yn tan, yn mog. </td><td> In fire, in smoke. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 242 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1459 </td><td> </td><td> andrev mur yv the thysyr </td><td> Andrev, meur yw dha dhesir </td><td> Andrew, it is much thy wish </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1460 </td><td> </td><td> an dra-na na yl bos guyr </td><td> an dra ma na yll bos gwir              1460 </td><td> That thing which cannot be true </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1461 </td><td> o </td><td>  gul thym crygy </td><td> gul dhymm krysi: </td><td> To make me believe; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1462 </td><td> </td><td> y vos yn ban dathserghys </td><td> y vos yn-bann dasserghys </td><td> That he is up risen again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1463 </td><td> </td><td> ha then beys arte treylys </td><td> ha dhe'n bys arta trelys. </td><td> And turned again to the world&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1464 </td><td> o </td><td>  yssos goky </td><td> Ass os gokki! </td><td> Thou art a fool. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [hic descendit thomas] </td><td> </td><td> Here Thomas goes down. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 243 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1465 </td><td> </td><td> a thomas nynsyw goky </td><td> A Thomas, nyns yw gokki:                        1465 </td><td> Thomas, he is not a fool, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1466 </td><td> </td><td> y thesas ow muskegy </td><td> yth esos ow muskegi </td><td> Thou art mad, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1467 </td><td> o </td><td>  yn mes a forth </td><td> yn-mes a fordh. </td><td> Out of the way; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1468 </td><td> </td><td> ty a alse sur crygy </td><td> Ty a allsa, sur, krysi </td><td> Thou mightest surely believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1469 </td><td> </td><td> then abesteleth deffry </td><td> dhe'n Abosteledh. Devri </td><td> To the apostles really: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1470 </td><td> o </td><td>  galsos pur worth </td><td> galsos pur worth.                              1470 </td><td> Thou art become very contrary. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 244 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1471 </td><td> </td><td> mos a wren ny then castel </td><td> Mos a wren ni dhe'n kastell </td><td> We were going to the village </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1472 </td><td> </td><td> emavs gylwys dyougel </td><td> Emavs gelwys, diogel </td><td> Called Emmaus, clearly </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1473 </td><td> o </td><td>  leuaraf thys </td><td> lavarav dhis, </td><td> I tell thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1474 </td><td> </td><td> ha war forth ny a gafas </td><td> har war fordh ni a gavas </td><td> And on the road we met </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1475 </td><td> </td><td> ihesu yv arluth a ras </td><td> Ihesu, yw Arloedh a ras.                        1475 </td><td> Jesus who is Lord of grace; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1476 </td><td> o </td><td>  lemmyn thyn crys </td><td> Lemmyn dhyn krys! </td><td> Now believe us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 245 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1477 </td><td> </td><td> adres pow sur palmoryon </td><td> A! dres pow, sur, palmoryon    [adres]{N 'around'}{NS A! dres} </td><td> Around the country palmers surely </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1478 </td><td> </td><td> y a fyth mur gowygyon </td><td> i a vydh meur wowogyon                                          [gowygyon] </td><td> Are great story-tellers, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1479 </td><td> </td><td>  hag a leuer the tus gow </td><td> hag a lever dhe dus gow. </td><td> And tell people lies; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1480 </td><td> </td><td> nynsa ym colon hytheu </td><td> Nyns a y'm kolonn hedhyw                        1480 </td><td> It goes not into my heart to-day, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1481 </td><td> </td><td> why the geusel orth ihesu </td><td> hwi dhe gewsel orth Ihesu </td><td> That you spoke to Jesus, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1482 </td><td> </td><td>  ow arluth whek caradow </td><td> ow Arloedh hweg karadow. </td><td> My sweet Lord beloved. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 246 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1483 </td><td> </td><td> an scryptor thyn agores </td><td> An Scryptor dhyn igoras </td><td> The Scripture he opened to us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1484 </td><td> </td><td> pur wyr a thalleth moyses </td><td> pur wir, a dhalleth Moyses </td><td> Truly from the beginning, Moses </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1485 </td><td> </td><td>  ha lyes profus aral </td><td> ha lies profoes arall.                  1485 </td><td> And many other prophets. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1486 </td><td> </td><td> me a wor y bones ef </td><td> My a woer y vones ev </td><td> I know that he was </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1487 </td><td> </td><td> arluth an bys-ma ha nef </td><td> Arloedh an bys ma ha nev; </td><td> Lord of this world, and heaven&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1488 </td><td> </td><td>  cous ganso genen o mal </td><td> kows ganso genen o mall. </td><td> To talk with him the will was to us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 247 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1489 </td><td> </td><td> an arluth ihesu guella </td><td> An Arloedh Ihesu gwella, </td><td> The Lord Jesus, the best, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1490 </td><td> </td><td> a-thyragon torth vara </td><td> a-dheragon torth-vara                  1490 </td><td> Before us a loaf of bread </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1491 </td><td> o </td><td>  ef a torras </td><td> ev a dorras; </td><td> He broke. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1492 </td><td> </td><td> a rak agan lagasow </td><td> a-rag agan lagasow </td><td> Before our eyes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1493 </td><td> </td><td> a les ol y wolyow </td><td> a-les oll y woliow </td><td> Displayed all his wounds </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1494 </td><td> o </td><td>  ny a welas </td><td> ni a welas. </td><td> We saw. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 248 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1495 </td><td> </td><td> teweugh rak meth dew adla </td><td> Tewewgh, rag meth, dew adla;            1495 </td><td> Silence, for shame, ye two knaves, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1496 </td><td> </td><td> ym-thysquethas ny vynna </td><td> omdhiskwedhas ny vynna </td><td> Represent to myself I will not </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1497 </td><td> </td><td>  the plussyon a uelough why </td><td> dhe blosyon avellowgh hwi! </td><td> The sores which you saw; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1498 </td><td> </td><td> a ren arluth dev a ras </td><td> A, re'n Arloedh Dyw a ras, </td><td> By the Lord God of grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1499 </td><td> </td><td> yma thymmo gorgys bras </td><td> yma dhymmo gogrys bras                                          [gorgys] </td><td> There is to me a great distrust </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1500 </td><td> </td><td>  ahanough yn pur deffry </td><td> ahanowgh yn pur dhevri.                1500 </td><td> Of you, in pure earnest. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 249 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1501 </td><td> </td><td> na gymer hemma gorgys </td><td> Na gemmer hemma gogrys,                                        [gorgys] </td><td> Do not take this distrust, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1502 </td><td> </td><td> rak an arluth a geusys </td><td> rag an Arloedh a gewsis </td><td> For the Lord spoke </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1503 </td><td> </td><td>  hythew worthyn yn geyth splan </td><td> hedhyw worthyn yn jydh splann. </td><td> To us to-day, in shining day-light. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1504 </td><td> </td><td> crys y vones dasserghys </td><td> Krys y vones dasserghys; </td><td> Believe him to be risen again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1505 </td><td> </td><td> ha mar ny wreth ty sylwys </td><td> ha mar ny wredh, ty selwys              1505 </td><td> And if thou dost not, saved </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1506 </td><td> </td><td>  neffre ny bythyth certan </td><td> nevra ny vydhydh, sertan. </td><td> Never shalt thou be, certainly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 250 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1507 </td><td> </td><td> nynsyv crygy the beggars </td><td> Nyns yw krysi dhe veggars                              [nynsyv]{NS Nyns us} </td><td> It is not fit to believe beggars, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1508 </td><td> </td><td> hag a fo aga dyllas </td><td> hag a vo aga dillas </td><td> And their clothes being </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1509 </td><td> </td><td>  cloutys gans dyuers pannow </td><td> kloutys gans divers pannow. </td><td> Patched with divers cloths. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1510 </td><td> </td><td> nynsough lemmyn gowygyon </td><td> Nyns owgh lemmyn gowogyon,              1510 </td><td> Are ye not now liars, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1511 </td><td> </td><td> ow mos dres pow flatturyon </td><td> ow mos dres pow: flattoryon </td><td> Going through the country chattering, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1512 </td><td> </td><td>  ow leuerel an nethow </td><td> ow leverel anethow. </td><td> Telling the news&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 251 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Socius </td><td> rdms1513 </td><td> </td><td> galsos lemmyn pur woky </td><td> Galsos lemmyn pur wokki, </td><td> Thou art become now quite foolish, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1514 </td><td> </td><td> rak na fynnyth thyn crygy </td><td> rag na vynnydh dhyn krysi, </td><td> For thou wilt not believe us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1515 </td><td> o </td><td>  a foul thomas </td><td> A fol Thomas.                                  1515 </td><td> O fool Thomas. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1516 </td><td> </td><td> galsos mur yn dyscrygyans </td><td> Galsos meur yn diskryjyans: </td><td> Thou art gone much in unbelief; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1517 </td><td> </td><td> nym bus ath lauarow whans </td><td> ny'm beus a'th lavarow hwans </td><td> I have no want of thy words </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1518 </td><td> o </td><td>  aga clewas </td><td> aga klywes. </td><td> To hear them. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 252 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Cleophas </td><td> rdms1519 </td><td> </td><td> thomas ty yv dyscrygyk </td><td> Thomas, ty yw diskryjyk, </td><td> Thomas, thou art an unbeliever </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1520 </td><td> </td><td> pur wyr ha mur anfusyk </td><td> pur wir, ha meur anfeusik:              1520 </td><td> Most truly, and very mischievous; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1521 </td><td> </td><td> ty a yl bos cuthygyk </td><td> ty a yll bos keudhesi </td><td> Thou mayest be ashamed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1522 </td><td> </td><td>  na grys y vos dasserghys </td><td> na grys y vos dasserghys. </td><td> Not to believe him risen again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1523 </td><td> </td><td> yma thys colon galas </td><td> Yma dhis kolonn gales: </td><td> There is to thee a hard heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1524 </td><td> </td><td> na le ys ty the vynnas </td><td> na le es ty dhe vynnes </td><td> Nor hast thou lessened thy will; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1525 </td><td> </td><td> gase the ves an er bras </td><td> gasa dhe-ves an er bras,                        1525 </td><td> Leave off the great defiance, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1526 </td><td> </td><td>  ken ny yllyth both sylwys </td><td> kyn ny yllydh bos selwys. </td><td> Else thou canst not be saved. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 253 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1527 </td><td> </td><td> ellas ny won pendra wraf </td><td> Ellas, ny woen pandr'a wrav! </td><td> Alas&#160;! I know not what I shall do, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1528 </td><td> </td><td> ow arluth rak nan guelaf </td><td> Ow Arloedh rag na'n gwelav </td><td> For I have not seen my Lord; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1529 </td><td> </td><td>  neffre ny fynnaf crygy </td><td> nevra ny vynnav krysi, </td><td> I will not ever believe, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1530 </td><td> </td><td> ken ben vyth mar mur duwon </td><td> kyn ben vydh mar meur dughan,          1530            [ben]{NS kyn y'm be} </td><td> Though there be ever so much grief, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1531 </td><td> </td><td> er na hyndlyf y golon </td><td> erna hynttliv y golonn                                  [hyndlyf[{&lt; handla} </td><td> Until I touch his heart </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1532 </td><td> </td><td>  gans ov luef dre y woly </td><td> gans ow leuv dre y woli. </td><td> With my hand through his wound. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> tunc ihesu veniet ad apostolos et dicit </td><td> </td><td> Then Jesus shall come to the apostles, and he says:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 254 </td><td> IHC. </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1533 </td><td> </td><td> a abesteleth thyugh cres </td><td> A abosteledh, dhywgh kres!                              [abesteleth] </td><td> O apostles, 'to you in the midst </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1534 </td><td> </td><td> lemmyn an daras dyges </td><td> Lemmyn an daras deges </td><td> Now of the opened door, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1535 </td><td> </td><td>  fast warnough why sur kyn o </td><td> fast warnowgh hwi sur kynth o,  1535                    [kyn o] </td><td> Fast though it was surely on you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1536 </td><td> </td><td> me re thuth thagas myres </td><td> my re dheuth dh'agas mires: </td><td> I am come to see you; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [januis clausis osculatur eos] </td><td> </td><td> [The doors being closed, he salutes them.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1537 </td><td> </td><td> y grygyans pup ol guythes </td><td> y gryjyans pub oll gwithes,                            {3 sing. imper!} </td><td> His belief let every one keep, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1538 </td><td> </td><td>  puppenagol a wharfo </td><td> pypynag oll a hwarvo. </td><td> Whatever may happen. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 255 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1539 </td><td> </td><td> a thomas doro the luef </td><td> A Thomas, doro dha leuv </td><td> O Thomas, put thy hand </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1540 </td><td> </td><td> yn woly guynys may fuef </td><td> y'n woli gwenys may feuv                        1540 </td><td> Into the wound where I was pierced </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1541 </td><td> o </td><td>  dre an golon </td><td> dre an golonn, </td><td> Through the heart; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1542 </td><td> </td><td> hag yn treys hag yn thyvle </td><td> hag y'n treys hag y'n dhiwla: </td><td> And in feet and in hands; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1543 </td><td> </td><td> crys yn tyn me the prenne </td><td> krys yn tynn my dhe brena </td><td> Believe that I have bought painfully </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1544 </td><td> o </td><td>  an grystonnyon </td><td> an Gristonyon. </td><td> The Christians. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 256 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1545 </td><td> </td><td> a arluth kymer pyte </td><td> A Arloedh, kemmer pita!                1545 </td><td> O Lord, take pity, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1546 </td><td> </td><td> dev merci yn cheryte </td><td> Dyw mersi yn cherita </td><td> God of mercy, in charity </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1547 </td><td> o </td><td>  gon lour ty yw </td><td> gonn lowr ty yw. </td><td> I know well thou art. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1548 </td><td> </td><td> me ath pys thym a gafe </td><td> My a'th pys dhymm a ava. </td><td> I pray thee to forgive me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1549 </td><td> </td><td> ny gresyn ty the vewe </td><td> Ny grysyn ty dhe vywa </td><td> That I did not beheve thee to live </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1550 </td><td> o </td><td>  wheth bys hythew </td><td> hwath bys hedhyw.                              1550 </td><td> Yet until this day. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 72r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 257 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1551 </td><td> </td><td> thomas rak ty the weles </td><td> Thomas, rag ty dhe weles </td><td> Thomas, because thou hast seen </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1552 </td><td> </td><td> ol ow golyow a les </td><td> oll ow goliow a-les, </td><td> All my wounds openly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1553 </td><td> </td><td>  yn the golon ty a grys </td><td> yn dha golonn ty a grys: </td><td> In thy heart thou believest; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1554 </td><td> </td><td> the kekemmys nam guello </td><td> dhe gekemmys na'm gwello </td><td> To as many as shall not see me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1555 </td><td> </td><td> hag yn perfyth an cresso </td><td> hag yn perfeyth a'n krysso              1555 </td><td> And shall perfectly believe it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1556 </td><td> </td><td>  ow len benneth me a pys </td><td> ow len vennath my a bys. </td><td> My full blessing I pray. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 258 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms1557 </td><td> </td><td> arluth bynyges re by </td><td> Arloedh, bennigys re bi! </td><td> Lord, be blessed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1558 </td><td> </td><td>  kepar del os luen a gras </td><td> Kepar dell os leun a ras, </td><td> Like as thou art full of grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1559 </td><td> </td><td> parys prest yv the vercy </td><td> parys prest yw dha versi </td><td> Thy mercy is always ready </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1560 </td><td> </td><td>  theth seruont sur yn pup plas </td><td> dhe'th servont, sur, yn pub plas.      1560 </td><td> For thy servant surely in every place. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1561 </td><td> </td><td> byt nyn gevyth fout a ioy </td><td> Bydh ny'n jevydh fowt a joy </td><td> Never shall he have lack of joy </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1562 </td><td> </td><td>  nep a yl guelas pe fas </td><td> neb a yll gweles dha fas. </td><td> Who can see thy face. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1563 </td><td> </td><td> pan ello ow corf yn pry </td><td> Pan ello ow horf y'n pri </td><td> When my body goes to clay, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1564 </td><td> </td><td>  guyth vy rak an ioul drok was </td><td> gwith vy rag an jowl, drogwas. </td><td> Preserve me from the devil, the evil wight. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 259 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1565 </td><td> </td><td> a thev ysse fuef goky </td><td> A Dhyw, assa veuv gokki                1565 </td><td> O God, I was indeed a fool, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1566 </td><td> </td><td> pa na vynnan vy crygy </td><td> pan na vynnen vy krysi </td><td> That I would not believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1567 </td><td> </td><td>  an beth y vos dasserghys </td><td> a'n bedh y vos dasserghys, </td><td> Him to be risen again from the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1568 </td><td> </td><td> ha me guarnys gans lyes </td><td> ha my gwarnys gans lies! </td><td> And I warned by many&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1569 </td><td> </td><td> yn cref bras me re peghes </td><td> Yn krev bras my re beghas: </td><td> Very grossly I have sinned. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1570 </td><td> </td><td>  arluth geffyans thyworthys </td><td> Arloedh, gevyans dhiworthis!            1570 </td><td> Lord, pardon from thee! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 260 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms1571 </td><td> </td><td> lemmyn ow abesteleth </td><td> Lemmyn, ow abosteledh, </td><td> Now my apostles, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1572 </td><td> </td><td>  seueugh yn agas crygyans </td><td> sevewgh yn agas kryjyans: </td><td> Stand in your belief; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1573 </td><td> </td><td> aban of seuys an beth </td><td> a-ban ov sevys a'n bedh </td><td> Since I am risen from the tomb, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1574 </td><td> </td><td>  gothfetheugh ys byth sylwans </td><td> godhvedhewgh y'th bydh selwyans </td><td> Ye know that ye have salvation; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1575 </td><td> </td><td> ha pup crystyon ol yn weth </td><td> ha pub Kristyon oll ynwedh              1575 </td><td> And all Christians also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1576 </td><td> </td><td>  a vynno pygy gyfyans </td><td> a vynno pysi gevyans. </td><td> Who will pray for pardon, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1577 </td><td> </td><td> ys kyrhaf gans ow eleth </td><td> Y's kerghav gans ow eledh </td><td> I will bring them with my angels </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1578 </td><td> </td><td>  dre vertu an spyrys sans </td><td> dre vertu an Spyrys Sans. </td><td> Through virtue of the Holy Ghost. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 261 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1579 </td><td> </td><td> ow bennath genogh re bo </td><td> Ow bennath genowgh re bo! </td><td> My blessing be upon you! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1580 </td><td> </td><td>  me a vyn mones thum gulas </td><td> My a vynn mones dhe'm gwlas,            1580 </td><td> I will go to my country, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1581 </td><td> </td><td> ysethe del reys thymmo </td><td> esedha, dell res dhymmo, </td><td> To sit as need is to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1582 </td><td> </td><td>  yn nef a thyow thum tas </td><td> yn nev a-dheghow dhe'm tas. </td><td> In heaven, at the right of my Father. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1583 </td><td> </td><td> then crystynnyon ol adro </td><td> Dhe'n Gristonyon oll a-dro </td><td> To the Christians all around, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1584 </td><td> </td><td>  yntrethe gasaf ow ras </td><td> yntredha gasav ow ras, </td><td> Among them I leave my grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1585 </td><td> </td><td> yn ow gulascor may teffo </td><td> yn ow gwlaskor may's teffo              1585            [may teffo]{NS 's} </td><td> In my kingdom to find </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1586 </td><td> </td><td>  bewnans neffre ioy hep cas </td><td> bywnans nevra, joy heb kas. </td><td> Life, ever joy without trouble. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et sic finitur resurreccio domini </td><td> </td><td> And thus let the Resurrection of our Lord be concluded. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> _____________________________ </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         [hic ludit teberius Cesar] </td><td> </td><td> [Here Tiberius Ccesar acts.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et incipit morte pilati et dicit tiberius cesar </td><td> </td><td> And the DEATH OF PILATE begins, and Tiberius Caesar speaks:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 262 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1587 </td><td> </td><td> hep par of dres tus an bys </td><td> Heb par ov dres tus an bys, </td><td> I am without equal above the people of the world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1588 </td><td> </td><td> sav bones mur ow thrystys </td><td> saw bones meur ow thristyns    [thrystynys]{NS thrystys}{GM -yns} </td><td> But great is my sadness, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1589 </td><td> o </td><td>  ow bones claf </td><td> ow bones klav. </td><td> I being sick. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1590 </td><td> </td><td> pyth yv guella the vos gurys </td><td> Pyth yw gwella dhe vos gwres?          1590 </td><td> What is best to be done&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1591 </td><td> </td><td> mar ny allaf bos yagheys </td><td> Mar ny allav bos yeghhes                                                [yagheys] </td><td> If I cannot be cured </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1592 </td><td> o </td><td>  ny won pyth wraf </td><td> ny wonn pyth 'wrav. </td><td> I know not what I shall do. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 263 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Consultor </td><td> rdms1593 </td><td> </td><td> arluth ow cusyl yv sadt </td><td> Arloedh, ow kusul yw sad: </td><td> Lord, my advice is seriously&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1594 </td><td> </td><td> dan veneugh why the pyladt </td><td> dannvenewgh hwi dhe Piladt </td><td> Send you to Pilate </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1595 </td><td> o </td><td>  gans messeger </td><td> gans messejer                                  1595 </td><td> By a messenger; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1596 </td><td> </td><td> may tanfonno thyugh yn scon </td><td> may tannvono dhywgh yn skon </td><td> That he send to you forthwith </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1597 </td><td> </td><td> cryst myghtern an yethewon </td><td> Cryst Myghtern an Yedhewon </td><td> Christ King of the Jews, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1598 </td><td> o </td><td>  kettuth han ger </td><td> kettoth ha'n ger, </td><td> As soon as the word. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 264 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1599 </td><td> </td><td> ha henna saw agas gura </td><td> ha henna saw a'gas gwra </td><td> And that will cure you </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1600 </td><td> </td><td> a pup cleues yn bys-ma </td><td> a bub kleves y'n bys ma,                        1600 </td><td> From all malady in this world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1601 </td><td> o </td><td>  del yv duv pur </td><td> dell yw Dhyw pur. </td><td> As he is very God; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1602 </td><td> </td><td> ef yv arluth nef ha bys </td><td> Ev yw Arloedh nev ha nor: </td><td> He is Lord of heaven and earth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1603 </td><td> </td><td> ganso ty afyth sauwyys </td><td> ganso ty a vydh sawyes                                  [sauwyys] </td><td> By him thou shalt be healed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1604 </td><td> o </td><td>  pur wyr yn sur </td><td> pur wir yn sur. </td><td> Very truly, surely. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 265 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1605 </td><td> </td><td> ow bennath thys conseler </td><td> Ow bennath dhis, konseler!              1605 </td><td> My blessing on thee, counsellor! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1606 </td><td> </td><td> lygth of fout ow messyger </td><td> Lygth-of-fout, ow messejer, </td><td> Light of foot, my messenger, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1607 </td><td> o </td><td>  ow seruont da </td><td> ow servont da, </td><td> My good servant, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1608 </td><td> </td><td> reys yv thys mones nygys </td><td> res yw dhis mones negys </td><td> Need is to thee to go a message </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1609 </td><td> </td><td> thymmo vy a thesempys </td><td> dhymmo vy a-dhesempis </td><td> For me immediately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1610 </td><td> o </td><td>  pols a lemma </td><td> pols alemma.                                    1610 </td><td> A little from hence. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 72v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 266 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Nuncius </td><td> rdms1611 </td><td> </td><td> lord tibery by my hovd </td><td> Lord Tibery, by my houd </td><td> Lord Tiberius, by my head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1612 </td><td> </td><td> a wette vy lygth of foud </td><td> awotta vy, Lygth of foud, </td><td> Thou seest me, light of foot, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1613 </td><td> o </td><td>  theugh dyuythys </td><td> dhywgh devedhys.                                                [dynythys] </td><td> Come to you. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1614 </td><td> </td><td> a hanaf pendra vynny </td><td> Ahanav pandr'a vynni </td><td> Of me what wilt thou&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1615 </td><td> </td><td> lauar thymmo vy deffry </td><td> lavar dhymmo vy devri,                  1615 </td><td> Tell me really, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1616 </td><td> o </td><td>  a thesempys </td><td> a-dhesempis </td><td> Immediately. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 267 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1617 </td><td> </td><td> ke bys yn pilat yn scon </td><td> Ke bys yn Pilat yn skon: </td><td> Go even to Pilate forthwith; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1618 </td><td> </td><td> cryst myghtern an yethewon </td><td> Cryst, myghtern an Yedhewon, </td><td> Christ, King of the Jews, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1619 </td><td> o </td><td>  yv dev hep par </td><td> yw Dyw heb par, </td><td> Who is God without equal, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1620 </td><td> </td><td> pyse thym man danfonno </td><td> pys e ma'n dannvonno,                  1620 </td><td> Pray him that he send him to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1621 </td><td> </td><td> thy worthyf gras man geffo </td><td> dhiworthiv gras na'n jeffo, </td><td> That he may have favour from me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1622 </td><td> o </td><td>  thotho lauar </td><td> dhodho lavar. </td><td> Tell him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 268 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Nuncius </td><td> rdms1623a </td><td> o </td><td> a arluth ker </td><td> A Arloedh ker </td><td> O dear Lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1623b </td><td> o </td><td> sur hep danger </td><td> sur heb danjer </td><td> surely without delay </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1624 </td><td> o </td><td>  guraf the nygys </td><td> gwrav dha negys: </td><td> I will do thy errand, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1625a </td><td> o </td><td> ny strechyaf pel </td><td> ny strechyav pella </td><td> I will not stay long </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1625b </td><td> o </td><td> genes farwel </td><td> Genes farwel,      1625 </td><td> with thee; farewell, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1626 </td><td> o </td><td>  leuaraf thys </td><td> lavarav dhis. </td><td> I say to thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> [ad pilatum dicit] </td><td> </td><td> [He says to Pilate&#160;:—] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 269 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1627 </td><td> </td><td> syre pilat lowene thys </td><td> Syrra Pilat, lowena dhis! </td><td> Sir Pilate, joy to thee! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1628 </td><td> </td><td> genef yth os dynerghys </td><td> genev yth os dynnerghys </td><td> Through me thou art greeted </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1629 </td><td> </td><td>  gans cesar an emperour </td><td> gans Cesar an Emperour. </td><td> By Caesar the emperor. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1630 </td><td> </td><td> thotho gueyt may tanfenny </td><td> Dhodho gwayt may tannvenni              1630 </td><td> To him take care that thou send </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1631 </td><td> </td><td> cryst bys yn daras y chy </td><td> Cryst , bys yn daras y ji, </td><td> Christ, even to the door of his house, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1632 </td><td> </td><td>  dres pup methek del yv flour </td><td> dres pub medhyk dell yw flour. </td><td> As he is the flower above every leech. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 270 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms1633 </td><td> </td><td> messeger me ath pys ke </td><td> Messejer, my a'th pys, ke </td><td> Messenger, I pray thee go </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1634 </td><td> </td><td> a berth yn pow the wandre </td><td> a-berth y'n pow dhe wandra </td><td> Within the country, to walk </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1635 </td><td> o </td><td>  vn pols byan </td><td> unn pols byghan,                                1635 </td><td> A little while; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1636 </td><td> </td><td> rak mar asugy yn wlas </td><td> rag maras usi y'n wlas </td><td> For if he is in the land </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1637 </td><td> </td><td> me avyn mos the vyras </td><td> my a vynn mos dhe vires </td><td> I will go to see, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1638 </td><td> o </td><td>  sur ow honan </td><td> sur ow honan. </td><td> Surely myself. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc nuncius et iet et spaciabit in platea parumper et ei obuiabit uernona </td><td> </td><td> And then the messenger shall go and walk about on the stage a little; and Veronica shall meet him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 271 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1639 </td><td> </td><td> den yonk whek guandre a wreth </td><td> Den yonk hweg gwandra a wredh, </td><td> Sweet young man, who dost walk about, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1640 </td><td> </td><td> me ath pys pyv a whylyth </td><td> my a'th pys piw a hwilydh              1640 </td><td> I pray thee who is it that thou seekest&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1641 </td><td> o </td><td>  thymmo lauar </td><td> dhymmo lavar. </td><td> Tell me. </td></tr>
 +
<tr><td> Nuncius </td><td> rdms1642 </td><td> </td><td> pandra yv henna thyso </td><td> Pandra yw henna dhiso? </td><td> What is that to thee&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1643 </td><td> </td><td> guelhee ny yllyth thymmo </td><td> Gwellhe ny yllydh dhymmo, </td><td> Thou canst not shew him to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1644 </td><td> o </td><td>  pur wyr hep mar </td><td> pur wir heb mar. </td><td> Very truly without doubt. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 272 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1645 </td><td> </td><td> an emprour ren danfonas </td><td> An emperour re'w dannvonas              1645            [re'u]{NSre'm} </td><td> The emperor has sent me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1646 </td><td> </td><td> a whylas yn pow gueras </td><td> a hwilas y'n pow gweres: </td><td> To seek help in the country; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1647 </td><td> </td><td> thotho yma cleues bras </td><td> dhodho yma kleves bras. </td><td> To him is a great malady, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1648 </td><td> </td><td>  nygyf methek an sawya </td><td> Ny gyv medhyk a'n sawya. </td><td> He finds not a leech who can cure him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1649 </td><td> </td><td> plema ihesu the pygy </td><td> Ple'ma Ihesu, dha bysi </td><td> Where is Jesus, I pray thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1650 </td><td> </td><td> a leuerel thymmo vy </td><td> a leverel dhymmo vy;                    1650 </td><td> To tell me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1651 </td><td> </td><td> ef an sawse yn teffry </td><td> ev an sawsa yn tevri </td><td> He would cure him really </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1652 </td><td> </td><td>  a pup dysseys yn bys-ma </td><td> a bub dises y'n bys ma. </td><td> From all disease in this world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 273 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1653 </td><td> </td><td> ihesu a whylyth deffry </td><td> Ihesu a hwilydh, devri </td><td> Jesus, whom thou seekest, indeed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1654 </td><td> </td><td> marow yw gallas yn pry </td><td> marow yw; gallas y'n pri, </td><td> Is dead, gone to clay, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1655 </td><td> </td><td> nep o agan arluth ny </td><td> neb o agan Arloedh ni,                  1655 </td><td> Who was our Lord; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1656 </td><td> </td><td>  ha pylat an dyallas </td><td> ha Pylat a'n dialas; </td><td> And Pilate mocked him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1657 </td><td> </td><td> saw an corf-na byw a pe </td><td> saw an korf na, byw a pe, </td><td> But that body, if it were living, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1658 </td><td> </td><td> an emperour ef sawse </td><td> an Emperour ev sawsa                    {NS an Emprour ev a sawsa} </td><td> Would cure the emperor, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1659 </td><td> </td><td> maga tek bythqueth del fue </td><td> maga teg bythkweyth dell veu, </td><td> As well as ever he was, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1660 </td><td> </td><td>  kynfe y cleues mar vras </td><td> kyn feu y gleves mar vras.              1660 </td><td> Though his malady were ever so great. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 73r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 274 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Nuncius </td><td> rdms1661 </td><td> </td><td> ellas vyth pan thueyth a dre </td><td> Ellas, vydh pan dheuth a-dre! </td><td> Alas&#160;! that I ever came from home&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1662 </td><td> </td><td> an keth corf-na byw a pe </td><td> An keth korf na byw a pe, </td><td> If that same body were living, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1663 </td><td> </td><td>  ow arluth a vye saw </td><td> ow arloedh a via saw. </td><td> My lord would be cured&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1664 </td><td> </td><td> rak bos ow arluth mar claf </td><td> Rag bos ow arloedh mar glav, </td><td> Because of my lord being so sick, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1665 </td><td> </td><td> a thew ple tof na ple thaf </td><td> A Dhyw ple tov na ple yth av            1665 </td><td> O God, where shall I come, or where go&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1666 </td><td> </td><td>  ny won ple toulaf ow paw </td><td> ny wonn ple towlav ow faw. </td><td> I know not where I may cast my foot. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 275 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1667 </td><td> </td><td> my onan ay vynynes </td><td> My, onan a'y venynes, </td><td> I am one of his women, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1668 </td><td> </td><td> hag a then emprour gynes </td><td> hag a dhe'n emp'rour genes, </td><td> And I will go to the emperor with thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1669 </td><td> </td><td>  ha sur yn y hanow ef </td><td> ha sur yn y Hanow ev </td><td> And surely in his name </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1670 </td><td> </td><td> mythygyeth a vyth gurys </td><td> medhygieth a vydh gwrys                1670 </td><td> A remedy shall be made, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1671 </td><td> </td><td> mayfo yagh a pup cleues </td><td> may fo yagh a bub kleves, </td><td> That shall be a cure of all malady, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1672 </td><td> </td><td>  mar crys y vos dev an nef </td><td> mar krys y vos Dyw a'n nev. </td><td> If he beheve him to be God of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 276 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Nuncius </td><td> rdms1673 </td><td> </td><td> lowen henna me a vyn </td><td> Lowen henna my a vynn, </td><td> I shall rejoice at that, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1674 </td><td> </td><td> ha thum arluth fystynyn </td><td> ha dhe'm arloedh fistenyn. </td><td> And to my lord let us hasten: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1675 </td><td> </td><td>  mar a kyl bones yagheys </td><td> Mara kyll bones yaghhes                1675 </td><td> If he can be healed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1676 </td><td> </td><td> ty a fyth the lyfreson </td><td> ty a'fydh dha livreson </td><td> Thou shalt have thy liberty, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1677 </td><td> </td><td> hag an our the weryson </td><td> hag an owr dha werison: </td><td> And the gold thy guerdon; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1678 </td><td> </td><td>  neffre the voth a vyth gurys </td><td> nevra dha vodh a vydh gwrys. </td><td> Ever shall thy will be done. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 277 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1679 </td><td> </td><td> syre arluth bytheugh attes </td><td> Syrra Arloedh, bedhewgh attes! </td><td> Sire, lord, be you at ease; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1680 </td><td> </td><td> an keth profus a whylyes </td><td> An keth profoes a hwiles                        1680            [whylyes]{impf 2S} </td><td> That same prophet whom thou wert seeking </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1681 </td><td> o </td><td>  gurys yv marow </td><td> gwrys yw marow, </td><td> Has been slain. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1682 </td><td> </td><td> sav benen gynef yma </td><td> saw benyn genev yma </td><td> But a woman is with me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1683 </td><td> </td><td> dretho the sawye a wra </td><td> dredho dha sawya a wra </td><td> Through him she will cure thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1684 </td><td> o </td><td>  ath galarow </td><td> a'th galarow. </td><td> Of thy ills. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 278 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1685 </td><td> </td><td> messeger ny thebbraf bos </td><td> Messejer, ny dhybrav boes              1685 </td><td> Messenger, I will not eat food, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1686 </td><td> </td><td> bones marow an profos </td><td> bones marow an profoes </td><td> For that the prophet is dead </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1687 </td><td> </td><td>  a alse sur ow yaghe </td><td> a allsa sur ow yaghhe. </td><td> Who could surely cure me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1688 </td><td> </td><td> a benen pendra keusyth </td><td> A venyn, pandr'a gewsydh? </td><td> O woman, what sayest thou&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1689 </td><td> </td><td> lauar thym mar a kyllyth </td><td> Lavar dhymm mara kyllydh </td><td> Tell me if thou canst </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1690 </td><td> </td><td>  yn nep poynt ov lowenhe </td><td> yn neb poynt ow lowenhe.                        1690 </td><td> In any point gladden me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 279 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1691 </td><td> </td><td> crys yn cryst del yth coscaf </td><td> Krys yn Cryst, dell y'th koskav; </td><td> Believe in Christ, as I tell thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1692 </td><td> </td><td> form ay fas a thysquethaf </td><td> form a'y fas a dhiskwedhav, </td><td> The form of his face I will shew, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1693 </td><td> </td><td>  thym del yn ros yn lyen </td><td> dhymm dell y'n ros yn lien; </td><td> To me as he gave it on linen: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1694 </td><td> </td><td> ha mar scon del yn guylly </td><td> ha mar skon dell y'n gwylli </td><td> And so soon as thou seest him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1695 </td><td> </td><td> ef ath saw hep ken yly </td><td> ev a'th saw, heb ken eli                        1695 </td><td> He will heal thee, without other remedy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1696 </td><td> </td><td>  ol ath cleues yn tyen </td><td> oll a'th kleves yn tien. </td><td> Of all thy malady entirely. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 280 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1697 </td><td> </td><td> py hanow os benen vas </td><td> Py hanow os, benyn vas? </td><td> What name art thou, good woman&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1698 </td><td> </td><td> ty a yl cafus mur gras </td><td> Ty a yll kavoes meur ras </td><td> Thou mayest find much favour </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1699 </td><td> </td><td>  the lauarow mar syns guyr </td><td> dha lavarow mars yns gwir, </td><td> If thy words be true; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1700 </td><td> </td><td> ha ty afyth rewardys </td><td> ha ty a vydh rewardys,                  1700 </td><td> And thou shalt be rewarded, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1701 </td><td> </td><td> hag arluthes a vyth gurys </td><td> hag arloedhes a vydh gwrys </td><td> And shalt be made lady </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1702 </td><td> </td><td>  yn certan war mur a tyr </td><td> yn sertan war veur a dir. </td><td> Over much land, certainly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 281 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1703 </td><td> </td><td> ow hanow yv vernona </td><td> Ow hanow yw Vernona: </td><td> My name is Veronica; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1704 </td><td> </td><td> fas ihesu gynef yma </td><td> Fas Ihesu genev yma </td><td> The face of Jesus is with me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1705 </td><td> </td><td>  yn hyuelep gurys ay whys </td><td> yn hevelep gwrys a'y hwys.              1705 </td><td> In a likeness made by his sweat; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1706 </td><td> </td><td> ha kekemmys an guello </td><td> ha kekemmys a'n gwello </td><td> And whoever sees it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1707 </td><td> </td><td> hag ynno ef a grysso </td><td> hag ynno ev a grysso </td><td> And believes in him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1708 </td><td> </td><td>  bos yaghes thotho yv reys </td><td> bos yaghhes dhodho yw res. </td><td> Need is to him that he be healed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 282 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1709 </td><td> </td><td> yn cryst reys yw thys crygy </td><td> Yn Cryst res yw dhis krysi, </td><td> Need is to thee to believe in Christ, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1710 </td><td> </td><td> y vos ef arluth thynny </td><td> y vos ev Arloedh dhyn ni                        1710 </td><td> That he is Lord to us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1711 </td><td> </td><td>  ha sylwyans the tus an bys </td><td> ha selwyans dhe dus an bys, </td><td> And Saviour of the people of the world; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1712 </td><td> </td><td> ha sawys sur ty afyth </td><td> ha sawys sur ty a vydh </td><td> And healed surely thou shalt be </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1713 </td><td> </td><td> ath cleues mar a mynnyth </td><td> a'th kleves mara mynnydh: </td><td> Of thy disease, if thou wilt </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1714 </td><td> </td><td>  a luen colon ty an pys </td><td> a leun golonn ty a'n pys. </td><td> With full heart pray to him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 73v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 283 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1715 </td><td> </td><td> me an pys a luen golon </td><td> My a'n pys a leun golonn                        1715 </td><td> I pray him with full heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1716 </td><td> </td><td> yeghes thymmo a thanfon </td><td> yeghes dhymmo a dhannvon. </td><td> To send health to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1717 </td><td> </td><td> kepar del os dev guyryon </td><td> Kepar dell os Dyw gwiryon </td><td> Like as thou art true God, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1718 </td><td> o </td><td>  ha mur the ras </td><td> ha meur dha ras - </td><td> And great thy grace; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1719 </td><td> </td><td> nynsus arluth war an beys </td><td> nyns eus Arloedh war an bys </td><td> There is no Lord in the world </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1720 </td><td> </td><td> saw ty pur wyr me a greys </td><td> saw ty, pur wir my a grys -            1720 </td><td> Save thee, truly I believe; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1721 </td><td> </td><td> gura gueres thym a ver spys </td><td> gwra gweres dhymm a verr spys, </td><td> Do help to me in a short space, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1722 </td><td> o </td><td>  del os sylwyas </td><td> dell os Selwyas. </td><td> As thou art Saviour. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 284 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1723 </td><td> </td><td> dyswethe thym me ath pys </td><td> Diskwedh e dhymm, my a'th pys: </td><td> Shew it to me, I pray thee&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1724 </td><td> </td><td> bos tra an par-na guelys </td><td> bos tra a'n par na gwelys </td><td> A thing like that to be seen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1725 </td><td> </td><td>  yv thymmo vy mur a varth </td><td> yw dhymmo vy meur a varth.              1725                    [barth] </td><td> Is much of value to me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1726 </td><td> </td><td> dus nes thym del ym kerry </td><td> Deus nes dhymm, dell y'm kyrri, </td><td> Come near to me, as thou lovest me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1727 </td><td> </td><td> rag keusel moy yn teffry </td><td> rag kewsel moy yn tevri </td><td> For I would speak more indeed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1728 </td><td> </td><td>  worthys gy kyngys dybarth </td><td> worthis jy kyns es diberth. </td><td> To thee before separating. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 285 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1729 </td><td> </td><td> myr worto hag a ver spys </td><td> Mir orto, hag a verr spys </td><td> Look at it, and in a short time </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1730 </td><td> </td><td> ath trok ty a vyth yagheys </td><td> a'th trog ty a vydh yaghhes            1730 </td><td> Thou shalt be cured of thy evil, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1731 </td><td> o </td><td>  pur quyk ha schaf </td><td> pur gwykk ha skav.                                      [schaf]{NS skon} </td><td> Very quick and rapidly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1732 </td><td> </td><td> crys y vones dev an nef </td><td> Krys y vones Dyw a'n nev </td><td> Believe him to be God of heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1733 </td><td> </td><td> ha sylwadur pup enef </td><td> ha Selwador pub enev </td><td> And Saviour of all souls, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1734 </td><td> o </td><td>  thys lauaraf </td><td> dhis lavarav. </td><td> I tell thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> tunc demonstrabit ei sudarium et ipse genuflectit dicens </td><td> </td><td> Then she shall shew him the handkerchief, and he kneels, saying:- </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 286 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1735 </td><td> </td><td> a ihesu luen a pyte </td><td> A Ihesu, leun a bita,                  1735 </td><td> O Jesus, full of pity, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1736 </td><td> </td><td> theth fath ker mennaf amme </td><td> dhe'th fas ker mynnav amma: </td><td> Thy dear face I will kiss&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [osculatur sudarium] </td><td> </td><td> [He kisses the handkerchief.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1737 </td><td> </td><td> trest am bus ty thum sawye </td><td> trest a'm beus ty dhe'm sawya </td><td> Trust is to me that thou wilt cure me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1738 </td><td> o </td><td>  ol am cleues </td><td> oll a'm kleves. </td><td> Of all my malady&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1739 </td><td> </td><td> a arluth cryst nef ha bys </td><td> A Arloedh Crist nev ha bys, </td><td> O Lord Christ, of heaven and earth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1740 </td><td> </td><td> gorthyans thyso gy pup prys </td><td> gordhyans dhiso jy pup-prys:            1740 </td><td> Worship be to thee always&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [sanatur a lepra] </td><td> </td><td> [He is healed of his leprosy.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1741 </td><td> </td><td> lemmyn yth of vy yaghys </td><td> lemmyn yth ov vy yaghhes </td><td> Now I am healed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1742 </td><td> o </td><td>  a pup dyses </td><td> a bub dises! </td><td> Of all disease. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 287 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1743 </td><td> </td><td> arluth bynyges reby </td><td> Arloedh, bennigys re bi! </td><td> Lord, be He blessed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1744 </td><td> </td><td> nep o agan arluth ny </td><td> Neb o agan Arloedh ni </td><td> Who was our Lord&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1745 </td><td> o </td><td>  gurys yw marow </td><td> gwrys yw marow,                        1745 </td><td> He is put to death. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1746 </td><td> </td><td> nynsus arluth dresto ef </td><td> nyns us Arloedh dresto ev </td><td> There is no Lord beyond him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1747 </td><td> </td><td> na nyl yn nor nag yn nef </td><td> naneyl yn nor nag yn nev, </td><td> Nor one on earth or in heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1748 </td><td> o </td><td>  dev hep parow </td><td> Dyw heb parow! </td><td> God without equals. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 288 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1749 </td><td> </td><td> lemmyn yagheys a ban os </td><td> Lemmyn yaghhes a-ban os, </td><td> Now, since thou art healed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1750 </td><td> </td><td> yn ta ty a yl gothfos </td><td> yn ta ty a yll godhvos                  1750 </td><td> Thou mayest know well </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1751 </td><td> </td><td>  nageus dev vyth lemmyn ef </td><td> nag eus Dyw vydh lemmyn ev. </td><td> There is not any God but he&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1752 </td><td> </td><td> pilat an lathas hep fal </td><td> Pilat, a'n ladhas, heb fall </td><td> Pilate killed him&#160;; without fail </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1753 </td><td> </td><td> warnotho telywgh dyal </td><td> warnodho telewgh dial, </td><td> Take retribution of him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1754 </td><td> </td><td>  rak ef o cryst myghtern nef </td><td> rag ev o Crist, Myghtern nev. </td><td> For he was Christ, the King of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 289 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1755 </td><td> </td><td> vernona whek me a wra </td><td> Vernona wheg, my a wra,                1755 </td><td> Sweet Veronica, I will do it; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1756 </td><td> </td><td> rag dretho ef yn poynt ta </td><td> rag dredho ev yn poynt da </td><td> For through him in good health </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1757 </td><td> </td><td>  a pup cleues ol my yw </td><td> a bub kleves oll my yw. </td><td> I am, from all malady. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1758 </td><td> </td><td> mar a sugy yn bys-ma </td><td> Maras usi y'n bys ma </td><td> If he is in this world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1759 </td><td> </td><td> pur wyr then mernans ef a </td><td> pur wir dhe'n mernans ev a, </td><td> Very truly to death he goes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1760 </td><td> </td><td>  hag ef ha kemmys an syw </td><td> hag ev ha kemmys a'n syw.              1760 </td><td> Both he and as many as follow him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 74r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 290 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1761 </td><td> </td><td> tormentors thymmo vy deugh </td><td> Tormentorys, dhymmo dhewgh, </td><td> Executioners, come to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1762 </td><td> </td><td> py yn sur vyngeans hag eugh </td><td> py yn sur venjans ha gew                                                [hageugh] </td><td> Or surely vengeance over ye </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1763 </td><td> </td><td>  why agas byth kyns dos haf </td><td> hwi a'gas bydh kyns dos hav. </td><td> Shall be to you ere summer comes. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1764 </td><td> </td><td> yma thymmo mur duon </td><td> Yma dhymmo meur dughan, </td><td> Much grief is to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1765 </td><td> </td><td> ha cothys war ow colon </td><td> ha koedhys war ow holonn:              1765                    [cothys]{??} </td><td> And sorrow on my heart; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1766 </td><td> </td><td>  ny won vyth ol pendra wraf </td><td> ny wonn vydh-oll pandr'a wrav. </td><td> I know not what ever I shall do. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 291 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms1767 </td><td> </td><td> me lord anon her we buth </td><td> Me lord anon her we buth! </td><td> My lord, anon here we be; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1768 </td><td> </td><td> agas clewas o pur vth </td><td> Agas klywes o pur euth </td><td> Of you very loud was heard </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1769 </td><td> o </td><td>  crye mar vras </td><td> kria mar vras </td><td> The cry so great. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1770 </td><td> </td><td> lemmyn worth agan gelwel </td><td> lemmyn orth agan gelwel:                        1770 </td><td> But at calling to us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1771 </td><td> </td><td> rak ovn desefsen merwel </td><td> rag own desevsen merwel: </td><td> From fear I would have desired to die; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1772 </td><td> o </td><td>  me a crennas </td><td> my a grenas. </td><td> I trembled. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 292 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1773 </td><td> </td><td> eugh whyleugh thymmo pilat </td><td> Ewgh, hwilewgh dhymm Pilat. </td><td> Go, seek Pilate for me&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1774 </td><td> </td><td> gothfetheugh mana veugh bad </td><td> Godhvedhewgh ma na vewgh bad: </td><td> See that ye be not delayed&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1775 </td><td> o </td><td>  tus ogh a prys </td><td> tus owgh a-brys.                                1775 </td><td> Ye are men of account. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1776 </td><td> </td><td> drewhe thymmo man guyllyf </td><td> Drewgh e dhymmo, ma'n gwylliv: </td><td> Bring him to me, that I may see him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1777 </td><td> </td><td> marow vyth pan yn kyffyf </td><td> marow vydh pan y'n kyffiv, </td><td> He shall be put to death, if I find him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1778 </td><td> o </td><td>  a thesempys </td><td> a-dhesempis. </td><td> Immediately. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 293 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor ii </td><td> rdms1779 </td><td> </td><td> dun ahanan ha touth da </td><td> Deun ahanan ha toth da </td><td> Let us come away, and make haste, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1780 </td><td> </td><td> the whyles an keth guas-na </td><td> dhe hwilas an keth gwas na -            1780 </td><td> To see that same fellow, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1781 </td><td> o </td><td>  plos casadow </td><td> ploes kasadow. </td><td> A dirty sloven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1782 </td><td> </td><td> drok den afue sur bythqueth </td><td> Drog dhen a veu sur bythkweyth, </td><td> Bad man he was surely ever&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1783 </td><td> </td><td> a wul drok nyn gefe meth </td><td> a wul drog ny'n jeva meth </td><td> To do evil he had no shame </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1784 </td><td> o </td><td>  yn y thythow </td><td> yn y dhydhyow. </td><td> In his days. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 294 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iii </td><td> rdms1785 </td><td> </td><td> arluth ker hag a ver spys </td><td> Arloedh ker, hag a verr spys            1785 </td><td> Dear lord, and in a short time </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1786 </td><td> </td><td> thywhy ef a vyth kerghys </td><td> dhywgh hwi ev a vydh kyrghys, </td><td> To you he shall be brought, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1787 </td><td> o </td><td>  kynfe mar cref </td><td> kyn fe mar grev. </td><td> Though he be so strong. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1788 </td><td> </td><td> me ny sparyaf a wos tra </td><td> My ny sparyav awos tra: </td><td> I will not spare for any thing, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1789 </td><td> </td><td> bys omma ny an dora </td><td> bys omma ni a'n dora: </td><td> Until we bring him here, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1790 </td><td> o </td><td>  worthyn ny sef </td><td> worthyn ny sev.                        1790 </td><td> To stand before us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 295 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iv </td><td> rdms1791 </td><td> </td><td> ty pilat thum arluth dues </td><td> Ty Pilat, dhe'm arloedh deus: </td><td> Thou, Pilate, come to my lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1792 </td><td> </td><td> kyn whrylly vyth cous a drues </td><td> kyn hwylli vydh kows a-dreus </td><td> Though thou speak ever against it </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1793 </td><td> o </td><td>  thynny lemmyn </td><td> dhyn ni lemmyn, </td><td> Now to us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1794 </td><td> </td><td> genen ny certan ty a </td><td> genen ni sertan ty a, </td><td> With us certainly thou shalt go, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1795 </td><td> </td><td> yn spyt the vap the thama </td><td> yn spit dhe vab dha dhama,              1795 </td><td> In spite of thy son Thedama, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1796 </td><td> o </td><td>  a fals iaudyn </td><td> a fals jowdyn! </td><td> O false wilful fellow. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 296 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms1797 </td><td> </td><td> geneugh why mos ny drynyaf </td><td> Genowgh hwi mos ny dreynyav: </td><td> To go with you I do not grieve; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1798 </td><td> </td><td> thum arluth lowen yth af </td><td> dhe'm Arloedh lowen yth av, </td><td> To my lord gladly I go, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1799 </td><td> o </td><td>  tyber cesar </td><td> Tyber Cesar. </td><td> Tiberius Caesar&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1800 </td><td> </td><td> gentyl yv the pup huny </td><td> Jentyl yw dhe bub huni:                1800 </td><td> Gentle he is to every one, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1801 </td><td> </td><td> ioy ov colon yn teffry </td><td> yn ow holonn yn tevri </td><td> Joy of my heart indeed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1802 </td><td> o </td><td>  mur me an car </td><td> meur my a'n kar. </td><td> Much I love him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 297 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms1803 </td><td> </td><td> arluth ot omme an guas </td><td> Arloedh, ottomma an gwas, </td><td> Lord, see the fellow here; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1804 </td><td> </td><td> del gleseugh a thy alhas </td><td> dell glywsowgh, a dhialas </td><td> As you have heard, he mocked, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1805 </td><td> </td><td> an profus ihesus dampnyas </td><td> an profoes. Ihesus dampnyas            1805            {NB omission of 'a'} </td><td> The prophet Jesus he condemned </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1806 </td><td> </td><td>  the vos gorrys yn grous pren </td><td> dhe vos gorrys y'n growsprenn,                                  {fem.?} </td><td> To be put upon the cross-tree&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1807 </td><td> </td><td> hag ynhy ef a verwys </td><td> hag ynni ev a verwis; </td><td> And upon it He died&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1808 </td><td> </td><td> war y corf y who thefys </td><td> war y gorf y hwodhevis </td><td> On His body He suffered </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1809 </td><td> </td><td> yn certan mur a peynys </td><td> yn sertan meur a baynys </td><td> Certainly many pains, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1810 </td><td> </td><td>  rak sawye lynnyeth map den </td><td> rag sawya linyeth mab-den.              1810 </td><td> To save the race of sons of men. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         [descendit Imperator] </td><td> </td><td> [The emperor comes down.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 74v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 298 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1811 </td><td> </td><td> a pylat wolcom os fest </td><td> A Pylat, wolkomm os fest, </td><td> O Pilate&#160;! thou art most welcome. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1812 </td><td> </td><td> rak me ath car dev yn test </td><td> rag my a'th kar, dyw yn test! </td><td> For I love thee, God witnesses it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1813 </td><td> o </td><td>  pan yth welaf </td><td> Pan y'th welav, </td><td> When I see thee&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1814 </td><td> </td><td> del leuaraf yn tor-ma </td><td> dell lavarav, y'n tor' ma </td><td> As I say at this time, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1815 </td><td> </td><td> gul drok thyso ny vynna </td><td> gul drog dhiso ny vynna':              1815 </td><td> I will not do harm to thee&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1816 </td><td> o </td><td>  byth ny garaf </td><td> bydh ny garav. </td><td> I never like. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 299 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms1817 </td><td> </td><td> a arluth thywhy mur gras </td><td> A arloedh, dhy'hwi meur ras. </td><td> O lord, great thanks to you&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1818 </td><td> </td><td> wortheugh why sur daryuas </td><td> Worthowgh hwi sur derivas              [sur daryuas]{NS dhe dherivas} </td><td> To you surely I have shewn </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1819 </td><td> o </td><td>  mur me a car </td><td> meur my a gar. </td><td> Much I love. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1820 </td><td> </td><td> war an beys nythus perow </td><td> War an bys ny'th eus parow:            1820 </td><td> On the earth there are no equals; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1821 </td><td> </td><td> gentyl os ath lauarow </td><td> jentyl os a'th lavarow: </td><td> Gentle thou art of thy words, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1822 </td><td> o </td><td>  den os hep par </td><td> den os heb par. </td><td> Thou art a man without equal. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 300 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor ii </td><td> rdms1823 </td><td> </td><td> yv the henna y fuen ny </td><td> Yw dhe henna y fen ni </td><td> Is it for that we were </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1824 </td><td> </td><td> ow kerghas an guas thywhy </td><td> ow kyrghes an gwas dhy'hwi </td><td> Bringing the fellow to you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1825 </td><td> o </td><td>  sur mar vskys </td><td> sur mar uskis,                                  1825 </td><td> Sure, so quickly&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1826 </td><td> </td><td> hay vones gurys mar attes </td><td> ha'y vones gwrys mar attes? </td><td> And he to be made so much at ease! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1827 </td><td> </td><td> ty was dvs gynen yn mes </td><td> Ty was, deus genen yn-mes </td><td> Thou fellow, come out with us </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1828 </td><td> o </td><td>  a the sempys </td><td> a-dhesempis! </td><td> Immediately. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                         [tenent eum] </td><td> </td><td> [They hold him.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 301 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iii </td><td> rdms1829 </td><td> </td><td> yn mes gynen ty a thue </td><td> Yn-mes genen ty a dheu, </td><td> Out with us thou shalt go, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1830 </td><td> </td><td> rak thyso gy marth ywe </td><td> rag dhiso jy marth yw-a -              1830 </td><td> For with thee there is a charm&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1831 </td><td> </td><td>  lauar thyn marsos huder </td><td> lavar dhyn mars os huder - </td><td> Tell us if thou art a sorcerer; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1832 </td><td> </td><td> drok na yl denvyth the wul </td><td> drog na yll denvydh dhe wul </td><td> No man is able to do harm to thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1833 </td><td> </td><td> na nyl the weyth na the sul </td><td> naneyl dy'gweyth na dhy' Sul: </td><td> Nor one hold thee or look at thee: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1834 </td><td> </td><td>  gorthyp lemmyn hep a wher </td><td> gorthyp lemmyn heb ahwer. </td><td> Answer us without a murmur. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [dimittet eum et recedit non procul] </td><td> </td><td> [He shall let him go, and he retires to no great distance.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 302 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iv </td><td> rdms1835 </td><td> </td><td> me a grys a lauassen </td><td> My a grys, a lavassen,                  1835 </td><td> I think we might venture </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1836 </td><td> </td><td> scon war ow brevth yn latthen </td><td> skon, war ow breus, y'n latthen,                                [latthen] </td><td> At once, on my judgment, to kill him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1837 </td><td> o </td><td>  rak by my huk </td><td> rag, by my huk, </td><td> For, by my hook, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1838 </td><td> </td><td> me a leuer theugh an cas </td><td> my a lever dhywgh an kas! </td><td> I will tell you the case; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1839 </td><td> </td><td> an corf hepar reno thas </td><td> An korf heb par, ren ow thas, </td><td> The incomparable body, by the Father, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1840 </td><td> o </td><td>  ef re thuswruk </td><td> ev re dhiswruk.                        1840                    {dhiswrúg?} </td><td> He has destroyed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [hic tortores absentant se parumper] </td><td> </td><td> [Here the executioners absent themselves for a short time.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 303 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1841 </td><td> </td><td> out out out harow harow </td><td> Out, out, out! Harow, harow! </td><td> Out, out, out, haro&#160;! haro&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1842 </td><td> </td><td> mar ny vyth pilat marow </td><td> Mar ny vydh Pilat marow </td><td> If Pilate be not slain </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1843 </td><td> </td><td>  the gyns ny won pyth a wraf </td><td> dhe gyns, ny wonn pyth a wrav. </td><td> I know not what rather I shall do. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1844 </td><td> </td><td> ef an pren an casadow </td><td> Ev a'n pren, an kasadow! </td><td> He shall pay for it, the detestable&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1845 </td><td> </td><td> ow colon rak galarow </td><td> Ow holonn rag galarow                  1845 </td><td> My heart for sorrows </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1846 </td><td> </td><td>  yn certan gallas pur claf </td><td> yn sertan gallas pur glav. </td><td> Is certainly gone very sick. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 304 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1847 </td><td> </td><td> pan thueth yn rak an plosek </td><td> Pan dheuth yn-rag an plosek </td><td> When the dirty fellow came forth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1848 </td><td> </td><td> ef a geusys lowenek </td><td> ev a gewsis lowenek: </td><td> He spoke cheerfully. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1849 </td><td> o </td><td>  thym gruk plekgye </td><td> dhymm gwrug plegya. </td><td> He did soften me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1850 </td><td> </td><td> yn y worthyp ny gyfyn </td><td> Yn y worthyp ny gevyn </td><td> In his answer I did not find </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1851 </td><td> </td><td> fout vyth ol yn nep termyn </td><td> fowt vydh oll, yn neb termyn            1850 </td><td> Any fault at any time, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1852 </td><td> o </td><td>  ken thy lathe </td><td> ken dh'y ladha. </td><td> Cause to kill him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 305 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1853 </td><td> </td><td> me a grys bones an guas </td><td> My a grys bones an gwas </td><td> I believe the fellow is </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1854 </td><td> </td><td> pystryour ha hudor bras </td><td> pystrier ha huder bras </td><td> A wizard and a great sorcerer. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1855 </td><td> </td><td> nyn gefes cowyth yn wlas </td><td> ny'n jeves koweth y'n wlas              1855 </td><td> I have not found his fellow in the country, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1856 </td><td> o </td><td>  war ow ene </td><td> war ow ena. </td><td> Upon my soul. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1857 </td><td> </td><td> lauar thymmo vernona </td><td> Lavar dhymmo, Vernona, </td><td> Tell me, Veronica, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1858 </td><td> </td><td> pyth yv an gusyl wella </td><td> pyth yw an gusul wella, </td><td> What is the best counsel, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1859 </td><td> </td><td> del ym kerry yn tor-ma </td><td> dell y'm kyrri, y'n tor' ma, </td><td> As thou lovest me, in this case, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1860 </td><td> o </td><td>  scon hep lettye </td><td> skon heb lettya.                                1860 </td><td> Soon without delay. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 75r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 306 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1861 </td><td> </td><td> ken teffo y ges golok </td><td> Kyn teffo y'gas golok </td><td> Should he come into your sight, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1862 </td><td> </td><td> thotho ny yllough gul drok </td><td> dhodho ny yllowgh gul drog, </td><td> To him you cannot do harm, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1863 </td><td> o </td><td>  sur me a grys </td><td> sur, my a grys. </td><td> Surely, I believe; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1864 </td><td> </td><td> hedre vo yn y gerghen </td><td> Hedra vo yn y gyrghynn </td><td> As long as is about him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1865 </td><td> </td><td> queth ihesu eth yn grous pren </td><td> kweth Ihesu eth y'n growsprenn, 1865                            {fem.?} </td><td> The cloth of Jesus, who was on the cross-tree, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1866 </td><td> o </td><td>  nyfyth dyswrys </td><td> ny vydh diswrys. </td><td> He will not be destroyed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 307 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1867 </td><td> </td><td> honna yv y bous nessa </td><td> Honna yw y bows nessa: </td><td> That is his nearest garment, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1868 </td><td> </td><td> ha wheth greugh y thry omma </td><td> ha hwath gwrewgh y dhri omma </td><td> And do you yet bring him here </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1869 </td><td> o </td><td>  arte thywhy </td><td> arta dhy'hwi, </td><td> Again to you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1870 </td><td> </td><td> ha dyscowy the worto </td><td> ha di'skewgh hi dhiworto:              1870 </td><td> And strip it from him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1871 </td><td> </td><td> py ken ny wreugh drok thotho </td><td> py ken ny wrewgh drog dhodho </td><td> Or else you will do no harm to him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1872 </td><td> o </td><td>  bys vynary </td><td> bys vynari. </td><td> Even for ever. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 308 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1873 </td><td> </td><td> ow bennath thys vernona </td><td> Ow bennath dhis, Vernona! </td><td> My blessing to thee, Veronica! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1874 </td><td> </td><td> a ban ywe yn della </td><td> A-ban yw-a yndella, </td><td> Since it is so, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1875 </td><td> </td><td>  me a vyn caffus an queth </td><td> my a vynn kavoes an kweth.              1875 </td><td> I will get the cloth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1876 </td><td> </td><td> tormentors deugh why yn scon </td><td> Tormentorys, dewgh yn skon, </td><td> Executioners, come forthwith, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1877 </td><td> </td><td> may huth thaho ow colon </td><td> ma heudhhaho ow holonn, </td><td> That my heart may be exalted; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1878 </td><td> </td><td>  agan guryans nam bo meth </td><td> a'gan gwrians na'n bo meth. </td><td> Be not our work a shame to me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 309 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms1879 </td><td> </td><td> arluth otte ny genough </td><td> Arloedh, ottani genowgh! </td><td> Lord, behold us with you; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1880 </td><td> </td><td> del farsyn yn ta menough </td><td> Dell farsyn yn ta menowgh              1880 </td><td> As we fared well often, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1881 </td><td> o </td><td>  yn agas soth </td><td> yn agas soedh, </td><td> In your suite, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1882 </td><td> </td><td> lauar thynny both the vrys </td><td> lavar dhyn ni bodh dha vrys </td><td> Tell us the will of thy mind, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1883 </td><td> </td><td> ha ny an gura ef vskys </td><td> ha ni a'n gwra ev uskis, </td><td> And we will do it immediately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1884 </td><td> o </td><td>  kepar del goth </td><td> kepar dell goedh. </td><td> Like as it ought. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 310 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1885 </td><td> </td><td> whet kerghough thymmo pilat </td><td> Hwath, kyrghewgh dhymmo Pilat:  1885 </td><td> Again, bring Pilate to me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1886 </td><td> </td><td> yn y geuer del fuef badt </td><td> yn y gever dell veuv bad </td><td> In his affair, as I was ill, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1887 </td><td> o </td><td>  y fuf tollys </td><td> y feuv toellys, </td><td> I was deceived. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1888 </td><td> </td><td> rak ef yv certan drok was </td><td> rag ev yw sertan drogwas. </td><td> For he is certainly a bad fellow, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1889 </td><td> </td><td> war ow fay mur me an cas </td><td> War ow fay, meur my a'n kas </td><td> On my faith I hate him much, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1890 </td><td> o </td><td>  an plos fleryys </td><td> an plos flerys.                        1890 </td><td> The dirty stinkard. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 311 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor ii </td><td> rdms1891 </td><td> </td><td> me an kerg theugh hep hokye </td><td> My a'n kyrgh dhywgh heb hokya; </td><td> I will bring him to you without delay&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1892 </td><td> </td><td> mar leuesyn y knoukye </td><td> mar levesyn y knoukya </td><td> If I might venture to knock him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1893 </td><td> o </td><td>  ol the vrewyon </td><td> oll dhe vrewyon, </td><td> All to pieces, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1894 </td><td> </td><td> y wren thotho ef hep mar </td><td> y hwren dhodho heb mar; </td><td> I would do it to him without doubt; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1895 </td><td> </td><td> sav nep an guello an car </td><td> saw neb a'n gwello a'n kar              1895 </td><td> But he who sees him loves him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1896 </td><td> o </td><td>  yn y colon </td><td> yn y golonn. </td><td> In his heart. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 312 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iii </td><td> rdms1897 </td><td> </td><td> kyn yn carra vyth mar veur </td><td> Kyn y'n karra vydh mar veur </td><td> Though he may love him ever so much, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1898 </td><td> </td><td> a wos y lathe nym duer </td><td> awos y ladha ny'm deur; </td><td> For killing him, no care is to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1899 </td><td> </td><td> neffre ny gan ef yn cur </td><td> nevra ny gan ev yn keur </td><td> He shall never sing in his court </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1900 </td><td> o </td><td>  gans y ganow </td><td> gans y anow.                                    1900 </td><td> With his mouth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1901 </td><td> </td><td> ottefe lemmyn keffys </td><td> Ottava lemmyn kevys! </td><td> Behold him now taken; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1902 </td><td> </td><td> dus thum arluth dyssempys </td><td> Deus dhe'm arloedh desempis, </td><td> Come to my lord immediately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1903 </td><td> </td><td> ha scon ty afyth iuggys </td><td> ha skon ty a vydh jujys </td><td> And soon thou shalt be sentenced </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1904 </td><td> o </td><td>  the peyn garow </td><td> dhe bayn garow. </td><td> To cruel punishment. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 313 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms1905 </td><td> </td><td> thotho ythaf lowenek </td><td> Dhodho yth av lowenek,                  1905 </td><td> I go to him joyfully, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1906 </td><td> </td><td> del yv arluth gallosek </td><td> dell yw arloedh galloesek </td><td> As he is a powerful lord </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1907 </td><td> o </td><td>  ha den ryal </td><td> ha den ryal, </td><td> And royal man. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1908 </td><td> </td><td> yn pur wyr ha mur y ras </td><td> yn pur wir ha meur a ras; </td><td> Very truly and great is his grace; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1909 </td><td> </td><td> emperour war lyes gulas </td><td> Emperour war lies gwlas </td><td> Emperor over many countries, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1910 </td><td> o </td><td>  ef yv hep fal </td><td> ev yw, heb fall.                                1910 </td><td> He is without fail. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 75v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 314 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iv </td><td> rdms1911 </td><td> </td><td> arluth worth an guas myrough </td><td> Arloedh, worth an gwas mirewgh; </td><td> Lord, look at the fellow&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1912 </td><td> </td><td> me a grys pan yn guyllough </td><td> my a grys, pan y'n gwelowgh </td><td> I think, when you see him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1913 </td><td> o </td><td>  thy ragogh why </td><td> dheragowgh hwi, </td><td> Before you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1914 </td><td> </td><td> thotho ny ylleugh gul drok </td><td> dhodho ny yllowgh gul drog </td><td> You will not be able to do him harm </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1915 </td><td> </td><td> hedre ve y gys golok </td><td> hedra vo y'gas golok,                  1915 </td><td> While he is in your sight, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1916 </td><td> o </td><td>  yn pur deffry </td><td> yn pur dhevri. </td><td> Very seriously. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 315 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1917 </td><td> </td><td> tormentors ens pup the tre </td><td> Tormentor's, ens pub dhe-dre, </td><td> Executioners, all go to the city, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1918 </td><td> </td><td> hag aspyough yn pup le </td><td> hag aspiewgh yn pub le </td><td> And see in every place </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1919 </td><td> </td><td>  mar keus denuyth er ow fyn </td><td> mar kews denvydh er ow fynn. </td><td> If any man speak against me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1920 </td><td> </td><td> lemmyn pilat ievody </td><td> Lemmyn, Pylat, jevodi,                  1920 </td><td> Now, Pilate, I tell you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1921 </td><td> </td><td> cafus an bovs-na hep gvry </td><td> kavoes an bows na heb gwri </td><td> Take that robe, without price, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1922 </td><td> </td><td>  vs yth kerghyn me a vyn </td><td> eus y'th kyrghynn my a vynn. </td><td> Which is about thee, I will. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 316 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms1923 </td><td> </td><td> arluth why yv a thy gre </td><td> Arloedh, hwi yw a dhegre: </td><td> Lord, to your liking is </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1924 </td><td> </td><td> an bous ha my thy guyske </td><td> an bows, ha my dh'y gwiska, </td><td> The robe, and that I should take it off&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1925 </td><td> </td><td>  yn sur ragough hy ny wra </td><td> yn sur ragowgh hi ny wra,              1925 </td><td> Surely for you it will not do&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1926 </td><td> </td><td> nay dysyrye nynsyw thys </td><td> na'y desirya nyns yw dhis: </td><td> Nor is it for you to desire it: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1927 </td><td> </td><td> nynsyv gulan lemmyn mostys </td><td> nyns yw glan, lemmyn mostys. </td><td> It is not clean, but dirty&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1928 </td><td> </td><td>  an guyryoneth lauara </td><td> An gwiryonedh lavara'. </td><td> I say the truth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 317 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1929 </td><td> </td><td> nyfue golhys sola theth </td><td> Ny veu golghys seuladhydh, </td><td> It has not been washed a long time, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1930 </td><td> </td><td> byth nynsyw ragos rum feyth </td><td> bydh nyns yw ragos re'm fydh,          1930 </td><td> Never is it for you, on my faith, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1931 </td><td> </td><td>  the arluth a velos gy </td><td> dhe arloedh avelos jy: </td><td> For a lord as thou art; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1932 </td><td> </td><td> the pygy me a vynse </td><td> dha bysi my a vynnsa </td><td> I would pray thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1933 </td><td> </td><td> na wrylly y dysyrye </td><td> na wrylli y desirya </td><td> Do not desire it </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1934 </td><td> </td><td>  yn tor-ma thy worthyf vy </td><td> y'n tor' ma dhiworthiv vy. </td><td> In this time from me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 318 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1935 </td><td> </td><td> pilat gynef nynsyw meth </td><td> Pilat, genev nyns yw meth              1935 </td><td> Pilate, with me there is no shame, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1936 </td><td> </td><td> awos guyske sur an queth </td><td> awos gwiska sur an gweth </td><td> Because of wearing surely the cloth </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1937 </td><td> </td><td>  afue yn kerghyn ihesu </td><td> a veu yn kyrghynn Ihesu, </td><td> Which was about Jesus. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1938 </td><td> </td><td> rak thythy yma thym whans </td><td> rag dhedhi yma dhymm hwans: </td><td> For there is to me a want of it; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1939 </td><td> </td><td> y praythe dysky dywhans </td><td> y pray the di'sk hi dehwans </td><td> I pray thee take it off quickly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1940 </td><td> </td><td>  hep na moy cous thym hythev </td><td> heb namoy kows dhymm hedhyw.            1940 </td><td> Without any more talk to me to-day. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 319 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms1941 </td><td> </td><td> arluth lemmyn as dysken </td><td> Arloedh, lemmyn a's di'skken </td><td> Lord, now if I take it off, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1942 </td><td> </td><td> dyragough noth y fyen </td><td> dheragowgh noeth y fien: </td><td> Before you naked I should be; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1943 </td><td> </td><td>  nys bye worshyp yn cas </td><td> ny's bia worshyp y'n kas, </td><td> It would not be respectful to you in the case, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1944 </td><td> </td><td> ha henna nynsyv onour </td><td> ha henna nyns yw enor </td><td> And that is not becoming&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1945 </td><td> </td><td> rak myghtern nag emperour </td><td> rag myghtern nag emperour:              1945 </td><td> For a king or an emperor </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1946 </td><td> </td><td>  onest nyvyth ow guelas </td><td> onest ny vydh ow gweles. </td><td> It would not be decent to see me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 320 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1947 </td><td> </td><td> arluth why a hergh thotho </td><td> Arloedh, hwi a ergh dhodho                                      [why a hergh] </td><td> Lord, you command him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1948 </td><td> </td><td> an queth dysky thyworto </td><td> an gweth di'sk hi dhiwortho </td><td> To take the cloth from him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1949 </td><td> o </td><td>  hep na moy ger </td><td> heb namoy ger; </td><td> Without any further word; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1950 </td><td> </td><td> rak hedre vyugh ow pleghye </td><td> rag hedra vewgh ow plegya              1950 </td><td> For as long as you are yielding </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1951 </td><td> </td><td> thywhy byth nys dysk neffre </td><td> dhy'hwi bydh ny's di'sk nevra </td><td> He will never take it off for you </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1952 </td><td> o </td><td>  yn nep maner </td><td> yn neb maner. </td><td> In any manner. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 321 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1953 </td><td> </td><td> dysk an queth a thy sempys </td><td> Di'sk an gweth a-dhesempis, </td><td> Take off the cloth immediately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1954 </td><td> </td><td> rag nafella nyfyth spys </td><td> rag na fella ny'fydh spys </td><td> For no longer shall there be space </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1955 </td><td> o </td><td>  a wos trauyth </td><td> awos travydh.                                  1955 </td><td> For any thing&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1956 </td><td> </td><td> na whyla thym na moy covs </td><td> Na hwila dhymm namoy kows: </td><td> Nor seek any more talking to me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1957 </td><td> </td><td> me a vyn cawys an povs </td><td> my a vynn kavoes an bows, </td><td> I will have the robe, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1958 </td><td> o </td><td>  kynfy mar pyth </td><td> kyn fi mar bith. </td><td> Though it be ever so. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 76r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 322 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms1959 </td><td> </td><td> tru y disky a ban reys </td><td> Tru, hy di'ski a-ban res, </td><td> Alas&#160;! since it is necessary to take it off, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1960 </td><td> </td><td> a lemma rag nym byth creys </td><td> alemma rag ny'm beus kres,              1960 </td><td> Henceforth there is no peace for me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1961 </td><td> o </td><td>  gon the wyr lour </td><td> gonn dhe wir lowr: </td><td> I know true enough. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1962 </td><td> </td><td> ny welaf vy yth hallan </td><td> ny welav vy y hallen </td><td> I do not see now that I can </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1963 </td><td> </td><td> sawye ow bewnans certan </td><td> sawya ow bywnans sertan </td><td> Save my life, certainly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1964 </td><td> o </td><td>  mars dre mur our </td><td> mar's dre veur owr. </td><td> Unless by much gold. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 323 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1965 </td><td> </td><td> out warnas ty harlot was </td><td> Out warnas, ty harlotwas!              1965 </td><td> Out on thee, thou rascal fellow, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1966 </td><td> </td><td> ihesu ty a thy allas </td><td> Ihesu ty a dhialas, </td><td> Thou hast mocked Jesus, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1967 </td><td> o </td><td>  ow arluth ker </td><td> ow Arloedh ker. </td><td> My dear Lord. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1968 </td><td> </td><td> hetheugh thymmo ow klethe </td><td> Hedhewgh dhymmo ow kledha </td><td> Reach me my sword, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1969 </td><td> </td><td> rak may hyllyf y lathe </td><td> rag my a hylliv y ladha </td><td> For that I may kill him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1970 </td><td> o </td><td>  kettoth han ger </td><td> kettoth ha'n ger!                              1970 </td><td> As soon as the word. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 324 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms1971 </td><td> </td><td> arluth henna why ny wreugh </td><td> Arloedh, henna hwi ny wrewgh: </td><td> Lord, that do you not; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1972 </td><td> </td><td> an hagkre mernans whyleugh </td><td> an hakkra mernans hwilewgh </td><td> Seek the most cruel death </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1973 </td><td> o </td><td>  man ieffo ef </td><td> ma'n jeffo ev, </td><td> That he can have. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1974 </td><td> </td><td> rak an harlot a thyswruk </td><td> rag an harlot a dhiswruk                                                        {dhiswrúg?} </td><td> For the villain hath destroyed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1975 </td><td> </td><td> an keth map ol a gan gruk </td><td> an keth Mab oll a'gan wrug,            1975 </td><td> The same Son who made us all, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1976 </td><td> o </td><td>  mor nor han nef </td><td> mor, nor ha'n nev. </td><td> Sea, earth, and the heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 325 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1977 </td><td> </td><td> ty a wra y worre scon </td><td> Ty a wra y worra skon </td><td> Thou shalt put him forthwith </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1978 </td><td> </td><td> a the sempys yn pryson </td><td> a-dhesempis yn pryson, </td><td> Immediately in prison, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1979 </td><td> o </td><td>  an casadow </td><td> an kasadow, </td><td> The hateful fellow; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1980 </td><td> </td><td> bys may hallo bos iuggys </td><td> bys may hallo bos jujys, </td><td> Till he may be tried, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1981 </td><td> </td><td> ha dre lagha bos dampnys </td><td> ha dre lagha bos dampnys                        1980 </td><td> And by law be condemned </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1982 </td><td> o </td><td>  the vos marow </td><td> dhe vos marow. </td><td> To be put to death. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 326 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms1983 </td><td> </td><td> ytho yn pryson ef a </td><td> Ytho yn pryson ev a: </td><td> Now into prison he shall go&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1984 </td><td> </td><td> hager vernans an par-na </td><td> hager vernans a'n par na </td><td> A cruel death like that </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1985 </td><td> o </td><td>  ef an gefyth </td><td> ev a'n jevydh.                                  1985 </td><td> He shall get it. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1986 </td><td> </td><td> me a ordyn sur ragtho </td><td> My a orden sur ragdho </td><td> I will surely ordain for him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1987 </td><td> </td><td> cales peynys may geffo </td><td> kales paynys ma'n jeffo. </td><td> Hard punishment that he have&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1988 </td><td> o </td><td>  nyn saw denvyth </td><td> Ny'n saw denvydh. </td><td> No man shall save him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 327 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1989 </td><td> </td><td> how ty geyler dus yn rak </td><td> How! Ty jayler, deus yn-rag! </td><td> How, thou gaoler, come forth! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1990 </td><td> </td><td> ha mar ny thueth me ath tak </td><td> Ha mar ny dheudh, my a'th tag,  1990 </td><td> And if thou come not, I will throttle thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1991 </td><td> o </td><td>  hag a ver spys </td><td> hag a verr spys. </td><td> And in a short time. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1992 </td><td> </td><td> ty hath vaw nastrech lemmyn </td><td> Ty ha'th vaw, na strech lemmyn: </td><td> Thou and thy boy stay not now, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1993 </td><td> </td><td> reys yv gul ow gorhemmyn </td><td> res yw gul ow gorhemmynn </td><td> Need is to do my commands </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1994 </td><td> o </td><td>  a the sempys </td><td> a-dhesempis. </td><td> Immediately. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 328 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms1995 </td><td> </td><td> arluth otte ny parys </td><td> Arloedh, otta ni parys!                1995 </td><td> Lord, behold us ready, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1996 </td><td> </td><td> pendra vynnyth the vos gurys </td><td> Pandr'a vynnydh dhe vos gwrys </td><td> What wilt thou to be done&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1997 </td><td> o </td><td>  lauar thymmo </td><td> lavar dhymmo, </td><td> Tell me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1998 </td><td> </td><td> ha ny an gura thys wharre </td><td> ha ni a'n gwra dhis hware, </td><td> And we will do it for thee soon, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms1999 </td><td> </td><td> a thyssempys hep lettye </td><td> a-dhesempis heb lettya, </td><td> Immediately without stop, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2000 </td><td> o </td><td>  pynag afo </td><td> pynag a vo.                                    2000 </td><td> Whatever it be. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 329 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2001 </td><td> </td><td> am keth guas-ma gorreugh why </td><td> An keth gwas ma gorrewgh hwi </td><td> This same fellow you put </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2002 </td><td> </td><td> yn drok pryson the peddry </td><td> yn drog-bryson dhe bedri, </td><td> Into a bad prison to rot, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2003 </td><td> </td><td> golow na wella deffry </td><td> golow na wello devri. </td><td> That he may not see light really&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2004 </td><td> o </td><td>  ef yv huder </td><td> Ev yw huder. </td><td> He is a sorcerer. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2005 </td><td> </td><td> an haccre mernans a vo </td><td> An hakkra mernans a vo                  2005 </td><td> The most cruel death that is </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2006 </td><td> </td><td> me a vyn ordyne thotho </td><td> my a vynn ord'na dhodho                                        [ordyne] </td><td> I will ordain for him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2007 </td><td> </td><td> ihesu alathas nep o </td><td> Ihesu a ladhas, neb o </td><td> Jesus he hath slain, who was </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2008 </td><td> o </td><td>  thyn sylwader </td><td> dhyn Selwador. </td><td> To us a Saviour. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 76v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 330 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Garcon </td><td> rdms2009 </td><td> </td><td> arluth henna me a wra </td><td> Arloedh, henna my a wra - </td><td> Lord, that I will </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2010 </td><td> </td><td> an gor yn pyt y sella </td><td> a'n gorr y'n pytt isella                        2010 </td><td> Put him in the lowest pit </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2011 </td><td> o </td><td>  yn mysk pryues </td><td> yn mysk prives; </td><td> Among the gutters; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2012 </td><td> </td><td> par man geffo mur a pyn </td><td> par ma'n jeffo meur a bayn,                            [a pyn]{NS byn} </td><td> That much pain may catch him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2013 </td><td> </td><td> guas iolyf yv whyp an tyn </td><td> gwas jolif yw Whyp-an-tyn                              {Hwypp-an-Tin} </td><td> Fellow Jolyf is a smart whip, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2014 </td><td> o </td><td>  a thy seves </td><td> a dhesevos.                                    {NS 'at getting notions'} </td><td> To stir him up. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 331 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms2015 </td><td> </td><td> kymer toule yn pryson </td><td> Kemmer, towl e yn pryson.              2015 </td><td> Take and cast him into prison, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2016 </td><td> </td><td> na sparye kyn wrello son </td><td> Na spary e, kyn hwrello son; </td><td> Nor spare, though he make a noise; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2017 </td><td> o </td><td>  ef yv pen cok </td><td> ev yw penn-koeg. </td><td> He is a block-head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2018 </td><td> </td><td> na brakgye rak ef a sur </td><td> Na vragy e, rag ev a, sur. </td><td> No mastiff surely he goes forth&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2019 </td><td> </td><td> ny skap kynfo vyth mar fur </td><td> Ny skap, kyn fo vydh mar fur, </td><td> He escapes not, though he be ever so cunning, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2020 </td><td> o </td><td>  nan geffo drok </td><td> na'n jeffo drog.                                2020 </td><td> But that evil shall get him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 332 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Garcon </td><td> rdms2021 </td><td> </td><td> lemmyn omma ty a dryk </td><td> Lemmyn omma ty a dryg </td><td> Now thou shalt stay here </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2022 </td><td> </td><td> bys pan pottro ol the gyk </td><td> bys pan bottro oll dha gig, </td><td> Until when all thy flesh rots; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2023 </td><td> o </td><td>  juggys may fey </td><td> jujys may fi. </td><td> When thou art sentenced, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2024 </td><td> </td><td> ty avyth mernans calas </td><td> Ty a'fydh mernans kales: </td><td> Thou shalt have a hard death&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2025 </td><td> </td><td> yn ta ty an dyndylas </td><td> yn ta ty a'n dendilas:                  2025 </td><td> Well thou hast deserved it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2026 </td><td> o </td><td>  gueth os ys ky </td><td> gweth os es ki. </td><td> Thou art worse than a dog. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 333 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms2027 </td><td> </td><td> leuereugh er agas fyth </td><td> Leverewgh, er agas fydh, </td><td> Say on your faith </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2028 </td><td> </td><td> thymmo pan vernans am-byth </td><td> dhymmo pan vernans a'm bydh, </td><td> To me, what death shall I have, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2029 </td><td> o </td><td>  vs thym ordnys </td><td> eus dhymm ord'nys. </td><td> Which is ordained to me&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2030 </td><td> </td><td> gon guyr y fethaf marow </td><td> Gonn gwir y fydhav marow:              2030 </td><td> I know true I shall be slain; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2031 </td><td> </td><td> mur yv ow fyenasow </td><td> meur yw ow fienasow: </td><td> Great are my anxieties, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2032 </td><td> o </td><td>  yth of cuthys </td><td> yth ov keudhys. </td><td> I am overwhelmed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 334 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms2033 </td><td> </td><td> an haccre mernans a vo </td><td> An hakkra mernans a vo, </td><td> The cruelest death that is, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2034 </td><td> </td><td> war ow fay ty a vetho </td><td> war ow fay, ty a'fedha: </td><td> On my faith, will be for thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2035 </td><td> o </td><td>  iuggys yv thys </td><td> jujys yw dhis.                                  2035 </td><td> It is adjudged to thee: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2036 </td><td> </td><td> yn bys-ma na tryst na moy </td><td> Y'n bys ma na drest namoy: </td><td> In this world trust no more; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2037 </td><td> </td><td> cot yv the thythyow the gy </td><td> kott yw dha dhydhyow dhejy: </td><td> Short are thy days to thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2038 </td><td> o </td><td>  nahen na grys </td><td> nahen na grys. </td><td> Think not otherwise. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 335 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Pilatus </td><td> rdms2039 </td><td> </td><td> worth henna whet me a wyth </td><td> Worth henna hwath my a with </td><td> From that I will yet preserve myself, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2040 </td><td> </td><td> yn beys na allo den vyth </td><td> y'n bys na allo denvydh                2040 </td><td> So that no man in the world may </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2041 </td><td> </td><td>  gul hager vernans thymmo </td><td> gul hager-vernans dhymmo; </td><td> Do a cruel death to me; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2042 </td><td> </td><td> rak ow colon ow honan </td><td> rag ow holonn ow honan </td><td> For my heart, myself </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2043 </td><td> </td><td> gans ov hollan me a wan </td><td> gans ow hollan my a wan. </td><td> With my knife I will pierce; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2044 </td><td> </td><td>  ogh ellas and welawo </td><td> Ogh ellas ha welawo! </td><td> Oh&#160;! alas&#160;! and wellaway&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 336 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2045 </td><td> </td><td> vernona del ym kerry </td><td> Vernona, dell y'm kyrri,                        2045 </td><td> Veronica, as thou lovest me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2046 </td><td> </td><td> me ath pys may leuery </td><td> my a'th pys may leverri </td><td> I pray thee that thou say </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2047 </td><td> </td><td>  pan vernans a vye guel </td><td> pan vernans a via gwell </td><td> What death will be best </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2048 </td><td> </td><td> the wruthyl then harlot was </td><td> dhe wruthyl dhe'n harlotwas, </td><td> To do to the rascal fellow&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2049 </td><td> </td><td> man geffo peyn mar ahas </td><td> ma'n jeffo payn mar ahas                                        [mar]{NS mur} </td><td> That he may have such dreadful pain, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2050 </td><td> </td><td>  ha dre spyt ef the verwel </td><td> ha dre spit ev dhe verwel.              2050 </td><td> And through rage he may die. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 337 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms2051 </td><td> </td><td> a saye ow arluth ker </td><td> Assaya, ow arloedh ker, </td><td> Try, my dear lord&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2052 </td><td> </td><td> govynneugh orth an geiler </td><td> govynnewgh orth an jayler </td><td> Ask of the gaoler, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2053 </td><td> </td><td>  kynsol pan pleyt y niefe </td><td> kyns oll pan blit yma-va: </td><td> Before all, what plight he is in. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2054 </td><td> </td><td> yn guyryoneth me a grys </td><td> yn gwiryonedh my a grys </td><td> In truth, I believe, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2055 </td><td> </td><td> kynyuer peyn vs yn beys </td><td> keniver payn eus y'n bys                        2055 </td><td> Whatever pain is in the world, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2056 </td><td> </td><td>  thotho byny vye re </td><td> dhodho bydh ny via re. </td><td> For him would never be too much. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 338 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2057 </td><td> </td><td> geiler thow schalt be wel gladt </td><td> Jayler, thow schal be wel gladt! </td><td> Gaoler, be thou very glad! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2058 </td><td> </td><td> pa han pleyt yma pilat </td><td> Pahan plit yma Pilat </td><td> In what plight is Pilate </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2059 </td><td> o </td><td>  yn le may ma </td><td> y'n le may 'ma, </td><td> In the place where he is, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2060 </td><td> </td><td> ha pan semlant vs ganso </td><td> ha pan semlant eus ganso?              2060 </td><td> And what semblance is to him&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2061 </td><td> </td><td> lauar ol an guyr thymmo </td><td> Lavar oll an gwir dhymmo </td><td> Tell all the truth to me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2062 </td><td> o </td><td>  fatel mefa </td><td> fatell 'ma-va. </td><td> How he is. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 77r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 339 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms2063 </td><td> </td><td> arluth pylat yv marow </td><td> Arloedh, Pylat yw marow: </td><td> My lord, Pilate is dead, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2064 </td><td> </td><td> dre payn ha dre galarow </td><td> dre bayn ha dre alarow </td><td> Through pain and through sorrows; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2065 </td><td> </td><td>  y honan yth ym wanas </td><td> y honan yth omwanas.                    2065            [ym-wanas] </td><td> Himself he hath stabbed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2066 </td><td> </td><td> gans y gollan marthys scon </td><td> Gans y gollan marthys skon </td><td> With his knife wondrous soon </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2067 </td><td> </td><td> yth em-wyskys yn golon </td><td> yth omweskis y'n golonn.                                        [em-wyskys] </td><td> He smote himself in the heart; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2068 </td><td> </td><td>  hager vernans a whylas </td><td> Hager vernans a hwilas. </td><td> A cruel death he sought. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 340 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2069 </td><td> </td><td> ihesu bynyges reby </td><td> Ihesu, bennigys re bi, </td><td> Jesus, blessed be thou, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2070 </td><td> </td><td> then harlot panfynsys ry </td><td> dhe'n harlot, pan vynnsys ri            2070 </td><td> To the villain when thou wouldst give </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2071 </td><td> </td><td>  an hakcre mernans yn beys </td><td> an hakkra mernans y'n bys; </td><td> The cruelest death in the world; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2072 </td><td> </td><td> rak hacre mernans certan </td><td> rag hakkra mernans, sertan, </td><td> For a more cruel death, certainly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2073 </td><td> </td><td> eys em-lathe y honan </td><td> es omladha y honan                                              [em-lathe] </td><td> Than to kill himself, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2074 </td><td> </td><td>  ny gaffe den my a grys </td><td> ny gavsa den, my a grys.                                        [ny gaffe] </td><td> No man may find, I think. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 341 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2075 </td><td> </td><td> ty geyler scon ty hath vaw </td><td> Ty jayler, skon, ty ha'th vaw,  2075 </td><td> Thou gaoler, forthwith, thou and thy boy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2076 </td><td> </td><td> kymereugh eran thyv baw </td><td> kemmerewgh er an dhew baw  [kymereugh er an]{NS e der an dheubaw} </td><td> Take him by the two feet, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2077 </td><td> </td><td>  ha gorreugh ef yn dor dovn </td><td> ha gorrewgh ev y'n dor down, </td><td> And put him in deep ground. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2078 </td><td> </td><td> rag me a grys fest yn ta </td><td> rag my a grys fest yn ta </td><td> For I believe very firmly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2079 </td><td> </td><td> lyes map den yn bys-ma </td><td> lies mab-den y'n bys ma </td><td> Many sons of man in this world </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2080 </td><td> </td><td>  rak y gorf an geuyth ovn </td><td> rag y gorf a'n jevydh own.              2080 </td><td> For his body will have fear. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 342 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms2081 </td><td> </td><td> whyp an tyn kymer an pen </td><td> Whyp-an-Tyn, kemmer an penn; </td><td> Smart whip, take the head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2082 </td><td> </td><td> er an treys me an kylden </td><td> er an treys my a'n kildenn </td><td> By the feet I will let him down, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2083 </td><td> o </td><td>  aberth yn beyth </td><td> a-berth y'n bedh. </td><td> Within the earth. </td></tr>
 +
<tr><td> Garcon </td><td> rdms2084 </td><td> </td><td> mester my a wra rum guen </td><td> Mester, my a wra, re'm gwenn! </td><td> Master, I will do it indeed; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2085 </td><td> </td><td> vyngens ren geffo amen </td><td> venjans re'n jeffo, Amen!              2085 </td><td> Vengeance take him, amen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2086 </td><td> o </td><td>  ha drok thyweyth </td><td> ha drog diwedh. </td><td> And a bad end. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         et tunc proicietur extra terram </td><td> </td><td> And then he shall he thrown out of the earth. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 343 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2087 </td><td> </td><td> a mester whek by my soul </td><td> A, mester hweg, by my soul, </td><td> O sweet master, by my soul, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2088 </td><td> </td><td> war ow fay hemma yv deaul </td><td> war ow fay, hemma yw dyowl </td><td> On my faith this is a devil </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2089 </td><td> o </td><td>  ymskemunys </td><td> emskemunys! </td><td> Accursed: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2090 </td><td> </td><td> yn mes an dor y lammas </td><td> Yn-mes a'n dor y lammas:                        2090 </td><td> Out of the earth he has jumped; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2091 </td><td> </td><td> rak pur ovn me re vrammas </td><td> rag pur own my re vrammas, </td><td> For very fear I have exploded, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2092 </td><td> o </td><td>  lauaraf thys </td><td> lavarav dhis. </td><td> I tell thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 344 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms2093 </td><td> </td><td> an beth pan thueth ha lamme </td><td> A'n bedh pan dheuth ha lamma, </td><td> From the grave when he comes and leaps, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2094 </td><td> </td><td> y fyys yn vn vramme </td><td> y fiis yn unn vramma: </td><td> Thou fleest in a tremor, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2095 </td><td> o </td><td>  ovn kemerys </td><td> own kemmeris,                                  2095 </td><td> Seized by fear. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2096 </td><td> </td><td> del leuaraf pen bronnen </td><td> dell lavarav, penn-broennen, </td><td> As I say, rush-head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2097 </td><td> </td><td> rak ny alse sur ym guen </td><td> rag ny allsa sur omwen, </td><td> Forth he could not surely move himself, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2098 </td><td> o </td><td>  del o degys </td><td> dell o deges. </td><td> As all uncovered. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 345 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Garcon </td><td> rdms2099 </td><td> </td><td> pur harth dun thotho wharre </td><td> Pur hardh deun dhodho hware:                            {NB 'y' omitted} </td><td> Very boldly let us go to him soon, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2100 </td><td> </td><td> gorryn ef yn beth arte </td><td> gorryn ef y'n bedh arta.                        2100 </td><td> Let us put him into the grave again, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2101 </td><td> o </td><td>  du yw y lyw </td><td> Du yw y liw! </td><td> Black is his hue&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2102 </td><td> </td><td> me a grys ynno y sef </td><td> My a grys ynno y sev </td><td> I believe he will stay in it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2103 </td><td> </td><td> mar syw a barth dev a nef </td><td> mars yw a-barth Dyw a nev, </td><td> If he be on the part of God of heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2104 </td><td> o </td><td>  bo ken deaul yw </td><td> poken dyowl yw. </td><td> Or else he is a devil. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 346 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms2105 </td><td> </td><td> ha nynsyw ef aperth dev </td><td> H'a nyns yw ev a-barth Dyw,            2105                            {'and if'} </td><td> And if he be not on the part of God, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2106 </td><td> </td><td> bysy vye ol an blu </td><td> bysi via oll an blu </td><td> Hard it would be for all the parish </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2107 </td><td> o </td><td>  rak y wythe </td><td> rag y witha, </td><td> To keep him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2108 </td><td> </td><td> thy worre a ber yn beth </td><td> dh'y worra a-berth y'n bedh. </td><td> To lay him within the grave; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2109 </td><td> </td><td> yn dor gorryn ef yn weth </td><td> Y'n dor gorryn ev, ynwedh, </td><td> Let us put him in the earth again </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2110 </td><td> o </td><td>  scon hep lettye </td><td> skon, heb lettya.                              2110 </td><td> Soon without delay. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc ponent eum in terra et proicietur iterato sursum </td><td> </td><td> And then they shall put him in the ground, and he shall be thrown up again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 347 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Garcon </td><td> rdms2111 </td><td> </td><td> war ow fey ef yw deaul cref </td><td> War ow fay, ev yw dyowl krev! </td><td> On my faith he is a strong devil, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2112 </td><td> </td><td> yn dan dor vn tuch ny sef </td><td> Yn-dann dor unn toch ny sev: </td><td> He does not stay a moment under ground; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2113 </td><td> o </td><td>  tebel den yw </td><td> tebel dhen yw. </td><td> He is a wicked man. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2114 </td><td> </td><td> certan dev na syns nyn car </td><td> Sertan Dyw na Sens ny'n kar. </td><td> Certainly God and saints love him not; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2115 </td><td> </td><td> dun the desta the cesar </td><td> Deun dhe desta dhe Cesar                        2115 </td><td> Let us go and tell it to Caesar </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2116 </td><td> o </td><td>  scon agan deuv </td><td> skon agan dew. </td><td> At once, we two. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 77v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 348 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Carcerator </td><td> rdms2117 </td><td> </td><td> syre cesar arluth huhel </td><td> Syrr Cesar, arloedh ughel, </td><td> Sire, Caesar, high lord, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2118 </td><td> </td><td> an guas byth ny vyn seuel </td><td> an gwas bydh ny vynn sevel </td><td> The fellow will never stay </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2119 </td><td> o </td><td>  yn dan en dor </td><td> yn-dann an dor. </td><td> Under the ground. </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2120 </td><td> </td><td> me an navow dyougel </td><td> My a'n avow diogel,                            2120                    [me a'n nabow] </td><td> I know it certainly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2121 </td><td> </td><td> yth ofe deaul kyns merwel </td><td> yth o-va dyowl, kyns merwel, </td><td> He was a devil before he died, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2122 </td><td> o </td><td>  a berth yn nor </td><td> a-berth y'n nor. </td><td> Within the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 349 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Garcon </td><td> rdms2123 </td><td> </td><td> yn beyth pan yn gorsyn ny </td><td> Y'n bedh pan y'n gorrsyn ni </td><td> When we put him in the grave, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2124 </td><td> </td><td> wharre y tueth deulugy </td><td> hware y teuth dewlysi </td><td> Soon come devils </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2125 </td><td> o </td><td>  warnan cothas </td><td> warnan koedhys,                        2125 </td><td> Upon us fallen; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2126 </td><td> </td><td> hag an teul ef scon yn ban </td><td> hag a'n tewl ev skon yn-bann, </td><td> And throw him forthwith upwards, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2127 </td><td> </td><td> han dor war notho a ran </td><td> ha'n dor warnodho a rann, </td><td> And divide the earth over him; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2128 </td><td> o </td><td>  euth y clewas </td><td> euth y glywes. </td><td> I heard them going. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 350 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2129 </td><td> </td><td> a out out out pendra wraf </td><td> A, out, out, out! Pandr'a wrav </td><td> Oh&#160;! out, out, out&#160;! what shall I do, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2130 </td><td> </td><td> orth en ioul mar ny gaffaf </td><td> orth an jowl mar ny gavav              2130 </td><td> If I find not for the devil </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2131 </td><td> o </td><td>  toul war nep cor </td><td> towl war neb kor? </td><td> A hole in some way&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2132 </td><td> </td><td> mars cryst a weres deffry </td><td> Mar's Cryst a weres devri, </td><td> Unless Christ helps indeed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2133 </td><td> </td><td> ef a lath gans fleyryugy </td><td> ev a ladh gans flerynsi </td><td> He will kill with the smell </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2134 </td><td> o </td><td>  ol ow glascor </td><td> oll ow gwlaskor. </td><td> All my kingdom. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 351 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms2135 </td><td> </td><td> arluth yn trok a horn cref </td><td> Arloedh, yn trog a horn krev            2135 </td><td> My lord, in a box of strong iron, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2136 </td><td> </td><td> yn dour tyber ef a sef </td><td> yn dowr Tyber ev a sev, </td><td> In the water of Tiber he will stay </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2137 </td><td> o </td><td>  er y anfevs </td><td> er y anfeus; </td><td> For his wickedness; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2138 </td><td> </td><td> hag a le-na yn certan </td><td> hag alena yn sertan </td><td> And from that place certainly </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2139 </td><td> </td><td> vynytha nythue yn ban </td><td> bynytha ny dheu yn-bann </td><td> He will never come up, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2140 </td><td> o </td><td>  bys yn deth brevs </td><td> bys yn Jydh Breus.                              2140 </td><td> Till the day of judgment. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 352 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2141 </td><td> </td><td> a uernona war ow feyth </td><td> A Vernona, war ow fydh, </td><td> O Veronica, on my faith, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2142 </td><td> </td><td> vn gusyl da ha perfeyth </td><td> unn gusul da ha perfeyth </td><td> A counsel good and perfect </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2143 </td><td> o </td><td>  thymm ty a ros </td><td> dhymm ty a ros. </td><td> To me thou hast given. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2144 </td><td> </td><td> tormontors com hyder snel </td><td> Tormentor's, com hyder snell! </td><td> Executioners, come hither quick, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2145 </td><td> </td><td> nam na gessof ow merwel </td><td> Nammnag esov ow merwel                  2145 </td><td> I almost get my death </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2146 </td><td> o </td><td>  orth as gortos </td><td> orth agas gortos!                                      {NS a's, to keep metre} </td><td> By your delay. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 353 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms2147 </td><td> </td><td> arluth ow tevos aspayn </td><td> Arloedh, ow tevos a Spayn, </td><td> Lord, coming from Spain, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2148 </td><td> </td><td> y thegen yn cres almayn </td><td> yth esen yn kres Almayn </td><td> I was in the midst of Germany, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2149 </td><td> o </td><td>  orth vn prys ly </td><td> orth unn prys li,                                              [pisly] </td><td> At a tavern, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2150 </td><td> </td><td> yn pur wyr panfuf gylwys </td><td> yn pur wir, pan veuv gelwys            2150            [gylwys] </td><td> Very truly, when I was called. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2151 </td><td> </td><td> lauar the voth me ath pys </td><td> lavar dha vodh, my a'th pys, </td><td> Say thy will, I pray thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2152 </td><td> o </td><td>  yn scon thynny </td><td> yn skon dhyn ni. </td><td> Directly to us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 354 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor ii </td><td> rdms2153 </td><td> </td><td> leuereugh thynny an ken </td><td> Leverewgh dhyn ni an ken </td><td> Tell us the cause </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2154 </td><td> </td><td> a gas bus the wul genen </td><td> a'gas beus dhe wul genen. </td><td> There is with you to do with us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2155 </td><td> o </td><td>  nynson tus wast </td><td> Nyns on tus wast.                              2155 </td><td> We are not idle men. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2156 </td><td> </td><td> mar sus kuth war the colon </td><td> Mars eus keudh war dha golonn, </td><td> If there is sorrow on thy heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2157 </td><td> </td><td> the voth a vyth gurys yn scon </td><td> dha vodh a vydh gwrys yn skon </td><td> Thy will shall be done soon </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2158 </td><td> o </td><td>  genen yn hast </td><td> genen yn hast. </td><td> By us in haste. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 355 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2159 </td><td> </td><td> kemereugh corf an drok was </td><td> Kemmerewgh korf an drogwas </td><td> Take the body of the wicked fellow, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2160 </td><td> </td><td> vgy ow flerye gans blas </td><td> usi ow flerya gans blas                2160 </td><td> Which is now stinking through the country&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2161 </td><td> o </td><td>  yw myligys </td><td> yw milligys: </td><td> It is accursed: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2162 </td><td> </td><td> teuleugh ef yn trok a horn </td><td> tewlewgh ev yn trog a horn </td><td> Cast it, in a box of iron, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2163 </td><td> </td><td> yn dour tyber yn nep corn </td><td> yn dowr Tyber yn neb korn </td><td> Into the river Tiber in some corner, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2164 </td><td> o </td><td>  may fo buthys </td><td> may fo beudhys. </td><td> That it be drowned. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 356 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iii </td><td> rdms2165 </td><td> </td><td> wharre an emscumunys </td><td> Hware an emskemunys                            2165 </td><td> Soon the accursed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2166 </td><td> </td><td> yn trok horn y fyth teulys </td><td> yn trog horn y fydh tewlys </td><td> In a trunk of iron, shall be cast </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2167 </td><td> </td><td>  yn tyber yn dour pur dovn </td><td> yn Tyber, yn dowr pur dhown: </td><td> Into the Tiber, in very deep water; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2168 </td><td> </td><td> yn vr-na ny reys thynny </td><td> y'n eur na ny res dhyn ni, </td><td> In that hour no need to us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2169 </td><td> </td><td> na den vyth ol yn teffry </td><td> na den vydh-oll yn tevri, </td><td> Or any man indeed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2170 </td><td> </td><td>  caffus neffre na moy ovn </td><td> kavoes nevra namoy own.                2170 </td><td> To have any more fear. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 78r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 357 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iv </td><td> rdms2171 </td><td> </td><td> corf mylyges mur ywe </td><td> Korf milligys meur yw-a: </td><td> It is a very accursed body; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2172 </td><td> </td><td> ny vyn an dour y gase </td><td> ny vynn an dowr y asa </td><td> The water will not allow it </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2173 </td><td> </td><td>  a berueth ynno hep wov </td><td> a-berveth ynno heb wow. </td><td> Within it, without a lie. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2174 </td><td> </td><td> yma ganso devlugy </td><td> Yma ganso dewlysi. </td><td> Devils are with him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2175 </td><td> </td><td> tan an ioul mur thy lysky </td><td> Tan an jowl meur dh'y leski,            2175                            {?} </td><td> The fire of the great devil to burn him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2176 </td><td> </td><td>  na theffo na moy yn pow </td><td> na dheffo namoy y'n pow! </td><td> That he may come no more into the country. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 358 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms2177 </td><td> </td><td> ow ottomma an trok horn </td><td> Awottomma an trog horn! </td><td> See here with me the iron box; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2178 </td><td> </td><td> teuleugh why a gas dyw dorn </td><td> Tewlewgh hwi agas dewdhorn </td><td> Put you your two hands </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2179 </td><td> o </td><td>  war an logol </td><td> war an logel, </td><td> On the coffin, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2180 </td><td> </td><td> ynno an corf mylyges </td><td> ynno an korf milligys:                  2180 </td><td> In it the accursed body; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2181 </td><td> </td><td> then dour ganso ny a reys </td><td> dhe'n dowr ganso ni res </td><td> To the water with it we must go </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2182 </td><td> o </td><td>  a vel tus fol </td><td> avel tus fol. </td><td> Like madmen. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 359 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor ii </td><td> rdms2183 </td><td> </td><td> ot en corf yn trok gorrys </td><td> Ott an korf yn trog gorrys! </td><td> Behold the body put into the box; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2184 </td><td> </td><td> degeugh e a thesempys </td><td> Degewgh e desempis </td><td> Carry it immediately </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2185 </td><td> o </td><td>  the corn an dour </td><td> dhe gorn a'n dowr.                              2185 </td><td> To the corner of the water. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2186 </td><td> </td><td> drok genygyk ef a fue </td><td> Drog genesik ev a veu:                                  [drok gen y gyk] </td><td> Evil his flesh though it was, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2187 </td><td> </td><td> byth ny sparyaf y tenne </td><td> bydh ny sparyav y denna </td><td> Never will I spare to drag him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2188 </td><td> o </td><td>  sur a wos our </td><td> sur, awos owr. </td><td> Surely, for gold. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 360 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iii </td><td> rdms2189 </td><td> </td><td> an ioul ren dogo thy plath </td><td> An jowl re'n dokko dh'y blas!                          [plath] </td><td> The devil carry him to his place! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2190 </td><td> </td><td> en corf emscumunys whath </td><td> An korf emskemunys hwath                        2190 </td><td> The body accursed yet </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2191 </td><td> o </td><td>  ef yw pur wyr </td><td> ev yw, pur wir. </td><td> It is very truly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2192 </td><td> </td><td> dun ganso dywhans touth bras </td><td> Deun ganso dehwans toth bras, </td><td> Let us come with him very speedily; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2193 </td><td> </td><td> rak y worre yn dour glas </td><td> rag y worra y'n dowr glas </td><td> To put him into blue water </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2194 </td><td> o </td><td>  yv ow dysyr </td><td> yw ow desir. </td><td> Is my desire. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 361 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iv </td><td> rdms2195 </td><td> </td><td> ke ty pilat mylyges </td><td> Ke, ty Pilat milligys!                  2195 </td><td> Go, thou cursed Pilate&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2196 </td><td> </td><td> ena yn dour the woles </td><td> Ena y'n dowr dhe woeles </td><td> There in the water to the bottom </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2197 </td><td> o </td><td>  certan ty a </td><td> sertan ty a; </td><td> Certainly thou shalt go&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2198 </td><td> </td><td> ha genes mollat pup plu </td><td> ha genes mollath pub plu, </td><td> And with thee the curses of all the parish, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2199 </td><td> </td><td> drefen fals brugy map dev </td><td> drefenn fals breusi Mab Dyw, </td><td> Because of the false sentence of the Son of God, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2200 </td><td> o </td><td>  map maria </td><td> Mab Maria.                                      2200 </td><td> The Son of Mary. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et tunc proicietur corpus in aquam </td><td> </td><td> And then the body shall be thrown into the water. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 362 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Viator </td><td> rdms2201 </td><td> </td><td> guel yv thymmo vy mayfe </td><td> Gwell liw dymmo vy may fe,                              [guel yw]{NS lyw} </td><td> It is best to me that it be so. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2202 </td><td> </td><td> mos the wolhy ow dule </td><td> mos dhe wolghi ow diwla </td><td> Go to wash my hands </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2203 </td><td> o </td><td>  a thesempes </td><td> a-dhesempis. </td><td> Immediately </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2204 </td><td> </td><td> me a vyn omma yn dour </td><td> My a vynn, omma y'n dowr, </td><td> I will, here in the water, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2205 </td><td> </td><td> may fons y guyn ha glan lour </td><td> may fons i gwynn ha glan lowr          2205 </td><td> That they may be white, and clean enough </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2206 </td><td> o </td><td>  a vostethes </td><td> a vostedhes. </td><td> From dirt. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et lauabit manus et statim morietur </td><td> </td><td> And he shall wash his hands, and shall die immediately. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 363 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2207 </td><td> </td><td> ellas pan fema gynys </td><td> Ellas, pan veu'ma genys! </td><td> Alas that I was born&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2208 </td><td> </td><td> ancow sur yw dyuythys </td><td> Ankow sur yw devedhys                                  [dynythys] </td><td> Death surely is come </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2209 </td><td> o </td><td>  scon thymmo vy </td><td> skon dhymmo vy. </td><td> Soon to me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2210 </td><td> </td><td> nym bus bywe na fella </td><td> Ny'm beus bywa na fella.                        2210 </td><td> Life is no longer for me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2211 </td><td> </td><td> an dour rewruk thym henna </td><td> An dowr re wrug dhymm henna </td><td> The water has done that to me </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2212 </td><td> o </td><td>  yn pur deffry </td><td> yn pur dhevri. </td><td> Very clearly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 364 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Nuncius </td><td> rdms2213 </td><td> </td><td> arlut whyleugh cusyl da </td><td> Arloedh, hwilewgh kusul dha: </td><td> My lord, seek good advice&#160;: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2214 </td><td> </td><td> den dreys dour tyber nynsa </td><td> den dres dowr Tyber nyns a </td><td> A man goes not over the river Tiber </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2215 </td><td> </td><td>  yn certan navo marow </td><td> yn sertan na vo marow.                  2215 </td><td> Certainly, without being killed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2216 </td><td> </td><td> dyswul lyes corf a wra </td><td> Diswul lies korf a wra. </td><td> It will destroy many bodies; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2217 </td><td> </td><td> gorreugh pilat a le-na </td><td> Gorrewgh Pilat alena, </td><td> Put Pilate away from that place, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2218 </td><td> </td><td>  a wos ihesu the ken pow </td><td> awos Ihesu, dhe gen pow. </td><td> For Jesus' sake, to another country. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> Imperator </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 365 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2219 </td><td> </td><td> out out out pendra wrama </td><td> Out, out, out! Pandr'a wra'ma? </td><td> Out, out, out&#160;! what shall I do&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2220 </td><td> </td><td> marnes drethos vernona </td><td> Marnas dredhos, Vernona,                        2220 </td><td> Unless through thee, Veronica, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2221 </td><td> o </td><td>  nym byth gueres </td><td> ny'm beus gweres. </td><td> There is no help to me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2222 </td><td> </td><td> an corf yv emscumunys </td><td> An korf yw emskemunys. </td><td> The body is accursed&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2223 </td><td> </td><td> ro thym cusyl dysempys </td><td> Ro dhymm kusul desempis, </td><td> Give me counsel immediately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2224 </td><td> o </td><td>  may beu vy cres </td><td> ma'm bo vy kres.                                [may beu vy]{NS ma'm boma} </td><td> That I may live peaceful. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 78v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 366 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Vernona </td><td> rdms2225 </td><td> </td><td> neffre yn dour hedre vo </td><td> Nevra y'n dowr hedra vo                2225 </td><td> Ever in water while he is, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2226 </td><td> </td><td> ny thue dresto na varwo </td><td> ny dheu dresto na varwo </td><td> No one goes over it that does not die, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2227 </td><td> o </td><td>  gour gruek na best </td><td> gour, gwreg na best. </td><td> Man, woman, or beast. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2228 </td><td> </td><td> ef a fue drok corf yn bys </td><td> Ev a veu drog-korf y'n bys. </td><td> He was an evil body in the world&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2229 </td><td> </td><td> me ath cusyl dysempys </td><td> My a'th kusul desempis, </td><td> I advise thee immediately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2230 </td><td> o </td><td>  byth na vy trest </td><td> bydh na vi trist.                              2230 </td><td> Never be sad; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 367 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2231 </td><td> </td><td> a wos cost arhans nag our </td><td> Awos kost arghans nag owr </td><td> For cost of silver or gold, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2232 </td><td> </td><td> greugh y tenne mes an dour </td><td> gwrewgh y denna mes a'n dowr. </td><td> Drag him out of the water, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2233 </td><td> </td><td>  gorreugh ef yn schath then mor </td><td> Gorrewgh ev yn skath dhe'n mor: </td><td> Take him in a boat to the sea. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2234 </td><td> </td><td> hy frenne byth nynsyw bern </td><td> hy frena nyns yw bern: </td><td> To take it is not a great matter; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2235 </td><td> </td><td> an schath an dek the yfern </td><td> an skath a'n deg dhe ifarn,            2235 </td><td> The boat shall carry him to hell, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2236 </td><td> </td><td>  my lord y schal be ther for </td><td> my lord y schal be ther for.            {N I will be warrant for it} </td><td> My lord, I will be warrant for it. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 368 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2237 </td><td> </td><td> ow bennath thys uernona </td><td> Ow bennath dhis, Vernona, </td><td> My blessing on thee, Veronica, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2238 </td><td> </td><td> ha bennath map maria </td><td> ha bennath Mab Maria, </td><td> And the blessing of the Son of Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2239 </td><td> o </td><td>  ow arluth ker </td><td> ow Arloedh ker. </td><td> My dear Lord. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2240 </td><td> </td><td> tormontors duegh thym yn scon </td><td> Tormentorys! Dewgh dhymm skon,  2240            {NS yn skon (wrong)} </td><td> Executioners, come to me forthwith&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2241 </td><td> </td><td> par ma allo ow colon </td><td> par may hallo ow holonn </td><td> This way may my heart </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2242 </td><td> o </td><td>  guella ow cher </td><td> gwella ow cher. </td><td> Better my condition, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 369 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2243 </td><td> </td><td> a pur harloth ple fugh why </td><td> A bur harlos, ple fewgh hwi? </td><td> O very rascals, where were ye&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2244 </td><td> </td><td> pur vth o clewas an cry </td><td> Pur euth o klywes an kri </td><td> Very loud was heard the cry </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2245 </td><td> </td><td>  genef orth agas gylwel </td><td> genev, orth agas gelwel.                        2245 </td><td> By me to you calling. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2246 </td><td> </td><td> yma thymmo vy duon </td><td> Yma dhymmo vy dughan </td><td> There is sorrow to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2247 </td><td> </td><td> gyllys lemmyn ym colon </td><td> gyllys lemmyn y'm kolonn, </td><td> Gone now into my heart, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2248 </td><td> </td><td>  yn della dev thum sylwel </td><td> yndella Dyw dhe'm selwel! </td><td> So God save me! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 370 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms2249 </td><td> </td><td> my ny garaf streche pel </td><td> My ny garav strecha pell                [streche]{NS strecha; GM strechya} </td><td> I do not like to stay long, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2250 </td><td> </td><td>  na nyl the wyth na the sul </td><td> naneyl dhy'gweyth na dhy' Sul:  2250            [dhe wyth] </td><td> Nothing to do nor to look at; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2251 </td><td> </td><td> fysteneugh ow leuerel </td><td> fistenewgh ow leverel </td><td> Hasten to say </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2252 </td><td> </td><td>  pendra reys thyn the wuthul </td><td> pandr'a res dhyn dhe wuthyl. </td><td> What is needful for us to do. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 371 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2253 </td><td> </td><td> reys yw theugh mones certan </td><td> Res yw dhywgh mones sertan </td><td> Need is to you to go, certainly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2254 </td><td> </td><td> the tenne pilat yn ban </td><td> dhe denna Pilat yn-bann </td><td> To draw Pilate up, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2255 </td><td> o </td><td>  yn mes an dour </td><td> yn-mes a'n dowr.                                2255 </td><td> Out of the water. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2256 </td><td> </td><td> gorreugh ef yn schath then mor </td><td> Gorrewgh ev yn skath dhe'n mor, </td><td> Put him in a boat into the sea, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2257 </td><td> </td><td> and y schal yf yow ther for </td><td> and y schal yf yow ther for </td><td> And I shall give you for that </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2258 </td><td> o </td><td>  try mylyon our </td><td> tri milyon owr. </td><td> Three millions of gold. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 372 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor ii </td><td> rdms2259 </td><td> </td><td> wharre ny an ten yn ban </td><td> Hware ni a'n tenn yn-bann. </td><td> Soon we will draw him up; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2260 </td><td> </td><td> mur venions ha calas ran </td><td> Meur venjans ha kales rann              2260 </td><td> Great vengeance and cruel division </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2261 </td><td> o </td><td>  ef a whylas </td><td> ev a hwilas. </td><td> He hath sought </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2262 </td><td> </td><td> ihesu cryst myghtern a nef </td><td> Ihesu Cryst, Myghtern a nev, </td><td> Jesus Christ the King of heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2263 </td><td> </td><td> ha falslych yn iuggyas ef </td><td> ha falslych y'n jujyas ev </td><td> And falsely hath sentenced him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2264 </td><td> o </td><td>  gans cam pur vras </td><td> gans kamm pur bras. </td><td> With very great wickedness. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 373 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iii </td><td> rdms2265 </td><td> </td><td> yn ban tynnyn ef an dour </td><td> Yn-bann tennyn ev a'n dowr              2265                    [tynnyn] </td><td> Up let us drag him from the water, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2266 </td><td> </td><td> ha dyn dylyn a gan our </td><td> ha dendilyn agan owr, </td><td> And let us deserve our gold, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2267 </td><td> o </td><td>  a cowethe </td><td> a gowetha: </td><td> O comrades! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2268 </td><td> </td><td> teulyn grabel war notho </td><td> Tewlyn grabel warnodho </td><td> Let us cast a grappling-iron on him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2269 </td><td> </td><td> scherp ha dal genne ynno </td><td> sherp, ha dalghenna ynno, </td><td> Sharp, and lay hands on him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2270 </td><td> o </td><td>  byth na schapye </td><td> bydh na skappyo.                                2270                            [schapye] </td><td> That he may never escape. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 374 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iv </td><td> rdms2271 </td><td> </td><td> me re teulys dew grabel </td><td> My re tewlis dew rabel: </td><td> I have cast two grappling-irons; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2272 </td><td> </td><td> yn mes an dour an tebel </td><td> yn-mes a'n dowr an tebel </td><td> Out of the water the wicked </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2273 </td><td> o </td><td>  corf a thue sur </td><td> gorf a dheu, sur, </td><td> Body shall come surely, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2274 </td><td> </td><td> kynfo mar pos a vel men </td><td> kyn fo mar boes avel men. </td><td> Though it be heavy as stone&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2275 </td><td> </td><td> hallyens pup den ol yn fen </td><td> Halyens pub den oll yn fen!            2275 </td><td> Haul every man at once, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2276 </td><td> o </td><td>  betheugh why fur </td><td> Bedhewgh hwi fur. </td><td> Be ye careful. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 375 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms2277 </td><td> </td><td> ren kergho an dewolow </td><td> Re'n kerggho an dhewolow! </td><td> The devils fetch him&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2278 </td><td> </td><td> otte an corf casadow </td><td> Otta an korf kasadow </td><td> See the hateful carcase </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2279 </td><td> o </td><td>  ow tos y ban </td><td> ow tos yn-bann! </td><td> Coming up. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2280 </td><td> </td><td> me a leuer theugh yn scon </td><td> My a lever dhywgh yn skon              2280 </td><td> I tell you, forthwith, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2281 </td><td> </td><td> tynnyn ef yn ban war ton </td><td> tennyn ev yn-bann war donn, </td><td> Let us draw him up on the wave, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2282 </td><td> o </td><td>  map an ievan </td><td> mab an jevan! </td><td> The son of the evil one. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 79r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 376 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor ii </td><td> rdms2283 </td><td> </td><td> vynytha hep na moy let </td><td> Vynitha heb na moy lett        {GM vynitha. Why not vynytha, like GM's bynytha?} </td><td> Evermore, without any further delay, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2284 </td><td> </td><td> an corf yn schath ny a set </td><td> an korf y'n skath ni a sett, </td><td> We will put the body into a boat, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2285 </td><td> o </td><td>  a thesempys </td><td> a-dhesempys.                                    2285 </td><td> Immediately. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2286 </td><td> </td><td> gureugh y herthye aperfeth </td><td> Gwrewgh y herdhya a-berveth, </td><td> Do ye push her off capitally, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2287 </td><td> </td><td> gans mollat dev hay eleth </td><td> gans mollath Dyw ha'n Eledh </td><td> With the curse of God, and his angels, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2288 </td><td> o </td><td>  ha syns keffrys </td><td> ha sens keffrys. </td><td> And saints also. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 377 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iii </td><td> rdms2289 </td><td> </td><td> otte aperfeth gorrys </td><td> Ottava perfeyth gorrys! </td><td> See perfectly placed. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2290 </td><td> </td><td> eugh tenneugh a thysempys </td><td> Ewgh, tennewgh a-dhesempis              2290 </td><td> Go draw immediately </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2291 </td><td> o </td><td>  hy goyl yn ban </td><td> hy goel yn-bann, </td><td> Her sail up, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2292 </td><td> </td><td> may hallo mos gans an guyns </td><td> may hallo mos gans an gwyns </td><td> That he may go with the wind, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2293 </td><td> </td><td> ha ganso mollath an syns </td><td> ha ganso mollath an sens                                                        [syns] </td><td> And with him the curse of the saints, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2294 </td><td> o </td><td>  ha dev a van </td><td> ha Dyw a-vann. </td><td> And God above. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 378 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor iv </td><td> rdms2295 </td><td> </td><td> lemmyn hertheugh hy the ves </td><td> Lemmyn herdhewgh hi dhe-ves!            2295 </td><td> Now push her out; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2296 </td><td> </td><td> me a glew vn hager noyes </td><td> My a glyw unn hager noys </td><td> I hear an ugly noise </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2297 </td><td> </td><td>  yn carn yn mor er y byn </td><td> y'n karn y'n mor; er y bynn </td><td> On a rock in the sea meeting him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2298 </td><td> </td><td> yma dour ow mos garow </td><td> yma dowr ow mos garow - </td><td> The water is going rough; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2299 </td><td> </td><td> thum gothfos mur dewolow </td><td> dhe'm godhvos meur dhewolow </td><td> To my knowledge many devils </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2300 </td><td> </td><td>  rak y kerghes ef lemmyn </td><td> rag y gyrghes ev lemmyn.                        2300 </td><td> Forth have carried him now. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 379 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tortor i </td><td> rdms2301 </td><td> </td><td> fystynyn fast thagan pow </td><td> Fistenyn fast dh'agan pow </td><td> Let us hasten quick to our country, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2302 </td><td> </td><td> rak deuones dewolow </td><td> rag devones dewolow </td><td> For devils have sucked him </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2303 </td><td> o </td><td>  then teroge </td><td> dhe'n terrosa! </td><td> To the deep; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2304 </td><td> </td><td> y mons ow crye huthyk </td><td> Ymons ow kria heudhik: </td><td> They are crying loudly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2305 </td><td> </td><td> dun yn kergh rak dout pystyk </td><td> deun yn kyrgh rag dout pystik          2305 </td><td> Let us come away, for fear of witchcraft, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2306 </td><td> o </td><td>  scon hep lettye </td><td> skon heb lettya! </td><td> Soon without delay. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 380 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Lucifer </td><td> rdms2307 </td><td> </td><td> ow dewolow duegh gynef </td><td> Ow dewolow, dewgh genev </td><td> My devils, come with me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2308 </td><td> </td><td>  war parth ol me agas peys </td><td> warbarth oll, my a'gas pys, </td><td> Together all I pray you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2309 </td><td> </td><td> the kerghas gans y enef </td><td> dhe gyrghes, gans y enev, </td><td> To carry with his soul </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2310 </td><td> </td><td>  corf pylat gans mur a greys </td><td> korf Pylat gans mur a gris.            2310                            [greys] </td><td> The body of Pilate with much strength. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2311 </td><td> </td><td> yn tan whyflyn ef a sef </td><td> Yn tan hwyflyn ev a sev,                        {GM 'roaring, blustering'} </td><td> In hissing fire he shall stay. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2312 </td><td> </td><td>  ha paynys neffre a pys </td><td> ha paynys nevra a bes, </td><td> And tormented ever shall pray&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2313 </td><td> </td><td> hay gan avyth ogh goef </td><td> ha'y gan a vydh "Ogh, go-ev, </td><td> And his song shall be "Oh! miserable me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2314 </td><td> </td><td>  then bys-ma panfue genys </td><td> dhe'n bys ma pan veu genys!" </td><td> That I was born to this world!" </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 381 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Belsebuc </td><td> rdms2315 </td><td> </td><td> an corf-ma mylyges yw </td><td> An korf ma milligys yw:                2315 </td><td> This body is accursed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2316 </td><td> </td><td>  ytho ef a goth thynny </td><td> ytho ev a goedh dhyn ni </td><td> Now it has fallen to us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2317 </td><td> </td><td> the vos yn dor nynsyw guyw </td><td> dhe vos yn dor nyns yw gwiw, </td><td> To be in earth it is not worthy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2318 </td><td> </td><td>  nag yn dour nag yn hyly </td><td> nag yn dowr, nag yn hyli. </td><td> Nor in water, nor in brine. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 382 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Satanas </td><td> rdms2319 </td><td> </td><td> y dour tyber ef a fue </td><td> Yn dor Tyber ev a veu </td><td> In water of Tiber he was </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2320 </td><td> </td><td>  yn geler horn gorrys dovn </td><td> yn geler horn gorrys down,              2320 </td><td> In a coffin of iron put deep, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2321 </td><td> </td><td> ha myl den ef a wruk due </td><td> ha mil dhen ev a wrug du </td><td> And a thousand men he did end </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2322 </td><td> </td><td>  yn dour-na rak vth hag ovn </td><td> y'n dowr na, rag euth hag own. </td><td> In that water for sorrow and fear. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 383 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Belsebuc </td><td> rdms2323 </td><td> </td><td> gorhel vyth ny tremene </td><td> Gorhel vydh ny dremena </td><td> A ship never passed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2324 </td><td> </td><td>  an for-na nafe buthys </td><td> an fordh na, na veu beudhys. </td><td> That way, that was not drowned&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2325 </td><td> </td><td> ny thyndylas lowene </td><td> Ny dhendilas lowena,                    2325 </td><td> He has not deserved bliss, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2326 </td><td> </td><td>  lemmyn yn tan bos cuthys </td><td> lemmyn yn tan bos kudhys. </td><td> But to be covered with fire. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 384 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Lucifer </td><td> rdms2327 </td><td> </td><td> an dour yfue drehevys </td><td> A'n dowr y feu drehevys </td><td> From the water he was raised, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2328 </td><td> </td><td>  ha dreys arte then tyr mur </td><td> ha dres arta dhe'n tir meur </td><td> And brought again to the great earth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2329 </td><td> </td><td> hag yn gorhel bras gorrys </td><td> hag yn gorhel bras gorrys </td><td> And put into a great ship, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2330 </td><td> </td><td>  gynen may teffo then lur </td><td> genen may teffa dhe'n leur.            2330                            [teffo] </td><td> To come with us to the abyss. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 385 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Satanas </td><td> rdms2331 </td><td> </td><td> gool ha gvern thotho ordnys </td><td> Goel ha gwern dhodho ord'nys                            [impf impers] </td><td> Sail and mast were ordained for him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2332 </td><td> </td><td>  may thelle yn mes an wlas </td><td> mayth ella yn-mes a'n wlas; </td><td> That he might go out of the country&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2333 </td><td> </td><td> the vn carn yfue teulys </td><td> dhe unn karn y feu tewlys, </td><td> To a rock he was cast, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2334 </td><td> </td><td>  par may cothas yn ow bras </td><td> par may koedhas yn ow bras.                                    {bras = 'plot'} </td><td> So that he might fall into my judgment. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 386 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Belsebuc </td><td> rdms2335 </td><td> </td><td> an carna a ygoras </td><td> An karn na a igoras                            2335 </td><td> That rock did open, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2336 </td><td> </td><td>  del o destnys thotho ef </td><td> dell o destnys dhodho ev, </td><td> As it was fated for him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2337 </td><td> </td><td> rak pur wyr yth hep coras </td><td> rag pur wir yth hepkorras </td><td> For in very truth he renounced </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2338 </td><td> </td><td>  dre y ober glascor nef </td><td> dre y ober gwlaskor nev. </td><td> By his works of the kingdom of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2339 </td><td> </td><td> eno ny an receuas </td><td> Eno ni a'n ressevas: </td><td> There we received him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2340 </td><td> </td><td>  vthyk yw clewas y lef </td><td> euthek yw klywes y lev;                2340 </td><td> Loud is heard his voice, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2341 </td><td> </td><td> tan ha mok ha pocvan bras </td><td> tan ha mog ha poethvann bras </td><td> Fire and smoke and great sickness </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2342 </td><td> </td><td>  yn carna neffre y sef </td><td> y'n karn na nevra a sev. </td><td> In that rock shall ever remain. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 387 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Lucifer </td><td> rdms2343 </td><td> </td><td> pocvan pup vr ha rynny </td><td> Poethvann pub eur ha rynni, </td><td> Sickness always and horror, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2344 </td><td> </td><td>  skrynva vras an dewolow </td><td> skrinva vras an dhewolow, </td><td> Great outcries of devils, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2345 </td><td> </td><td> ef an gevyth genen ny </td><td> ev a'n jevydh genen ni:                2345 </td><td> He shall find with us; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2346 </td><td> </td><td>  a pup drok maner ponow </td><td> a bub drog vaner poenow. </td><td> And all evil sorts of pains. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 388 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Satanas </td><td> rdms2347 </td><td> </td><td> ha ty corf bras mylyges </td><td> Ha ty, korf bras milligys, </td><td> And thou, great cursed body, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2348 </td><td> </td><td>  the yfarn gans the enef </td><td> dhe ifarn, gans dha enev, </td><td> To hell with thy soul </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2349 </td><td> </td><td> gynen y fythyth tynnes </td><td> genen y fydhydh tennys: </td><td> By us shall be dragged; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2350 </td><td> </td><td>  the cane avyth goef </td><td> dha gana a vydh "Go-ev!"                        2350 </td><td> Thy song shall be "wo is me&#160;!" </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 79v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 389 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Belsebuc </td><td> rdms2351 </td><td> </td><td> lemmyn pup ol settyes dorn </td><td> Lemmyn pub oll settyes dorn                                    {3 sing imper} </td><td> Now every one put his hand </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2352 </td><td> </td><td>  yn keth schath ma thy tenne </td><td> y'n keth skath ma, dh'y denna, </td><td> To drag him in this same boat. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2353 </td><td> </td><td> ha ty tulfryk pen pusorn </td><td> ha ty, Tulfryk, penn pusorn </td><td> And thou Tulfric, the end of a song </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2354 </td><td> </td><td>  dalleth thynny ny cane </td><td> dalleth dhyn nyni kana. </td><td> Begin to sing to us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 390 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Tulfryc </td><td> rdms2355 </td><td> </td><td> ye regymmy tol ow guen </td><td> Ye, rej ymmi toll ow gwenn!            2355                    {res&#160;??} </td><td> I wag my tail at ye, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2356 </td><td> </td><td> rak yn mes yma y pen </td><td> rag yn-mes yma y benn </td><td> For its end is out </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2357 </td><td> </td><td>  sur pur hyr a ves thum tyn </td><td> sur pur hir a-ves dhe'm tin. </td><td> Very long surely behind me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2358 </td><td> </td><td> belsebuk ha sattanas </td><td> Belsebuk ha Sattanas, </td><td> Beelzebub and Satan, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2359 </td><td> </td><td> kenough why faborden bras </td><td> kenewgh hwi faborden bras </td><td> You sing a great bass, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2360 </td><td> </td><td>  ha me a can trebyl fyn </td><td> ha my a gan trebyl fin.                2360 </td><td> And I will sing a fine treble. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 et sic finitur mors pilati </td><td> </td><td> And so ends the death of Pilate. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> _____________________________ </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> et incipit ascencio Xti in celum et dicit petrus </td><td> </td><td> And the Ascension of Christ to heaven begins; and Peter says:— </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 391 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Petrus </td><td> rdms2361 </td><td> </td><td> arluth ker fattel vyth dyn </td><td> Arloedh ker, fatell vydh dhyn </td><td> Dear Lord, how will it be with us&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2362 </td><td> </td><td> marseth arte thyworthyn </td><td> mars edh arta dhiworthyn? </td><td> If thou go again from us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2363 </td><td> o </td><td>  drok yw gyne </td><td> Drog yw gene': </td><td> Evil it is with us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2364 </td><td> </td><td> vynytha er na whyllyn </td><td> vynitha erna'th hwellyn                                {Vynytha? GM wrong?} </td><td> Ever until we see thee; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2365 </td><td> </td><td> a trauyth ny gemeryn </td><td> a dravydh ny gemmeryn                  2365 </td><td> From any thing we take not </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2366 </td><td> o </td><td>  nep lowene </td><td> neb lowena! </td><td> Any pleasure. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 392 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2367 </td><td> </td><td> a pedar byth da the cher </td><td> A Pedar, bydh da dha jer! </td><td> O Peter, be thy cheer good! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2368 </td><td> </td><td> faste the gy the vreder </td><td> fasta dhejy dha vreder </td><td> Strengthen thou thy brethren </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2369 </td><td> o </td><td>  yn lel grygyans </td><td> y'n lel gryjyans.                      {B. pup vr ol yn lel grygyans} </td><td> In trusty belief. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2370 </td><td> </td><td> me a athyow thum tas </td><td> my a a-dheghow dhe'm tas.              2370 </td><td> I go to the right of my Father; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2371 </td><td> </td><td> yn confort thyugh my a as </td><td> Yn konfort dhywgh my a as </td><td> In comfort to you I will leave </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2372 </td><td> o </td><td>  an spyrys sans </td><td> an Spyrys Sans. </td><td> The Holy Ghost. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 393 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Philippus </td><td> rdms2373 </td><td> </td><td> arluth ker dre the vur ras </td><td> Arloedh ker, dre dha veur ras, </td><td> Dear Lord, through thy great grace </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2374 </td><td> </td><td> dyswe thynny ny an tas </td><td> diskwa dhyn ni an Tas, </td><td> Disclose to us the Father, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2375 </td><td> </td><td>  ha henna yw lour thynny </td><td> ha henna yw lowr dhyn ni;              2375 </td><td> And that is enough for us&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2376 </td><td> </td><td> rak ty yw dev gallogek </td><td> rag ty yw Dyw galloesek </td><td> For thou art a mighty God, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2377 </td><td> </td><td> the pup a vo othommek </td><td> dhe bub a vo edhommek </td><td> To all who are needy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2378 </td><td> </td><td>  warnos a pysse mercy </td><td> warnas a bysso mersi. </td><td> On thee who may call for mercy. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 394 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2379 </td><td> </td><td> a phelyp lous os yth fyth </td><td> A Phelyp, lows os y'th fydh, </td><td> O Philip, thou art gray in thy faith, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2380 </td><td> </td><td> ha ty gynef solla-thyth </td><td> ha ty genev seuladhydh!                2380 </td><td> And thou with me a long time, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2381 </td><td> </td><td>  gothfythy grygy yn fas </td><td> Godhvydh y krysi yn fas: </td><td> Shouldst know how to believe faithfully. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2382 </td><td> </td><td> me a leuer theugh deffry </td><td> my a lever dhywgh devri - </td><td> I tell you seriously, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2383 </td><td> </td><td> pyv penagh am gwellha vy </td><td> piw pynag a'm gwello vy, </td><td> Whoever hath seen me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2384 </td><td> </td><td>  sur ef a wylfyth ow thas </td><td> sur ev a welvydh ow Thas. </td><td> Surely he should see my Father. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 395 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2385 </td><td> </td><td> dev ha den kepar del of </td><td> Dyw ha den kepar dell ov,              2385 </td><td> Like as I am God and man, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2386 </td><td> </td><td> sur an tas yma ynnof </td><td> sur an Tas yma ynnov </td><td> Surely the Father is in me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2387 </td><td> </td><td>  hagh yn weyth my ynno ef </td><td> hag ynwedh my ynno ev. </td><td> And likewise I in him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2388 </td><td> </td><td> may tyffough ol the sylwyans </td><td> May teffowgh oll dhe selwyans, </td><td> That ye may all come to salvation, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2389 </td><td> </td><td> seuough yn agys crygyans </td><td> sevewgh yn agas kryjyans, </td><td> Stay in your belief. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2390 </td><td> </td><td>  rak thum tas me a then nef </td><td> rag dhe'm Tas my a dhe'n nev.          2390 </td><td> For I go to my Father to heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 396 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus major </td><td> rdms2391 </td><td> </td><td> arluth ple then alemma </td><td> Arloedh, ple'th en alemma </td><td> Lord, where shall we go from hence, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2392 </td><td> </td><td> thyn the gemeres trygfa </td><td> dhyn dhe gemmeres trygva </td><td> For us to take a dwelling, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2393 </td><td> </td><td>  na theffo den vyth gynen </td><td> na dheffo denvydh genen, </td><td> That not any man may come with us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2394 </td><td> </td><td> ha pygyn dev gallosek </td><td> ha pysyn Dyw galloesek, </td><td> And that we pray to mighty God&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2395 </td><td> </td><td> del esen agan vnnek </td><td> dell eson, agan unnik,                  2395 </td><td> As we were ourselves only, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2396 </td><td> </td><td>  ha na moy gor na benen </td><td> ha namoy, gour na benyn. </td><td> And no more, man nor woman. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 397 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2397 </td><td> </td><td> scon alemma why a spetd </td><td> Skon alemma hwi a sped, </td><td> You immediately hasten hence, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2398 </td><td> </td><td> bys yn meneth olyuetd </td><td> bys yn Menydh Olyuetd </td><td> Even to the Mount of Olives, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2399 </td><td> </td><td>  han tas a glew agas lef </td><td> ha'n Tas a glyw agas lev. </td><td> And the Father will hear your voice; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2400 </td><td> </td><td> then keth plas-na thyugh yth af </td><td> Dhe'n keth plas na dhywgh yth av:      2400 </td><td> To that same place I will go to you, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2401 </td><td> </td><td> a le-na yth yskynnaf </td><td> alena yth yskynnav </td><td> From that place I will ascend </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2402 </td><td> </td><td>  yn ban bys yn glascor nef </td><td> yn-bann bys yn gwlaskor nev. </td><td> Up even to the kingdom of heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                         [discipuli transeunt ad montem olivetum] </td><td> </td><td> [The disciples proceed to the Mount of Olives.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 398 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Andreas </td><td> rdms2403 </td><td> </td><td> arluth ny a thy wharre </td><td> Arloedh, ni a dhi hware </td><td> Lord, we will go to it directly, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2404 </td><td> </td><td> rak ny yllyn yn nep tre </td><td> rag ny yllyn yn neb tre </td><td> For we cannot in any town </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2405 </td><td> o </td><td>  tryge dres nos </td><td> tryga dres nos,                        2405 </td><td> Dwell over night, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2406 </td><td> </td><td> del vs an yethewon wheth </td><td> dell eus an Yedhewon hwath </td><td> As the Jews are still </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2407 </td><td> </td><td> pur vr worth agan arveth </td><td> pub eur worth agan arvedh      {GM 'affront, harass, browbeat'} </td><td> Always armed against us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2408 </td><td> o </td><td>  hag ow koddres </td><td> hag ow kodros. </td><td> And annoying us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 399 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Johannes </td><td> rdms2409 </td><td> </td><td> dun then meneth olyved </td><td> Deun dhe'n Menydh Olyved: </td><td> Let us go to the Mount of Olives, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2410 </td><td> </td><td> yn weth ena ny a red </td><td> ynwedh ena - ni a red                  2410 </td><td> Also there we will read </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2411 </td><td> o </td><td>  y gen lyfryow </td><td> y'gan Lyvrow;                                          [lyvryow] </td><td> In our books; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2412 </td><td> </td><td> gortos y thos ny a wra </td><td> gortos y dhos ni a wra, </td><td> We will await his coming, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2413 </td><td> </td><td> ihesu cryst map maria </td><td> Ihesu Cryst Mab Maria, </td><td> Of Jesus Christ, the Son of Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2414 </td><td> o </td><td>  then beys golow </td><td> dhe'n bys golow. </td><td> To the world of light. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 400 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Bartholomeus </td><td> rdms2415 </td><td> </td><td> ha bethens fystenyn dy </td><td> Ha bedhens! Fistenyn di.                        2415 </td><td> And let us be hastening to it; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2416 </td><td> </td><td> ihesu cryst myghtern a ioy </td><td> Ihesu Cryst, Myghtern a joy </td><td> Jesus Christ, the King of joy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2417 </td><td> o </td><td>  re bo gynen </td><td> re bo genen! </td><td> Be he with us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2418 </td><td> </td><td> nep na grys y bos sylwyas </td><td> Neb na grys y vos Selwyas </td><td> Who does not believe him to be Saviour, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2419 </td><td> </td><td> goef genys y vonas </td><td> go-ev genys y vones </td><td> Miserable that he was born </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2420 </td><td> o </td><td>  a brys benen </td><td> a vrys benyn!                                  2420 </td><td> Of the womb of woman! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 401 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Symon </td><td> rdms2421 </td><td> </td><td> a ihesu cryst myghtern nef </td><td> A Ihesu Cryst, Myghtern nev, </td><td> O Jesus Christ, King of heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2422 </td><td> </td><td> me ath pys clew agan lef </td><td> my a'th pys, klyw agan lev </td><td> I pray thee hear our voice; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2423 </td><td> </td><td>  gans drok tra na ven temptys </td><td> gans droktra na ven temptys. </td><td> With evil thing be we not tempted&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2424 </td><td> </td><td> rak y fo the gras gynen </td><td> Rag y fo dha ras genen </td><td> For thy grace be it with us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2425 </td><td> </td><td> a torment gour na benen </td><td> a dorment gour na benyn                2425 </td><td> Of torment from man or woman </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2426 </td><td> </td><td>  my ny thowtyaf tra yn beys </td><td> my ny dhoutyav tra y'n bys. </td><td> I fear not any thing in the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 402 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Judas </td><td> rdms2427 </td><td> </td><td> byth ny reys thyn doutye tra </td><td> Bydh ny res dhyn doutya tra </td><td> Never need we doubt any thing </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2428 </td><td> </td><td> y fo cryst map maria </td><td> y fo Cryst Mab Maria </td><td> That Christ is the Son of Mary, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2429 </td><td> o </td><td>  hay gras gynen </td><td> ha'y ras genen: </td><td> And His grace with us. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2430 </td><td> </td><td> kens ol ef agan formyas </td><td> kyns oll ev a'gan formyas,              2430 </td><td> Before all He created us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2431 </td><td> </td><td> ha gans y wos a prennas </td><td> ha gans y woes a brenas, </td><td> And with His blood redeemed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2432 </td><td> o </td><td>  gour ha benen </td><td> gour ha benyn. </td><td> Man and woman. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 403 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2433 </td><td> </td><td> lemmyn ol cres yntrethough </td><td> Lemmyn oll kres yntredhowgh </td><td> Now all peace among you&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2434 </td><td> </td><td> omma kepar del esough </td><td> omma kepar dell esowgh </td><td> Here, like as ye are </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2435 </td><td> o </td><td>  worth ow gortos </td><td> worth ow gortos.                                2435 </td><td> Waiting for me. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [osculatur eos omnes] </td><td> </td><td> [He kisses them all.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2436 </td><td> </td><td> aban oma dasserghys </td><td> A-ban o'ma dasserghys </td><td> Since I am risen, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2437 </td><td> </td><td> dev hugens deyth dyuythys </td><td> dew ugens dydh diwedhys                        [dyuythys] </td><td> Forty days ended </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2438 </td><td> o </td><td>  byth pan fo nos </td><td> 'vydh pan vo nos. </td><td> Will be when it is night. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 404 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Jacobus minor </td><td> rdms2439 </td><td> </td><td> arluth mar calle wharfos </td><td> Arloedh, mar kalla hwarvos </td><td> Lord, if it could be, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2440 </td><td> </td><td> gynen ty the vynnes bos </td><td> genen ty dhe vynnes bos                2440 </td><td> With us that thou wouldst be, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2441 </td><td> o </td><td>  omma pup vr </td><td> omma pub eur! </td><td> Here always! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2442 </td><td> </td><td> rak pur wyr gynen mar pes </td><td> Rag pur wir, genen mar pes </td><td> For very truly, if thou wert with us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2443 </td><td> </td><td> ny a vye pur attes </td><td> ni a via pur attes </td><td> We should be very much at ease, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2444 </td><td> o </td><td>  ha lowen mur </td><td> ha lowen meur. </td><td> And very glad. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 405 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2445 </td><td> </td><td> a ny wothough why vn dra </td><td> A ny wodhowgh hwi an dra:              2445 </td><td> Do ye not know one thing&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2446 </td><td> </td><td> pup den ol yn bewnans da </td><td> pub den oll yn bywnans da </td><td> Every man in good hfe, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2447 </td><td> </td><td>  ow bose vy ganso ef </td><td> ow bos-evy ganso ev? </td><td> That I am with him. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2448 </td><td> </td><td> kevsyns den myns a vynno </td><td> Kewsens den myns a vynno, </td><td> Let a man say all he will, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2449 </td><td> </td><td> ow kyc ham gos byth ynno </td><td> ow hig ha'm goes 'vydh ynno, </td><td> My flesh and my blood shall be in him, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2450 </td><td> </td><td>  ha ken ny thothye then nef </td><td> ha ken ny dhothya dhe'n nev.            2450 </td><td> And else he will not go to heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 406 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Thomas </td><td> rdms2451 </td><td> </td><td> arluth pandra wraf lemman </td><td> Arloedh, pandr'a wrav lemmyn </td><td> Lord, what shall I do now, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2452 </td><td> </td><td> pan ylly gy ahanan </td><td> pan ylli jy ahanan </td><td> When thou mayest be away from us, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2453 </td><td> o </td><td>  then nef then tas </td><td> dhe'n nev, dhe'n Tas? </td><td> To heaven, to the Father&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2454 </td><td> </td><td> gynen bythyth yn dovses </td><td> Genen byttydh yn Dywses                                [bythyth yn dovses] </td><td> Thou shalt be with us in Godhead, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2455 </td><td> </td><td> rak na yllyn the weles </td><td> rag na yllyn dha weles,                2455 </td><td> For if we may not see thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2456 </td><td> o </td><td>  cuth ny gen gas </td><td> keudh ni'gan gas. </td><td> Sorrow leaves us not. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 407 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2457 </td><td> </td><td> thomas ty a the cynda </td><td> Thomas, ty a dhe Eynda                                  [cynda] </td><td> Thomas, thou shalt go to India, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2458 </td><td> </td><td> hag ena pregoth a wra </td><td> hag ena pregoth a wra </td><td> And there shalt preach </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2459 </td><td> o </td><td>  yn ow hanow </td><td> yn ow Hanow, </td><td> In my name, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2460 </td><td> </td><td> ha gura thys moy seruygy </td><td> ha gwra dhymm moy servysi:              2460            [thy's] </td><td> And make for me more servants; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2461 </td><td> </td><td> yn wlas-na ow len grysy </td><td> y'n wlas na ow len-grysi </td><td> In that country my true believers </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2462 </td><td> o </td><td>  tus yv tanow </td><td> tus yw tanow. </td><td> Are few persons. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 408 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2463 </td><td> </td><td> hag yn weth why dew ha dew </td><td> Hag ynwedh hwi, dew ha dew, </td><td> And also you, two and two, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2464 </td><td> </td><td> a pregoth yn aweyl grew </td><td> a, pregoth an Awayl gwrewgh </td><td> Go far away preaching </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2465 </td><td> o </td><td>  yn ol an beys </td><td> yn oll an bys.                                  2465 </td><td> In all the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2466 </td><td> </td><td> pyv penagh a len grysso </td><td> Piw pynag a len-grysso </td><td> Whosoever faithfully believes, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2467 </td><td> </td><td> yn weth bysythyys a vo </td><td> ynwedh besydhys a vo </td><td> And is diligent also, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2468 </td><td> o </td><td>  a vyth sylwys </td><td> a vydh selwys, </td><td> Shall be saved. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 409 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2469 </td><td> </td><td> ha nep na vynno crygy </td><td> ha neb na vynno krysi </td><td> And those who will not believe </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2470 </td><td> </td><td> ny yl bos am seruysy </td><td> ny yll bos a'm servysi,                2470 </td><td> Cannot be my servants, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2471 </td><td> </td><td>  yn certan awos an beys </td><td> yn sertan, awos an bys. </td><td> Certainly, for the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2472 </td><td> </td><td> me a leuer theugh an guyr </td><td> My a lever dhywgh an gwir: </td><td> I tell you the truth&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2473 </td><td> </td><td> ma ny wrefa ow desyr </td><td> mar ny wrav-a ow desir </td><td> Who does not my desire, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2474 </td><td> </td><td>  y fyth dampnys the peynys </td><td> y fydh dampnys dhe baynys. </td><td> Shall be condemned to pains. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 410 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Matheus </td><td> rdms2475 </td><td> </td><td> arluth pregoth ny a wra </td><td> Arloedh, pregoth ni a wra,              2475 </td><td> Lord, we will preach&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2476 </td><td> </td><td> kepar del wrussys pup tra </td><td> kepar dell wrussys pup tra, </td><td> Like as thou hast done every thing, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2477 </td><td> </td><td>  nag us ken dev ages os </td><td> nag eus ken Dyw agesos. </td><td> There is not another God than thou. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2478 </td><td> </td><td> den na gresso dyougel </td><td> Den na grysso diogel, </td><td> The man who does not believe really, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2479 </td><td> </td><td> an keth den-na the selwel </td><td> an keth den na dhe selwel </td><td> That same man to save </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2480 </td><td> </td><td>  cammen vyth na yl wharfos </td><td> kammenn vydh na yll hwarvos.            2480 </td><td> Not any way can exist. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 411 </td><td> __________________________________ </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2481 </td><td> </td><td> ow bennath genough gasaf </td><td> Ow bennath gennowgh gasav! </td><td> My blessing I leave with you. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [hic Jhc osculatur eos omnes] </td><td> </td><td> [Here Jesus kisses them all.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2482 </td><td> </td><td> aweyl theugh yth yskennaf </td><td> a-wel dhywgh yth yskynnav </td><td> Far from you I shall ascend </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2483 </td><td> o </td><td>  a thesempys </td><td> a-dhesempis, </td><td> Immediately, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2484 </td><td> </td><td> yn pur wyr yn ban then nef </td><td> yn pur wir, yn-bann dhe'n nev: </td><td> Very truly, up to heaven; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2485 </td><td> </td><td> athyow thum tas yth sef </td><td> a-dheghow dhe'm Tas yth 'se'v          2485            [yth sef]{=esedhav} </td><td> At the right of my Father I shall sit, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2486 </td><td> o </td><td>  sylwadur beys </td><td> Selwador bys. </td><td> The Saviour of the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td>                                 [hic ascendit Jhc.] </td><td> </td><td> [Here Jesus ascends.] </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 412 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus i </td><td> rdms2487 </td><td> </td><td> pyv henna gans deusys mas </td><td> P'yw henna gans denses mas </td><td> Who is that with Godhead good </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2488 </td><td> </td><td> re thueth mar vskys then wlas </td><td> re dheuth mar uskis dhe'n wlas </td><td> Who hath come so swiftly to heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2489 </td><td> o </td><td>  guyskys yn ruth </td><td> gwiskys yn rudh? </td><td> Clothed in red&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2490 </td><td> </td><td> mur ioy vs er y byn ef </td><td> Meur joy eus er y bynn ev:              2490 </td><td> Great joy is meeting him&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2491 </td><td> </td><td> pur tha yth heuel yn nef </td><td> pur dha yth hevel yn nev </td><td> Very good it seems in heaven </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2492 </td><td> o </td><td>  y bones druth </td><td> y bones drudh.                                          [bos]{N, NS bones} </td><td> That he is brought. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 413 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus ii </td><td> rdms2493 </td><td> </td><td> my ny won pywe cammen </td><td> My ny wonn p'yw-a kammenn: </td><td> I know not what is the way&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2494 </td><td> </td><td> syth myl ha syth cans blythen </td><td> seyth mil ha seyth kans blydhen </td><td> Seven thousand and seven hundred years, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2495 </td><td> </td><td>  vn den kyn fo ow kerthes </td><td> unn den kyn fe ow kerdhes,              2495 </td><td> If a man should be travelling, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2496 </td><td> </td><td> ow tos kyn spedye yn geyth </td><td> ow tos kyn spedya yn jydh </td><td> And though he sped in one day's coming </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2497 </td><td> </td><td> dev vgans myldyr perfeyth </td><td> dew ugens mildir perfeyth, </td><td> Forty miles complete, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2498 </td><td> </td><td>  omma ny alse bones </td><td> omma ny allsa bones.                                            {NS bos} </td><td> He could not be here, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 414 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus iii </td><td> rdms2499 </td><td> </td><td> pyw a thueth an beys yn ruth </td><td> P'yw a dheuth a'n bys yn rudh </td><td> Who is it that came from the earth in red, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2500 </td><td> </td><td> avel gos pen ha duscouth </td><td> avel goes, penn ha diwskoedh,          2500 </td><td> Like blood, his head, and shoulders, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2501 </td><td> o </td><td>  garrow ha treys </td><td> garrow ha treys? </td><td> Legs, and feet&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2502 </td><td> </td><td> marth thym an deusys yma </td><td> Marth yw dhymm a'n denses yma: </td><td> Wonder to me if this is the Godhead&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2503 </td><td> </td><td> mar vskys del thueth omma </td><td> mar uskis dell dheuth omma </td><td> So swiftly as he came here, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2504 </td><td> o </td><td>  el byth ny neys </td><td> el bydh ny nes. </td><td> Angels never fly. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 415 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus iv </td><td> rdms2505 </td><td> </td><td> henna a edom re thueth </td><td> Henna a Edom re dheuth:                2505 </td><td> He from Edom hath come; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2506 </td><td> </td><td> the vyl deaul mar ny wruk vth </td><td> dhe vil dyowl mar ny wrug euth </td><td> To the vile devil if he caused not grief, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2507 </td><td> o </td><td>  marth yv gyne </td><td> marth yw gene', </td><td> A wonder is to me&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2508 </td><td> </td><td> rak me a dyp bos hemma </td><td> rag my a dyb bos hemma </td><td> For I swear that this is </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2509 </td><td> </td><td> an keth map eth alemma </td><td> an keth Mab eth alemma, </td><td> That same Son who went hence&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2510 </td><td> </td><td>  yw myghtern a lowene </td><td> yw Myghtern a lowena.                  2510 {N irreg. metre, cf 2546} </td><td> He is the King of Joy. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 416 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus v </td><td> rdms2511 </td><td> </td><td> pyv a ylta gy bones </td><td> Piw a yll'ta jy bones, </td><td> Who canst thou be, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2512 </td><td> </td><td> pan yw mar ruth the thylles </td><td> pan yw mar rudh dha dhillas </td><td> When thy clothing is so red, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2513 </td><td> o </td><td>  yn gulascor nef </td><td> yn gwlaskor nev? </td><td> In the kingdom of heaven&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2514 </td><td> </td><td> rak me a wor lour denses </td><td> Rag my a woer lowr, denses </td><td> For I know certainly, men, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2515 </td><td> </td><td> marnes dre an luen dvses </td><td> marnas dre an leun Dywses              2515 </td><td> Unless through the full Godhead, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2516 </td><td> o </td><td>  omma ny sef </td><td> omma ny sev. </td><td> Remain not here. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 417 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2517 </td><td> </td><td> me yv myghtern re wruk cas </td><td> My yw Myghtern re wrug kas, </td><td> I am a King, I have suffered </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2518 </td><td> </td><td> ol rag dry adam hay has </td><td> oll rag dri Adam ha'y has </td><td> All, to bring Adam and his seed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2519 </td><td> o </td><td>  a tebel stuth </td><td> a debel studh:                                                          [scuth] </td><td> From evil plight. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2520 </td><td> </td><td> myghtern of a lowene </td><td> Myghtern ov a lowena,                  2520 </td><td> The King I am of joy, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2521 </td><td> </td><td> han victory eth gyne </td><td> ha'n viktori eth gene' </td><td> And the victory goes with me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2522 </td><td> o </td><td>  yn arvow ruth </td><td> yn arvow rudh. </td><td> In arms red. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 418 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus v </td><td> rdms2523 </td><td> </td><td> myghtern nef re by gorthys </td><td> Myghtern nev, re bi gordhys! </td><td> The King of heaven be worshipped&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2524 </td><td> </td><td> del os formyas nef han beys </td><td> Dell os formyas nev ha'n bys, </td><td> As thou art Creator of heaven and earth, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2525 </td><td> </td><td>  honor sit deo meo </td><td> honor sit Deo meo.                              2525 </td><td> Be honour to my God&#160;! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2526 </td><td> </td><td> ioy del yl ov dythane </td><td> Joy dell yll ow didhana </td><td> As joy may gladden me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2527 </td><td> </td><td> ny ny tywyn ow cane </td><td> ni ny dewyn ow kana </td><td> Let us not be silent, singing </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2528 </td><td> + </td><td>  Gloria in excelsis deo </td><td> Gloria in excelsis Deo! </td><td> Glory to God in the highest! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> tunc cantent omnes angeli Gloria in excelsis deo </td><td> </td><td> Then let all the angels sing, "Gloria in excelsis Deo." </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 419 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus vi </td><td> rdms2529 </td><td> </td><td> prag yth yw ruth the thyllas </td><td> Prag yth yw rudh dha dhillas </td><td> Why are thy garments red, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2530 </td><td> </td><td> omma aberth yn pen wlas </td><td> omma a-berth y'n penn wlas              2530 </td><td> Here within the head of the country, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2531 </td><td> </td><td>  le na fue denses byth queth </td><td> le na veu denses bythkweyth? </td><td> Where man never was? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2532 </td><td> </td><td> an eleth omma yv guyn </td><td> An Eledh omma yw gwynn </td><td> The angels here are white, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2533 </td><td> </td><td> avel an houl pan thywhyn </td><td> avel an howl pan dhewynn: </td><td> Like the sun when it shines; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2534 </td><td> </td><td>  yn ken lyw nys guylys wheth </td><td> yn ken liw ny's gwelis hwath. </td><td> In other form I have not yet seen them. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 420 </td><td>                                               </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2535 </td><td> </td><td> ruth y couth thymmo bones </td><td> Rudh y koedh dhymmo bones              2535 </td><td> Red it behoves me to be </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2536 </td><td> </td><td> ow hobersen a fue gures </td><td> ow hoberjon a veu gwres </td><td> My habergeon, which was made </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2537 </td><td> o </td><td>  tevy dar bol </td><td> tew yn dar boll                [tevy dar bol]{?}{NS 'impervious from permeable'?} </td><td> To spread round my body&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2538 </td><td> </td><td> heys ol ow croghen scorgyys </td><td> hys oll ow kroghen skorjys, </td><td> All the length of my skin scourged, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2539 </td><td> </td><td> dovn ym kye maytho tellys </td><td> down y'm kig mayth o tellys </td><td> So that deep in my flesh were pierced </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2540 </td><td> o </td><td>  lyes myl tol </td><td> lies mil doll.                                  2540 </td><td> Many thousand holes. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 421 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus vi </td><td> rdms2541 </td><td> </td><td> arluth ny vyen lowen </td><td> Arloedh, ny vien lowen </td><td> Lord, I should not have been joyful </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2542 </td><td> </td><td> mar fur torment a cothfen </td><td> mar veur torment a kodhven </td><td> If I had known the fierce torment </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2543 </td><td> o </td><td>  y bones thys </td><td> y vones dhis: </td><td> That was to thee. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2544 </td><td> </td><td> my ny wothyen ath vernans </td><td> my ny wodhyen a'th vernans, </td><td> I knew not of thy death, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2545 </td><td> </td><td> na vyth moy ath daserghyans </td><td> na vydh moy a'th tasserghyans,  2545                            [vydh] </td><td> Nor any more of thy resurrection, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2546 </td><td> </td><td>  pan yth whylsyn deuethys </td><td> pan y'th hwelsyn devedhys. </td><td> When I saw thee ended. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 422 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus vii </td><td> rdms2547 </td><td> </td><td> dre the voth lauar pyv os </td><td> Dre dha vodh, lavar piw os. </td><td> By thy will, say who thou art, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2548 </td><td> </td><td> dyllas ruth yn an cothfos </td><td> Dillas rudh yw ankothvos: </td><td> Red garment knowing it, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2549 </td><td> o </td><td>  prak ys guyskyth </td><td> prag y's gwiskydh? </td><td> Why dost thou wear it&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2550 </td><td> </td><td> my ny wylys yn wlas-ma </td><td> My ny welas y'n wlas ma                2550 </td><td> I have not seen in this country </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2551 </td><td> </td><td> bythqueth dyllas a sevt-na </td><td> bythkweyth dillas an sewt na,                  {GM 'colour of material'} </td><td> Ever a garment of that suit </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2552 </td><td> o </td><td>  sur nep den vyth </td><td> sur, neb den vydh, </td><td> Surely any man have, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 423 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2553 </td><td> </td><td> rag dry adam a yfarn </td><td> Rag dri Adam a ifarn </td><td> To take Adam out of hell, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2554 </td><td> </td><td> me a thuk curyn a spern </td><td> my a dhug kurun a spern </td><td> I wore a crown of thorns </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2555 </td><td> </td><td>  nep try our adro thum pen </td><td> neb tri eur a-dro dhe'm penn;          2555 </td><td> Some three hours around my head; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2556 </td><td> </td><td> asso mur tyn ow passyon </td><td> ass o meur dynn ow fasshyon </td><td> Very sharp was my suffering </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2557 </td><td> </td><td> pan eth dreyn yn empynnyon </td><td> pan eth dreyn y'n ympynnyon </td><td> When the thorns went into the brain, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2558 </td><td> </td><td>  a pup parth dre a grogen </td><td> a bub parth dre an grogen. </td><td> On all parts through the skin. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 81v </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 424 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus vii </td><td> rdms2559 </td><td> </td><td> ellas my ny wothyen man </td><td> Ellas, my ny wodhyen mann </td><td> Alas&#160;! I knew not at all </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2560 </td><td> </td><td> bones map dev y honan </td><td> bones mab Dyw y honan                  2560 </td><td> To be the Son of God himself </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2561 </td><td> </td><td>  degenow yn mes an nef </td><td> degynsow yn-mes a nev:                                                  [degenow] </td><td> Departed out of heaven; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2562 </td><td> </td><td> ol pegh adam pan prennas </td><td> oll pegh Adam pan brenas, </td><td> When he redeemed all the sins of Adam, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2563 </td><td> </td><td> pur wyr mur a torment bras </td><td> pur wir, meur a dorment bras </td><td> Very truly much of great torment </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2564 </td><td> </td><td>  hep dout a wothevys ef </td><td> heb dout a wodhevis ev. </td><td> Without doubt he suffered. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 425 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus viii </td><td> rdms2565 </td><td> </td><td> a hanas marth yw gene </td><td> Ahanas marth yw gene',                  2565 </td><td> I have wonder of thee, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2566 </td><td> </td><td> os myghtern a lowene </td><td> os Myghtern a lowena, </td><td> Thou art the King of joy; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2567 </td><td> </td><td>  prag yth yv the thyllas ruth </td><td> prag yth yw dha dhillas rudh, </td><td> Why are thy garments red&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2568 </td><td> </td><td> ha fattel duthys yn ban </td><td> ha fatell dheuthys yn-bann </td><td> And how didst thou come up </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2569 </td><td> </td><td> dre the gallos the honan </td><td> dre dha alloes dha honan </td><td> Through thy own power, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2570 </td><td> </td><td>  ha war the corf mar drok stuth </td><td> ha war dha gorf mar dhrog studh.        2570                            [scuth] </td><td> And on thy body such evil plight&#160;? </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 426 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2571 </td><td> </td><td> myghtern of guyron ha cref </td><td> Myghtern ov gwiryon ha krev. </td><td> I am a King true and powerful: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2572 </td><td> </td><td>  kyns pegh map den am sorras </td><td> Kyns pegh mab-den a'm sorras: </td><td> First the sin of mankind provoked me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2573 </td><td> </td><td> er-ow-fyn trauyth ny sef </td><td> er ow fynn travydh ny sev. </td><td> Against me nothing stands, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2574 </td><td> </td><td>  porth yfarn me a torras </td><td> Porth ifarn my a dorras </td><td> The gate of hell I have broken, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2575 </td><td> </td><td> hag a thros lyes enef </td><td> hag a dhros lies enev                  2575 </td><td> And have brought many souls </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2576 </td><td> </td><td>  a ver drok tervyns ha cas </td><td> a veur drog, tervans ha kas: </td><td> From great evil, tempest, and torment; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2577 </td><td> </td><td> the ioy y tethons gynef </td><td> dhe joy y teuthons genev, </td><td> To joy they are come with me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2578 </td><td> </td><td>  kemmys a wruk both ow thas </td><td> kemmys a wrug bodh ow Thas. </td><td> As many as have done the will of my Father. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 427 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2579 </td><td> </td><td> ow scons a fue crous a pren </td><td> Ow stons a veu krows a brenn.                  {stons]{NS 'fortress'} </td><td> My standing was a cross of wood, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2580 </td><td> </td><td>  kyns en myghtern den ha dev </td><td> Kynth en Myghtern, den ha Dyw,  2580 </td><td> Before I was a King, man, and God; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2581 </td><td> </td><td> yn le basnet war ow fen </td><td> yn le basnet, war ow fenn </td><td> Instead of a helmet on my head, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2582 </td><td> </td><td>  curyn a spern lym ha glev </td><td> kurun a spern lymm ha glew: </td><td> A crown of thorns sharp and stiff; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2583 </td><td> </td><td> ol ov ysyly yn ten </td><td> oll ow eseli yn tenn </td><td> All my limbs dragged, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2584 </td><td> </td><td>  hag a wel the lyes plu </td><td> hag a-wel dhe lies plu: </td><td> And a sight to many a parish: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2585 </td><td> </td><td> yn golon dren tenewen </td><td> y'n golonn dre'n tenewen                        2585 </td><td> In heart, through the side, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2586 </td><td> </td><td>  the restye syngys ow gu </td><td> dhe restya synsis ow gu. </td><td> I felt my spear thrust. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 428 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2587 </td><td> </td><td> dre ow thrys y tuth vn smat </td><td> Dre ow threys y teuth unn smat </td><td> Through my feet a fellow came </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2588 </td><td> </td><td>  gans kentrow daga gorre </td><td> gans kentrow, dh'aga gorra: </td><td> With nails to put them&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2589 </td><td> </td><td> y fue ow manegow plat </td><td> y feu ow manegow plat </td><td> And my smooth gloves were </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2590 </td><td> </td><td>  spygys bras dre ow dywle </td><td> spikys bras der ow diwla.              2590                    [spygys] </td><td> Great spikes through my hands; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2591 </td><td> </td><td> ytho ov fous ham brustplat </td><td> Yth o ow fows, ha'm brestplat,                          [brustplat] </td><td> My robe and my breastplate were </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2592 </td><td> </td><td>  purpur garow thum strothe </td><td> purpur garow dhe'm strotha: </td><td> Hard purple to wring me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2593 </td><td> </td><td> dre an gos a rak pilat </td><td> dre an goes, a-rag Pilat, </td><td> Through the blood before Pilate </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2594 </td><td> </td><td>  worto an kyc a glene </td><td> worto an kig a lena. </td><td> The flesh stuck to it. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 429 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2595 </td><td> </td><td> pan fue an purpur war skwych </td><td> Pan veu an purpur gans skwych          2595 </td><td> When the purple was on a sudden </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2596 </td><td> </td><td>  kychys the ves gans dyw thorn </td><td> kechys dhe-ves gans dewdhorn,                                  [kychys] </td><td> Snatched away with hands, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2597 </td><td> </td><td> worto y glynes hardlych </td><td> orto y glenas hardlych </td><td> To it stuck closely </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2598 </td><td> </td><td>  ran an kyc bys yn ascorn </td><td> rann a'n kig, bys y'n askorn. </td><td> A piece of the flesh even to the bone. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 430 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2599 </td><td> </td><td> woge ow da oberow </td><td> Wosa ow da oberow </td><td> After my good works, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2600 </td><td> </td><td>  dywes a yrhys dethe </td><td> diwes a erghis dhedha:                  2600 </td><td> Drink if I required of them, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2601 </td><td> </td><td> thym rosons bystyl wherow </td><td> dhymm rosons bystel hwerow: </td><td> They gave me bitter gall, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2602 </td><td> </td><td>  byth ny fynnys y eve </td><td> bydh ny vynnis y eva. </td><td> I would never drink it. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2603 </td><td> </td><td> gans gu guenys ha marow </td><td> Gans gu gwenys ha marow </td><td> With a spear pierced and killed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2604 </td><td> </td><td>  dre an golon me a fue </td><td> dre an golonn my a veu. </td><td> Through the heart I was: </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2605 </td><td> </td><td> an tryge deth sur hep gow </td><td> An tressa dydh sur heb gow,            2605 </td><td> On the third day, surely, without a lie, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2606 </td><td> </td><td>  y wruk dasserghy arte </td><td> y hwrug dasserghi arta. </td><td> I did rise again. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 431 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus viii </td><td> rdms2607 </td><td> </td><td> arluth ker bynyges os </td><td> Arloedh ker, bennigys os! </td><td> Dear Lord, blessed thou art; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2608 </td><td> </td><td> a syv ioy gynef gothfos </td><td> Ass yw joy genev godhvos </td><td> Joy it is with us to know </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2609 </td><td> </td><td>  an denses the thos then nef </td><td> an denses dhe dhos dhe'n nev. </td><td> That mankind come to heaven. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2610 </td><td> </td><td> an tas dev dren spyrys sans </td><td> An Tas Dyw dre'n Spyrys Sans            2610 </td><td> God the Father, through the Holy Ghost, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2611 </td><td> </td><td> then beys danvonas sylwyans </td><td> dhe'n bys dannvonas selwyans. </td><td> Has sent salvation to the world&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2612 </td><td> </td><td>  a huhon map dev a seyf </td><td> A-ughon Mab Dyw a sev. </td><td> On high the Son of God will remain. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 432 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Angelus ix </td><td> rdms2613 </td><td> </td><td> a ihesu crist luen a ras </td><td> A Ihesu Cryst, leun a ras, </td><td> O Jesus Christ, full of grace, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2614 </td><td> </td><td> my ny wothyan the vonas </td><td> my ny wodhyen dha vones </td><td> I knew not that thou wert </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2615 </td><td> </td><td>  alemma gyllys then beys </td><td> alemma gyllys dhe'n bys.                        2615 </td><td> Hence gone to the world. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2616 </td><td> </td><td> ioy yv gynef the clewas </td><td> Joy yw genev dha glywes: </td><td> Joy is with me to hear, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2617 </td><td> </td><td> mar tek yw the theryvas </td><td> mar deg yw dha dherivas. </td><td> So fair is thy declaration; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2618 </td><td> </td><td>  drethos yth of lowenhys </td><td> Dredhos yth ov lowenhes. </td><td> Through thee I am rejoiced. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> folio 82r </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 433 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Ihc </td><td> rdms2619 </td><td> </td><td> a tas bynyges yth se </td><td> A Das bennigys y'th se, </td><td> O Father, blessed on thy throne, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2620 </td><td> </td><td> lemmyn thys my re deve </td><td> lemmyn dhis my re dheuva                        2620 </td><td> Now I am come to thee </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2621 </td><td> </td><td>  gans densys yn mes an beys </td><td> gans denses yn-mes a'n bys: </td><td> With men out of the world; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2622 </td><td> </td><td> map den my re wruk prenne </td><td> mab-den my re wrug prena </td><td> Mankind I have redeemed </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2623 </td><td> </td><td> gans gos ow colon na fe </td><td> gans goes ow holonn, na ve </td><td> With the blood of my heart, that there may not be </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2624 </td><td> </td><td>  nep a wrussyn ny kyllys </td><td> neb a wrussyn ni kellys. </td><td> Any that we should lose. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 434 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Deus pater </td><td> rdms2625 </td><td> </td><td> wolcom ow map os yn nef </td><td> Wolkomm ow Mab, os yn nev:              2625 </td><td> Welcome, my Son, thou art in heaven, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2626 </td><td> </td><td> wolcom fest osy gynef </td><td> wolkomm fest os jy genev.                                      [osy] </td><td> Very welcome thou art to me, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2627 </td><td> </td><td>  yse thymmo a thyow </td><td> Esedh dhymmo a-dheghow! </td><td> Sit at my right! </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2628 </td><td> </td><td> ty re fue fest lafur bras </td><td> Ty re veu fest lavur bras </td><td> To thee very great labour has been, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2629 </td><td> </td><td> dre conquest a thylyfras </td><td> dre gonkwest a dhelivras </td><td> By conquest thou hast delivered </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2630 </td><td> </td><td>  mes a payn an enefow </td><td> mes a bayn an enevow.                  2630 </td><td> The souls out of pain. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 435 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> Imperator </td><td> rdms2631 </td><td> </td><td> a tus vas why re welas </td><td> A dus vas, hwi re welas </td><td> O good people, you have seen </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2632 </td><td> </td><td>  a thasserghyens crist del fue </td><td> a Dhasserghyans Cryst dell veu: </td><td> The Resurrection of Christ as it was. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2633 </td><td> </td><td> porthow yfarn a torras </td><td> porthow ifarn a dorras: </td><td> The gates of hell he broke&#160;; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2634 </td><td> </td><td>  yn mes adam hag eue </td><td> yn-mes Adam hag Eue - </td><td> Out Adam and Eve, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2635 </td><td> </td><td> kemmys a wruk both an tas </td><td> kemmys a wrug bodh an tas -            2635 </td><td> As many as wrought the will of the Father, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2636 </td><td> </td><td>  ys gorras the lowene </td><td> y's gorras dhe lowena. </td><td> He placed them in bliss; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2637 </td><td> </td><td> the vap den y tysquethas </td><td> Dhe vab-den y tiskwedhas </td><td> To the sons of men he shewed, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2638 </td><td> </td><td>  pur wyr mur a kerenge </td><td> pur wir meur a gerensa. </td><td> Very truly, much love; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> </td><td> </td><td> VERSE 436 </td><td> </td><td> </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2639 </td><td> </td><td> hag yn ban the nef then ioy </td><td> Hag yn-bann dhe nev dhe'n joy </td><td> And up to heaven to bliss </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2640 </td><td> </td><td>  ihesu a wruk yskynne </td><td> Ihesu a wrug yskynna.                  2640 </td><td> Jesus made them ascend; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2641 </td><td> </td><td> worth an iaul hay company </td><td> Worth an jowl ha'y gompani </td><td> From the devil and his company. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2642 </td><td> </td><td>  rak as guytho yn pup le </td><td> re'gas gwittho yn pub le, </td><td> That he might keep them in every place; </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2643 </td><td> </td><td> hay vennath theugh pup huny </td><td> ha'y vennath dhywgh pub huni! </td><td> And his blessing on you every one. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2644 </td><td> </td><td>  lemmyn ens pup war tu tre </td><td> Lemmyn ens peub war-tu tre. </td><td> Now let all go to the side of home. </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2645 </td><td> </td><td> now menstrels pybygh bysy </td><td> Now, mynstrals, pibewgh bysi            2645 </td><td> Now minstrels, pipe diligently, </td></tr>
 +
<tr><td> </td><td> rdms2646 </td><td> </td><td>  may hyllyn mos the thonssye </td><td> may hyllyn mos dhe dhonsya. </td><td> That we may go to dance. </td></tr>
 +
</table>

Latest revision as of 07:02, 7 December 2020

HIC INCIPIT ORDINALE DE RESURREXIONE DOMINI NOSTRI JHESU CHRISTI
VERSE 1
Pilatus rdms0001 ihesu a fue anclethyys Ihesu a veu ynkleudhys Jesus, who was buried,
rdms0002 hag yn beth a ven gorrys hag yn bedh a ven gorrys And put into a tomb of stone,
rdms0003  gans ioseph ha tus erel gans Ioseph ha tus erell: By Joseph and other persons,
rdms0004 y leuerys ef yn weth y leveris ev ynwedh He said hkewise.
rdms0005 datherghy an tressa deth dasserghi an tressa dydh 5 Rise on the third day,
rdms0006  y wre pur wyr hep fyllel y hwre pur wir heb fyllel. He would, very truly, without fail.
VERSE 2
rdms0007 mar tufe ha datherghy Mar teu-va ha dasserghi If he comes and rises.
rdms0008 mur a tus a wra crygy meur a dus [a] wra krysi Many people will believe
rdms0009  ynno y vos dev a nef ynno, y vos Dyw a nev; In him, to be the God of heaven
rdms0010 dyswrys a vyth ol iudy diswrys a vydh oll Iudy 10 Undone will be all Judaea,
rdms0011 ha kellys an lagha ny ha kellys 'an lagha ni, And our law lost,
rdms0012  dre reson sur me an pref dre reson sur my a'n prev. By reason sure I will prove it.
VERSE 3
rdms0013 consler thymmo lauara Konsler, dhymmo lavar e, Counsellor, tell me,
rdms0014 pyth yv an cusyl wella pyth yw an gusul wella What is the best advice
rdms0015  orth an dra-ma hep lettye orth an dra ma, heb lettya: 15 For this thing, without delay?
rdms0016 gyllys of yn pryderow gyllys ov yn prederow: Lost I am in thoughts.
rdms0017 mur yv ow fyenasow meur yw ow fienasow, Great are my anxieties
rdms0018  yn certan war ow ene yn sertan, war ow ena! Certainly, on my soul.
VERSE 4
Consultor rdms0019 arluth dout thymmo yma Arloedh, dout dhymmo yma Lord, a fear there is to me.
rdms0020 ha preder mur a vn dra ha preder meur a unn dra - 20 And much thought of one thing
rdms0021  an corf eth hythev yn pry a'n korf eth hedhyw dhe'n pri - (The body this day goes to earth ;)
rdms0022 ioseph baramathia Ioseph Baramathia That Joseph of Arimathea
rdms0023 the laddra map maria dhe ladra mab Maria May steal the Son of Mary,
rdms0024  ha cous ef the thasserhy ha kows ev dhe dhasserghi. And say he has risen again.
VERSE 5
Pilatus rdms0025 ytho pyth yv the cusyl Ytho, pyth yw dha gusul 25 Now what is thy advice 2.i;
rdms0026 worth an dra-na the wruthyl orth an dra ma dhe wruthyl? To do about that thing ?
rdms0027 o  lauar lemmyn Lavar lemmyn, Say now
rdms0028 ha ty a vyth rewarddys ha ty a vydh rewardys And thou shalt be rewarded
rdms0029 may leuerry me a grys may leverri, my a grys, If thou sayest, I think,
rdms0030 o  kyns pen sythyn kyns penn seythun. 30 Before the end of a week. 30
VERSE 6
Consultor rdms0031 ioseph yn dan naw alweth Ioseph yn-dann naw alhwedh Joseph, under nine keys.
rdms0032 ha nichodemus yn weth ha Nichodemus ynwedh - And Nicodemus also,
rdms0033 o  gureugh y pur fast gwrewgh i pur fast, Make them very fast
rdms0034 mana allons yn priveth ma na allons yn privedh That they may not privily
rdms0035 y laddra yn mes an beth y ladra yn-mes a'n bedh 35 Steal him out of the tomb 35
rdms0036 o  dre nep fals cast dre neb fals kast. By some false trick.
[hic veniet Josep et Nicodemus ad pilatum] [Here Joseph and Nicodemus shall come to Pilate.^
VERSE 7
Joseph rdms0037 syr pilat thys lowene Syrr Pilat, dhis lowena! Sir Pilate, joy to thee !
rdms0038 corf crist a gysseugh gyne Korf Cryst a assowgh gene' [a gysseugh] The body of Christ, which you left with me,
rdms0039 o  yn beth gallas y'n bedh gallas. Is gone to the tomb.
Nichodemus rdms0040 as wrussough cam tremene Ass wrussowgh kammdremena! 40 You did permit an unjust death
rdms0041 cuth gueles y theweth fe Keudh gweles y dhiwedhva A grief to see his end it was,
rdms0042 o  namnan dallas nammna'n dallas. It almost blinded us.
VERSE 8
Pilatus rdms0043 corf yn beth a worseugh why Korf y'n bedh a worrsowgh hwi The body ye have put in the tomb,
rdms0044 a wre bost a thasserghy a wre bost a dhasserghi, He boasted it would rise again
rdms0045  yn certan the pen try deyth yn sertan, dhe benn tri dydh. 45 Certainly at the end of three days. 4S
rdms0046 pleme thymmo leuereugh Ple'ma dhymmo leverewgh. Where is it, tell me ?
rdms0047 mas the wel ym gorthebeugh Mar's dhe well y'm gorthybewgh, Unless ye answer me the better.
rdms0048  fast prisonys why a vyth fast prysonys hwi a vydh. Fast prisoners you shall be.
folio 57v
VERSE 9
Joseph rdms0049 an corf a worsyn yn beth An korf a worrsyn y'n bedh - The body we have put into the tomb,
rdms0050 dre henna ioy hep thyweth dre henna joy heb diwedh 50 For that there is joy without end ; 50
rdms0051 o  sur yn y wlas sur yn y wlas - Surely in his country
rdms0052 ef a sef the pen try deth ev a sev dhe benn tri dydh, He will stand at the end of three days,
rdms0053 ha henna ny an guylvyth ha henna ni a'n gwelvydh And that we shall see it
rdms0054 o  gans dev lagas gans dew lagas. With eyes.
VERSE 10
Pilatus rdms0055 a fals harlot gowek pur A fals harlot, gowek pur! 55 false knave, very liar, 55
rdms0056 ty a yn pryson yn sur Ty a yn pryson yn sur {a = 'go'} Thou shalt surely go to prison,
rdms0057 o  na wylly deyth na welli dydh; [wylly] Nor see day.
rdms0058 ha me a wyth nan lyttry ha my a with na lyttri And I will keep that thou steal him not, .
rdms0059 na cous ef the thasserghy na kows ev dhe dhasserghi Nor say that he rises again,
rdms0060 o  vn ger tuch vyth unn ger toch vydh. 60 One word at any time. 60
VERSE 11
Nichodemus rdms0061 dasserghy sur ef a wra Dasserghi sur ev a wra, Rise again surely he will.
rdms0062 par del prennas an bys-ma par dell brenas an bys ma Like as he redeemed this world
rdms0063  gans y gyk ha gans y wos gans y gig ha gans y woes. With his flesh and with his blood
rdms0064 me a leuer an guyr thys My a lever an gwir dhis 1 say the truth to thee.
rdms0065 kepar del ywe scryfys kepar dell yw-a skrifys, 65 Like as it is written 65
rdms0066  pur wyr gans lyes profos pur wir gans lies profoes. Very truly by many prophets.
VERSE 12
Pilatus rdms0067 ha ty a ganso yn weth Ha! Ty a ganso ynwedh And thou shalt go with him also,
rdms0068 pur wyr yn dan naw alweth pur wir yn-dann naw alhwedh Very truly under nine keys,
rdms0069 o  scon yn certen skon yn sertan, Soon certainly
rdms0070 ha ty a veth prysonys ha ty a vydh prysonys 70 And thou shalt be imprisoned, 7°
rdms0071 na wylly golow yn bys na welli golow y'n bys [wylly] Nor see light in the world,
rdms0072 o  bys pen vlythen bys pennvlydhen. Till the end of a year.
VERSE 13
Joseph rdms0073 yn pryson mos ny treynyn Yn pryson mos ny dreynyn {treynya='lag'} • To go to prison we torment not
rdms0074 agan bew kyn kentreynnyn a'gan byw kyn kentrenyn {kentreni='become maggotty'} Our lives, though we should pierce
rdms0075 o  ol agan kyc oll a'gan kig; 75 All our flesh;
rdms0076 rak ihesu luen a vercy rag Ihesu leun a versi For Jesus, full of mercy,
rdms0077 agan gor sur then keth ioy a'gan gorr sur dhe'n keth joy Brings us, sure, to that same joy
rdms0078 o  byth na thyfyc bydh na dhifyk. Which never decays.
VERSE 14
Pilatus rdms0079 how geyler plos reth fo meavl How! Jayler plos, re'th fo mewl! 'Now, dirty jailor, curses to thee !
rdms0080 ygor scon abarth an iaul Igor skon, a-barth an jowl, 80 Open at once, in the devil's name, 80
rdms0081 o  the tharasow dha dharasow! Thy doors.
rdms0082 gor an thew-ma yn pryson Gorr an dhew ma yn pryson. Put these two in prison ;
rdms0083 pan fons fast ro thym hep son Pan vons fast, ro dhymm heb son When they are fast, give me, without noise,
rdms0084 o  the alwethow dha alhwedhow. Thy keys.
VERSE 15
Carcerator rdms0085 a treytors anfesugyon A, traytours anfeusigyon, 85 [anfesugyon] O traitors, hypocrites, 85
rdms0086 eugh aberueth lemmyn scon ewgh a-bervedh lemmyn skon. Go in now immediately
rdms0087  a thev asowhy gocky A Dhyw, ass owgh hwi gokki! you two are fools.
[carcerarius ducit eos ad carcerem] [The jailor takes them to priso7i.'\
rdms0088 syr iustis kymmer hep son Syrr justis, kemmer heb son Sir magistrate, take, without noise.
rdms0089 naw alwyth agas pryson naw alhwedh agas pryson Nine keys of your prison.
rdms0090  na fo dout a treghury na vo dout a drayturi. 90 [treghury] That there be no doubt of their staying. 9°
[hic tradet sibi claves] [Here he shall give him the keys.]
VERSE 16
Pilatus rdms0091 rak the vos geyler mar len Rag dha vos jayler mar len Because, gaoler, thou art so trusty,
rdms0092  me a re thyso lemyn my a re dhiso lemmyn {92-4 by scribe B} 1 give thee now
rdms0093 fekenel ol yn tyen fe Kenel oll yn tien, [fekenel] Fekenel, all entirely ;
rdms0094  carvenow inwet merthyn Carvenow, ynwedh Merthyn. Carvenow, also Merthyn.
VERSE 17
Carcerator rdms0095 grant merci syr iustis Grant merci, syrr justis, 95 Gramercy, sir magistrate, 95
rdms0096 vynytha syngys of thys vynytha synsys ov dhis. {GM vynitha} Ever bound I am to thee.
hic spiritus uenit ad portas inferni Here the Spirit comes to the gates of hell.
VERSE 18
Spiritus ihc rdms0097 why pryncys an dewolow Hwi prynsys a'n dewolow, Ye princes of the deyils,
rdms0098 scon egereugh an porthow skon igerewgh an porthow! Immediately open the gates ;
rdms0099 py mar ny wreugh y fyth guow Py, mar ny wrewgh, y fyth gewow If you do not, there shall be woes,
rdms0100  yn certan kyns tremene yn sertan kyns tremena; 100 Certainly, before passing. loo
rdms0101 rak an porthow hep dyweth rag an porthow heb diwedh For the gates, without delay,
rdms0102 a vyth ygerys yn weth a vydh igerys ynwedh Shall be opened also,
rdms0103 sur may thello aberueth sur mayth ello a-bervedh Surely that may enter in
rdms0104  an myghtern a lowene an Myghtern a lowena. The King of joy.
VERSE 19
Lucifer rdms0105 ny dal thys scornye gyne Ny dal dhis skornya gene'. 105 It behoves thee not to strive with me ; 105
rdms0106 pyv myghtern a lowene P'yw Myghtern a lowena? Who is the King of joy ?
rdms0107  a thesempys thym lauar A-dhesempis dhymm lavar. Tell me immediately.
Spiritus ihc rdms0108 arluth cref ha galosek Arloedh krev ha galloesek, The Lord, strong and powerful,
rdms0109 hag yn bateyl barthesek hag yn batel barthusek. [barthesek] And in battle valiant
rdms0110  rak henna ygor hep mar Rakhenna igor heb mar, 110 For this open without delay, no
rdms0111 why pryncis hwi prynsys! Ye princes
VERSE 20
Lucifer rdms0112 ny dal thys scornye gyne Ny dal dhis skornya gene'. It behoves thee not to strive with me :
rdms0113 pyv myghtern a lowene P'yw Myghtern a lowena? Who is the King of joy ?
rdms0114 o  thymmo lauar Dhymmo lavar! Tell me.
rdms0115 byth ny thueth agy then yet Bydh ny dheuth a-jy dhe'n yet. 115 No one ever comes within the gate
rdms0116 ke yn kergh dywhans hep let Ke yn kergh dihwans heb lett Go thy way quickly without stopping,
rdms0117 o  na strech hep mar na strech heb mar. Nor stay, doubtless.
VERSE 21
Spiritus ihc rdms0118 arluth gallosek ha cref Arloedh galloesek ha krev; The Lord, powerful and strong,
rdms0119 worto an porthow ny sef wortho an porthow ny sev Against him the gates stand not,
rdms0120  yn certan kyns tremene yn sertan kyns tremena, 120 Certainly, before passing,
rdms0121 drefen mar mur yv ow ras drefenn mar meur yw ow ras. Because my grace is so great.
rdms0122 ef yv gallosek yn cas Ev yw galloesek yn kas He is powerful in the cause,
rdms0123  ha myghtern a lowene ha myghtern a lowena, And King of joy,
rdms0124 why pryncis hwi prynsys! Ye princes
[franguntur portae inferni] [The gates of hell a/re broken.]
et sic tercio. tunc intrabit in infernum et dicit lucifer And so the third time. Then he shall go into liell and Lucifer says :—
VERSE 22
Lucifer rdms0125 a out guereseugh laddron A! Out! Gweresewgh! Ladron! 125 Oh! out! help! thieves! 125
rdms0126 gallas an porthow brewyon Gallas an porthow brewyon Gone are the gates to pieces,
rdms0127 o  hag ol myns o hag oll myns o! And all that there was.
rdms0128 belsebuc ha lawethan Belsebuc ha Lawethan, Beelzebub and fiends
rdms0129 dylleugh luhes ha taran dyllewgh lughes ha taran Send forth lightnings and thunder,
rdms0130 o  quyt an losco kwit a'n loskko 130 That it burn him quite. 130
VERSE 23
Belsebuc rdms0131 thynny gueres ny dal man Dhyn ni gweres ny dal mann: Nothing avails to help us ;
rdms0132 myl vyl dyaul a vye guan Milvil dhyowl a via gwann A million devils would be weak
rdms0133 o  er-y-byn ef er y bynn ev! Against him.
rdms0134 yn nep tol fyen then fo Yn neb toll fien dhe'n fo, Into some hole let us flee away
rdms0135 alemma bys may thello alemma bys mayth ello 135 Hence, until he enter, 135
rdms0136 o  sul a then nef seul a dhe'n nev. Going up to the heaven.
VERSE 24
Tulfryc rdms0137 ha my caugeon lawethan Ha! my caugeon Lawethan, And my dirty fiends,
rdms0138 merwel a wren ow cul tan merwel a wren ow kul tan We will die making a fire
rdms0139 o  yn dan an chek yn-dann an chekk. Under the kettle.
rdms0140 ene ythese gynef Ena yth esa genev 140 Drink, there are- with me 140
rdms0141 moy ages myl vyl enef moy ages milvil enev More than a million souls
rdms0142 o  yn bros pur dek yn bros pur deg. In a very fair broth.
[hic spiritus extendit manum] [Here the Spirit holds forth his hand.]
VERSE 25
Adam rdms0143 an luef am gruk me a wel An leuv a'm gwrug my a wel I see the hand that made me.
rdms0144 hay odor whekke ys mel ha'y odor hwekka es mel And his odour sweeter than honey.
rdms0145 o  ow tos warnaf ow tos warnav. 145 Coming upon me.
rdms0146 dre ov fegh ty am collas Dre ow fegh ty a'm kollas Through my sin thou didst lose me,
rdms0147 ha gans the wos am prennas ha gans dha woes a'm prenas. And by thy blood thou hast purchased me :
rdms0148 o  merci pysaf Mersi pysav. I pray mercy.
VERSE 26
Eva rdms0149 lemmyn cryst agan arluth Lemmyn Cryst agan Arloedh Now Christ our Lord,
rdms0150 mur worthyans thys del theguth meur wordhyans dhis dell dhegoedh, 150 Much worship to thee, as is due, 150
rdms0151  worth agan dry alemma worth agan dri alemma. For carrying us hence.
rdms0152 bynyges re bo an prys Benigys re bo an prys Blessed be the time
rdms0153 may fe a venen genys may feu a venen genys - That he was born of woman,
rdms0154  an wyrhes ker maria an Wyrghes ker Maria. The dear Virgin Mary.
[hic venit spiritus cum omnibus in platea]{written by B and struck out again} [Here the Spirit, with aU, corrnes on the stage.
VERSE 27
Spiritus ihc rdms0155 a enefow ol warbarth A enevow, oll warbarth 155 souls, all together, 155
rdms0156 deugh gynef ol why a wharth dewgh genev: oll hwi a hwarth, Come with me : all ye shall laugh.
rdms0157  kemmys re wruk both ow thas kemmys re wrug bodh ow Thas; As many as have done the will of my Father.
rdms0158 ha nep nan gruk war nep tro ha neb na'n gwrug war neb tro And he who has not done it on any occasion.
rdms0159 yn peynys trygens eno yn paynys trygens eno In pains let him dwell there, 159
rdms0160  hep ioy prest mays teffo cas heb joy, prest may's teffo kas. 160 Without joy always, that anguish come to them.
VERSE 28
rdms0161 a a adam thyso cres A! A Adam, dhiso kres, 0, 0, Adam, peace to thee
rdms0162 yn weth the ol ow fleghes ynwedh dhe oll ow fleghes Also to all my children.
rdms0163 o  myns yv guyryon myns yw gwiryon. {NS nyns - misprint} All who are innocent
rdms0164 yn paradys deugh thum clos Yn Paradhis dewgh dhe'm klos: [paradys] In paradise come to my glory,
rdms0165 thagas prenne me a ros dh'agas prenna my a ros 165 To purchase you I have given 165
rdms0166 o  gos ow holon goes ow holonn. The blood of my heart.
[hic spiritus ducit eos] [Here the Spirit leads thein.]
VERSE 29
Adam rdms0167 a arluth mur gras reth fo A Arloedh, meur gras re'th fo, Lord, great thanks be to thee,
rdms0168 rak lowene ny gen bo rag lowena ny 'gan bo For joy may not be ours
rdms0169 o  yn le may fuen yn le may feun, In the place where we have been ;
rdms0170 lemmyn pocvan ha lesky lemmyn poethvann ha leski, 170 But disease and burning, 170
rdms0171 ow flerye ov movsegy ow flerya, ow mosegi, SmelUng, stinking.
rdms0172 o  kepar ha kuen kepar ha keun. Like to dogs.
VERSE 30
Eva rdms0173 a ihesu myghtern a nef A Ihesu, Myghtern a nev, O Jesus, King of heaven.
rdms0174 ty re glewas agan lef ty re glywas agan lev Thou hast heard our voice
rdms0175 o  yr ascen thys yn assendys. 175 [yn ascen thy's]{N: Pryce's reading; but ms has y rascen} Ascending to thee. 175
rdms0176 kemmys na greysa goef Kemmys na grys, A! go-ev! [na greysa goef] Whoever beheves not, miserable he
rdms0177 yn peynys yfarn y sef Yn paynys ifarn a sev In pains of hell he shall stay,
rdms0178 o  bys gorfen bys bys gorfenn bys. Till the end of the world.
VERSE 31
Spiritus ihc rdms0179 eugh lemmyn yn paradis Ewgh lemmyn yn Paradhis, [paradis] Go now into paradise,
rdms0180 kepar del y gys prynnys kepar dell y'gas prenys 180 Like as I have redeemed ye, a 80
rdms0181 o  marthys yn tyn marthys yn tynn Wondrous painfully.
rdms0182 bys ma thyllyf vy the nef bys mayth ylliv vi dhe nev. Until that I go to heaven
rdms0183 yn vr-na cafus gynef Y'n eur na kafoes genev In that hour take with me
rdms0184 o  re me a vyn re my a vynn. Them I will.
VERSE 32
rdms0185 myhal yn scon gorry thy Myhal, yn skon gorr i dhi, 185 Michael, put them forthwith there, 185
rdms0186 yn tekter hag yn mur ioy yn tekter hag yn meur joy, In pleasure and in much joy.
rdms0187  dre pegh a fue kellys kyns dre begh a veu kellys kyns; Which was lost before through sin ;
rdms0188 rag pan yskynnyf the nef rag pan yskynniv dhe nev For when I ascend to heaven,
rdms0189 me a fyn cafus gynef my a vynn kavoes genev 1 will take with me
rdms0190  kekeffrys eleth ha syns kekeffrys eledh ha sens. 190 Also angels and saints. 190
[spiritus vadit ad sepulcrum comitatu angelorum] [The Spirit goes to the sepulchre with a company of angels.']
et tunc adam cum videbit ibi ennoc et heliam quaerit admirando And then Adam, when he shall see Enoch a,nd^ Elijah, wondering asks:—
VERSE 33
Adam rdms0191 creator a brys benen Kreaturs a vrys benyn [creator]{sing. misprint?} Creatures from the bosom of woman.
rdms0192 yn yfarn na feugh gynen yn ifarn na vewgh genen, In hell ye were not with us
rdms0193  fatel thutheugh why omma fatel dheuthewgh hwi omma? How came ye here ?
rdms0194 yma thymmo mur dysyr Ymma dhymmo meur desir There is to me a great desire
rdms0195 a wothfes ortheugh an guyr a wodhvos orthowgh an gwir. 195 To know of you the truth
rdms0196  pyw ough leuereugh henna Piw owgh? Leverewgh henna. Who are you ? tell that.
VERSE 34
Ennoc rdms0197 ennoc sur ythof hynwys Ennoc sur yth ov henwys. [hynwys] Enoch surely I am named,
rdms0198 then plas-ma y fuf rafsys Dhe'n plas ma y feuv revshys [rafsys] To this place I was carried
rdms0199 o  yn kyc yn knevs yn kig, yn kneus. In flesh, in blood.
rdms0200 the nor vys ythaf arte Dhe'n norvys yth av arta 200 To the face of the world I go again, 200
rdms0201 rak gothaf mernens mey fe rag godhav mernans, may fe, That I may suffer death
rdms0202 o  kyns ys deyth brus kyns es dydh breus. Before the day of judgment.
VERSE 35
Adam rdms0203 ellas pendra wreth yn bys Ellas! Pandr'a wredh y'n bys - Alas ! what will you do in the world ?
rdms0204 ena anken ha trystys ena anken ha tristys There grief and sorrow
rdms0205 o  prest ow bones prest ow pones? 205 Always being
rdms0206 woge bos yn lowene Wosa bos yn lowena, After being in joy,
rdms0207 ty the dos drok yv gyne ty dhe dhos drog yw gene' III it is with me that thou shouldst come
rdms0208 o  the vur ancres dhe veur ankres. To great disquiet.
VERSE 36
rdms0209 me a leuer an guyr thys My a lever an gwir dhis: I tell the truth to thee
rdms0210 bewe pel a wruk yn beys bywa pell a wrug y'n bys, 210 I lived long in the world 210
rdms0211  yn lafur hag yn anken yn lavur hag yn anken. In labour and in sorrow ;
rdms0212 gorhemmyn dev a terrys Gorhemmynn Dyw a derris: The command of God I broke,
rdms0213 dre henna y fuf dampnys dre henna y feuv dempnys [dampnys] Through that I was condemned
rdms0214  the vos neffre yn yfern dhe vos nevra yn ifarn. To be ever in hell.
VERSE 37
rdms0215 ow arluth cryst dry vercy Ow Arloedh Cryst dr'y versi 215 My Lord Christ, by his mercy, 215
rdms0216 a wruk ow dysprenne vy a wrug ow dasprena vy Did redeem me
rdms0217 mes a yfarn yn teffry mes a ifarn yn tevri Out of hell, really,
rdms0218  gans y kyc hay wos keffrys gans y gig ha'y woes keffrys. With his flesh and his blood also.
rdms0219 an enefow a ponow An enevow a boenow The souls from pains
rdms0220 ys dros omma then golow y's dros omma dhe'n golow. 220 He brought them here to the light
rdms0221 me a leuer thys hep gow My a lever dhis heb gow - I tell thee, without a he ;
rdms0222  na whyla gy mos then beys na hwila jy mos dhe'n bys. Do not seek to go to the earth.
VERSE 38
Ennoc rdms0223 reys yv thym agy the lyst Res yw dhymm a-jy dhe list Need is to me in the lists
rdms0224 emloth worth an antecryst omladh orth an antekrist [antecryst] To fight against the antichrist.
rdms0225  hag ef thum gruthyl marow hag ev dhe'm gwruthyl marow; 225 And he to put me to death;
rdms0226 wose try deyth ha hanter wosa tri dydh ha hanter After three days and a half,
rdms0227 bos yn nef yn vhelder bos yn nev yn ughelder To be in heaven on high
rdms0228  gans cryst myghtern hep parow gans Cryst, Myghtern heb parow. With Christ, King unequalled.
[adam loquitur ad heliam] [Adam speaks to Elijah.']
VERSE 39
Adam rdms0229 ny won fatel yl wharfos Ny wonn fatell yll hwarvos I do not know how it can be,
rdms0230 ty a then omma the vos ty, a dhen, omma dhe vos 230 That thou, man, canst be here, 230
rdms0231  dyuythys yn kyc yn knevs devedhys yn kig yn kneus. [dynythys] Come in flesh and in blood.
rdms0232 me ath pys gans the ganow My a'th pys, gans dha anow I pray thee, with thy mouth
rdms0233 lauar thymmo the hanow lavar dhymmo dha hanow, Tell me thy name.
rdms0234  rak wheth byth ny thueth deyth brues rag hwath bydh ny dheuth Dydh Breus. For yet the day of judgment has not come.
VERSE 40
Helias rdms0235 helyas of yn certan Helyas ov yn sertan. 235 Elijah I am, certainly ; 235
rdms0236 me a fue yn kert a tan My a veu yn kert a dan I was in a chariot of fire
rdms0237  then keth plas-ma kymerys dhe'n keth plas ma kemmerys. Brought to this same place ;
rdms0238 yn plas-ma me a worto Y'n plas ma my a worta In this place I stay
rdms0239 antecryst bys may teffo Antekrist bys may teffo. Until antichrist comes
rdms0240  er-y-byn ythaf then beys Er y bynn yth av dhe'n bys. 240 Against him I go to the world. 240
VERSE 41
Adam rdms0241 prag ytheta er-y-pyn Prag yth e'ta er y bynn? Why goest thou against him ?
rdms0242 rak cryst a brennas yn tyn Rag Cryst, a brenas yn tynn, For Christ, who painfully redeemed,
rdms0243 o  omma ath dros omma a'th tros Hath brought thee here.
rdms0244 an beys yv cales kylden a'n bys, yw kales kildenn, The world is a hard lodging.
rdms0245 yn lafur whys hag anken yn lavur, hwys hag anken, 245 In labour, sweat, and sorrow, 245
rdms0246 o  ha deyth ha nos ha dydh ha nos. Both day and night.
VERSE 42
Helias rdms0247 antecryst yn lyes plu Antekrist yn lies plu The antichrist, in many districts,
rdms0248 a treyl pobyl thyworth dev a drel pobel dhiworth Dyw Has turned people from God
rdms0249  yn pup le may kertho ef yn pub le may kerttho ev. In all places where he goes.
rdms0250 then beys ny a er-y-byn Dhe'n bys ni a er y bynn 250 To the world we go against him, 250
rdms0251 hag yn y cous yn fethyn hag yn y gows y'n fethyn And in his talk we may vanquish him,
rdms0252  dre grath a vap dev an nef dre ras a Vab Dyw a'n nev. Through the grace of the Son of God of heaven.
VERSE 43
rdms0253 yth orden agan lathe Yth orden agan ladha He will order us to be killed,
rdms0254 rak na yl agan fethe rag ny yll agan fetha For he cannot vanquish us
rdms0255 o  dre lauarow dre lavarow. 255 By words. 255
rdms0256 ty a wor kyns dos then cres Ty a woer kyns dos dhe'n kres Thou wilt know, before coming to rest,
rdms0257 reys yv thyn gothaf mernes res yw dhyn godhav mernans That need it is for us to feel death,
rdms0258 o  ha bos marow ha bos marow. And to be slain.
et tunc uertat ad latronem et dicit ei And then let him turn to the thief, and he says to him :—
VERSE 44
Adam rdms0259 ty creator bynyges Ty, kreatur bennigys, Thou blessed creature,
rdms0260 fattel thuthte gy then cres fatell dheuth'ta jy dhe'n kres 260 How earnest thou to peace ? 260
rdms0261  na fues gynen yn yfarn na veus genen yn ifarn? Thou wast not with us in hell.
rdms0262 lauar thymmo vy pyv os Lavar dhymmo piw os, Tell me who thou art,
rdms0263 rag omma awos the vos rag omma awos dha vos For because of thy being here
rdms0264  gynef vy by nyn syw bern genev vy bydh nyns yw bern. With me there is never hindrance.
VERSE 45
Dismas rdms0265 lader of a fue iuggys Lader ov, a veu jujys, 265 I am the thief who was judged, 265
rdms0266 ha ryp ihesu cryst gorrys ha ryb Ihesu Cryst gorrys And put beside Jesus Christ
rdms0267 o  yn crous a pren yn krows a brenn. On the cross .of wood.
rdms0268 me a gryes warnotho My a grias warnodho I believed in him.
rdms0269 rak paynys pan nan gefo rag paynys pan na'n jevo When for pains he did not find
rdms0270 o  tyller thy pen tyller dh'y benn. 270 A place for his head. 270
VERSE 46
rdms0271 yn gylwys map dev yn prof Y'n gelwis Mab Dyw, yn prov I called him the Son of God, in proof
rdms0272 ahanaf may portho cof ahanav may porttha kov That he would keep remembrance of me
rdms0273  pan deffe thy wlascor ef pan dheffa dh'y wlaskor ev. When he should come to his kingdom.
rdms0274 thym y leuerys perfeyth Dhymm y leveris perfeyth To me he said perfectly,
rdms0275 agy the ewhe an geyth a-jy dhe eghwa an jydh 275 Within the evening of the day 275
rdms0276  yn paradys ty a sef yn Paradhis ty a sev. [paradys] In paradise thou shalt stand.
VERSE 47
Adam rdms0277 yn beys awos gothaf crok Y'n bys awos godhav krog Because of suffering hanging on earth.
rdms0278 ny brefsys anken na drok ny brevsys anken na drog - Thou hast not felt grief nor evil
rdms0279 o  dev guyn the vys Dyw! Gwynn dha vys! - God ! happy thy lot
rdms0280 bos yn yfarn yw drok fok Bos yn ifarn yw drog fog, 280 To be in hell is an evil fire-place, 280
rdms0281 ow lesky yn tan ha mok ow leski yn tan ha mog, Burning in fire and smoke.
rdms0282 o  anken pup prys anken pup-prys. Sorrow always.
VERSE 48
Dismas rdms0283 cryst yw arluth a vercy Cryst yw Arloedh a versi. Christ is the Lord of mercy
rdms0284 kemmys a fynno crygy Kemmys a vynno krysi Whoever will believe.
rdms0285 o  hay pygy ef ha'y pysi ev, 285 And pray to him, 285
rdms0286 hep dout ef a vyth sylwys heb dout ev a vydh selwys: Without doubt he shall be saved
rdms0287 pan fo an beys tremenys pan vo an bys tremenys When he shall have passed from the world,
rdms0288 o  yth a then nef yth a dhe'n nev. He shall go to the heaven.
[tulfryk infernum dicit] \Tulfric speaks in hell.]
VERSE 49
Tulfryc rdms0289 rum fay lemmyn an caffen Re'm fay, lemmyn a'n kaffen By my faith, now I would take him,
rdms0290 er an ascal yn toulsen er an askell, y'n towlsen 290 By the armpit I would cast him 290
rdms0291 o  yn creys an tan yn kres an tan! In the midst of the fire.
rdms0292 ellas na thelleys am gwen Ellas na dhelles a'm gwenn Alas ! that I have not sent forth
rdms0293 thy lesky vn luhesen dh'y leski unn lughesenn, A lightning to burn him,
rdms0294 o  ha crak taran ha krakk taran! And a clap of thunder.
VERSE 50
Belsebuc rdms0295 ellas thynny ny dal man Ellas! Dhyn ni ny dal mann 295 Alas ! it avails us not a bit 295
rdms0296 duello luhes na taran dyllo lughes ha taran To discharge lightning nor thunder
rdms0297 o  thy lesky ef dh'y leski ev! To burn him.
rdms0298 govy vyth drok yv gynef Go-vy, vydh, drog yw genev Oh ! ever evil it is to me,
rdms0299 bones mar lyes enef bones mar lies enev To be so many souls
rdms0300 o  ow mos then nef ow mos dhe'n nev. 300 Going to heaven. 300
VERSE 51
Satanas rdms0301 gouy er bos dywolow Go-ni er bos dewolow! [gouy]{go-vy??} Wo is me for the abode of devils I
rdms0302 namnagan dallas golow nammna 'gan dallas golow Light almost bhnded us,
rdms0303 o  pan thueth an guas pan dheuth an gwas. When the fellow came.
rdms0304 gallas mur a enefow Gallas meur a enevow Gone are many souls
rdms0305 a peyn hagh a tewolgow a bayn hag a dewolgow. 305 From pain and from darkness. 305
rdms0306 o  ellas ellas Ellas! Ellas! Alas! alas!
[tunc dicit joseph in carcere] [Then says Joseph in prison ;]
VERSE 52
Joseph rdms0307a o ihesu map ras Ihesu mab ras Jesus, Son of grace
rdms0307b o agan sylwyas agan selwyas, our Saviour,
rdms0308 o  dues gueres ny deus, gweres ni; Come, help us
rdms0309a o ha drengys tas ha'n Drynses Tas And Trinity, Father,
rdms0309b o a wruk pup gulas a wrug pub gwlas, [ha drengys] who hath made all countries,
rdms0310 o  ha den a pry ha den a bri! 310 And man of earth.
VERSE 53
Nichodemus rdms0311a o amen yn weth Amen ynwedh Amen also,
rdms0311b o aberth yn beth a-berth y'n bedh within the tomb.
rdms0312 o  del reth worsyn dell re'th worrsyn, As we have put thee,
rdms0313a o pen vyghterneth Penn vyghternedh Head of royalty
rdms0313b o dre the eleth dre dha eledh by thy angels
rdms0314 o  byth socor thyn bydh sokkor dhyn! Be succour to us.
VERSE 54
Deus pater rdms0315a o eugh ow dew el Ewgh ow dew el Go, my two angels,
rdms0315b o thum seruons lel dhe'm servons lel 315 to my faithful servants,
rdms0316 o  yn pryson evs yn pryson eus; Who are in prison ;
rdms0317a o hep ygery heb igeri Without opening
rdms0317b o na fos terry na fos terri or breaking wall.
rdms0318 o  drew hy yn mes drewgh i yn-mes. Bring them out.
VERSE 55
Michael rdms0319a o a arluth ker A Arloedh ker O dear Lord,
rdms0319b o prest hep danger prest heb danjer always without delay
rdms0320 o  y wren the voth y hwren dha vodh, 320 We do thy will,
rdms0321a o ol yn pup le oll yn pub le In all places
rdms0321b o pur wyr neffre pur wir nevra, very truly ever,
rdms0322 o  kepar del goth kepar dell goedh. As it behoveth.
[hic descendant angeli et transient ad iosph et Nichodemum in carcerem] [Here let the angels go down, and they shall pass to Joseph and Nicodemus in prison.]
VERSE 56
Gabriel rdms0323a o yn mes duegh why Yn-mes dewgh hwi You come out,
rdms0323b o hep terry chy heb terri chi without breaking house.
rdms0324 o  ha hep alwheth ha heb alhwedh. And without keys;
rdms0325a o gylwys o why Gelwys owgh hwi Ye are called,
rdms0325b o pen arlythy penn arlydhi. 325 [gylwys] chief of Lords;
rdms0326 o  gortheugh an beth Gordhyewgh an bedh. Ye honour the tomb.
VERSE 57
Joseph rdms0327a o the ihesu gras Dhe Ihesu gras Thanks to Jesus,
rdms0327b o luen yv a ras leun yw a ras he is full of grace
rdms0328 o  hag a vercy hag a versi; And of mercy;
rdms0329a o fos ny torras fos ny dorras He has not broken walls,
rdms0329b o na war tharas na war dharas nor through doors
rdms0330 o  ny thue thynny ny dheuth dhyn ni. 330 He comes not to us.
VERSE 58
Nichodemus rdms0331a o cres ys a hos Krysis a'y oes Midst of the wall,
rdms0331b o dev a allos Dyw a alloes [cres ys a hos] God has been able
rdms0332 o  y vones thyn y vones dhyn; {NS dhym} To come to us;
rdms0333a o scullyas y wos skoellyas y woes He has shed his blood
rdms0333b o rak yonk ha los rag yonk ha loes for young and gray-headed,
rdms0334 o  sylwel mar myn selwel mar mynn. If he will save.
[hic veniet quatuor milites ad pilatum] [Here the four soldiers shall come to Pilate.]
ad pilatum dicit He says to Pilate :—
VERSE 59
Miles i rdms0335 syre me ath cusulse Syrra, my a'th kusulsa 335 Sire, I would advise thee,
rdms0336 ordyne tus the wythe ordena tus dhe witha Order men to guard
rdms0337  beth an treytor yv marow bedh an traytour yw marow; The tomb of the traitor who is dead:
rdms0338 meneugh fest y wruk bostye menowgh fest y hwrug bostya Very often he did boast
rdms0339 an trege deyth dasuewe an tressa dydh dasvywa, To revive on the third day,
rdms0340  kyn fe lethys mar garow kyn fe ledhys mar arow. 340 Though he were killed so cruelly.
VERSE 60
Miles ii rdms0341 ha mar ny wrer y wythe Ha mar ny wrer y witha, And if it be not guarded,
rdms0342 y thyskyblon yn pryve y dhyskyblon yn priva His disciples privily
rdms0343  an lader yn mes an beyth a'n lader yn-mes a'n bedh, Will steal him out of the tomb;
rdms0344 hag a leuer yn pup le hag a lever yn pub le And will say in every place,
rdms0345 yvos dasuewys arte y vos dasvywys arta 345 That he has revived again,
rdms0346  ha gyllys the ken tyreth ha gyllys dhe gen tiredh. And gone to another country.
VERSE 61
Miles iii rdms0347 yn della mar a whyrfeth Yndella mara hwyrfydh, If it happen so,
rdms0348 myl weth a uyth an dyweth milweth a vydh an diwedh - A thousand times worse the end will be,
rdms0349  me an te re synt iouyn my a'n te re synt Iouyn - I swear it by saint Jove,
rdms0350 ha hakere es an dalleth ha hakkra es an dalleth. 350 And more odious than the beginning.
rdms0351 rak henna tus ervys freth Rakhenna tus ervys freth For that, men strongly armed
rdms0352  gor thy wythe a termyn gorr dh'y witha a dermyn. Put to guard him in time.
VERSE 62
Miles iv rdms0353 mar ny fethe ef guythys Mar ny vydh eev gwithys If he be not guarded,
rdms0354 gans y tus y fyth laddrys gans y dus y fydh ledrys By his people he will be stolen,
rdms0355 han corf yn mes kymerys ha'n korf yn-mes kemmerys 355 And the body taken out,
rdms0356  ha gorrys ef the ken pow ha gorrys ev dhe gen pow; And be carried to another country;
rdms0357 y a leuer ol yn weth i a lever oll ynwedh And they will all say also.
rdms0358 y vos daserghys an beth y vos dasserghys a'n bedh That he is risen from the tomb,
rdms0359 ha gyllys gans y eleth ha gyllys gans an eledh And gone with his angels
rdms0360  yn pur wyr the nef golow yn pur wir dhe nev golow. 360 Very truly to bright heaven.
VERSE 63
Pilatus rdms0361 eugh lemmyn ow marreggyon Ewgh lemmyn, ow marghogyon, Go now, my knights,
rdms0362 bys yn beth alemma scon bys y'n bedh alemma skon, Unto the tomb, hence presently,
rdms0363 o  del owgh tus ven dell owgh tus ven; As ye are trusty men;
rdms0364 cryst myghtern an yethewon Cryst, Myghtern an Yedhewon, Christ, King of the Jews,
rdms0365 nan laddro an crystenyon na'n lattro an Kristonyon, 365 [crystenyon] That the Christians steal him not,
rdms0366 o  guytheugh war peyn gwithewgh, war bayn. Guard ye, under penalty.
VERSE 64
Miles i rdms0367 syre pilat hep parow Syrra Pilat heb parow, Sir Pilate without equal,
rdms0368 guythe an corf yv marow gwitha an korf yw marow To guard the body which is dead,
rdms0369 o  dynny yv reys dhyn ni yw res. To us is necessary;
rdms0370 y laddre mar whyle den Y ladra mar hwila den 370 If a man seek to steal it,
rdms0371 war ow ene ef an pren war ow enev ev a'n pren Upon my soul he shall pay for it,
rdms0372 o  may fo dyswrys may fo diswres. That he be destroyed.
VERSE 65
Pilatus rdms0373 gueyteugh ol er agas fyth Gwaytyewgh oll er agas fydh, All take care on your faith,
rdms0374 pan bostyas the pen try deyth pan vostyas dhe benn tri dydh Since he boasted, at the end of three days
rdms0375  y tasserghy the vewnans y tasserghi dhe vywnans. 375 He would rise again to life;
rdms0376 gobar da why agas byth Gober da hwi a'gas bydh: {NS a's - but metre wrong} A good reward shall be to you,
rdms0377 gon dansotha ha cruk heyth Gon Dansotha ha Cruk Heyth. The plain of Dansotha, and Barrow Heath;
rdms0378  mar scap ytheugh then mernans Mar skap, yth ewgh dhe'n mernans. If he escape, you go to death.
VERSE 66
Miles ii rdms0379 me an guyth kyn tassorgho My a'n gwith kyn tassorggho, I will keep him though he should rise again;
rdms0380 thy-worthyn den nan laddro dhiworthyn den na'n lattro, 380 From us man shall not take him,
rdms0381 o  by na porth dout bydh na borth dout! Never have fear.
rdms0382 dalhen mar cafaf ynno Dalghenn mar kavav ynno If I have hands on him,
rdms0383 pur wyr ny scap kyn fynno pur wir ny skap kyn fynno, Truly he scapes not, however he may wish,
rdms0384 o  nan geffo clout na'n jeffo klout. From getting a beating.
VERSE 67
Miles iii rdms0385 nym bues ovn vyth annotho Ny'm beus own vydh anodho, 385 There is to me not any fear of him;
rdms0386 ha dreheuel kyn teffo ha drehevel kyn teffo And though he should come to rise,
rdms0387 scon me a re clout thotho skon my a re klout dhodho Soon I will give him a clout,
rdms0388  may ron mayle war an dor mayth omhwello war an dor. That shall wrap him to the earth.
rdms0389 agy then beth men yv clos A-jy dhe'n bedh men yw klos Within the tomb of stone he is closed;
rdms0390 me an guyth sur deth ha nos my a'n gwith sur dydh ha nos 390 I will surely guard him day and night,
rdms0391 awos y dysciplys plos awos y dhyssiplys blos, In spite of his dirty disciples,
rdms0392  kyn teffons y vyth mar clor kyn teffons i vydh mar glor. {NS omits vydh. Error?} Though they come ever so fierce.
VERSE 68
Miles iv rdms0393 dun alemma cowethe Deun alemma, kowetha! Let us go hence, comrades;
rdms0394 y weles me a garse Y weles my a garsa I would like to see him
rdms0395  ow thastel ym-threheuel owth astel omdhrehevel! 395 Strugghng to raise himself;
rdms0396 yn certan mar remvfe Yn sertan mar remoffya, [remvfe] Certainly if he moved,
rdms0397 y pen crak me a torse y benn krakk my a dorrsa, His head crack ! I would break,
rdms0398  kyn couse vyth mar huhel kyn kowssa vydh mar ughel! Though he should talk ever so high.
et tunc ibunt ad sepulcrum And then they shall go to the tomb.
VERSE 69
Miles i rdms0399 an beth me re anysyas A'n bedh my re avisyas: I have arranged the tomb ;
rdms0400 warnotho yma men bras warnodho yma men bras 400 Upon it. there is a great stone,
rdms0401 o  dres ol an myn dres oll an min. Above all the stones.
rdms0402 coskyn ny gans dyaha Kuskyn ni gans diagha; Let us sleep with security ;
rdms0403 kyn dasvewo nyn dregha kyn tasvywo, ny'n dreha Though he rise, he will not carry it
rdms0404 o  thywar y geyn dhiwar y geyn. From off its back.
VERSE 70
rdms0405 tau sy cowys renothas Nansi, koweth, ren ow thas, 405 {GM 'not so'} Hold thy tongue, comrade, by the father
rdms0406 vyth nynsyv yn della vas bydh nyns yw yndella 'vas, There is never any good so,
rdms0407  thys lauaraf guyryoneth dhis lavarav an gwiryonedh! I tell thee the truth;
rdms0408 reys yw the onan golyas Res yw dhe onan goelyas. Need is that one should watch;
rdms0409 war y torn pup y thyffras War y dorn peub a dhifres In his turn every one protecting
rdms0410  y gowyth pyw a thalleth y goweth. Piw a dhalleth? 410 His companion ; who begins ?
VERSE 71
Miles iii rdms0411 dallathans nep a fynno Dallethens neb a vynno! Let him begin who will,
rdms0412 rak coske reys yv thymmo rag koska res yw dhymmo For need is to me to sleep
rdms0413 o  re synt iouyn re Synt Iouyn! By saint Jove.
rdms0414 sur lour of vy annotho Sur lowr ov vy anodho - Sure enough I am of him ;
rdms0415 den marow na threhavo den marow na dhrehaffo 415 A dead man will not rise
rdms0416 o  sur bys deyth fyn sur bys dydh fin. Certainly, till the last day.
VERSE 72
Miles iv rdms0417 guythens pup y tenewen Gwithens peub y denewen, Let every one keep his side,
rdms0418 ha me a gosk ryp y pen ha my a gosk ryb y benn And I will sleep by his head,
rdms0419 o  rag y wythe rag y witha. To guard him.
Miles i rdms0420 nynsus gorryth na benen Nyns eus gorreyth na benyn 420 There is no man or woman
rdms0421 byth wel cusyl bys vycken bydh well kusul bys vykken Any better advice, to eternity.
rdms0422 o  a lauarre a lavarro. Who can mention.
[hic dormiunt milites] [Here the soldiers sleep.]
tunc surrexit Ihesus a mortuis et iet ubicunque voluerit et canant angeli cristus resurgens [et postea dicit maria] Then Jesus rose from the dead, and he shall go wherever he likes, and the angels sing " Christus resurgens," [and afterwards Mary says ;]
VERSE 73
Maria rdms0423 a tas ker yn huhelder A Das ker yn ughelder, O dear Father on high,
rdms0424  ty a formyas nef ha beys ty a formyas nev ha bys; Thou hast created heaven and earth;
rdms0425 rak luen os a hunelder rag leun os a uvelder 425 For thou art full of greatness,
rdms0426  hag a allus kekeffrys hag a alloes kekeffrys, And of power likewise ;
rdms0427 ty a wor yn pup maner Ty a woer yn pub maner Thou knowest in every way
rdms0428  fatel fue ow map lethys fatell veu ow Mab ledhys: How my Son was slain ;
rdms0429 yn grous yntre dev lader y'n grows yntra dew lader On the cross, between two thieves,
rdms0430  y corf whek a fue gorrys y gorf hweg a veu gorrys. 430 His sweet body was put.
VERSE 74
rdms0431 pan wylys vy y wane Pan welis vy y wana When I saw them pierce him
rdms0432  dre an golon gans an guv dre an golonn gans an guv, Through the heart with the spear,
rdms0433 me a wruk scon clamdere my a wrug skon klamdera: I fainted immediately;
rdms0434  byth ny wylyn yn nep tu bydh ny welyn yn neb tu. I saw nothing on any side.
rdms0435 y weles me a garse Y weles my a garsa 435 I would like to see him,
rdms0436  ha cous orth ow map ihesu ha kows orth ow Mab Ihesu: And speak to my Son Jesus.
rdms0437 mar ny thue thum confortye mar ny dheu dhe'n konfortya, If he comes not to comfort me,
rdms0438  ow mornyngh vyth ogh ha tru ow mornyng vydh "Ogh ha tru!" My mourning will be "oh" and "alas."
VERSE 75
rdms0439 me a wruk y anclethyes My a wrug y ynkleudhyas I did bury him,
rdms0440  hag an gorras yn beth men hag a'n gorras yn bedh men. 440 And put him into a tomb of stone;
rdms0441 the voth sur mar pe genes Dha vodh sur mar pe genes, Thy will surely if it be with thee,
rdms0442  guelas ow map y carsen gweles ow Mab y karsen, I would hke to see my Son.
rdms0443 a tas dre the luen weres A Das, dre dha leun weres. O Father, through thy full help
rdms0444  the pygy certan mensen Dha bysi sertan mynnsen I would pray thee certainly,
rdms0445 tarye lemmyn na wrelles tarya lemmyn na wrelles, 445 That thou do not tarry now,
rdms0446  rak yma thymmo vy ken rag yma dhymmo vy ken. For anguish is to me.
VERSE 76
rdms0447 ow map whek me a vynse Ow Mab hweg, my a vynnsa My sweet Son, I would wish,
rdms0448  a luen golon the pygy a leun golonn dha bysi With full heart to pray thee,
rdms0449 a thos thym ha fystyne a dhos dhymm ha fistena, To come to me and hasten,
rdms0450  del thethyvsys thymmo vy dell dhedhewsys dhymmo vy 450 As thou didst promise to me,
rdms0451 y wres yn ban dasfewe y hwres yn-bann dasvywa That thou wouldst rise up
rdms0452  then tryge deth yredy dhe'n tressa dydh yredi. On the third day really.
rdms0453 lemmyn gura ow kerenge Lemmyn gwra, ow herensa, Do now, my love,
rdms0454  kepar yn beys del vynny kepar y'n bys dell vynni. As in the world thou wouldst.
VERSE 77
Ihc rdms0455 o salve sancta parens O Salve, Sancta Parens, 455 O hail, holy parent,
rdms0456  the nep yv ioy ow colon dhe neb yw joy ow holonn Thou who art the joy of my heart,
rdms0457 ham melder kepar ha kens ha'm melder kepar ha kyns, And my sweetness as formerly,
rdms0458  dre pur natur ha reson dre pur natur ha reson Through pure nature and reason;
rdms0459 pan wreth hepcor an bevnens pan wredh hepkorr an bywnans, When thou shalt put away life,
rdms0460  hep guthyl na moy cheyson heb guthyl namoy cheson, 460 Without suffering any more trouble,
rdms0461 a hugh an eleth han sens a-ugh an eledh ha'n sens Over the angels and the saints,
rdms0462  ty a thue the nef thum tron ty a dheu dhe nev dhe'm tron. Thou shalt come to heaven to my throne.
VERSE 78
Maria rdms0463 ota gy ow map ihesu O'ta jy ow mab Ihesu Behold thee, my Son Jesus,
rdms0464  dynythys thum confortye devedhys dhe'm konfortya? Born to comfort me;
rdms0465 an tryge deth yv hythev An tressa dydh yw hedhyw 465 The third day it is to day,
rdms0466  thy-worthyf aban ethe dhiworthiv a-ban eth-a, Since he went from me,
rdms0467 whet ny ellys yn nep tu hwath ny yllis yn neb tu Yet I could not on any side
rdms0468  gothfos ganso fatel fe godhvos ganso fatell veu. Know how it was with him.
rdms0469 y carsen guelas an fvu A karsen gweles an vu [fvu] I would wish to see the form
rdms0470  anotho y voth mar pe anodho, y vodh mar pe. 470 Of him, if it be his will.
[genuflectit Maria] [Mary kneels.]
VERSE 79
Ihc rdms0471 ow mam whek ham kerenge Ow mamm hweg, ha'm kerensa, My sweet mother and my love,
rdms0472  me yv ihesus the vab ker my yw Ihesu dha Vab ker! I am Jesus thy dear Son,
rdms0473 me re thuth theth confortye My re dheuth dhe'th konfortya I am come to comfort thee,
rdms0474  nak na vy gy yn a wher rag na vi jy yn ahwer. That thou be not in sorrow.
rdms0475 datherghys na wra doutye Dasserghys - na wra doutya - 475 Risen, doubt not,
rdms0476  of a vernans ow melder ov a vernans, ow melder. I am from death, my sweetness;
rdms0477 ty a yl y atendye Ty a yll y attendya Thou canst expect it,
rdms0478  bos guyr ow cous kettep ger bos gwir ow hows, kettep ger. That my speech is true, every word.
[Maria amplexatur eum et osculatur] [Mary embraces and kisses him.]
VERSE 80
Maria rdms0479 a uap ker lowene thys A Vab ker, lowena dhis, O dear Son, joy to thee,
rdms0480  ha sylwadur an bys-ma ha Selwador an bys ma! 480 And Saviour of this world !
rdms0481 an beth the vos datherghys A'n bedh dha vos dasserghys That thou art risen from the tomb
rdms0482  y luen crygy me a wra y leun grysi my a wra. Fully I believe;
rdms0483 ow colon yv mur huthys Ow holonn yw meur heudhys: My heart is greatly exalted,
rdms0484  nynsus peyn orth ow greffya nyns eus payn orth ow grevya. No pain is afflicting me;
rdms0485 bynyges re bo an prys Bennigys re bo an prys 485 Blessed be the time
rdms0486  may wruk the thon ym nascra may hwrug dha dhoen y'm askra! [nascra] That I bore thee in my womb.
VERSE 81
rdms0487 vs whet theth corf galarow Eus hwath dhe'th korf galarow Are there yet sores on thy body ?
rdms0488  na torment orth the greffye ha torment orth dha revya? Or does torment afflict thee ?
rdms0489 yw saw ol the wolyow Yw saw oll dha woliow Are all thy wounds healed
rdms0490  a wylys vy the squerdye a welis vy dha skwardya 490 Which I saw tearing thee ?
rdms0491 a wruk an gu han kentrow a wrug an gu ha'n kentrow Which the spear and the nails made,
rdms0492  the kyc precius dafole dha gig preshyous defola? Deforming thy precious flesh ?
rdms0493 lauar thymmo caradow Lavar dhymmo, karadow. Tell me, beloved;
rdms0494  lemmyn gorthyp fatel fue Lemmyn gorthyp fatell veu. Now answer how it was.
[genuflectit Jhs] [Jesus kneels.]
VERSE 82
Ihc rdms0495 reuerons thyso a vam ker Revrons dhiso, A Vamm ger, 495 Reverence to thee, mother dear,
rdms0496  henor mur ha lowene enor meur ha lowena! Much honour and joy !
rdms0497 nym gref peyn yn nep maner Ny'm grev payn yn neb maner No pain afflicts me in any way
rdms0498  a wrello thym drok neffre a wrello dhymm drog nevra: Which ever may do me evil;
rdms0499 mernans trystyns hag anger Mernans tristyns hag anger Death, grief, and anguish,
rdms0500  me a wruk aga fethe my a wrug aga fetha, 500 I have vanquished them,
rdms0501 may thyw lemmyn da ow cher mayth yw lemmyn da ow cher That my state now is good;
rdms0502  nynsus tra orth ow greffye nyns eus tra orth ow grevya. There is nothing that afflicts me.
VERSE 83
Maria rdms0503 confortys yv ow colon Konfortys yw ow holonn, My heart is comforted,
rdms0504  pan clewys ow teryfas pan glywis ow terivas When I have heard thee declaring
rdms0505 bones leghys the pascyon bones lehes dha passhyon 505 Thy Passion to be alleviated,
rdms0506  a fus tyn garow ha bras a 'feu tynn garow ha bras. [a fus]{NS a'th fe} Which was cruel and great pain.
rdms0507 then tas huhel yn y tron Dhe'n tas ughel yn y dron To the Father high on his throne,
rdms0508  y grassaf lemmyn an cas y grassav lemmyn an kas I am grateful now for the case,
rdms0509 ty the vynnes thym danfon ty dhe vynnas dhymm dannvon That he would send thee to me
rdms0510  thum confortye the vap ras dhe'm konfortya dha Vab ras. 510 To comfort me, thou Son of grace.
[osculantur et separant] [They kiss and separate.]
____________________________
VERSE 84
Miles i rdms0511 mey fe me re goskes pos May fe! my re goskas poes My faith, I have slept heavily !
rdms0512 ha rum kemeres drok glos ha re'm kemmeras drog loes! And an evil pang has seized me,
rdms0513  dre ow hvn me a welas Dre ow hun my a welas Through my dream which I saw ;
rdms0514 neb ese aberth yn beth neb esa a-berth y'n bedh He who was within the tomb,
rdms0515 gans can ha mur a eleth gans kan ha meur a eledh 515 With a hundred and more of angels, s»5
rdms0516  the vewnans y tassorghas dhe vywnans y tassorghas. To life has risen.
VERSE 85
Miles ii rdms0517 pur wyr me a henrosas Pur wir my a hunrosas, Truly, I dreamed,
rdms0518 ha war ow kyn an clewas ha war ow heyn a'n klywas And on my back I heard him,
rdms0519  yn mes an beth ow seuel yn-mes a'n bedh ow sevel. Outside of the tomb standing.
rdms0520 mar syv dyenkys ellas Mars yw dienkys, ellas, 520 If he is escaped, alas ! 5 20
rdms0521 rak me a wel an men bras rag my a wel an men bras For I saw the large stone
rdms0522  war glan an beth fest huhel war lan an bedh fest ughel! On the side of the tomb very high.
VERSE 86
Miles iii rdms0523 pos re teulseugh agas clvn Poes re dowlsewgh agas klun, Heavily have ye darkened your sense,
rdms0524 rag me an guelas dufvn rag my a'n gwelas difun - For I saw him wide-awake,
rdms0525  dresof ef a tremenas dresov ev a dremenas 525 He passed by me;
rdms0526 hag a wor yn pa vaner hag a woer yn py vaner - [pa]{NS pan} And I know in what manner ;
rdms0527 ganso crous worth y baner ganso krows worth y vaner [baner] With him a cross on his banner
rdms0528  wharre ef a thyspleytyas hware ev a dhispletyas. Soon he displayed.
VERSE 87
Miles iv rdms0529 yn sur gans ow dev lagas Yn sur gans ow dewlagas Surely with my eyes,
rdms0530 ow syuel me an guelas ow sevel my a'n gwelas: 530 Standing I saw him;
rdms0531 ha garow hag vthyk bras ha garow hag euthek bras And fierce and monstrous huge,
rdms0532  yn kerth gallas mes an beth yn kerdh gallas mes a'n bedh. Forth he went from the tomb.
rdms0533 ny yllyn syuel yn ban Ny yllyn sevel yn-bann I could not stand upright
rdms0534 rak ovn anotho certan rag own anodho sertan: For fear of him, certainly ;
rdms0535 y wolow o mur a splan y wolow o mar splann, 535 His light was very brilliant, 535
rdms0536  del leuaraf theugh yn weth dell lavarav dhywgh ynwedh. As I tell you likewise.
VERSE 88
Miles i rdms0537 a thysempys whylewhe A-dhesempis hwilewgh e Immediately seek ye,
rdms0538 mar a sethe the cuthe maras eth e dhe gudha If he be gone, to hide
rdms0539  yn nep bos tewl py yn sorn yn neb bos tew po yn sorn. In some bush, hole, or in a corner.
rdms0540 mara kyllyn y gafus Mara kyllyn y gavoes, 540 If I can find him, 54°
rdms0541 vynytha na theppro bous vynytha na dheppro boes {GM vynitha} May he never eat food ;
rdms0542  me an kelm auel pusorn my a'n kelm avel pusorn. I will tie him like a bundle.
VERSE 89
Miles ii rdms0543 me an kyf by god ys blod My a'n kyv by god ys blod, I will find him, by God's blood,
rdms0544 kyn fo an harlot mar wod kyn fo an harlot mar woud Though the rogue be never so mad,
rdms0545  ma mar houtyn y body na mar howtyn y vodi; 545 Or so haughty his body : 545
rdms0546 for y dred noth by my hod for y dred noth by my hod, For I dread not, by my head,
rdms0547 hys red baner ne hys rod hys red baner ne hys rod, His red banner nor his cross.
rdms0548  the pilat nan dryllyn ny dhe Pilat na'n dryllyn ni. Now let us return to Pilate.
VERSE 90
Miles iii rdms0549 na gefyn war ow ene Na gevyn, war ow ena, We shall not find, upon my soul,
rdms0550 kyn fen neffre ow ponye kyn fen nevra ow poenya 550 Though we be ever running
rdms0551  yn pup tol worth y whylas yn pub toll orth y hwilas. In every hole to seek him.
rdms0552 me an guelas ow nyge My a'n gwelas ow nija, I saw him flying,
rdms0553 ganso mur a gowethe ganso meur a gowetha, With him many companions,
rdms0554  ha guyn o aga dyllas ha gwynn o aga dillas. And white was their dress.
VERSE 91
Miles iv rdms0555 ha me yn weth an guelas Ha my ynwedh a'n gwelas 555 And I likewise saw him, 555
rdms0556 ha ganso company bras ha ganso ev komp'ni bras - And with him a large company ;
rdms0557 orth y sywe lyes guas orth y sywya lies gwas - Many fellows following,
rdms0558  ny yllons bos nyfyrys ny yllons bos niverys. They could not be numbered.
rdms0559 tra uyth ny amont thynny Travydh ny amont dhyn ni, Nothing avails us
rdms0560 sur y whylas ef na moy sur, y hwilas ev namoy. 560 Surely to seek him any more ; s6o
rdms0561 ym-cusylle gureny ny Omgusulya gwren nyni Let us consult together
rdms0562  pyth yv guella the bos gurys pyth yw gwella dhe vos gwrys. What is best to be done.
VERSE 92
Miles i rdms0563 pandra wren agan peswar Pandr'a wren agan peswar What shall we four do,
rdms0564 a rak pilat sur hep mar a-rag Pylat sur heb mar Before Pilate surely, without fail,
rdms0565  pan theffyn ny yn teffry pan dheffyn ni yn tevri? 565 When we go, seriously ? s^B
rdms0566 ef the seuel an beth men Ev dhe sevel a'n bedh men That he has risen from the tomb of stone,
rdms0567 hay vos datherys certen ha'y vos dasserghys, sertan And is ascended, certainly.
rdms0568  y gous ny dal thynny ny y gows ny dhal dhyn nyni. It behoves us not to say.
VERSE 93
Miles ii rdms0569 y cussylyaf yn certan Y kusulyav yn sertan I advise, certainly,
rdms0570 leuerel dos nerth warnan leverel dos nerth warnan 570 To say a force came on us 570
rdms0571 o  hay thon the ves ha'y dhoen dhe-ves: And took him away.
rdms0572 yn vr-na y fyth clewys y'n eur na y fydh klywys In that hour it will be heard,
rdms0573 del ony ganse brewys dell on ni gansa brewys As we are wounded by them,
rdms0574 o  hag elf at es hag yfl at es. [elf]{NS yfl. evil?} And ill at ease.
VERSE 94
Miles iii rdms0575 yn della ny vynnyn ny Yndella ny vynnyn ni! 575 We will not do thus ; 575
rdms0576 an beth ef the thasserhy A'n bedh ev dhe dhasserghi From the tomb that he is risen
rdms0577 o  me a leuer my a lever, I will say;
rdms0578 par del o dev luen a ras par dell o Dyw leun a ras Like as he was God full of grace,
rdms0579 ganso del fethas yu cas ganso dell fethas y'n gas [yu cas] By him thus the cause is gained
rdms0580 o  worth crous baner worth krows baner. 580 Through the banner of the cross.
VERSE 95
Miles iv rdms0581 del leuaraf yn tor-ma Dell lavarav y'n tor' ma, As I say at this time,
rdms0582 honna yv an forth wella honna yw an fordh wella: That is the best way ;
rdms0583 assentye ol the henna assentya oll dhe henna Assent to all that,
rdms0584 o  sur me a vyn sur my a vynn. Surely, I will;
rdms0585 ny fynnaf leuerel gow Ny vynnav leverel gow 585 I will not tell a lie, 585
rdms0586 awos dout bones marow awos dout bones marow; {NS bos} From fear of being slain ;
rdms0587 gallas ef the nef wolow gallas ev dhe nev wolow He is gone to the bright heaven,
rdms0588 o  gans eleth guyn gans eledh wynn. With angels white.
VERSE 96
Miles i rdms0589 saw pyw a vyn leuerel Saw piw a vynn leverel But who is there who will say
rdms0590 the vewnans ef the seuel dhe vywnans ev dhe sevel 590 That he rose to life 59©
rdms0591  hythew yn mes an beth pry hedhyw yn-mes a'n bedh pri? To-day out of the tomb of earth ?
rdms0592 nag a feth mos then iustys Nag a vedh mos dhe'n justis Or will go to the justice :
rdms0593 rag dout y vones lethys rag dout y vones ledhys: From fear of being slain,
rdms0594  my ny vynnaf ieuody My ny vynnav, jevodi! {B eredy} I will not, I swear.
VERSE 97
Miles ii rdms0595 na porth dout me a genes Na borth dout, my a genes 595 Have no fear, I will go with thee, S9S
rdms0596 mar pyth othom theth weres mar pydh edhomm dhe'th weres, If it be necessary to help thee,
rdms0597  hag a leuer fattel fue hag a lever fatell veu. And will say how it was.
Miles iii rdms0598 mar a talleth pertheges Mara talleth predheges If he begin to be angry,
rdms0599 ny a wra y wowheles ni a wra y woheles, We will lie to him.
rdms0600  rak pup ol a gar bewe rag pub-oll a gar bywa. 600 For all love to live.
_____________________________
et tunc eant ad pilatum et dicit IIIIs miles And then let them go to Pilate ; and the fourth soldier says:—
VERSE 98
Miles iv rdms0601 lowene thys syr pilat Lowena dhis, Syrr Pilat! Joy to thee, sir Pilate !
rdms0602 awos bos ny peswar smat Awos bos ni peswar smat, Though we be four fellows,
rdms0603  guythe an beth ny ylsyn gwitha an bedh ny yllsyn. We could not keep the tomb;
rdms0604 desefsen dotho ry what Desevsen dhodho ri hwatt: We wished to give him a blow ;
rdms0605 thynny ef a wruk an prat dhyn ni ef a wrug an pratt 605 To us he did the deed, 605
rdms0606  hag a fyes thyworthyn hag a fias dhiworthyn. And fled from us.
VERSE 99
Pilatus rdms0607 out warnough fals marregion Out warnowgh, fals marghogyon! Out upon ye, false knights !
rdms0608 pyth yw an whethlow han son Pyth yw an hwedhlow ha'n son What are the tales and the report
rdms0609  a glewaf aberth yn pow a glywav a-berth y'n pow? That I hear in the land ?
rdms0610 re vahun y tof yn weth Re Vahun y tov ynwedh 610 By Mahound I will go also ;
rdms0611 mar sywe lyddrys an beth mars yw-a ledrys a'n bedh If he be stolen from the tomb,
rdms0612  why as byth ages ancow hwi a's bydh agas ankow. You shall have your death.
VERSE 100
Miles i rdms0613 pilat the gous nynsyw vas Pilat, dhe gows nyns yw 'vas: Pilate, thy speech is not good ;
rdms0614 nep nan synso y sylwyas neb na'n synsso y Selwyas, Who does not hold him his Saviour
rdms0615 o  a thu goef a Dhyw, go-ev! 615 Will become miserable. 615
rdms0616 me an guelas dre mur ras My a'n gwelas dre veur ras I saw him with much grace,
rdms0617 an beth gans ov dev lagas a'n bedh gans ow dewlagas From the tomb, with my eyes,
rdms0618 o  ow mos then nef ow mos dhe'n nev. Going to the heaven.
VERSE 101
Pilatus rdms0619 tau harlot out of my sygth Taw, harlot, out of my sygth! Peace, knave, out of my sight!
rdms0620 rag mar nyn kefough a plygth Rag mar ny'n kevowgh a [plygth] 620 {N. 'a pledge'; NS a-plyght 'of a surety'] For if you do not find him, a pledge 620
rdms0621 o  sur why an pren sur hwi a'n pren! Surely ye shall pay it.
rdms0622 then beth pan y ges gorrys Dhe'n bedh pan y'gas gorris To the tomb when I sent ye,
rdms0623 thymmo why a thethywys dhymmo hwi a dhedhewis You pledged yourselves to me,
rdms0624 o  nan laddro den na'n lattro den. [laddro]{NS lattra] Man should not steal him.
VERSE 102
Miles ii rdms0625 me a leuer thys rak clem My a lever dhis rag klem: 625 I say to you, for defence, 625
rdms0626 dyswe thynny nychodem diskwa dhyn ni Nychodem, Shew us Nicodemus,
rdms0627  ha ioseph baramathya ha Ioseph Baramathya, And Joseph of Arimathaea,
rdms0628 ha ny a thyswe yn weth ha ni a dhiskwa ynwedh And we will shew also
rdms0629 an corf a sytseugh yn beth an korf a setsewgh y'n bedh, The body you put in the tomb ;
rdms0630  yw ihesu map maria yw Ihesu Mab Maria. 630 It is Jesus, the son of Mary.
VERSE 103
Pilatus rdms0631 ty was geyler kesadow Ty was - jayler kasadow, Thou gailor, dirty fellow,
rdms0632 ygor scon an darasow igor skon an darasow Open directly the doors,
rdms0633  ha heth an prysnes yn mes ha hedh an prysners yn mes - [prysnes]{B. prysners} And haul the prisoners out.
rdms0634 otte omma alwhethow otta omma alhwedhow - See here the keys;
rdms0635 ha mar ny wreth the ancow ha mar ny wredh, dha ankow 635 And if thou dost not, thy death 635
rdms0636  me a vyth by god ys pes my a vydh, by god ys pes. I will be, by God's peace.
VERSE 104
Carcerator rdms0637 drew hy thymmo hep lettye Drewgh i dhymmo heb lettya [hy] Bring them to me without delay,
rdms0638 ha me as ygor wharre ha my a's igor hware - And I will open them soon,
rdms0639  an darasow agan naw an darasow aga naw. Our nine doors.
rdms0640 na greseugh bos treyson gures Na grysewgh bos trayson gwres, 640 Do not think that treason is committed ; 640
rdms0641 guel yv thywhy why mones gwell yw dhywgh hwi mones It is better that you should go, you
rdms0642  ages honan then thev vaw agas honan dhe'n dhew vaw. Yourself to the two lads.
et tunc ipse eat ad carcerem et non inueniet eos et dicit pilatus And let him then go to the prison, and he shall not find them ; and Pilate says :—
VERSE 105
Pilatus rdms0643 ny geusyth mes a reson Ny gewsydh mes a reson. Thou speakest not without reason.
rdms0644 ple thesos ioseph caugyon Pleth esos, Ioseph kanjon, Where art thou, Joseph, dirty fellow ?
rdms0645  hath cowyth nychodemus ha'th koweth Nychodemus. 645 And thy comrade, Nicodemus ?
[descendit pilatus] [Pilate goes down.]
rdms0646 a out ple ma an prysnes A! Out! Ple'ma an prysne's? Oh ! out ! where are the prisoners ?
rdms0647 mar nys cafaf scon thum dues Mar ny's kavav skon dhymm dres [dues]{NS dres} If I do not find them soon come to me,
rdms0648  ty a fyth drok oremus ty a'fydh drog oremus. Thou shalt have an evil oremus.
VERSE 106
Garcon rdms0649 a syre na blamyowg ny A syrra, na vlamyewgh ni! O sir, do not blame us;
rdms0650  a nyngese alwheow A nyns esa alhwedhow 650 Were not the keys - 650
rdms0651 warbarth yn ages guyth why warbarth yn agas gwith hwi, Together in your keeping,
rdms0652  ha dyen an darasow ha dien an darasow? And the doors whole ?
Pilatus rdms0653 guyr a geusyth ievody Gwir a gewsydh, jevodi. Thou sayest the truth, I swear ;
rdms0654  hem yv marth hep falladow Hemm yw marth heb falladow! This is a miracle, without fail,
rdms0655 rak an darasow deffry Rag an darasow devri 655 For the doors indeed 655
rdms0656  dyen ol yns han fosow dien oll yns ha'n fosow! Are all whole, and the walls.
VERSE 107
rdms0657 marregyon theugh ny won blam Marghogyon, dhywgh ny wonn blam, Knights, to you I know not blame,
rdms0658 rak thymmo y fye scham rag dhymmo y fia sham For to me it would be a shame
rdms0659 o  gul drok thywhy gul drog dhy'hwi. To do harm to ye.
rdms0660 an prysners galsons yn weth An prysners galsons ynwedh 660 The prisoners are gone also, 660
rdms0661 ese yn dan naw alweth esa yn-dann naw alhwedh. Who were under nine keys ;
rdms0662 o  ny torsans chy Ny dorrsons chi. They have not broken the house.
VERSE 108
Miles iii rdms0663 henna ny a vyn notye Henna ni a vynn notya, That we will note,
rdms0664 le may thyllyn yn pup le le mayth yllyn yn pub le, The place where we go, in every place,
rdms0665  certan y vos dasserhys sertan y vos dasserghys: 665 Certainly that he is risen again ;
rdms0666 kepar del sevys an beth kepar dell sevis a'n bedh Like as he rose from the tomb
rdms0667 then nef gans mur a eleth dhe'n nev gans meur a eledh To the heaven with many angels,
rdms0668  ny thy weles yskynnys ni dh'y weles yskynnys. That we saw him ascend.
VERSE 109
Pilatus rdms0669 teweugh awos lucyfer Tewewgh, awos Lucyfer! Hold your tongues, by Lucifer;
rdms0670 a henna na geuseugh ger A henna na gewsewgh ger, 670 Of that speak not a word, 670
rdms0671  pypenagol a wharfo pypynag oll a hwarvo, Whatever may happen;
rdms0672 ha why as byth gobar bras ha hwi a's bydh gober bras: And you shall have a great reward:
rdms0673 penryn yn weth ha hellas Penryn ynwedh ha Hellas, Penryn and likewise Helston,
rdms0674  me as re theugh yn luen ro my a's re dhywgh yn leun ro. I give them to you in full gift.
VERSE 110
Miles iv rdms0675 aban osa mar gortes A-ban os'a mar gortes 675 Since thou art so courteous,
rdms0676  ny a wra del leueryth ni a wra dell leverydh, We will do as thou sayest;
rdms0677 ha pup onan ol iammes ha pub onan oll jammes And every one always
rdms0678  neffre parys thys a vyth nevra parys dhis a vydh. Ever will be prepared for thee.
et tunc ueniet maria magd. et maria iacobe et salome et dicit maria And then Mary Magdalene, and Mary (mother) of James, and Salome shall come ; and Mary says :—
VERSE 111
Maria magd rdms0679 pendra wra-ma vy ellas Pandr'a wra-ma vy, ellas? What shall I do, alas!
rdms0680 ow arluth yn beth gallas Ow Arloedh y'n bedh gallas! 680 My Lord went to the tomb, 680
rdms0681  hythew yv an trege deyth Hedhyw yw an tressa dydh, To-day is the third day ;
rdms0682 mones the vyras deffry mones dhe vires, devri, Go to see indeed
rdms0683 mar a tueth ha dasserhy mara teuth ha dasserghi, If he comes and rises,
rdms0684  del leuerys thym perfyth dell leveris dhymm perfeyth. As he said to me truly.
VERSE 112
Maria jacobi rdms0685 mos the vyres me a vyn Mos dhe vires my a vynn 685 I will go to see 685
rdms0686 an corf am prynnes yn tyn an korf a'm prenas yn tynn The body of him who redeemed me with pain,
rdms0687 o  mar tassorhas mar tassorghas. If it be risen again.
rdms0688 mur a confort ef o thyn Meur a gonfort ev o dhyn: Great comfort he was to us ;
rdms0689 y vernans ef pan wylsyn y vernans ev pan welsyn, That we should have seen his death!
rdms0690 o  ellas ellas Ellas! Ellas! 690 Alas ! alas !
VERSE 113
Maria salome rdms0691 en trege deyth yv hythew An tressa dydh yw hedhyw, The third day is to-day;
rdms0692 corf cryst dasserhys mar syw korf Cryst dasserghys mars yw, If the body of Christ be risen,
rdms0693 o  mos the vyras mos dhe vires. Go to see.
rdms0694 rak an torment an gefe Rag an torment a'n jeva For the torment which he had
rdms0695 ym colon yma neffre y'm kolonn yma nevra 695 Is ever in my heart;
rdms0696 o  cvth-ma nam gas keudh, ma na'm gas. This sorrow does not leave me.
[hic obuiabit eis] [Here she shall meet them.]
VERSE 114
Maria magd rdms0697 benenes theugh lowene Benynes, dhywgh lowena! Women, joy to ye !
rdms0698 ha maria iacobe ha Maria Iacobe, And Mary, mother of James,
rdms0699  ha salome kekeffrys ha Salome kekeffrys! And Salome also.
rdms0700 kueth vs ym colon eyhan Keudh eus y'm kolonn, eghan! 700 Sorrow is in my heart, alas!
rdms0701 mar seth corf dev y honan Mars eth korf Dew y honan If the body of God himself is gone,
rdms0702  py le y fythe keffys py le y fydh e kevys? Where may it be found ?
VERSE 115
Maria jacobi rdms0703 yn della yma thymmo Yndella yma dhymmo So is with me
rdms0704 mur a torment bras ragtho meur a dorment bras ragdho; Much of great torment for him ;
rdms0705  mar ny fyn dre y rasow mar ny vynn dre y rasow, 705 If he will not, through his graces, 705
rdms0706 ow gueres a termyn ver ow gweres a dermyn ber, Help me in a short time,
rdms0707 ow colon ynnof a ter ow holonn ynnov a derr, My heart in me will break
rdms0708  pur evn dre fyanasow pur ewn dre fienasow. Very really through troubles.
VERSE 116
Maria salome rdms0709 yn della thymmo y wher Yndella dhymmo y hwer; So with me is sorrow ;
rdms0710 arluth re wella ow cher Arloedh re wello ow cher 710 May the Lord see my state
rdms0711 o  war y lergh ef war y lergh ev! After him.
rdms0712 del ywe pen myghterneth Dell yw-a Penn vyghternedh, As he is head of sovereignty,
rdms0713 me a grys yn mes a beth my a grys yn-mes an bedh [a beth] I believe that out of the tomb
rdms0714 o  hythew a sef hedhyw y sev. [a sef] To-day he will rise.
VERSE 117
Maria magd rdms0715 a fystynyn ny yn fen Y fistenyn ni yn fen; 715 Oh ! let us hasten at once,
rdms0716 rag dreheuys yv an men rag drehevys yw an men For the stone is raised
rdms0717 o  thyworth an beth dhiworth an bedh! From the tomb.
rdms0718 arluth fattel byth haneth Arloedh, fatell vydh haneth, Lord, how will it be this night,
rdms0719 mar ny wothefaf ple theth mar ny wodhvydhav ple'th eth [wothefaf] If I know not where goes,
rdms0720 o  pen vyghterneth Penn vyghternedh? 720 The head of royalty ?
VERSE 118
Maria jacobi rdms0721 ha re pel ny re strechyas Ha re bell ni re strechyas; [a] And too long we have stayed,
rdms0722 ow arluth yn kerth gallas ow Arloedh yn kerdh gallas My Lord is gone his way
rdms0723 o  mes an beth sur mes a'n bedh, sur! Out of the tomb, surely.
rdms0724 ellas ow colon yv claf Ellas, ow holonn yw klav, Alas! My heart is sick ;
rdms0725 ny won vyth pur yn guelaf ny wonn vydh p'eur y'n gwelav 725 I know not indeed if I shall see him, 725
rdms0726 o  nep yv dev pur neb yw Dyw pur. Who is very God.
VERSE 119
Maria salome rdms0727 me a wor guyr hag an crys My a woer gwir, hag a'n krys, I know truly, and I believe it,
rdms0728 y vos yn ban dasserghys y vos yn-bann dasserghys That he is risen up
rdms0729 o  yn geth hythev y'n jydh hedhyw. In this day.
rdms0730 fatel byth thynny lemyn Fatell vydh dhyn ni lemmyn 730 How will it be to us now, . 73©
rdms0731 agan arluth na gefyn agan Arloedh na gevyn? That we find not our Lord ?
rdms0732 o  ellas tru tru Ellas! Tru, tru! Alas ! woe ! woe!
[cantant] [They sing.]
rdms0733 ellas mornyngh y syngh mornyng y cal Ellas mornyngh y syngh mornyng y cal Alas ! mourning I sing, mourning I call,
rdms0734 our lord ys deyd that bogthe ovs al our lord ys deyd that bogthe ovs al Our Lord is dead that bought us all.
VERSE 120
Maria magd rdms0735 ellas byth rak gallarow Ellas vydh rag galarow; 735 Alas ! it is through sorrows, 735
rdms0736 ow arluth whek yv marow ow Arloedh hweg yw marow My sweet Lord is dead
rdms0737 o  a fue crousys a veu krowsys! Who was crucified.
[plorat mar. magd. ad monumentum] [Mary Magdalene weeps at the tomb.]
rdms0738 ef a porthas hep a wher Ev a borthas heb ahwer He bore, without complaining,
rdms0739 mur a peyn war y corf ker meur a bayn war y gorf ker Much pain on his dear body,
rdms0740 o  rak tus an bys rag tus an bys. 740 For the people of the world.
VERSE 121
Maria jacobi rdms0741 ny allaf guelas an fu Ny allav gweles an vu I cannot see the form
rdms0742 anotho ef yn nep tv anodho ev yn neb tu, Of him in any side ;
rdms0743 o  ellas gouy ellas, go-vy! Alas ! wo is me !
rdms0744 cous ganso me a garse kows ganso my a garsa, I would like to speak with him,
rdms0745 y volungeth mar a pe y volonjedh mara pe, 745 If it were his will, 745
rdms0746 o  yn pur deffry yn pur dhevri! Very seriously.
VERSE 122
Maria salome rdms0747 yma thymmo hyreth tyn Ymma dhymmo hireth tynn There is to me sharp longing
rdms0748 yn ow colon pup termyn yn ow holonn pub termyn In my heart always,
rdms0749 o  ha morethek ha moredhek! And sorrow;
rdms0750 ellas ow arluth ihesu Ellas, ow Arloedh Ihesu, 750 Alas ! my Lord Jesus, 75©
rdms0751 rak ty yv luen a vertu rag ty yw leun a vertu, For thou art full of virtue,
rdms0752 o  ol gallosek ollgalloesek. All mighty.
rdms0753 ellas mornyngh y syngh mornyng y cal Ellas mornyngh y syngh mornyng y cal Alas ! mourning I sing, mourning I call,
rdms0754 our lord ys deyd that bogthe ovs al our lord ys deyd that bogthe ovs al Our Lord is dead that bought us all.
VERSE 123
Maria magd rdms0755 ihesus cryst arluth a nef Ihesus Cryst, Arloedh a nev, 755 Jesus Christ, Lord of heaven,
rdms0756 a clew lemmyn agan lef a, klyw lemmyn agan lev! hear now our voice ;
rdms0757 nep na grys ynnos goef Neb na grys ynnos, go-ev, Who believes not in thee, miserable he!
rdms0758 o  ny fyth sylwys ny vydh selwys. He will not be saved.
rdms0759 pan prydyryf ay passon Pan brederav a'y basshyon When I think of his Passion,
rdms0760 nynsa ioy vyth ym colon nyns a joy vydh y'm kolonn. 760 There is not any joy in my heart;
rdms0761 ellas na allaf yn scon Ellas na allav yn skon Alas ! that I cannot at once
rdms0762 o  keusel worthys kewsel worthis! Speak to thee.
VERSE 124
Maria jacobi rdms0763 gallas ef the ken tyreth Gallas ev dhe gen tiredh, Gone he is to another land,
rdms0764 ha ganso mur a eleth ha ganso meur a eledh. And with him many angels;
rdms0765 ellas lemmyn rak moreth Ellas, lemmyn rag moredh 765 Alas ! now for grief 765
rdms0766 o  ythof euthys yth ov keudhys! I am sorrowful.
rdms0767 me ath pys arluth a ras My a'th pys, Arloedh a ras, I pray thee, Lord of grace,
rdms0768 a thanfon thynny cannas a dhannvon dhyn ni kannas, To send a messenger to us,
rdms0769 may ben nepith aswonfas ma'n bo neppyth aswonnvos That something we may be knowing
rdms0770 o  fatel yw thys fatel yw dhis. 770 How it is to thee.
VERSE 125
Maria salome rdms0771 a ihesu luen a vercy A Ihesu, leun a versi, O Jesus, full of mercy,
rdms0772 ahanan gura prydyry ahanan gwra prederi! Do think of us;
rdms0773 theth wlascor pan deffyn ny Dhe'th wlaskor pan dheffyn ni To thy kingdom when we come,
rdms0774 o  clew agan lef klyw agan lev. Hear our voice.
rdms0775 rak hyreth galsof pur claf Rag hireth galsov pur glav; 775 For desire I become very sick,
rdms0776 ny allaf syuel am saf ny allav sevel a'm sav. I cannot stand on my standing,
rdms0777 ellas lemmyn pendra wraf Ellas, lemmyn pandr'a wrav, Alas ! now what shall I do ?
rdms0778 o  a arluth nef A Arloedh nev? O Lord of heaven !
rdms0779 ellas mornyngh y syngh mornyng y cal Ellas, mornyngh y syngh mornyng y cal Alas ! mourning I sing, mourning I call,
rdms0780 our lord ys deyd that bogthe ovs al our lord ys deyd that bogthe ovs al 780 Our Lord is dead, that bought us all
VERSE 126
Angelus i rdms0781 me a wor a wheleugh why My a woer a hwilowgh hwi; [wheleugh]{NS whyleugh] I know whom ye seek :
rdms0782 ihesu omma nynsugy Ihesu omma nyns usi, Jesus is not here,
rdms0783 o  rak seuys yw rag sevys yw For he is risen
rdms0784 the veunans yn pur deffry dhe vywnans yn pur dhevri To life in very earnest,
rdms0785 del leuaraf vy thywhy dell lavarav vy dhywgh hwi, 785 As I tell you, 785
rdms0786 o  par del yv gvyw par dell yw gwiw. Like as he is worthy.
VERSE 127
Maria magd rdms0787 a el ytho thym lauar A El, ytho dhymm lavar; O angel, now tell me,
rdms0788 an corf nan gefes vyth par an korf na'n jeves vydh par, The body, (none is found equal to him,)
rdms0789 o  py le re seth py le res eth? In what place is it gone ?
rdms0790 kepar del yv mur y ras Kepar dell yw meur y ras, 790 Like as his grace is great,
rdms0791 ioy thym gans ow dew lagas joy dhymm gans ow dewlagas [ioy]{NS roy} Joy to me, with my eyes
rdms0792 o  y weles wheth y weles hwath. To see him yet.
VERSE 128
Angelus ii rdms0793 a maria eugh yn scon A Maria, ewgh yn skon, O Mary, go forthwith,
rdms0794 leuereugh thy thyskyblon leverewgh dh'y dhyskyblon Say to his disciples
rdms0795 o  ha the pedar ha dhe Pedar 795 And to Peter, 795
rdms0796 par del dythywys thethe par dell dhewedhis dhedha, Like as he promised to them,
rdms0797 ef a thue the galile ev a dheu dhe Galile, He will go to Galilee,
rdms0798 o  pur wyr hep mar pur wir heb mar. Very truly without doubt.
VERSE 129
Maria jacobi rdms0799 ytho dasserghys yv sur Ytho dasserghys yw sur; Now he is risen again indeed,
rdms0800 ihesu agan sylwadur Ihesu agan Selwador, 800 Jesus our Saviour, 800
rdms0801 o  gallas an beth gallas a'n bedh. Gone from the tomb.
rdms0802 gorthyans thotho ef pup prys Gordhyans dhodho ev pup-prys, Worship to him always;
rdms0803 ef yv arluth nef ha bys ev yw Arloedh nev ha bys, He is Lord of heaven and earth,
rdms0804 o  pen vyghterneth Penn vyghternedh. Head of sovereignty.
VERSE 130
Maria salome rdms0805 alemma dun ny the tre Alemma deun ni dhe dre, 805 Hence go we to the city, 805
rdms0806 ha leueryn yn puple ha leveryn yn pub le And let us say in every place
rdms0807 o  del wylsyn ny dell welsyn ni: [wylsyn] As we have seen :
rdms0808 ihesu y vos dasserghys Ihesu y vos dasserghys That Jesus is risen,
rdms0809 hag an beth yn kergh gyllys hag a'n bedh yn kyrgh gyllys [yn kergh] And from the tomb forth gone,
rdms0810 o  then nef deffry dhe'n nev devri. 810 To heaven really.
VERSE 131
Maria magd rdms0811 neffre the dre my nynsaf Nevra dhe-dre my nyns av, Ever to the city I shall not go,
rdms0812 ow arluth mar ny gafaf ow Arloedh mar ny gavav, If I do not find my Lord,
rdms0813 o  eth yn grous pren eth y'n growsprenn! {fem.?} Who was on the cross tree.
rdms0814 a ihesu myghtern a ras A Ihesu, Myghtern a ras, O Jesus, King of grace,
rdms0815 ioy thym vn weth the welas joy dhymm unnweyth dha weles, 815 [ioy]{NS roy} Joy to me once to see thee, 815
rdms0816 o  amen amen Amen, Amen! Amen, Amen.
VERSE 132
Maria jacobi rdms0817 maria re bo gynes Maria, re bo genes Mary, be with thee
rdms0818 benneth ol an benenes bennath oll an benynes, All the blessings of women,
rdms0819  ha benneth ihesu map ras ha bennath Ihesu, Mab ras! And the blessing of Jesus son of grace;
rdms0820 a luen golon me an pys A leun golonn my a'th pys 820 Of full heart I pray him, 820
rdms0821 ioy grath a wul da pup prys roy gras a wul da pup-prys [ioy] Joy and grace always good to do
rdms0822  thynny lemmyn a thu tas dhyn ni lemmyn, a Dhyw Tas! To us now, from God the Father.
VERSE 133
Maria magd rdms0823 ow benneth geneugh yn weth Ow bennath genewgh ynwedh! My blessing on ye also,
rdms0824 a cryst del ythys yn beth A Cryst, dell ythys y'n bedh, From Christ, as he is gone to the tomb,
rdms0825  ioy theugh guthyl da hethew roy dhywgh guthyl da hedhyw! 825 Joy to ye to do well to day. 825
rdms0826 arluth ro thymo an gras Arloedh, ro dhymmo an gras Lord, give me the grace
rdms0827 vn wyth the weles the fas unnweyth dhe weles dha fas, Once to see thy face,
rdms0828  the voth genes mara syw dha vodh genes maras yw. If it be thy will with thee.
folio 65r
VERSE 134
Maria salome rdms0829 amen amen may whyllyn Amen, Amen, may hwellyn [whyllyn] Amen, amen, let us seek
rdms0830 cryst agan prennas yn tyn Cryst a'gan prenas yn tynn 830 Christ, he redeemed us in pain, 830
rdms0831  gans y gyk ha gans y wos gans y gig ha gans y woes: With his flesh and with his blood;
rdms0832 mur a peyn a wothefys meur a bayn a wodhevis Much pain he suffered,
rdms0833 rak kerenge tus an bys rag kerensa tus an bys, For love of the people of the world,
rdms0834  del yw myghtern a gallos dell yw Myghtern a alloes. As he is the King of power.
hic mar. jacobi et salome recedunt a sepulcro et sedent parumper abhinc] [Here Mary the mother of James, and Salome retire from the tomb, and sit down a little way from it.]
VERSE 135
Maria magd rdms0835a o nep a wruk nef Neb a wrug nev He who made heaven,
rdms0835b o  del eth yn beth dell eth y'n bedh 835 as he is gone to the tomb.
rdms0836a o war y lyrgh ef war y lergh ev After him
rdms0836b o  mur ow hyreth meur ow hireth. [hyreth]{NS hyrneth} great is my desire.
rdms0837a o cryst clew ov lef Cryst, klyw ow lev Christ, hear my voice,
rdms0837b o  pesaf y weth pysav ynwedh [y weth] I pray also
rdms0838a o may fy gynef may fi genev That thou be with me
rdms0838b o  orth ow dyweth orth ow diwedh. at my end.
VERSE 136
rdms0839a o arluth ihesu Arloedh Ihesu Lord Jesus,
rdms0839b o  ro thym an gras ro dhymm an gras give me the grace,
rdms0840a o par may feyf gvyw par may fiv gwiw As I may be worthy
rdms0840b o  the gafos spas dhe gavoes spas 840 to find occasion,
rdms0841a o gynes hythev genes hedhyw With thee to day,
rdms0841b o  sur yn nep plas sur yn neb plas surely in some place,
rdms0842a o may bome vu may'm bo-ma vu That I may have a view
rdms0842b o  ha guel ath fas ha gwel a'th fas. and sight of thy face.
VERSE 137
rdms0843a o del os formyas Dell os Formyas As thou art Creator
rdms0843b o  then nef han lur dhe'n nev ha'n leur of heaven and earth,
rdms0844a o ha dysprynnyas Ha Dasprenyas And a Redeemer
rdms0844b o  thynny pup vr dhyn ni pub eur, to us always,
rdms0845a o cryst ow sylwyas Cryst ow Selwyas Christ my Saviour,
rdms0845b o  clev mar ath dur klyw mara'th teur 845 hear, if it regards thee
rdms0846a o thys daryvas dhis derivas Disclose to thee,
rdms0846b o  del garsen mur dell garsen meur. as I much would desire.
VERSE 138
rdms0847a o dre mur hyreth Dre meur hireth Through great longing
rdms0847b o  ythof pur squyth yth ov pur skwith, I am quite weary.
rdms0848a o ham corf the weth ha'm korf dhe weth And my body also,
rdms0848b o  yscarn ha lyth eskern ha lith. bones and back.
rdms0849a o ple ma haneth Ple'ma haneth Where is there tonight
rdms0849b o  a wor den vyth a woer denvydh? any man who knows
rdms0850a o may caffen wheth may kaffen hwath Where I may yet find
rdms0850b o  cryst len a wryth Cryst leun a wryth. 850 [wryth] {N 'sorrow'} {NS 'works'}{Williams: 'service' PC2024} {Nance CE38: '?service, action, performance, deeds' RD850, 876, PC2024}.{Not in GM} Christ full of sorrow.
[vadit ad ortum] [She goes to the garden.]
VERSE 139
Ortolanus rdms0851a o a vynyn ryth A venynreyth O woeful woman,
rdms0851b o  py le ytheth py le yth eth? where goest thou ?
rdms0852a o rak kueth pygyth Rag keudh po gyth For grief thou prayest,
rdms0852b o  garme a wreth garma a wredh. [pygyth]{NS gyth 'complaint'} {CE38 cf W gyth 'murmur'; pyjyth, the alternative reading to pygyth, makes bad sense}{N thou prayest} cry out thou dost.
rdms0853a o na ol na scryg Na oel, na skrij Weep not nor shriek,
rdms0853b o  nep a whyleth neb a hwilydh [B. scryj] he whom thou seekest
rdms0854a o syghsys y treys syghsys y dreys Thou didst dry his feet
rdms0854b o  gans the thyv pleth gans dha dhiw bleth. [B. dreyg] with thy two plaits.
VERSE 140
Maria magd rdms0855a o arluth dremas Arloedh dremas Good lord,
rdms0855b o  mar cothas myr mar kodhes mir 855 if thou hast chanced to see
rdms0856a o cryst ow sylwyas Cryst ow Selwyas Christ my Saviour,
rdms0856b o  ple ma the wyr ple'ma dhe wir? where is he truly ?
rdms0857a o er y whylas Er y hwiles To see him
rdms0857b o  rof thys ow tyr rov dhis ow thir. I give thee my land;
rdms0858a o ihesu map ras Ihesu Mab ras Jesus son of grace,
rdms0858b o  clew ow dysyr klyw ow desir! hear my desire.
VERSE 141
Ortolanus rdms0859a o a maria A Maria O Mary,
rdms0859b o  del won the bos dell wonn dha vos as I know thee to be
rdms0860a o berth yn bys-ma 'berth y'n bys ma Within this world,
rdms0860b o  onan ay uos onan a'y voes 860 [uos]{N 'blood}{NS table} one of his blood,
rdms0861a o an guelesta a'n gwellesta If thou shouldst see him
rdms0861b o  a thyragos a-dheragos, before thee,
rdms0862a o a alsesta a allsesta Couldst thou
rdms0862b o  y aswonfos y aswonnvos? know him ?
VERSE 142
Maria magd rdms0863a o galsen y ta Gallsen yn ta Well I could,
rdms0863b o  then kense fu dhe'n kynsa vu the former shape
rdms0864a o map maria Mab Maria Of the son of Mary,
rdms0864b o  henwys ihesu henwys Ihesu: named Jesus;
rdms0865a o rak nan guela rag na'n gwela' For that I see him not
rdms0865b o  thym a nep tu dhymm a neb tu 865 to me on any side,
rdms0866a o kueth a portha keudh a bortha' I feel sorrow;
rdms0866b o  ny gansen tru ny gansen tru? I would not sing "alas!"
et tunc demonstrabat latus ejus ad mariam mag. et dicit:- [And then he shall shew his side to Mary Magdalene, and he says :—]
VERSE 143
Ortolanus rdms0867a o maria myr Maria, mir Mary, see
rdms0867b o  ov pym woly ow fymp woli! my five wounds,
rdms0868a o crys my the wyr Krys my dhe wir Believe me truly
rdms0868b o  the thasserghy dhe dhasserghi. to be risen;
VERSE 144
rdms0869a o thys y whon gras Dhis y hwonn gras To thee I acknowledge thanks
rdms0869b o  rak the thesyr rag dha dhesir. for thy desire,
rdms0870a o ioy yn ow gulas Joy yn ow gwlas Joy in my land
rdms0870b o  y fyth pur wyr y'fydh pur wir. 870 shall be very truly.
VERSE 145
Maria magd rdms0871a o a ker arluth A, ker Arloedh O dear Lord,
rdms0871b o  eth yn grous pren eth y'n growsprenn, {fem.?} who wast on the cross tree,
rdms0872a o thym ny thogouth dhymm ny dhegoedh To me it becomes not
rdms0872b o  amme theth pen amma dhe'th penn. to kiss thy head.
VERSE 146
rdms0873a o me ath pysse My a'th pyssa I would pray thee
rdms0873b o  a lauasos a lavasos to presume
rdms0874a o lemmyn amme lemmyn amma Now to kiss
rdms0874b o  vn wyth theth tros unnweyth dhe'th troes. once thy feet.
mulier noli me tangere Woman, touch me not !
VERSE 147
Ortolanus rdms0875a o a vynyn ryth A venynreyth O woful woman,
rdms0875b o  na tuche vy nes na doch vy nes 875 touch me not near,
rdms0876a o na na wra gruyth na na wra gwryth No, it will not be service,
rdms0876b o  na fo the les na vo dhe les; [gruyth]{cf RD850} nor be for advantage ;
rdms0877 o    ny thueth an prys ny dheuth an prys The time is not come;
rdms0878a o er na gyllyf ernag ylliv Until I go
rdms0878b o  then nef thum tas dhe'n nev dhe'm Tas, to heaven to my Father,
rdms0879a o may tewhyllyf may dehwelliv When I will return
rdms0879b o  arte thum gulas arta dhe'm gwlas [tewhyllyf] again to my country,
rdms0880 o    the gous worthys dhe gows worthis. 880 To speak with thee.
VERSE 148
Maria magd rdms0881a o cryst clew of lef Cryst, klyw ow lev Christ, hear my voice,
rdms0881b o  lauar an vr lavar an eur say the hour
rdms0882a o may tuth an nef may teudh a'n nev That thou comest from heaven
rdms0882b o  arte then lur arta dhen leur again to the earth
rdms0883 o    the cous worthyn dhe gows worthyn. To speak with us.
rdms0884a o the thyskyblon Dha dhyskyblon Thy disciples
rdms0884b o  yv serrys mur yw serrys meur, are very sad,
rdms0885a o han yethewon ha'n yedhewon And the Jews
rdms0885b o  gans nerth pup vr gans nerth pub eur 885 with violence always
rdms0886 o    yge kerhyn y'ga hyrghynn. Are round about them.
VERSE 149
Ortolanus rdms0887a o o maria O Maria O Mary,
rdms0887b o  lauar thethe lavar dhedha tell them,
rdms0888a o pur wyr me a pur wir my a Truly I go
rdms0888b o  the galile dhe Galile to Galilee,
rdms0889 o    del leuerys dell leveris: As I said;
rdms0890a o ha dres henna ha dres henna And besides that,
rdms0890b o  porth cof lauar porth kov, lavar, 890 bear in memory to speak
rdms0891a o confort yn ta konfort yn ta Good comfort
rdms0891b o  thymmo pedar dhymmo Pedar to Peter by me;
rdms0892 o    mur yu kyrys meur yw kerys. Much he is loved.
_____________________________________
[hic venit maria ad apostolos et dicit eis in Galilea] [Here Mary comes to the apostles, and says to them in Galilee:—]
VERSE 150
Maria magd rdms0893 lemmyn a abesteleth Lemmyn, a abosteledh, [abesteleth] Now, O apostles,
rdms0894  lauaraf theugh newothow lavarav dhewgh nowodhow: I will tell you news :
rdms0895 ihesu dasserghys an beth Ihesu, dasserghys a'n bedh! 895 Jesus is risen from the tomb;
rdms0896  me an guelas agynsow My a'n gwelas agynsow. I saw him lately,
rdms0897 worto y keusys yn weth Worto y kewsis ynwedh: I spoke to him also,
rdms0898  y vyrys y wolyow y firis y woliow: I looked on his wounds,
rdms0899 aga guelas o trueth aga gweles o truedh, It was pitiful to see them;
rdms0900  then bys kyns ens ylyow dhe'n bys kynth yns eliow. 900 kyns] To the world rather they are healings.
VERSE 151
Thomas rdms0901 tav ty wrek gans the whethlow Taw, ty wreg gans dha hwedhlow, Silence, thou woman, with thy tales,
rdms0902  ha cous guyr del yth pysaf ha kows gwir dell y'th pysav. And speak truth, as I pray thee;
rdms0903 cryst a fue lythys garow Cryst veu ledhys garow Christ who was cruelly slain,
rdms0904  y vos byw my ny gresaf y vos byw my ny grysav. To be alive I will not believe;
rdms0905 na wast na moy lauarow Na wast namoy lavarow, 905 Waste no more words, 905
rdms0906  rak gowegneth ny garaf rag gowegneth ny garav. For I do not love falsehood;
rdms0907 agan arluth yw marow Agan Arloedh yw marow; Our Lord is dead;
rdms0908  ellas guyr a lauaraf ellas, gwir y lavarav. Alas ! I speak the truth.
VERSE 152
Maria magd rdms0909 guyr a gousaf vy thomas Gwir a gowsav vy, Thomas, I speak true, Thomas,
rdms0910  ha me an pref kyn kescar ha my a'n prev kyn' keskar. 910 And I will prove it, though poor.
rdms0911 agensow my an guelas Agynsow my a'n gwelas - Lately I saw him,
rdms0912  an arluth nan gefes par an Arloedh na'n jeves par - The Lord (none is found equal to him),
rdms0913 ha gynef y tanfonas ha genev y tannvonas And by me he sent,
rdms0914  y te theugh pare veugh war y teu dhywgh pan na vowgh war, [pare neugh]{NS pan na veugh} I swear to ye, as ye may be aware,
rdms0915 kepar ha del ambosas kepar dell ambosas. 915 Like as he promised;
rdms0916  ny hynwys thym saw pedar Ny henwys saw Pedar. He named to me none but Peter.
VERSE 153
Thomas rdms0917 tav ha na gous ty venen Taw, ha na gows, ty venyn! Silence, and speak not, thou woman!
rdms0918 me ath pys scornye gynen My a'th pys skornya genen I pray thee, mockery with us
rdms0919 o  lemyn na wra lemmyn na wra: Now do not make ;
rdms0920 stout awos castel maudlen stout awos Kastell Maudlen 920 Stout though Castle Maudlen be,
rdms0921 mar querth me a ter the pen mar kwredh, my a derr dha benn If thou dost I will break thy head
rdms0922 o  thys awartha dhis a-wartha. To thee from above.
VERSE 154
Maria magd rdms0923 awos ovn my ny tauwaf Awos own my ny dawav: I will not be silent from fear;
rdms0924 me an pref guyr a gousaf my a'n prev gwir a gowsav I will prove it true what I say
rdms0925 o  kyns ys dybarth kyns es dibarth. 925 Before that we separate.
rdms0926 kepar del yv myghtern nef Kepar dell yw Myghtern nev, Like as he is King of heaven.
rdms0927 gans an tas dev yma ef gans an Tas Dyw yma ev He is with God the Father,
rdms0928 o  a thyow barth a-dheghowbarth. On his right side.
VERSE 155
Petrus rdms0929 a ihesu cryst guyn ow bys A Ihesu Cryst, gwynn ow bys Ah ! Jesus Christ, happy am I
rdms0930 clewas y vones sevys klywes y vones sevys 930 To hear that he is risen
rdms0931 o  yn mes an beth yn-mes a'n bedh; Out of the tomb ;
rdms0932 rak me a wor fest yn ta rag my a woer fest yn ta For I know very well
rdms0933 y vos map the varia y vos Mab dhe Varia That he is son to Mary,
rdms0934 o  ha dev yn weth ha Dyw ynwedh. And God likewise.
VERSE 156
Thomas rdms0935 peder tav ha gas the flous Peder, taw ha gas dha flows, 935 Peter, peace, and leave thy mockery,
rdms0936 rak euereth yv the gous rag euveredh yw dha gows For idle it is to say
rdms0937 o  ef the seuel ev dhe sevel; That he is risen.
rdms0938 byth ny yl awos an bys bydh ny yll awos an bys Never can, for the world,
rdms0939 den vyth bones dasserhys denvydh bones dasserghys Any man be raised
rdms0940 o  wose merwel wosa merwel. 940 After dying.
VERSE 157
Jacobus major rdms0941 a gil thomas fest yn ta A, gyll, Thomas, fest yn ta: Thomas, very well it may be;
rdms0942 map dev dasserhy a wra Mab Dyw dasserghi a wra The Son of God will rise
rdms0943 o  pan y vynno pan vynno; [pan y vynno] When he will;
rdms0944 rak ihesu map maria rag Ihesu Mab Maria - For Jesus Son of Mary,
rdms0945 ef a wruk nef han bys-ma ev a wrug nev ha'n bys ma - 945 He made heaven and this world ;
rdms0946 o  tra uyth nago travydh nag o. Every thing was not.
VERSE 158
Thomas rdms0947 a iamys thys ny dal man A Iamys, dhis ny dal mann: O James, it is of no use for thee ;
rdms0948 den a vo marow certan den a vo marow, sertan A man who is dead certainly
rdms0949 o  ny thasvew nes ny dhasvyw nes. Does not live again.
rdms0950 vfereth fol yv nan gas Euveredh fol yw na'n gas 950 Foolish idleness it is not to leave it,
rdms0951 lemmyn mos the tharyuas lemmyn mos dhe dherivas But to go to assert
rdms0952 o  tra na wra les tra na wra les. A thing of no benefit.
VERSE 159
Johannes rdms0953 a thomas assosa fol A Thomas, ass os'a fol! O Thomas, thou art a fool;
rdms0954 hen yv agan crygyans ol Henn yw agan kryjyans oll: That is our belief of all:
rdms0955  ihesu cryst woge merwel Ihesu Cryst wosa merwel 955 Jesus Christ after dying, 955
rdms0956 y vones gorrys yn pry y vones gorrys y'n pri; To be put into the ground,
rdms0957 woge henna dasserghy wosa henna dasserghi After that to rise again
rdms0958  the pen try dyth ha seuel dhe benn tri dydh ha sevel. At the end of three days, and to stand up.
VERSE 160
Thomas rdms0959 a iowan na gous a drues O Iowan, na gows a-dreus, O John, speak not absurdly,
rdms0960 rak ahanas marth am bues rag ahanas marth a'm beus 960 For my wonder at thee is great, 960
rdms0961  ty the leuerel folneth ty dhe leverel folneth. That thou shouldst speak folly.
rdms0962 cryst a fue dre galarow Cryst a veu dre alarow Christ through sufferings was
rdms0963 yn grous pren gurys pur varow y'n growsprenn gwrys pur varow. {fem.?} Indeed put to death on the cross tree;
rdms0964  war nep an gruk ow molleth War neb a'n gwrug ow mollath! My curse on him that did it!
VERSE 161
Bartholomeus rdms0965 thomas crys thym kyn of los Thomas, krys dhymm kyn ov loes! 965 Thomas, believe me, though I am grey;
rdms0966 nyn gyfye den gallos ny'n jevia den galloes Man could not have power
rdms0967  then mernens y worre ef dhe'n mernans y worra ev. To put him to death.
rdms0968 ragon y fynnes merwel Ragon y fynnas merwel For us he would die,
rdms0969 ha mos yn beth ha seuel ha mos y'n bedh ha sevel, And go into the tomb, and rise,
rdms0970  rak dry pup crystyon then nef rag dri pub Kristyon dhe'n nev. 970 To carry all Christians to heaven.
VERSE 162
Thomas rdms0971 a bertyl asoge mvs Bertyl, ass os'a mus O Bartholomew, thou art mad
rdms0972 ha goky dres ol an dus ha gokki dres oll an dus, And stupid beyond all the men
rdms0973 o  py ytho fol po ytho fol! Who are fools.
rdms0974 dev a alse hep merwel Dyw a allsa heb merwel God, without dying, might have
rdms0975 gul the pup den ol sylwel gul dhe bub den oll selwel 975 Caused all men to be saved, 975
rdms0976 o  dres an beys ol dres an bys oll. Over all the world.
VERSE 163
Matheus rdms0977 hen yv guyr ef a galse Henn yw gwir: ev a allsa That is true, he could
rdms0978 pup tra y thyswul arte pub tra y dhiswul arta, Destroy every thing again,
rdms0979 o  moy ys na fe moy es na ve; {NS so that greater ease there could not be} That it be no more.
rdms0980 saw bytegyns ragon ny saw byttegyns ragon ni 980 But nevertheless for us, 980
rdms0981 cryst a vynnas mos yn pry Cryst a vynnas mos yn pri Christ wished to go into the ground,
rdms0982 o  ha dasuewe ha dasvywa. And to live again.
VERSE 164
Thomas rdms0983 hessoge goky mathew Ha'ss os jy gokki Mathew! [h'essoge] And thou art a fool, Matthew ;
rdms0984 mar asos fur ty a tew Maras os fur ty a dew If thou art prudent thou wilt be silent,
rdms0985 o  hag a ymden hag a omdenn! 985 And withdraw.
rdms0986 ny vew dre ver lauarow Ny vyw dre veur lavarow He lives not through many words,
rdms0987 nep a wylys o marow neb a welis, o marow Whom I saw, he was dead
rdms0988 o  war an grous pren war an growsprenn. {fem.?} On the cross tree.
VERSE 165
Philippus rdms0989 ellas the vos mar wokky Ellas dha vos mar wokki Alas ! to be so foolish!
rdms0990 cammen na vynnyth crygy kammenn na vynnydh krysi 990 Crookedly, thou wilt not believe
rdms0991 o  pen vyghterneth Penn vyghternedh, The Head of sovereignty;
rdms0992 hag ef ow cous thynny ny hag ev ow kows dhyn ni And he saying to us
rdms0993 woge merwel y syvy wosa merwel y sevi {sevi - impf indic} That after dying he would rise
rdms0994 o  yn mes an beth yn-mes a'n bedh. Out of the tomb.
VERSE 166
Thomas rdms0995 tav sethe vyn ty phelip Taw, syns dha vin, ty Phelip, 995 Sit silent, wilt thou, Philip, 995
rdms0996 rak pur wyr ty a gam dip rag pur wir ty a gammdyb For most truly thou swearest wrongly
rdms0997 o  warnotho ef warnodho ev. About him.
rdms0998 cryst o brew y esyly Cryst o brew y eseli Christ's limbs were bruised,
rdms0999 ha war y corf myl woly ha war y gorf mil woli, And on his body a thousand wounds;
rdms1000 o  ellas ny sef ellas, ny sev. 1000 Alas! he is not risen.
VERSE 167
Jacobus major rdms1001 a na lauar yn della A, na lavar yndella - O do not say so,
rdms1002 ihesu an arluth guella Ihesu an Arloedh gwella That Jesus the best Lord
rdms1003 o  na yl syuel na yll sevel, Cannot rise,
rdms1004 rak pur wyr dasserghys yw rag pur wir dasserghys yw. For very truly he is risen;
rdms1005 bos y seruont nagos guyw Bos y servont nag os gwiw 1005 To be his servant thou art not worthy, 1005
rdms1006 o  da yth heuel da yth hevel. It appears well.
VERSE 168
Thomas rdms1007 a ty iacob bew a pe A, ty Iacob, byw a pe, O thou James, if he were alive,
rdms1008 y seruont me a vye y servont my a via His servant I would be
rdms1009 o  fest yn lowen fest yn lowen; Very joyfully.
rdms1010 sav ef ny vew gas the son saw ev ny vyw - gas dha son ! - 1010 But he is not alive, leave off thy noise ;
rdms1011 an dreyn bys yn ympynnyon an dreyn bys y'n ympynnyon The thorn even into his brain,
rdms1012 o  eth yn y pen eth yn y benn. Went to his head.
VERSE 169
Symon rdms1013 kynseth an dreyn yn y pen Kynth eth an dreyn yn y benn, [kynseth] Though the thorn went into his head,
rdms1014 dren golon yn tenewen dre'n golonn y'n tenewen Through the heart in his side
rdms1015 o  guylys an guv gwelys an guv, 1015 The spear was seen,
rdms1016 bytegyns reys yv crygy byttegyns res yw krysi Nevertheless need is to believe
rdms1017 ihesu cryst the thasserghy Ihesu Cryst dhe dhasserghi Jesus Christ to rise again,
rdms1018 o  del yw guyr thyw dell yw gwir Dhyw. As he is true God.
VERSE 170
Thomas rdms1019 a symon na gous vn ger A Symon, na gows unn ger, O Simon, do not speak a word;
rdms1020 navyth navyth yn a wher na bydh na vydh yn ahwer! 1020 Never, never, unhappily,
rdms1021 o  ny seuys nes Ny sevis nes; He has not risen again.
rdms1022 saw yn della mara pe saw yndella mara pe, But if it were so,
rdms1023 warbarth ol ny a vye warbarth oll ni a via Together we should all be
rdms1024 o  marthys at es marthys attes. Exceedingly at ease.
VERSE 171
Judas rdms1025 syr thomas yn della yv Sur, Thomas, yndella yw: 1025 [syr]{NS sur} Sir Thomas, it is so,
rdms1026 ef re thassorghas hythyv ev re dhassorghas hedhyw He has risen again to-day
rdms1027 o  yn mes an beth yn-mes a'n bedh; Out of the tomb.
rdms1028 rak na wrello dasserghy rag na wrella dasserghi, For if he should not rise again,
rdms1029 neffre nygen byen ny nevra ny'gan bia ni Never with us would there be
rdms1030 o  ioy hep thyweth joy heb dhiwedh. 1030 [hep thyweth] Joy without end.
VERSE 172
Thomas rdms1031 iude iude gas the gres A Iude, Iude, gas dha grys: O Judah, Judah, leave thy belief;
rdms1032 y golon squyrdys a les y golonn skwerdys a-les His heart torn in pieces
rdms1033 o  me a welas my a welas! I saw.
rdms1034 awos a gousa den vyth Awos a gowsso denvydh Notwithstanding what any man may say,
rdms1035 an kerth corf-ne gorthewyth an keth korf na gordhiwedh 1035 That same body will remain ; 1035
rdms1036 o  ny thassorghas ny dhassorghas. It has not risen.
VERSE 173
Andreas rdms1037 tav thomas ha na gous ger Taw, Thomas, ha na gows ger: Peace, Thomas, and say not a word;
rdms1038 pur wyr agan arluth ker pur wir agan Arloedh ker Very truly our dear Lord
rdms1039 o  dasserghys yw dasserghys yw. Is risen again.
rdms1040 yn sur re re thyscryssys Yn sur, re re dhiskryssys, 1040 Surely too much thou hast disbelieved, 1040
rdms1041 rak maria a geusys rag Maria a gewsis For Mary has spoken
rdms1042 o  worto hythyw worto hedhyw. With him to-day.
VERSE 174
Thomas rdms1043 asota gokky androw Ass o'ta gokki, Androw, Thou art a fool, Andrew;
rdms1044 an voran re geusys gow an voren re gewsis gow, The girl has told a lie.
rdms1045 o  na preder ken na breder ken! 1045 Do not think otherwise.
rdms1046 neffre ef the thasserghy nevra ev dhe dhasserghi That he ever rose again
rdms1047 me ny fynnaf y grygy my ni vynnav y grysi I will not believe it
rdms1048 o  bew hedre ven byw hedra ven. As long as I am alive.
VERSE 175
Maria magd rdms1049 ny leuerys vn ger gow Ny leveris unn ger gow, I have not said an untrue word;
rdms1050 rak thym ol y wolyow rag dhymm oll y woliow 1050 For to me all his wounds 1050
rdms1051 o  a thyswethas a dhiskwedhas, He shewed.
rdms1052 ha the henna me a vyn ha dhe henna my a vynn And to that I will
rdms1053 don dustuny pup termyn doen dustuni pub termyn Bear witness at all times,
rdms1054 o  bos guyr an cas bos gwir an kas. That the case is true.
[hic descendant thomas et maria magd.] [Here let Thomas and Mary Magdalene go down.]
VERSE 176
Thomas rdms1055 awos lauarow trufyl Awos lavarow trufel 1055 {GM trifling} Notwithstanding vain words, 1055
rdms1056 ny grysaf thys ty a fyl ny grysav dhis. Ty a fyll I do not believe thee ; thou failest
rdms1057 o  gul thym crygy gul dhymm krysi. To make me believe.
rdms1058 kyn whrylly flattre mar mur Kyn hwrylli flattra mar veur Though thou dost chatter so much,
rdms1059 ahanas tra uyth nym dur ahanas travydh ny'm deur, Any thing from thee regards me not,
rdms1060 o  kyn thos bysy kynth os bysi. 1060 Though thou be busy.
VERSE 177
Maria magd rdms1061 me a leuer an guyr thys My a lever an gwir dhis: I tell thee the truth;
rdms1062 an el thyn a leuerys an el dhyn a leveris - The angel said to us,
rdms1063 o  sur worth an beth sur worth an bedh - Surely at the tomb,
rdms1064 y vos yn ban dasserghys y vos yn-bann dasserghys That he was risen up,
rdms1065 ha the nef golow gyllys ha dhe nev golow gyllys 1065 And was gone to the bright heaven, 1065
rdms1066 o  gans mur eleth gans meur eledh. With many angels.
VERSE 178
Thomas rdms1067 tav flattores na gous moy Taw, flattores, na gows moy: Peace, chattering woman, say no more;
rdms1068 ny fynnaf thyso crygy ny vynnav dhiso krys I will not believe thee,
rdms1069 o  y vos then nef y vos dhe'n nev - That is gone to heaven
rdms1070 an corf a wylys marow an korf a welis marow - 1070 The body which I saw dead;
rdms1071 mur yv ow fyenasow meur yw ow fienasow Great are my anxieties
rdms1072 o  war y lergh ef war y lergh ev! After him.
VERSE 179
Maria magd rdms1073 sur maria iacobe Sur Maria Iacobe Surely Mary mother of James,
rdms1074 ha maria salome ha Maria Salome And Mary Salome,
rdms1075 o  thym dustyny dhymm dustuni, 1075 Will witness to me ; 1075
rdms1076 kepar ha me a welas kepar ha my a welas, Like as I saw,
rdms1077 del leuaraf thys an cas dell lavarav dhis an kas So I tell the case to thee;
rdms1078 o  gura y crygy gwra y grysi. Do believe it.
VERSE 180
Thomas rdms1079 byth ny yl mos ym colon Bydh ny yll mos y'm kolonn Never can it go into my heart,
rdms1080 an corf marow thyragon an korf, marow dheragon 1080 That the body dead before us 1080
rdms1081 o  the thasserghy dhe dhasserghi. Should rise again;
rdms1082 pan predyryf ay passyon Pan brederav a'y Basshyon When I think on his passion,
rdms1083 moreth am kymmer yn scon moredh a'm kemmer yn skon, Grief takes me immediately
rdms1084 o  ragtho govy ragdho, go-vy! For him, wo is me !
VERSE 181
Maria magd rdms1085 yma marth thym ahanas Yma marth dhymm ahanas 1085 There is to me wonder of thee, 1085
rdms1086 bos the golon mar calas bos dha golonn mar gales That thy heart is so hard,
rdms1087 o  nan crygyth ef na'n krysydh ev. Thou believest it not.
rdms1088 mar ny wreta y crygy Mar ny wre'ta y grysi If thou dost not believe it,
rdms1089 byth ny thueth neffre then ioy bydh ny dheudh dhe'n joy, Never shalt thou come to the joy
rdms1090 o  sur vs yn nef sur, eus yn nev. 1090 Surely which is in heaven.
VERSE 182
Thomas rdms1091 tav the gy lemmyn rak meth Taw dhejy lemmyn rag meth! Silence thou, now, for shame;
rdms1092 gans ihesu nyn sos pryveth Gans Ihesu nyns os privedh, With Jesus thou art not privy
rdms1093  sur yn della me a grys sur, yndella my a grys. Surely so, I believe ;
rdms1094 peghadores es hep gow Peghadores es heb gow: Thou art a sinner without a lie ;
rdms1095 an brassa ege yn pow an brassa esa y'n pow 1095 The greatest that was in the country 1095
rdms1096  gans pup ol ty o gylwys gans pub-oll ty o gelwys. [gylwys] By every body thou wast called.
VERSE 183
Maria magd rdms1097 me re bue peghadoras My re beu peghadores I have been a sinner;
rdms1098 a peghas marthys yn fras a beghas marthys yn fras: I have sinned wondrous much;
rdms1099 war ihesu me a cryas war Ihesu my a grias On Jesus I cried,
rdms1100  ow trespas thymmo gafe ow threspass dhymmo gava, 1100 That he would forgive me my trespass;
rdms1101 ha thym ef a leuerys ha dhymm ev a leveris: And he said to me,
rdms1102 the pegh thys a vyth gefys "Dha begh dhis a vydh gevys; [gyvys] Thy sin is forgiven to thee,
rdms1103 dre the fay ythos sylwys dre dha fay yth os selwys: [sylwys] Through thy faith thou art saved,
rdms1104  ha na moy na wra peghe A, namoy na wra pegha!" And no more do not sin.
VERSE 184
rdms1105 thomas ythos pur woky Thomas, yth os pur wokki 1105 Thomas, thou art very stupid, "05
rdms1106 drefen na fynnyth crygy drefenn na vynnydh krysi Because thou wilt not believe
rdms1107 an arluth the thasserghy an Arloedh dhe dasserghi The Lord to have risen
rdms1108 o  du pask vyttyn Dy' Pask vyttin. Easter-day morning.
rdms1109 nep na crys ny fyth sylwys Neb na grys ny vydh selwys, Who believes not shall not be saved,
rdms1110 na gans dev ny vyth trygys na gans Dyw ny vydh trygys, 1110 Nor with God shall he dwell,
rdms1111 ha rak henna me ath pys ha rag henna my a'th pys And for that, I pray thee,
rdms1112 o  creys a termyn krys a dermyn. Believe in time.
VERSE 185
Thomas rdms1113 sens the clap na fyth bysy Syns dha klapp, na vydh bysi, Hold thy prate, nor be busy,
rdms1114 rak ny fynnaf thys crygy rag ny vynnav dhis krysi. For I will not believe thee;
rdms1115 an corf a wylys a vy An korf a welys-avy 1115 The body was seen by me 1115
rdms1116  tackys yn grous gans kentrow takkys y'n grows gans kentrow, Fastened on the cross with nails ;
rdms1117 gans gu lym y an guanas gans gu lymm i a'n gwanas With a sharp spear they pierced him,
rdms1118 dre an golon may resas dre an golonn may resas: So that it passed through the heart;
rdms1119 then dor an gos a cothas dhe'n dor an goes a goedhas To the earth the blood fell,
rdms1120  hag an gruk ef scon marow hag a'n gwrug ev skon marow. 1120 And made him soon dead.
VERSE 186
rdms1121 ny yl an corf-na bewe Ny yll an korf na bywa That body cannot live,
rdms1122 na seuel yn ban arte na sevel yn-bann arta Nor rise up again,
rdms1123 o  sur ty venen sur, ty venyn. Surely, thou woman.
rdms1124 nynsus den vyth a bys-ma Nyns eus denvydh a'n bys ma [a bys-ma] There is not any man of this world
rdms1125 a wra gul thym yn tor-ma a wra gu; dhymm y'n tor' ma 1125 Who shall make me now
rdms1126 o  crygy nahen krysi nahen. Believe otherwise.
VERSE 187
Maria magd rdms1127 thomas ty yv muskegys Thomas, ty yw muskegys Thomas, thou art mad,
rdms1128 hag yn muscokneth gyllys hag yn muskogneth gyllys. And in madness lost;
rdms1129  drok yv gynef vy lemmyn Drog yw genev vy lemmyn. Evil it is with me now.
rdms1130 me ath cusyl a grysy My a'th kusul a grysi, 1130 I advise thee to believe,
rdms1131 ha ma ny wreth yn teffry ha mar ny wredh, yn tevri And if thou dost not, seriously,
rdms1132  ty a fyth sur edrek tyn ty a'fydh sur edrek tynn. Thou shalt have surely sharp repentance.
VERSE 188
Thomas rdms1133 genough aban nam byth cres Genowgh a-ban na'm bydh kres, With you since there is no peace for me,
rdms1134 thy wortheugh mennaf mones dhiworthowgh mynnav mones From you I will go
rdms1135 o  adro yn pow a-dro y'n pow. 1135 About in the country.
rdms1136 nynsough lemmyn gokyes Nyns owgh lemmyn gokkies, [gokyes]{CE38 gokÿes}{GM gokkyes sing.}{noun pl.?} Are ye not now fools ?
rdms1137 yn della dev thum gueres yndella Dhyw dhe'm gweres! So God help me,
rdms1138 o  ny garaf gow Ny garav gow. I love not lies.
tunc Ihc. uenit ad apostolos et dicit [in Galilea januis clausis osculatur eos] Then Jesus comes to the apostles, and says [in Galilee, the doors being closed, he kisses them:-]
VERSE 189
Ihc rdms1139 cres dev a abesteleth Kres Dyw, A abosteledh! The peace of God, O apostles !
rdms1140 my cryst the seuel an beth My, Cryst, dhe sevel a'n bedh 1140 I Christ to rise from the tomb,
rdms1141 o  creseugh yn ta krysewgh yn ta; Believe well;
rdms1142 rak certan kemmys an crys rag sertan kemmys a'n krys For certainly as many as believe it,
rdms1143 ha a vo lel vygythys hag a vo lel besydhys [vygythys] And are faithfully baptized,
rdms1144 o  sylwel a wra selwel a wra. Shall be saved.
VERSE 190
Petrus rdms1145 a arluth ker guyn ow bys A. Arloedh ker, gwynn ow bys 1145 O, dear Lord, happy is my lot
rdms1146 the welas yn tasserghys dha weles yn tasserghys. To see thee risen again,
rdms1147  ihesu kyn wruk the naghe Ihesu, kyn hwrug dha nagha Jesus, though I denied thee.
rdms1148 luen tregereth me a pys leun dregeredh my a bys, Abundant mercy, I pray,
rdms1149 del vs yethewon pup prys dell eus Yedhewon pup-prys As the Jews are always
rdms1150  omma worth agan baghe omma orth agan bagha. 1150 Here laying snares for us.
VERSE 191
rdms1151 ihesu arluth nef ha beys Ihesu, Arloedh nev ha bys Jesus, Lord of heaven and earth,
rdms1152 ha sylwadur thyn keffrys ha Selwador dhyn keffrys And Saviour to us also,
rdms1153 gaf thymmo vy ow trespys gav dhymmo vy ow threspass, Pardon me my trespass,
rdms1154  rak mur yv ow govygyon rag meur yw ow govijyon: For great are my sorrows.
rdms1155 yma thym sur edrek tyn yma dhymm sur edrek tynn 1155 For surely sharp repentance is to me
rdms1156 rak the naghe gy lemmyn rag dha nagha jy, lemmyn: For denying thee: now
rdms1157 mercy pysaf pup termyn mersi pysav pub termyn Mercy I pray at all times,
rdms1158  yn certan a luen golon yn sertan a leun golonn. Certainly, with full heart.
VERSE 192
Ihc rdms1159 pedar gyffyens ty a fyth Pedar, gevyans ty a'fydh, Peter, pardon thou shalt get,
rdms1160 rak the eddrek yv perfyth rag dha edrek yw perfeyth 1160 For thy repentance is perfect,
rdms1161 o  dren spirys sans dre'n Spyrys Sans. Through the Holy Ghost.
rdms1162 par del yth prynnys yn ker Par dell y'th prenis yn ker, Like as I redeemed thee dearly,
rdms1163 ha fasta sy the vreder a, fastha jy dha vreder Strengthen also thy brethren
rdms1164 o  yn luen grygyans y'n leun gryjyans. [luen]{NS len} In full belief.
VERSE 193
Johannes rdms1165 a arluth ythof lowen A Arloedh, yth ov lowen 1165 O Lord, I am glad
rdms1166 ty the vynnes dos gynen ty dhe vynnes dos genen That thou wouldst come with us
rdms1167  omma thagan lowenhe omma dh'agan lowenhe; Hither, for our joy ;
rdms1168 henna me a leuer wheth henna my a lever hwath. That I will say likewise,
rdms1169 ythesen dre pur hyreth Yth esen dre bur hireth We are, through great longing,
rdms1170  war the lergh ov thymwethe war dha lergh owth omwethhe. 1170 After thee pining.
VERSE 194
Ihc rdms1171 thywortheugh my a thum glas Dhiworthowgh my a dhe'm gwlas. From you I go to my country ;
rdms1172 a thyow barth the thu tas A-dheghowbarth dhe Dhyw Tas At the right side of God the Father
rdms1173 o  yth ysethaf yth esedhav. I shall sit.
rdms1174 thagas fastye yn crygyans Dh'agas fastya yn kryjyans To strengthen you in belief,
rdms1175 theugh confort a spyrys sans dhywgh konfort a Spyrys Sans 1175 To you the comfort of the Holy Ghost
rdms1176 o  a thanfonaf a dhannvonav. I shall send.
VERSE 195
Jacobus major rdms1177 arluth assyv varthusek Arloedh, ass yw barthusek! [varthusek]{cf RD109} Lord, it is wonderful;
rdms1178 pan thueth ihesu gallosek Pan dheuth Ihesu galloesek When thou comest, Jesus powerful,
rdms1179 o  thagan myras dh'agan mires To look at us,
rdms1180 ha leuerel thynny cres ha leverel dhyn ni "Kres!", 1180 And to speak peace to us,
rdms1181 asso fast ytho dyges ass o fast yth o deges Though they were fast, thou didst open
rdms1182 o  agan daras agan daras! Our doors.
[hic recedit ihc. ab apostolis] [Here Jesus goes away from the apostles.]
VERSE 196
rdms1183 ef yv arluth a allos Ev yw arloedh a alloes He is the Lord of power,
rdms1184 hag a prynnas gans y wos hag a brenas gans y woes And he has purchased with his blood
rdms1185 o  pobel an beys pobel an bys. 1185 The people of the world;
rdms1186 ihesu cryst the thasserghy Ihesu Cryst dhe dhasserghi, That Jesus Christ is risen again,
rdms1187 vn deyth vs ow tos go y unn jydh eus ow tos, go-i A day is coming, miserable
rdms1188 o  kemmys nan crys kemmys na'n krys. As many as believe it not.
VERSE 197
Matheus rdms1189 thyn kyns ef a leuerys Dhyn kyns ev a leveris To us he told before
rdms1190 ol annotho del whyrys oll anodho dell hwyris 1190 All that had been done by him
rdms1191 o  yn nor bys-ma y'n norvys ma: On the face of this world;
rdms1192 rag an prenna y fyrwy rag 'gan prena y ferwi [rag a'n prenna] To redeem it he would die,
rdms1193 hag arte y tasserghy hag arta y tasserghi And again he would rise,
rdms1194 o  woge henna wosa henna. After that.
VERSE 198
Johannes rdms1195 by ny geusy ken ys wyr Bydh ny gewsi ken es wir, 1195 [wyr]{NS wyr. gwir?} Thou never sayest other than the truth ;
rdms1196 nep a formyas mor ha tyr neb a formyas mor ha tir He who created sea and land,
rdms1197 o  hag ol pup tra hag oll pup-tra; And all things,
rdms1198 yn weth ol rag agan les ynwedh oll rag agan les Also all for our advantage
rdms1199 y fue gynys a wyrhes y feu genys a Wyrghes He was born of a virgin,
rdms1200 o  ker maria ker Maria. 1200 Dear Mary.
VERSE 199
Jacobus minor rdms1201 ihesu asse yllyn ny Ihesu, assa yllyn ni Jesus, permit that we may
rdms1202 lemmyn kymeres mur ioy lemmyn kemmeres meur joy Now receive great joy,
rdms1203 o  gethfos the wyr godhvos dhe wir. To know truly,
rdms1204 cryst agan prennas yn tyn Cryst, a'gan prenas yn tynn, That Christ, who redeemed us painfully,
rdms1205 ef the thos the gous worthyn ev dhe dhos dhe gows worthyn 1205 He came to speak to us
rdms1206 o  thagan dysyr dh'agan desir! At our desire.
VERSE 200
Symon rdms1207 lemmyn leuerys thomas Lemmyn leveres Thomas [leuerys. B leueryns]{sing. Imper.? or leveris pret?}{NS leverens} Now let Thomas say
rdms1208 an arluth na thassorghas an Arloedh na dhassorghas: The Lord has not risen;
rdms1209 o  prof ny ny wra prov ni a wra [prof ny wra]{NS prof ny a wra} He will not prove it.
rdms1210 warbarth ol del yn guelsyn warbath oll dell y'n gwelsyn 1210 All together as we have seen him
rdms1211 thyragon ow cous worthyn dheragon ow kows worthyn Before us speaking to us,
rdms1212 o  map maria Mab Maria. The Son of Mary.
VERSE 201
Judas rdms1213 thum tybyans wheth ef ny grys Dhe'n tybyans hwath ev ny grys To my thinking, he does not yet believe
rdms1214 bos ihesu cryst dasserghys bos Ihesu Cryst dasserghys Jesus Christ to be risen again,
rdms1215 o  dre y mur ras dre y veur ras: 1215 By his great grace.
rdms1216 yma dout thym pur theffry yma dout dhymm pur dhevri There is fear to me really,
rdms1217 mars ef an creys nagusy mar's ev a'n krys, nag usi Unless he believe it, he is not
rdms1218 o  aberth yn fas a-berth yn fas. {NS 'in his presence'}{N within the faith} Within the faith.
VERSE 202
Andreas rdms1219 the grygy thomas a thue Dhe grysi Thomas a dheu, To believe Thomas will come ;
rdms1220 rag gans ov arluth y fue rag gans ow Arloedh y feu 1220 For by our Lord he was
rdms1221  kyns lemmyn marthys kerys kyns lemmyn marthys kerys; Before now greatly loved ;
rdms1222 ha kemmys an gorthyo ef ha kemmys a'n gortthyo ev And as many as worship him,
rdms1223 gans mur ioy y tue then nef gans meur joy y teu dhe'n nev With great joy shall come to heaven,
rdms1224  dre y thadder oberys dre y dhader oberys By his goodness wrought.
VERSE 203
Philippus rdms1225 me a leuer thywhy why My a lever dhy'hwyhwi 1225 [thywhy why] I say to you,
rdms1226 ol warbarth don dustuny oll warbarth doen dustuni All together to bear witness
rdms1227  bos cryst an beth dasserghys bos Cryst a'n bedh dasserghys. Christ to be risen from the tomb:
rdms1228 ny an gorthyp certan ef Ni a'n gorthyp sertan ev, Certainly we will answer for it,
rdms1229 y fue gynen arluth nef y feu genen Arloedh nev The Lord of heaven was with us,
rdms1230  ha worthyn ol a geusys ha worthyn oll a gewsis. 1230 And spoke to us all.
_________________________________
[cleophas et socius ambulant in platea] [Cleophas and his companion walk on the stage.]
VERSE 204
Cleophas rdms1231 a cowyth me re clewas A goweth, my re glywas O companion, I have heard
rdms1232 tus ow cous mur a barth bras tus ow kows meur a varth bras [barth] People speaking in great part,
rdms1233 o  yn geyth hythew y'n jydh hedhyw: On this day,
rdms1234 cryst a fue yn grous gorrys Cryst a veu y'n grows gorrys, That Christ, who was put on the cross,
rdms1235 yn mes an beth dasserghys yn-mes a'n bedh dasserghys 1235 Out of the tomb risen again
rdms1236 o  certan ythyw sertan yth yw. Certainly is.
VERSE 205
Socius rdms1237 hep dout marsyw guyr henna Heb dout, mars yw gwir henna Without doubt, if that be true,
rdms1238 me a vyn mos alemma my a vynn mos alemma 1 will go hence
rdms1239 o  pur thystough thy pur dhistowgh dhi, Very directly to him,
rdms1240 rak dev yv ha den yn weth rag Dyw yw ha den ynwedh. 1240 For he is God and man also;
rdms1241 don agan offryn then beth Doen agan offryn dhe'n bedh Carry our offering to the tomb,
rdms1242 o  yn fen guren ny yn fen gwren ni. At once we will.
VERSE 206
Cleophas rdms1243 rum leaute dun a thystough Re'm lowta, deun a-dhistowgh! By my truth, let us go immediately ;
rdms1244 namna fue ow colon trogh Nammna veu ow holonn trogh My heart was almost broken
rdms1245  pan wylys gorre an gu pan welis gorra an gu 1245 When I saw the lance put
rdms1246 yn golon dren tenewen y'n golonn dre'n tenewen, Into the heart through the side,
rdms1247 han guryn spern war y pen ha'n gurun spern war y benn, And the crown of thorns upon his head;
rdms1248  rag ef o pur wyr map du rag ev o pur wir mab Dyw. For he was very truly the Son of God.
VERSE 207
Socius rdms1249 whet yma mur a lostvan Hwath yma meur a loskvann There is yet much burning
rdms1250 yn ov colon ow honan yn ow holonn ow honan 1250 In my heart of myself, 1250
rdms1251 o  ol ragtho ef oll ragdho ev: All for him.
rdms1252 awos trauyth nynso reys awos travydh nyns res Because of any thing it was necessary not
rdms1253 mos the worre then mernes mos dhe worra dhe'n mernans To go to put to death
rdms1254 o  map dev an nef Mab Dyw a'n nev. The Son of God of heaven.
VERSE 208
Ihc rdms1255 bos trest thywhy pendra wher Bos tryst, dhy'hwi pandr'a hwer, 1255 What is your grief, that ye are sad ? 1255
rdms1256 ha ponfosyk agas cher ha, poenvosek agas cher, And why troubled is your cheer.
rdms1257 o  may though serrys mayth owgh serrys, That you should be sorrowful ?
rdms1258 nagues ioy y ges colon nag eus joy y'gas kolonn; Nor is joy in your heart;
rdms1259 lemyn dar nep marthegyon lemmyn dar neb merthusyon But doubt of some wonders
rdms1260 o  vs wharfethys eus hwarvedhys? 1260 Which have occurred.
Cleophas tu peregrinus es Art thou a stranger ?
VERSE 209
rdms1261 a nynsose pryeryn A nyns os'a pryerin? If thou art not a stranger,
rdms1262 vfereth yv thys govyn Euveredh yw dhis govynn It is idle for thee to ask
rdms1263  pyth yv an marth a wharfe pyth yw an marth a hwarva What is the wonder which has occurred,
rdms1264 a vn profus bynyges a unn profoes beniges - Of a blessed prophet
rdms1265 yn grous ha thyw vregh a les y'n grows ha'y dhiwvregh a-les, 1265 [ha thyw vregh] On a cross, and his arms extended, 1265
rdms1266  squerdys y treys hay thywle skwerdys y dreys ha'y dhiwla. Torn his feet and his hands.
VERSE 210
Socius rdms1267 ha ene dre gallarow Hag ena dre alarow And his soul through sorrows.
rdms1268 woge y vos gurys marow wosa y vos gwrys marow, After he was put to death,
rdms1269  tus yn beth an anclethyas tus y'n bedh a'n ynkleudhyas; People buried him in a tomb;
rdms1270 rak henna mos a wren thy rakhenna mos a wren dhi, 1270 For that we are going to it, 12 70
rdms1271 del yv leuerys thynny dell yw leverys dhyn ni As it is told to us
rdms1272  lemmyn ef re thassorhas lemmyn ev re dhassorghas. That now he has risen again.
VERSE 211
Ihc rdms1273 ysough gokky ha fellyon Ass owgh gokki ha felyon Ye are foolish and dupes,
rdms1274 ha teul yn agas colon ha tewl yn agas kolonn And deceived in your heart,
rdms1275 o  rak fout crygy rag fowt krysi! 1275 For want of belief. 1275
rdms1276 reys o the cryst mos yn beth Res o dhe Cryst mos y'n bedh, Need was to Christ to go to the tomb,
rdms1277 ha the pen try deyth yn weth ha dhe benn tri dydh ynwedh [try deyth] And at the end of three days also
rdms1278 o  sur dasserghy sur dasserghi. Surely to rise again.
VERSE 212
Cleophas rdms1279 dasserhy sur ef a wruk Dasserghi sur ev a wrug, Rise surely he did,
rdms1280 ha mur a paynys re thuk ha meur a baynys re dhug 1280 And many pains he bore 1280
rdms1281 o  war y corf ker war y gorf ker; On his dear body.
rdms1282 y whylsyn y verthurye y hwelsyn y vertherya We have seen them martyr him,
rdms1283 hag yn grous pren y squerdye hag y'n growsprenn y skwardya, {fem.?} And tear him on the cross-tree;
rdms1284 o  drok agan cher drog agan cher. Evil is our cheer.
VERSE 213
Ihc rdms1285 ragas bo cres ha mur ioy Re'gas bo kres ha meur joy! 1285 Peace be to you and great joy ! 1285
rdms1286 pyth yv teulys genouhgh why Pyth yw tewlys genowgh hwi What is purposed by you
rdms1287 o  bos erbyn nos bos erbynn nos? To be against night ?
rdms1288 an corf a whyleugh deffry Ab korf a hwilowgh, devri, The body which you seek really,
rdms1289 ganso ytheugh yredy ganso yth ewgh yredi With it ye shall go indeed,
rdms1290 o  sur yn y clos sur yn y glos. 1290 Surely into his glory.
VERSE 214
Socius rdms1291 kepar del eson yn weth Kepar dell eson ynwedh Like as we were also,
rdms1292 keffrys yn kueth yn moreth keffrys yn keudh yn moredh {NS ha moreth} Both in grief and in sorrow
rdms1293 o  ragtho hep fravs ragdho, heb frows, [fravs] For him, without deceit,
rdms1294 ny iuggyn mones nep pel ny jujyn mones neppell, We do not think to go any distance,
rdms1295 lemmyn bys yn vn castel lemmyn bys yn unn kastell 1295 But so far as a village 1295
rdms1296 o  henwys emmavs henwys Emmavs. Called Emmaus.
VERSE 215
Ihc rdms1297 lemmyn me a grys yn ta Lemmyn my a grys yn ta Now I believe well,
rdms1298 y fynnaf vy mos pella y fynnav vy mos pella I will go further
rdms1299 o  es ough haneth esowgh haneth: Than you to-night;
rdms1300 sav bytygyns cresough why saw byttegyns krysewgh hwi 1300 But nevertheless believe ye, 1300
rdms1301 an corf-na the thasserghy an korf na dhe dhasserghi That body to rise again
rdms1302 o  kyns yv aneth kynth yw aneth. [kyns yv aneth] Before it is to-night.
VERSE 216
Cleophas rdms1303 tryk gynen a gouwyth ker Tryg genen, a goweth ker, Stay with us, O dear companion,
rdms1304 rak namnag yw gorthuer rag nammnag yw gorthugher For it is almost dark,
rdms1305 o  ha dewethas ha diwedhes. 1305 And late. 1305
rdms1306 yma thymmo cowyth da Yma dhymmo, koweth da, There is to me a good companion;
rdms1307 mur a ioy sur yn ter-ma meur a joy sur y'n tor' ma Much of joy surely at this time
rdms1308 o  ath tyryvas a'th terivas. He will shew thee.
[hic paratur panis] [Here bread is got ready.]
VERSE 217
Ihc rdms1309 ytho gyneugh me a tryk Ytho genowgh my a dryg. Now with you I will stay;
rdms1310 y ges byth ioy na thyfyk Y'gas bydh joy na dhifyk, 1310 To ye be joy unfailing,
rdms1311 o  theugh lauara dhywgh lavara'. I say to you.
rdms1312 yssetheugh a termyn ver Esedhewgh a dermyn berr: Sit for a short time;
rdms1313 a-thyrageugh me a ter a-dheragowgh my a derr Before you I will break
rdms1314 o  torth a vara torth a vara. A loaf of bread.
[ostendit eis vulnera] [He shews them his wounds.]
VERSE 218
Socius rdms1315 a arluth pen ylyow A Arloedh, penn eliow, 1315 O Lord, head of healings,
rdms1316 me a wel the wolyow my a wel dha woliow I see thy wounds
rdms1317 o  warbarth a les warbarth a-les. All together disclosed.
[hic transiet Jhc de cleophas et socius] [Here Jesus shall pass away from Cleophas and his companion.]
rdms1318 kettel tersys an bara kettell derrsys an bara As thou didst break the bread,
rdms1319 aswonys cryst a gara aswonnis Cryst a gara' I knew Christ whom I love,
rdms1320 o  mar tha del reys mar dha dell res. 1320 As well I ought.
nonne cor nostrum ardens erat nobis in uia Did not our heart burn within us in the way?
VERSE 219
Cleophas rdms1321 a nynsese ynnon ny A nyns esa ynnon ni Ah ! was not within us
rdms1322 agan colon ow lesky agan kolonn ow leski Our heart burning ?
rdms1323  a ihesu map maria a Ihesu Mab Maria, Jesus, Son of Mary ;
rdms1324 pan wruk an bara terry pan wrug an bara terri When he did break the bread,
rdms1325 han scryptor y egyry ha'n Skryptor y igeri, 1325 And open the Scripture,
rdms1326  literas nobis in via literas nobis in via? Literas nobis in via.
VERSE 220
Socius rdms1327 ese dour ha ponvos bras Esa, dour, ha poenvos bras. There was water (?) and great trouble;
rdms1328 wharre y gen lowennas Hware y'gan lowenhas Soon he gladdened us,
rdms1329  kettel thueth er agan pyn kettell dheuth er agan pynn. When he came to meet us ;
rdms1330 ny gen bo whans guariow Ny'gan bo hwans gwariow 1330 We had no want of pastimes,
rdms1331 a les ol y wolyow a-les oll y woliow All his wounds disclosed
rdms1332  a-thyragon pan guylsyn a-dheragon pan welsyn. When we saw before us ?
VERSE 221
Cleophas rdms1333 ny a yl bos lowenek Ni a yll bos lowenek We may be joyful
rdms1334 guelas ihesu galosek gweles Ihesu galloesek, To see Jesus the powerful
rdms1335 o  arluth a ras Arloedh a ras. 1335 Lord of grace;
rdms1336 ef yv sur luen a verci Ev yw sur leun a versi. He is surely full of mercy;
rdms1337 nep a wrello y pygy Neb a wrello y pysi He who does to him pray
rdms1338 o  ny fyl a gras ny fyll a ras. [gras] Shall not fail of favour.
VERSE 222
Socius rdms1339 ny a fyn leuerel ol My a vynn leverel oll We will tell all,
rdms1340 yn pow sur the pub den ol y'n pow, sur, dhe bub den oll 1340 Surely to every man in the country,
rdms1341  fatel wrussyn ny keusel fatell wrussyn ni kewsel How we did speak
rdms1342 orth an arluth ker ihesu orth an Arloedh ker Ihesu, To the dear Lord Jesus,
rdms1343 ha mettye orto hythu ha metya orto hedhyw And meet him to-day
rdms1344  yn forth certan dyougel y'n fordh sertan diogel. On the road certainly, positively.
[cleophas et socius transeunt versus apostolos] [Cleophas and his companion go towards the apostles.]
________________________
tunc thomas ueniet ad apostolos et dicit petrus Then Thomas shall come to the apostles, and Peter says:-
VERSE 223
Petrus rdms1345 thomas lemmyn gueyt crygy Thomas, lemmyn gwayt krysi 1345 Thomas, now take care to believe
rdms1346 an arluth the thasserghy an Arloedh dhe dhasserghi, The Lord to rise again,
rdms1347  rak omma y fue gynen rag omma y feu genen; For here he was with us;
rdms1348 ha kekemmys nan cresso ha kekemmys na'n krysso, And whoever does not believe it,
rdms1349 goef termyn a theffo go-ev termyn a dheffo Unhappy the time that he came,
rdms1350  deuones a brys benen devones a vrys benyn! 1350 Nurtured by the breast of woman.
VERSE 224
Thomas rdms1351 a pedar ty an nahas A, Pedar, ty a'n naghas O Peter, thou didst deny him,
rdms1352 rak bos y peyn mar ahas rag bos y bayn mar ahas - For his pain being so dreadful;
rdms1353 o  thys ny gressaf dhis ny grysav: I will not believe thee,
rdms1354 ha me ath peys gas the wov ha, my a'th pys, gas dha wow; And I pray thee leave thy lie,
rdms1355 na whyle plontye whethlow na hwila plontya hwedhlow, 1355 Nor seek to plant idle tales,
rdms1356 o  del yth pesaf dell y'th pysav. As I pray thee.
VERSE 225
Johannes rdms1357 pur wyr gow ny leuer ef Pur wir, gow ny lever ev. Very truly he does not tell a lie;
rdms1358 ihesu cryst map dev an nef Ihesu Cryst, Mab Dyw a'n nev Jesus Christ, Son of the God of heaven,
rdms1359 o  a thueth yn chy a dheuth y'n chi, Came into the house,
rdms1360 han darasow ol deges ha'n darasow oll deges. 1360 And the doors all he opened ;
rdms1361 whet y lauar a fue cres Hwath y lavar a veu "Kres Ever his speech was, "Peace
rdms1362 o  ol thywhy why oll dhy'hwyhwi!" To you all."
VERSE 226
Thomas rdms1363 iohan nynsos lemmyn flogh Iohan, nyns os lemmyn flogh! John, thou art not now a child ;
rdms1364 namnag yw ov colon trogh Nammnag yw ow holonn trogh My heart is almost broken
rdms1365 o  rag agas cous rag agas kows. 1365 For your talk.
rdms1366 ihesu agan arluth ny Ihesu agan Arloedh ni, Jesus our Lord,
rdms1367 ellas ny yl dasserghy ellas, ny yll dasserghi, Alas ! cannot rise again,
rdms1368 o  sur war nep ovs sur, war neb 'wos. Surely, on any account.
VERSE 227
Jacobus major rdms1369 thomas na vyth dyscrygyk Thomas, na vydh diskryjyk; Thomas, be not unbelieving;
rdms1370 pys gans colon dywysyk pys gans kolonn diwysek 1370 Pray with undoubting heart
rdms1371 o  war cryst an nef war Cryst a'n nev. To Christ of heaven.
rdms1372 an beth sur ef a syuys A'n bedh sur ev a sevis, From the tomb surely he has risen,
rdms1373 rak hythew ny a geusys rag hedhyw ni a gewsis For to-day we have spoken
rdms1374 o  ol orto ef oll orto ev. All to him.
VERSE 228
Thomas rdms1375 iamys thym na wra duon Iamys, dhymm na wra dughan 1375 James, do not grieve me,
rdms1376 rak kueth lour vs ym colon rag keudh lowr eus y'm kolonn, For sorrow enough is in my heart,
rdms1377 o  may thyw pur claf mayth yw pur glav, So that it is very sick.
rdms1378 ha whet mur ov galarow ha hwath meur ow galarow, And yet great are my sorrows,
rdms1379 bones ow arluth marow bones ow Arloedh marow To be my Lord dead,
rdms1380 o  ha nan guelaf ha na'n gwelav. 1380 And I see him not.
VERSE 229
Matheus rdms1381 hythew a tryckes yn tre Hedhyw a trykkes yn tre, To-day, if thou hadst staid at home,
rdms1382 thyragos ty an guelse dheragos ty a'n gwelsa, Before thee thou wouldst have seen him
rdms1383 o  byw yn poynt da byw, yn poynt da. Living, in good point.
rdms1384 an guyryoneth kyn clewyth An gwiryonedh kyn klywydh, Though thou hearest the truth,
rdms1385 awos tra uyth nyn cregyth awos travydh ny'n krysydh. 1385 For any thing thou dost not believe it;
rdms1386 o  marth yv henna Marth yw henna. That is a wonder.
VERSE 230
Thomas rdms1387 a synte mari mathew A, Synta Mari! Mathew, O Saint Mary ! Matthew,
rdms1388 mar a colyth ty a tew mara kolydh, ty a dew If thou wilt Hsten, thou wilt be silent
rdms1389 o  gans the whethlow gans dha hwedhlow. With thy tales.
rdms1390 gul ges ahanaf a wreth Gul ges ahanav a wredh: 1390 Thou dost make a jest of me;
rdms1391 marth yv gynef na thues meth marth yw genev na'th eus meth It is a wonder to me, shame comes not
rdms1392 o  ow keusel gow ow kewsel gow. Speaking lies.
VERSE 231
Philippus rdms1393 thomas gov ef ny geusys Thomas, gow ev ny gewsis, Thomas, he has not told a lie,
rdms1394 saw thyso y leuerys saw dhiso y leveris But he said it to thee
rdms1395 o  kepar del yw kepar dell yw: 1395 Like as it is.
rdms1396 cryst yv pen gor ha benen Cryst, yw penn gour ha benyn, Christ, who is head of man and woman,
rdms1397 yn chem-ma y fue gynen y'n chi ma y feu genen In this house was with us,
rdms1398 o  pur wyr hythyw pur wir hedhyw. Very truly, to-day.
VERSE 232
Thomas rdms1399 a phylip geneugh ny fue A Phylip, genowgh ny veu! O Philip, he was not with you;
rdms1400 mar ny vyth an whethlow due Mar ny vydh an hwedhlow du 1400 If the idle tales be not finished
rdms1401 o  yn ages mysk yn agas mysk, Amongst you,
rdms1402 dre pur anger ha duon dre bur anger ha dughan For very anger and vexation,
rdms1403 me a wor lour nep onon my a woer lowr nebonan I know very well some one
rdms1404 o  sur me a wysk sur my a wysk. Surely I shall strike.
VERSE 233
Jacobus minor rdms1405 thomas serry thys na dal Thomas, serri dhis ny dal: 1405 Thomas, anger avails thee not;
rdms1406 cryst arluth merciabal Cryst, Arloedh mersiabyl Christ, the Lord merciful,
rdms1407 o  dassorghas sur dassorghas sur. {NB 'a' not used} Has surely risen again.
rdms1408 ahanas marth yv gyne Ahanas marth gene': Of thee a wonder is to me;
rdms1409 mar a kyllyth the ene mara kellydh dha ena If thou losest thy soul,
rdms1410 o  nynsos den fur nyns os den fur. 1410 Thou art not a wise man.
VERSE 234
Thomas rdms1411 ov bos serrys nynsyw marth Ow bos serrys nyns yw marth That I should be angry is no wonder,
rdms1412 ages bones ol warbarth agas bones oll warbarth All of you together being
rdms1413  porrys worth ov duwenhe porres worth ow dughanhe. Willed to grieve me.
rdms1414 duon agas lauarow Dughan a'gas lavarow Grief of your speeches,
rdms1415 ha hyreth bos cryst marow ha hireth bos Cryst marow 1415 And sorrow that Christ is dead,
rdms1416  pur wyr a yl ow guethe pur wir a yll ow gwethhe. [guethe] Very truly may destroy me.
VERSE 235
Bartholomeus rdms1417 warlergh cryst mar asos trest Warlergh Cryst maras os trist, After Christ if thou art grieved,
rdms1418 lemmyn pur lowenek fest lemmyn pur lowenek fest Now very joyful indeed
rdms1419 o  bos ty a yl bos ty a yll: Thou mayest be.
rdms1420 crys ef the seuel an beth krys ev dhe sevel a'n bedh, 1420 Beheve him to have risen from the tomb,
rdms1421 ha lowene hep thyweth ha lowena heb diwedh And joy without end
rdms1422 o  thyso ny fyl dhiso ny fyll. Will not fail thee.
VERSE 236
Thomas rdms1423 fettel allaf vy crygy Fatell allav vy krysi How can I believe
rdms1424 corf ihesu the thasserghy korf Ihesu dhe dhasserghi The body of Jesus to have risen,
rdms1425  a wylys a vy marow a welis vy marow? 1425 Which was seen by me dead ?
rdms1426 an laddron an dyalas An ladron a'n dialas The thieves mocked him,
rdms1427 dre lyes torment ahas dre lies torment ahas By many torments unceasing,
rdms1428  ha dre mur a galarow ha dre meur a alarow. And by many sorrows.
VERSE 237
Symon rdms1429 aban na dal the gesky A-ban na dal dha geski, As it behoves thee not to jest,
rdms1430 dout tan yfarn theth lesky dout tan ifarn dhe'th leski 1430 Fear hell-fire burning thee
rdms1431 o  bos dyscregyk bos diskryjyk: To be unbelieving.
rdms1432 ha maga fuer drok deffry ha - maga feur dhrog devri - And it would be a great evil indeed
rdms1433 mones the hepcor an ioy mones dhe hepkorr an joy To go to reject the joy
rdms1434 o  byth na thyfyk bydh na dhifyk. Never failing.
VERSE 238
Thomas rdms1435 a symon my nym bues dout A Symon, my ny'm beus dout 1435 O Simon, there is no fear to me;
rdms1436 the leuarow kyns yns stout dha lavarow kynth yns stout Although thy words be stout,
rdms1437 o  ny dalons man ny dalons mann. They are not worth a mite.
rdms1438 ihesu the verwel mar scon Ihesu dhe verwel mar skon That Jesus died so soon,
rdms1439 dre pur hyreth ow colon dre bur hireth ow holonn Through very sorrow that my heart
rdms1440 o  mart yv na ran marth yw na rann. 1440 Is not broken, is a wonder.
VERSE 239
Judas rdms1441 a creys then nep an guelas A, krys dhyn, neb a'n gwelas: Oh ! believe those who saw him
rdms1442 yn few aban dassorghas yn fyw, a-ban dhassorghas, Living, when rising again,
rdms1443 o  y fue gynen y feu genen. He was with us.
rdms1444 mur fest y gen lowenhas Meur fest y'gan lowenhas. Very much he rejoiced us;
rdms1445 dotho ny thyalwhethas Dhodho ny dhialhwedhas 1445 To him we unlocked,
rdms1446 o  gour ha benen gour ha benyn. Men and women.
VERSE 240
Thomas rdms1447 ken ys wyr a leueryth Ken es gwir a leverydh. Other than truth thou speakest.
rdms1448 iude mar am evn geryth Iude, mara'm ewn-gerydh, Judah, if thou lovest me well,
rdms1449  me ath pys thymmo gas cres my a'th pys, dhymmo gas kres. I pray thee leave peace to me.
rdms1450 tarosfan a thue deffry Tarosvann a dheu devri, 1450 Phantoms come indeed
rdms1451 war tus vas pan vons yn chy war dus 'vas pan ons yn chi Upon good people when they are in house,
rdms1452  haga darasow degeys ha'ga darasow deges. And their doors open.
VERSE 241
Andreas rdms1453 thomas ty yv me a grys Thomas, ty yw, my a grys, Thomas, thou art, I think,
rdms1454 an gokye den yn beys an gokkia den y'n bys, The foolishest man in the world,
rdms1455 o  ha henna yv drok ha henn yw drog. 1455 [henna] And that is bad ;
rdms1456 dout mar ny vynnyth crygy Dout, mar ny vynnydh krysi, Fear, if thou wilt not believe,
rdms1457 bos yn yfarn ow lesky bos yn ifarn ow leski, To be in hell burning
rdms1458 o  yn tan yn mok yn tan, yn mog. In fire, in smoke.
VERSE 242
Thomas rdms1459 andrev mur yv the thysyr Andrev, meur yw dha dhesir Andrew, it is much thy wish
rdms1460 an dra-na na yl bos guyr an dra ma na yll bos gwir 1460 That thing which cannot be true
rdms1461 o  gul thym crygy gul dhymm krysi: To make me believe;
rdms1462 y vos yn ban dathserghys y vos yn-bann dasserghys That he is up risen again,
rdms1463 ha then beys arte treylys ha dhe'n bys arta trelys. And turned again to the world ;
rdms1464 o  yssos goky Ass os gokki! Thou art a fool.
[hic descendit thomas] Here Thomas goes down.
VERSE 243
Cleophas rdms1465 a thomas nynsyw goky A Thomas, nyns yw gokki: 1465 Thomas, he is not a fool,
rdms1466 y thesas ow muskegy yth esos ow muskegi Thou art mad,
rdms1467 o  yn mes a forth yn-mes a fordh. Out of the way;
rdms1468 ty a alse sur crygy Ty a allsa, sur, krysi Thou mightest surely believe
rdms1469 then abesteleth deffry dhe'n Abosteledh. Devri To the apostles really:
rdms1470 o  galsos pur worth galsos pur worth. 1470 Thou art become very contrary.
VERSE 244
Socius rdms1471 mos a wren ny then castel Mos a wren ni dhe'n kastell We were going to the village
rdms1472 emavs gylwys dyougel Emavs gelwys, diogel Called Emmaus, clearly
rdms1473 o  leuaraf thys lavarav dhis, I tell thee;
rdms1474 ha war forth ny a gafas har war fordh ni a gavas And on the road we met
rdms1475 ihesu yv arluth a ras Ihesu, yw Arloedh a ras. 1475 Jesus who is Lord of grace;
rdms1476 o  lemmyn thyn crys Lemmyn dhyn krys! Now believe us.
VERSE 245
Thomas rdms1477 adres pow sur palmoryon A! dres pow, sur, palmoryon [adres]{N 'around'}{NS A! dres} Around the country palmers surely
rdms1478 y a fyth mur gowygyon i a vydh meur wowogyon [gowygyon] Are great story-tellers,
rdms1479  hag a leuer the tus gow hag a lever dhe dus gow. And tell people lies;
rdms1480 nynsa ym colon hytheu Nyns a y'm kolonn hedhyw 1480 It goes not into my heart to-day,
rdms1481 why the geusel orth ihesu hwi dhe gewsel orth Ihesu That you spoke to Jesus,
rdms1482  ow arluth whek caradow ow Arloedh hweg karadow. My sweet Lord beloved.
VERSE 246
Cleophas rdms1483 an scryptor thyn agores An Scryptor dhyn igoras The Scripture he opened to us,
rdms1484 pur wyr a thalleth moyses pur wir, a dhalleth Moyses Truly from the beginning, Moses
rdms1485  ha lyes profus aral ha lies profoes arall. 1485 And many other prophets.
rdms1486 me a wor y bones ef My a woer y vones ev I know that he was
rdms1487 arluth an bys-ma ha nef Arloedh an bys ma ha nev; Lord of this world, and heaven ;
rdms1488  cous ganso genen o mal kows ganso genen o mall. To talk with him the will was to us.
VERSE 247
Socius rdms1489 an arluth ihesu guella An Arloedh Ihesu gwella, The Lord Jesus, the best,
rdms1490 a-thyragon torth vara a-dheragon torth-vara 1490 Before us a loaf of bread
rdms1491 o  ef a torras ev a dorras; He broke.
rdms1492 a rak agan lagasow a-rag agan lagasow Before our eyes,
rdms1493 a les ol y wolyow a-les oll y woliow Displayed all his wounds
rdms1494 o  ny a welas ni a welas. We saw.
VERSE 248
Thomas rdms1495 teweugh rak meth dew adla Tewewgh, rag meth, dew adla; 1495 Silence, for shame, ye two knaves,
rdms1496 ym-thysquethas ny vynna omdhiskwedhas ny vynna Represent to myself I will not
rdms1497  the plussyon a uelough why dhe blosyon avellowgh hwi! The sores which you saw;
rdms1498 a ren arluth dev a ras A, re'n Arloedh Dyw a ras, By the Lord God of grace,
rdms1499 yma thymmo gorgys bras yma dhymmo gogrys bras [gorgys] There is to me a great distrust
rdms1500  ahanough yn pur deffry ahanowgh yn pur dhevri. 1500 Of you, in pure earnest.
VERSE 249
Cleophas rdms1501 na gymer hemma gorgys Na gemmer hemma gogrys, [gorgys] Do not take this distrust,
rdms1502 rak an arluth a geusys rag an Arloedh a gewsis For the Lord spoke
rdms1503  hythew worthyn yn geyth splan hedhyw worthyn yn jydh splann. To us to-day, in shining day-light.
rdms1504 crys y vones dasserghys Krys y vones dasserghys; Believe him to be risen again,
rdms1505 ha mar ny wreth ty sylwys ha mar ny wredh, ty selwys 1505 And if thou dost not, saved
rdms1506  neffre ny bythyth certan nevra ny vydhydh, sertan. Never shalt thou be, certainly.
VERSE 250
Thomas rdms1507 nynsyv crygy the beggars Nyns yw krysi dhe veggars [nynsyv]{NS Nyns us} It is not fit to believe beggars,
rdms1508 hag a fo aga dyllas hag a vo aga dillas And their clothes being
rdms1509  cloutys gans dyuers pannow kloutys gans divers pannow. Patched with divers cloths.
rdms1510 nynsough lemmyn gowygyon Nyns owgh lemmyn gowogyon, 1510 Are ye not now liars,
rdms1511 ow mos dres pow flatturyon ow mos dres pow: flattoryon Going through the country chattering,
rdms1512  ow leuerel an nethow ow leverel anethow. Telling the news ?
VERSE 251
Socius rdms1513 galsos lemmyn pur woky Galsos lemmyn pur wokki, Thou art become now quite foolish,
rdms1514 rak na fynnyth thyn crygy rag na vynnydh dhyn krysi, For thou wilt not believe us,
rdms1515 o  a foul thomas A fol Thomas. 1515 O fool Thomas.
rdms1516 galsos mur yn dyscrygyans Galsos meur yn diskryjyans: Thou art gone much in unbelief;
rdms1517 nym bus ath lauarow whans ny'm beus a'th lavarow hwans I have no want of thy words
rdms1518 o  aga clewas aga klywes. To hear them.
VERSE 252
Cleophas rdms1519 thomas ty yv dyscrygyk Thomas, ty yw diskryjyk, Thomas, thou art an unbeliever
rdms1520 pur wyr ha mur anfusyk pur wir, ha meur anfeusik: 1520 Most truly, and very mischievous;
rdms1521 ty a yl bos cuthygyk ty a yll bos keudhesi Thou mayest be ashamed
rdms1522  na grys y vos dasserghys na grys y vos dasserghys. Not to believe him risen again.
rdms1523 yma thys colon galas Yma dhis kolonn gales: There is to thee a hard heart,
rdms1524 na le ys ty the vynnas na le es ty dhe vynnes Nor hast thou lessened thy will;
rdms1525 gase the ves an er bras gasa dhe-ves an er bras, 1525 Leave off the great defiance,
rdms1526  ken ny yllyth both sylwys kyn ny yllydh bos selwys. Else thou canst not be saved.
VERSE 253
Thomas rdms1527 ellas ny won pendra wraf Ellas, ny woen pandr'a wrav! Alas ! I know not what I shall do,
rdms1528 ow arluth rak nan guelaf Ow Arloedh rag na'n gwelav For I have not seen my Lord;
rdms1529  neffre ny fynnaf crygy nevra ny vynnav krysi, I will not ever believe,
rdms1530 ken ben vyth mar mur duwon kyn ben vydh mar meur dughan, 1530 [ben]{NS kyn y'm be} Though there be ever so much grief,
rdms1531 er na hyndlyf y golon erna hynttliv y golonn [hyndlyf[{< handla} Until I touch his heart
rdms1532  gans ov luef dre y woly gans ow leuv dre y woli. With my hand through his wound.
tunc ihesu veniet ad apostolos et dicit Then Jesus shall come to the apostles, and he says:—
VERSE 254 IHC.
Ihc rdms1533 a abesteleth thyugh cres A abosteledh, dhywgh kres! [abesteleth] O apostles, 'to you in the midst
rdms1534 lemmyn an daras dyges Lemmyn an daras deges Now of the opened door,
rdms1535  fast warnough why sur kyn o fast warnowgh hwi sur kynth o, 1535 [kyn o] Fast though it was surely on you,
rdms1536 me re thuth thagas myres my re dheuth dh'agas mires: I am come to see you;
[januis clausis osculatur eos] [The doors being closed, he salutes them.]
rdms1537 y grygyans pup ol guythes y gryjyans pub oll gwithes, {3 sing. imper!} His belief let every one keep,
rdms1538  puppenagol a wharfo pypynag oll a hwarvo. Whatever may happen.
VERSE 255
rdms1539 a thomas doro the luef A Thomas, doro dha leuv O Thomas, put thy hand
rdms1540 yn woly guynys may fuef y'n woli gwenys may feuv 1540 Into the wound where I was pierced
rdms1541 o  dre an golon dre an golonn, Through the heart;
rdms1542 hag yn treys hag yn thyvle hag y'n treys hag y'n dhiwla: And in feet and in hands;
rdms1543 crys yn tyn me the prenne krys yn tynn my dhe brena Believe that I have bought painfully
rdms1544 o  an grystonnyon an Gristonyon. The Christians.
VERSE 256
Thomas rdms1545 a arluth kymer pyte A Arloedh, kemmer pita! 1545 O Lord, take pity,
rdms1546 dev merci yn cheryte Dyw mersi yn cherita God of mercy, in charity
rdms1547 o  gon lour ty yw gonn lowr ty yw. I know well thou art.
rdms1548 me ath pys thym a gafe My a'th pys dhymm a ava. I pray thee to forgive me,
rdms1549 ny gresyn ty the vewe Ny grysyn ty dhe vywa That I did not beheve thee to live
rdms1550 o  wheth bys hythew hwath bys hedhyw. 1550 Yet until this day.
folio 72r
VERSE 257
Ihc rdms1551 thomas rak ty the weles Thomas, rag ty dhe weles Thomas, because thou hast seen
rdms1552 ol ow golyow a les oll ow goliow a-les, All my wounds openly,
rdms1553  yn the golon ty a grys yn dha golonn ty a grys: In thy heart thou believest;
rdms1554 the kekemmys nam guello dhe gekemmys na'm gwello To as many as shall not see me,
rdms1555 hag yn perfyth an cresso hag yn perfeyth a'n krysso 1555 And shall perfectly believe it,
rdms1556  ow len benneth me a pys ow len vennath my a bys. My full blessing I pray.
VERSE 258
Thomas rdms1557 arluth bynyges re by Arloedh, bennigys re bi! Lord, be blessed,
rdms1558  kepar del os luen a gras Kepar dell os leun a ras, Like as thou art full of grace,
rdms1559 parys prest yv the vercy parys prest yw dha versi Thy mercy is always ready
rdms1560  theth seruont sur yn pup plas dhe'th servont, sur, yn pub plas. 1560 For thy servant surely in every place.
rdms1561 byt nyn gevyth fout a ioy Bydh ny'n jevydh fowt a joy Never shall he have lack of joy
rdms1562  nep a yl guelas pe fas neb a yll gweles dha fas. Who can see thy face.
rdms1563 pan ello ow corf yn pry Pan ello ow horf y'n pri When my body goes to clay,
rdms1564  guyth vy rak an ioul drok was gwith vy rag an jowl, drogwas. Preserve me from the devil, the evil wight.
VERSE 259
rdms1565 a thev ysse fuef goky A Dhyw, assa veuv gokki 1565 O God, I was indeed a fool,
rdms1566 pa na vynnan vy crygy pan na vynnen vy krysi That I would not believe
rdms1567  an beth y vos dasserghys a'n bedh y vos dasserghys, Him to be risen again from the tomb,
rdms1568 ha me guarnys gans lyes ha my gwarnys gans lies! And I warned by many ;
rdms1569 yn cref bras me re peghes Yn krev bras my re beghas: Very grossly I have sinned.
rdms1570  arluth geffyans thyworthys Arloedh, gevyans dhiworthis! 1570 Lord, pardon from thee!
VERSE 260
Ihc rdms1571 lemmyn ow abesteleth Lemmyn, ow abosteledh, Now my apostles,
rdms1572  seueugh yn agas crygyans sevewgh yn agas kryjyans: Stand in your belief;
rdms1573 aban of seuys an beth a-ban ov sevys a'n bedh Since I am risen from the tomb,
rdms1574  gothfetheugh ys byth sylwans godhvedhewgh y'th bydh selwyans Ye know that ye have salvation;
rdms1575 ha pup crystyon ol yn weth ha pub Kristyon oll ynwedh 1575 And all Christians also,
rdms1576  a vynno pygy gyfyans a vynno pysi gevyans. Who will pray for pardon,
rdms1577 ys kyrhaf gans ow eleth Y's kerghav gans ow eledh I will bring them with my angels
rdms1578  dre vertu an spyrys sans dre vertu an Spyrys Sans. Through virtue of the Holy Ghost.
VERSE 261
rdms1579 ow bennath genogh re bo Ow bennath genowgh re bo! My blessing be upon you!
rdms1580  me a vyn mones thum gulas My a vynn mones dhe'm gwlas, 1580 I will go to my country,
rdms1581 ysethe del reys thymmo esedha, dell res dhymmo, To sit as need is to me,
rdms1582  yn nef a thyow thum tas yn nev a-dheghow dhe'm tas. In heaven, at the right of my Father.
rdms1583 then crystynnyon ol adro Dhe'n Gristonyon oll a-dro To the Christians all around,
rdms1584  yntrethe gasaf ow ras yntredha gasav ow ras, Among them I leave my grace,
rdms1585 yn ow gulascor may teffo yn ow gwlaskor may's teffo 1585 [may teffo]{NS 's} In my kingdom to find
rdms1586  bewnans neffre ioy hep cas bywnans nevra, joy heb kas. Life, ever joy without trouble.
et sic finitur resurreccio domini And thus let the Resurrection of our Lord be concluded.
_____________________________
[hic ludit teberius Cesar] [Here Tiberius Ccesar acts.]
et incipit morte pilati et dicit tiberius cesar And the DEATH OF PILATE begins, and Tiberius Caesar speaks:—
VERSE 262
Imperator rdms1587 hep par of dres tus an bys Heb par ov dres tus an bys, I am without equal above the people of the world,
rdms1588 sav bones mur ow thrystys saw bones meur ow thristyns [thrystynys]{NS thrystys}{GM -yns} But great is my sadness,
rdms1589 o  ow bones claf ow bones klav. I being sick.
rdms1590 pyth yv guella the vos gurys Pyth yw gwella dhe vos gwres? 1590 What is best to be done ?
rdms1591 mar ny allaf bos yagheys Mar ny allav bos yeghhes [yagheys] If I cannot be cured
rdms1592 o  ny won pyth wraf ny wonn pyth 'wrav. I know not what I shall do.
VERSE 263
Consultor rdms1593 arluth ow cusyl yv sadt Arloedh, ow kusul yw sad: Lord, my advice is seriously ;
rdms1594 dan veneugh why the pyladt dannvenewgh hwi dhe Piladt Send you to Pilate
rdms1595 o  gans messeger gans messejer 1595 By a messenger;
rdms1596 may tanfonno thyugh yn scon may tannvono dhywgh yn skon That he send to you forthwith
rdms1597 cryst myghtern an yethewon Cryst Myghtern an Yedhewon Christ King of the Jews,
rdms1598 o  kettuth han ger kettoth ha'n ger, As soon as the word.
VERSE 264
rdms1599 ha henna saw agas gura ha henna saw a'gas gwra And that will cure you
rdms1600 a pup cleues yn bys-ma a bub kleves y'n bys ma, 1600 From all malady in this world,
rdms1601 o  del yv duv pur dell yw Dhyw pur. As he is very God;
rdms1602 ef yv arluth nef ha bys Ev yw Arloedh nev ha nor: He is Lord of heaven and earth,
rdms1603 ganso ty afyth sauwyys ganso ty a vydh sawyes [sauwyys] By him thou shalt be healed,
rdms1604 o  pur wyr yn sur pur wir yn sur. Very truly, surely.
VERSE 265
Imperator rdms1605 ow bennath thys conseler Ow bennath dhis, konseler! 1605 My blessing on thee, counsellor!
rdms1606 lygth of fout ow messyger Lygth-of-fout, ow messejer, Light of foot, my messenger,
rdms1607 o  ow seruont da ow servont da, My good servant,
rdms1608 reys yv thys mones nygys res yw dhis mones negys Need is to thee to go a message
rdms1609 thymmo vy a thesempys dhymmo vy a-dhesempis For me immediately,
rdms1610 o  pols a lemma pols alemma. 1610 A little from hence.
folio 72v
VERSE 266
Nuncius rdms1611 lord tibery by my hovd Lord Tibery, by my houd Lord Tiberius, by my head,
rdms1612 a wette vy lygth of foud awotta vy, Lygth of foud, Thou seest me, light of foot,
rdms1613 o  theugh dyuythys dhywgh devedhys. [dynythys] Come to you.
rdms1614 a hanaf pendra vynny Ahanav pandr'a vynni Of me what wilt thou ?
rdms1615 lauar thymmo vy deffry lavar dhymmo vy devri, 1615 Tell me really,
rdms1616 o  a thesempys a-dhesempis Immediately.
VERSE 267
Imperator rdms1617 ke bys yn pilat yn scon Ke bys yn Pilat yn skon: Go even to Pilate forthwith;
rdms1618 cryst myghtern an yethewon Cryst, myghtern an Yedhewon, Christ, King of the Jews,
rdms1619 o  yv dev hep par yw Dyw heb par, Who is God without equal,
rdms1620 pyse thym man danfonno pys e ma'n dannvonno, 1620 Pray him that he send him to me,
rdms1621 thy worthyf gras man geffo dhiworthiv gras na'n jeffo, That he may have favour from me,
rdms1622 o  thotho lauar dhodho lavar. Tell him.
VERSE 268
Nuncius rdms1623a o a arluth ker A Arloedh ker O dear Lord,
rdms1623b o sur hep danger sur heb danjer surely without delay
rdms1624 o  guraf the nygys gwrav dha negys: I will do thy errand,
rdms1625a o ny strechyaf pel ny strechyav pella I will not stay long
rdms1625b o genes farwel Genes farwel, 1625 with thee; farewell,
rdms1626 o  leuaraf thys lavarav dhis. I say to thee.
[ad pilatum dicit] [He says to Pilate :—]
VERSE 269
rdms1627 syre pilat lowene thys Syrra Pilat, lowena dhis! Sir Pilate, joy to thee!
rdms1628 genef yth os dynerghys genev yth os dynnerghys Through me thou art greeted
rdms1629  gans cesar an emperour gans Cesar an Emperour. By Caesar the emperor.
rdms1630 thotho gueyt may tanfenny Dhodho gwayt may tannvenni 1630 To him take care that thou send
rdms1631 cryst bys yn daras y chy Cryst , bys yn daras y ji, Christ, even to the door of his house,
rdms1632  dres pup methek del yv flour dres pub medhyk dell yw flour. As he is the flower above every leech.
VERSE 270
Pilatus rdms1633 messeger me ath pys ke Messejer, my a'th pys, ke Messenger, I pray thee go
rdms1634 a berth yn pow the wandre a-berth y'n pow dhe wandra Within the country, to walk
rdms1635 o  vn pols byan unn pols byghan, 1635 A little while;
rdms1636 rak mar asugy yn wlas rag maras usi y'n wlas For if he is in the land
rdms1637 me avyn mos the vyras my a vynn mos dhe vires I will go to see,
rdms1638 o  sur ow honan sur ow honan. Surely myself.
et tunc nuncius et iet et spaciabit in platea parumper et ei obuiabit uernona And then the messenger shall go and walk about on the stage a little; and Veronica shall meet him.
VERSE 271
Vernona rdms1639 den yonk whek guandre a wreth Den yonk hweg gwandra a wredh, Sweet young man, who dost walk about,
rdms1640 me ath pys pyv a whylyth my a'th pys piw a hwilydh 1640 I pray thee who is it that thou seekest ?
rdms1641 o  thymmo lauar dhymmo lavar. Tell me.
Nuncius rdms1642 pandra yv henna thyso Pandra yw henna dhiso? What is that to thee ?
rdms1643 guelhee ny yllyth thymmo Gwellhe ny yllydh dhymmo, Thou canst not shew him to me,
rdms1644 o  pur wyr hep mar pur wir heb mar. Very truly without doubt.
VERSE 272
rdms1645 an emprour ren danfonas An emperour re'w dannvonas 1645 [re'u]{NSre'm} The emperor has sent me
rdms1646 a whylas yn pow gueras a hwilas y'n pow gweres: To seek help in the country;
rdms1647 thotho yma cleues bras dhodho yma kleves bras. To him is a great malady,
rdms1648  nygyf methek an sawya Ny gyv medhyk a'n sawya. He finds not a leech who can cure him.
rdms1649 plema ihesu the pygy Ple'ma Ihesu, dha bysi Where is Jesus, I pray thee
rdms1650 a leuerel thymmo vy a leverel dhymmo vy; 1650 To tell me;
rdms1651 ef an sawse yn teffry ev an sawsa yn tevri He would cure him really
rdms1652  a pup dysseys yn bys-ma a bub dises y'n bys ma. From all disease in this world.
VERSE 273
Vernona rdms1653 ihesu a whylyth deffry Ihesu a hwilydh, devri Jesus, whom thou seekest, indeed
rdms1654 marow yw gallas yn pry marow yw; gallas y'n pri, Is dead, gone to clay,
rdms1655 nep o agan arluth ny neb o agan Arloedh ni, 1655 Who was our Lord;
rdms1656  ha pylat an dyallas ha Pylat a'n dialas; And Pilate mocked him.
rdms1657 saw an corf-na byw a pe saw an korf na, byw a pe, But that body, if it were living,
rdms1658 an emperour ef sawse an Emperour ev sawsa {NS an Emprour ev a sawsa} Would cure the emperor,
rdms1659 maga tek bythqueth del fue maga teg bythkweyth dell veu, As well as ever he was,
rdms1660  kynfe y cleues mar vras kyn feu y gleves mar vras. 1660 Though his malady were ever so great.
folio 73r
VERSE 274
Nuncius rdms1661 ellas vyth pan thueyth a dre Ellas, vydh pan dheuth a-dre! Alas ! that I ever came from home !
rdms1662 an keth corf-na byw a pe An keth korf na byw a pe, If that same body were living,
rdms1663  ow arluth a vye saw ow arloedh a via saw. My lord would be cured ;
rdms1664 rak bos ow arluth mar claf Rag bos ow arloedh mar glav, Because of my lord being so sick,
rdms1665 a thew ple tof na ple thaf A Dhyw ple tov na ple yth av 1665 O God, where shall I come, or where go ?
rdms1666  ny won ple toulaf ow paw ny wonn ple towlav ow faw. I know not where I may cast my foot.
VERSE 275
Vernona rdms1667 my onan ay vynynes My, onan a'y venynes, I am one of his women,
rdms1668 hag a then emprour gynes hag a dhe'n emp'rour genes, And I will go to the emperor with thee;
rdms1669  ha sur yn y hanow ef ha sur yn y Hanow ev And surely in his name
rdms1670 mythygyeth a vyth gurys medhygieth a vydh gwrys 1670 A remedy shall be made,
rdms1671 mayfo yagh a pup cleues may fo yagh a bub kleves, That shall be a cure of all malady,
rdms1672  mar crys y vos dev an nef mar krys y vos Dyw a'n nev. If he beheve him to be God of heaven.
VERSE 276
Nuncius rdms1673 lowen henna me a vyn Lowen henna my a vynn, I shall rejoice at that,
rdms1674 ha thum arluth fystynyn ha dhe'm arloedh fistenyn. And to my lord let us hasten:
rdms1675  mar a kyl bones yagheys Mara kyll bones yaghhes 1675 If he can be healed
rdms1676 ty a fyth the lyfreson ty a'fydh dha livreson Thou shalt have thy liberty,
rdms1677 hag an our the weryson hag an owr dha werison: And the gold thy guerdon;
rdms1678  neffre the voth a vyth gurys nevra dha vodh a vydh gwrys. Ever shall thy will be done.
VERSE 277
rdms1679 syre arluth bytheugh attes Syrra Arloedh, bedhewgh attes! Sire, lord, be you at ease;
rdms1680 an keth profus a whylyes An keth profoes a hwiles 1680 [whylyes]{impf 2S} That same prophet whom thou wert seeking
rdms1681 o  gurys yv marow gwrys yw marow, Has been slain.
rdms1682 sav benen gynef yma saw benyn genev yma But a woman is with me,
rdms1683 dretho the sawye a wra dredho dha sawya a wra Through him she will cure thee
rdms1684 o  ath galarow a'th galarow. Of thy ills.
VERSE 278
Imperator rdms1685 messeger ny thebbraf bos Messejer, ny dhybrav boes 1685 Messenger, I will not eat food,
rdms1686 bones marow an profos bones marow an profoes For that the prophet is dead
rdms1687  a alse sur ow yaghe a allsa sur ow yaghhe. Who could surely cure me.
rdms1688 a benen pendra keusyth A venyn, pandr'a gewsydh? O woman, what sayest thou ?
rdms1689 lauar thym mar a kyllyth Lavar dhymm mara kyllydh Tell me if thou canst
rdms1690  yn nep poynt ov lowenhe yn neb poynt ow lowenhe. 1690 In any point gladden me.
VERSE 279
Vernona rdms1691 crys yn cryst del yth coscaf Krys yn Cryst, dell y'th koskav; Believe in Christ, as I tell thee;
rdms1692 form ay fas a thysquethaf form a'y fas a dhiskwedhav, The form of his face I will shew,
rdms1693  thym del yn ros yn lyen dhymm dell y'n ros yn lien; To me as he gave it on linen:
rdms1694 ha mar scon del yn guylly ha mar skon dell y'n gwylli And so soon as thou seest him,
rdms1695 ef ath saw hep ken yly ev a'th saw, heb ken eli 1695 He will heal thee, without other remedy,
rdms1696  ol ath cleues yn tyen oll a'th kleves yn tien. Of all thy malady entirely.
VERSE 280
Imperator rdms1697 py hanow os benen vas Py hanow os, benyn vas? What name art thou, good woman ?
rdms1698 ty a yl cafus mur gras Ty a yll kavoes meur ras Thou mayest find much favour
rdms1699  the lauarow mar syns guyr dha lavarow mars yns gwir, If thy words be true;
rdms1700 ha ty afyth rewardys ha ty a vydh rewardys, 1700 And thou shalt be rewarded,
rdms1701 hag arluthes a vyth gurys hag arloedhes a vydh gwrys And shalt be made lady
rdms1702  yn certan war mur a tyr yn sertan war veur a dir. Over much land, certainly.
VERSE 281
Vernona rdms1703 ow hanow yv vernona Ow hanow yw Vernona: My name is Veronica;
rdms1704 fas ihesu gynef yma Fas Ihesu genev yma The face of Jesus is with me,
rdms1705  yn hyuelep gurys ay whys yn hevelep gwrys a'y hwys. 1705 In a likeness made by his sweat;
rdms1706 ha kekemmys an guello ha kekemmys a'n gwello And whoever sees it,
rdms1707 hag ynno ef a grysso hag ynno ev a grysso And believes in him,
rdms1708  bos yaghes thotho yv reys bos yaghhes dhodho yw res. Need is to him that he be healed.
VERSE 282
rdms1709 yn cryst reys yw thys crygy Yn Cryst res yw dhis krysi, Need is to thee to believe in Christ,
rdms1710 y vos ef arluth thynny y vos ev Arloedh dhyn ni 1710 That he is Lord to us
rdms1711  ha sylwyans the tus an bys ha selwyans dhe dus an bys, And Saviour of the people of the world;
rdms1712 ha sawys sur ty afyth ha sawys sur ty a vydh And healed surely thou shalt be
rdms1713 ath cleues mar a mynnyth a'th kleves mara mynnydh: Of thy disease, if thou wilt
rdms1714  a luen colon ty an pys a leun golonn ty a'n pys. With full heart pray to him.
folio 73v
VERSE 283
Imperator rdms1715 me an pys a luen golon My a'n pys a leun golonn 1715 I pray him with full heart,
rdms1716 yeghes thymmo a thanfon yeghes dhymmo a dhannvon. To send health to me,
rdms1717 kepar del os dev guyryon Kepar dell os Dyw gwiryon Like as thou art true God,
rdms1718 o  ha mur the ras ha meur dha ras - And great thy grace;
rdms1719 nynsus arluth war an beys nyns eus Arloedh war an bys There is no Lord in the world
rdms1720 saw ty pur wyr me a greys saw ty, pur wir my a grys - 1720 Save thee, truly I believe;
rdms1721 gura gueres thym a ver spys gwra gweres dhymm a verr spys, Do help to me in a short space,
rdms1722 o  del os sylwyas dell os Selwyas. As thou art Saviour.
VERSE 284
rdms1723 dyswethe thym me ath pys Diskwedh e dhymm, my a'th pys: Shew it to me, I pray thee ;
rdms1724 bos tra an par-na guelys bos tra a'n par na gwelys A thing like that to be seen,
rdms1725  yv thymmo vy mur a varth yw dhymmo vy meur a varth. 1725 [barth] Is much of value to me.
rdms1726 dus nes thym del ym kerry Deus nes dhymm, dell y'm kyrri, Come near to me, as thou lovest me,
rdms1727 rag keusel moy yn teffry rag kewsel moy yn tevri For I would speak more indeed
rdms1728  worthys gy kyngys dybarth worthis jy kyns es diberth. To thee before separating.
VERSE 285
Vernona rdms1729 myr worto hag a ver spys Mir orto, hag a verr spys Look at it, and in a short time
rdms1730 ath trok ty a vyth yagheys a'th trog ty a vydh yaghhes 1730 Thou shalt be cured of thy evil,
rdms1731 o  pur quyk ha schaf pur gwykk ha skav. [schaf]{NS skon} Very quick and rapidly.
rdms1732 crys y vones dev an nef Krys y vones Dyw a'n nev Believe him to be God of heaven,
rdms1733 ha sylwadur pup enef ha Selwador pub enev And Saviour of all souls,
rdms1734 o  thys lauaraf dhis lavarav. I tell thee.
tunc demonstrabit ei sudarium et ipse genuflectit dicens Then she shall shew him the handkerchief, and he kneels, saying:-
VERSE 286
Imperator rdms1735 a ihesu luen a pyte A Ihesu, leun a bita, 1735 O Jesus, full of pity,
rdms1736 theth fath ker mennaf amme dhe'th fas ker mynnav amma: Thy dear face I will kiss ;
[osculatur sudarium] [He kisses the handkerchief.]
rdms1737 trest am bus ty thum sawye trest a'm beus ty dhe'm sawya Trust is to me that thou wilt cure me
rdms1738 o  ol am cleues oll a'm kleves. Of all my malady ;
rdms1739 a arluth cryst nef ha bys A Arloedh Crist nev ha bys, O Lord Christ, of heaven and earth,
rdms1740 gorthyans thyso gy pup prys gordhyans dhiso jy pup-prys: 1740 Worship be to thee always !
[sanatur a lepra] [He is healed of his leprosy.]
rdms1741 lemmyn yth of vy yaghys lemmyn yth ov vy yaghhes Now I am healed
rdms1742 o  a pup dyses a bub dises! Of all disease.
VERSE 287
rdms1743 arluth bynyges reby Arloedh, bennigys re bi! Lord, be He blessed
rdms1744 nep o agan arluth ny Neb o agan Arloedh ni Who was our Lord !
rdms1745 o  gurys yw marow gwrys yw marow, 1745 He is put to death.
rdms1746 nynsus arluth dresto ef nyns us Arloedh dresto ev There is no Lord beyond him,
rdms1747 na nyl yn nor nag yn nef naneyl yn nor nag yn nev, Nor one on earth or in heaven,
rdms1748 o  dev hep parow Dyw heb parow! God without equals.
VERSE 288
Vernona rdms1749 lemmyn yagheys a ban os Lemmyn yaghhes a-ban os, Now, since thou art healed,
rdms1750 yn ta ty a yl gothfos yn ta ty a yll godhvos 1750 Thou mayest know well
rdms1751  nageus dev vyth lemmyn ef nag eus Dyw vydh lemmyn ev. There is not any God but he :
rdms1752 pilat an lathas hep fal Pilat, a'n ladhas, heb fall Pilate killed him ; without fail
rdms1753 warnotho telywgh dyal warnodho telewgh dial, Take retribution of him,
rdms1754  rak ef o cryst myghtern nef rag ev o Crist, Myghtern nev. For he was Christ, the King of heaven.
VERSE 289
Imperator rdms1755 vernona whek me a wra Vernona wheg, my a wra, 1755 Sweet Veronica, I will do it;
rdms1756 rag dretho ef yn poynt ta rag dredho ev yn poynt da For through him in good health
rdms1757  a pup cleues ol my yw a bub kleves oll my yw. I am, from all malady.
rdms1758 mar a sugy yn bys-ma Maras usi y'n bys ma If he is in this world,
rdms1759 pur wyr then mernans ef a pur wir dhe'n mernans ev a, Very truly to death he goes,
rdms1760  hag ef ha kemmys an syw hag ev ha kemmys a'n syw. 1760 Both he and as many as follow him.
folio 74r
VERSE 290
rdms1761 tormentors thymmo vy deugh Tormentorys, dhymmo dhewgh, Executioners, come to me,
rdms1762 py yn sur vyngeans hag eugh py yn sur venjans ha gew [hageugh] Or surely vengeance over ye
rdms1763  why agas byth kyns dos haf hwi a'gas bydh kyns dos hav. Shall be to you ere summer comes.
rdms1764 yma thymmo mur duon Yma dhymmo meur dughan, Much grief is to me,
rdms1765 ha cothys war ow colon ha koedhys war ow holonn: 1765 [cothys]{??} And sorrow on my heart;
rdms1766  ny won vyth ol pendra wraf ny wonn vydh-oll pandr'a wrav. I know not what ever I shall do.
VERSE 291
Tortor i rdms1767 me lord anon her we buth Me lord anon her we buth! My lord, anon here we be;
rdms1768 agas clewas o pur vth Agas klywes o pur euth Of you very loud was heard
rdms1769 o  crye mar vras kria mar vras The cry so great.
rdms1770 lemmyn worth agan gelwel lemmyn orth agan gelwel: 1770 But at calling to us,
rdms1771 rak ovn desefsen merwel rag own desevsen merwel: From fear I would have desired to die;
rdms1772 o  me a crennas my a grenas. I trembled.
VERSE 292
Imperator rdms1773 eugh whyleugh thymmo pilat Ewgh, hwilewgh dhymm Pilat. Go, seek Pilate for me ;
rdms1774 gothfetheugh mana veugh bad Godhvedhewgh ma na vewgh bad: See that ye be not delayed ;
rdms1775 o  tus ogh a prys tus owgh a-brys. 1775 Ye are men of account.
rdms1776 drewhe thymmo man guyllyf Drewgh e dhymmo, ma'n gwylliv: Bring him to me, that I may see him ;
rdms1777 marow vyth pan yn kyffyf marow vydh pan y'n kyffiv, He shall be put to death, if I find him,
rdms1778 o  a thesempys a-dhesempis. Immediately.
VERSE 293
Tortor ii rdms1779 dun ahanan ha touth da Deun ahanan ha toth da Let us come away, and make haste,
rdms1780 the whyles an keth guas-na dhe hwilas an keth gwas na - 1780 To see that same fellow,
rdms1781 o  plos casadow ploes kasadow. A dirty sloven.
rdms1782 drok den afue sur bythqueth Drog dhen a veu sur bythkweyth, Bad man he was surely ever ;
rdms1783 a wul drok nyn gefe meth a wul drog ny'n jeva meth To do evil he had no shame
rdms1784 o  yn y thythow yn y dhydhyow. In his days.
VERSE 294
Tortor iii rdms1785 arluth ker hag a ver spys Arloedh ker, hag a verr spys 1785 Dear lord, and in a short time
rdms1786 thywhy ef a vyth kerghys dhywgh hwi ev a vydh kyrghys, To you he shall be brought,
rdms1787 o  kynfe mar cref kyn fe mar grev. Though he be so strong.
rdms1788 me ny sparyaf a wos tra My ny sparyav awos tra: I will not spare for any thing,
rdms1789 bys omma ny an dora bys omma ni a'n dora: Until we bring him here,
rdms1790 o  worthyn ny sef worthyn ny sev. 1790 To stand before us.
VERSE 295
Tortor iv rdms1791 ty pilat thum arluth dues Ty Pilat, dhe'm arloedh deus: Thou, Pilate, come to my lord,
rdms1792 kyn whrylly vyth cous a drues kyn hwylli vydh kows a-dreus Though thou speak ever against it
rdms1793 o  thynny lemmyn dhyn ni lemmyn, Now to us.
rdms1794 genen ny certan ty a genen ni sertan ty a, With us certainly thou shalt go,
rdms1795 yn spyt the vap the thama yn spit dhe vab dha dhama, 1795 In spite of thy son Thedama,
rdms1796 o  a fals iaudyn a fals jowdyn! O false wilful fellow.
VERSE 296
Pilatus rdms1797 geneugh why mos ny drynyaf Genowgh hwi mos ny dreynyav: To go with you I do not grieve;
rdms1798 thum arluth lowen yth af dhe'm Arloedh lowen yth av, To my lord gladly I go,
rdms1799 o  tyber cesar Tyber Cesar. Tiberius Caesar :
rdms1800 gentyl yv the pup huny Jentyl yw dhe bub huni: 1800 Gentle he is to every one,
rdms1801 ioy ov colon yn teffry yn ow holonn yn tevri Joy of my heart indeed,
rdms1802 o  mur me an car meur my a'n kar. Much I love him.
VERSE 297
Tortor i rdms1803 arluth ot omme an guas Arloedh, ottomma an gwas, Lord, see the fellow here;
rdms1804 del gleseugh a thy alhas dell glywsowgh, a dhialas As you have heard, he mocked,
rdms1805 an profus ihesus dampnyas an profoes. Ihesus dampnyas 1805 {NB omission of 'a'} The prophet Jesus he condemned
rdms1806  the vos gorrys yn grous pren dhe vos gorrys y'n growsprenn, {fem.?} To be put upon the cross-tree ;
rdms1807 hag ynhy ef a verwys hag ynni ev a verwis; And upon it He died ;
rdms1808 war y corf y who thefys war y gorf y hwodhevis On His body He suffered
rdms1809 yn certan mur a peynys yn sertan meur a baynys Certainly many pains,
rdms1810  rak sawye lynnyeth map den rag sawya linyeth mab-den. 1810 To save the race of sons of men.
[descendit Imperator] [The emperor comes down.]
folio 74v
VERSE 298
Imperator rdms1811 a pylat wolcom os fest A Pylat, wolkomm os fest, O Pilate ! thou art most welcome.
rdms1812 rak me ath car dev yn test rag my a'th kar, dyw yn test! For I love thee, God witnesses it,
rdms1813 o  pan yth welaf Pan y'th welav, When I see thee ;
rdms1814 del leuaraf yn tor-ma dell lavarav, y'n tor' ma As I say at this time,
rdms1815 gul drok thyso ny vynna gul drog dhiso ny vynna': 1815 I will not do harm to thee ;
rdms1816 o  byth ny garaf bydh ny garav. I never like.
VERSE 299
Pilatus rdms1817 a arluth thywhy mur gras A arloedh, dhy'hwi meur ras. O lord, great thanks to you ;
rdms1818 wortheugh why sur daryuas Worthowgh hwi sur derivas [sur daryuas]{NS dhe dherivas} To you surely I have shewn
rdms1819 o  mur me a car meur my a gar. Much I love.
rdms1820 war an beys nythus perow War an bys ny'th eus parow: 1820 On the earth there are no equals;
rdms1821 gentyl os ath lauarow jentyl os a'th lavarow: Gentle thou art of thy words,
rdms1822 o  den os hep par den os heb par. Thou art a man without equal.
VERSE 300
Tortor ii rdms1823 yv the henna y fuen ny Yw dhe henna y fen ni Is it for that we were
rdms1824 ow kerghas an guas thywhy ow kyrghes an gwas dhy'hwi Bringing the fellow to you,
rdms1825 o  sur mar vskys sur mar uskis, 1825 Sure, so quickly ?
rdms1826 hay vones gurys mar attes ha'y vones gwrys mar attes? And he to be made so much at ease!
rdms1827 ty was dvs gynen yn mes Ty was, deus genen yn-mes Thou fellow, come out with us
rdms1828 o  a the sempys a-dhesempis! Immediately.
[tenent eum] [They hold him.]
VERSE 301
Tortor iii rdms1829 yn mes gynen ty a thue Yn-mes genen ty a dheu, Out with us thou shalt go,
rdms1830 rak thyso gy marth ywe rag dhiso jy marth yw-a - 1830 For with thee there is a charm :
rdms1831  lauar thyn marsos huder lavar dhyn mars os huder - Tell us if thou art a sorcerer;
rdms1832 drok na yl denvyth the wul drog na yll denvydh dhe wul No man is able to do harm to thee,
rdms1833 na nyl the weyth na the sul naneyl dy'gweyth na dhy' Sul: Nor one hold thee or look at thee:
rdms1834  gorthyp lemmyn hep a wher gorthyp lemmyn heb ahwer. Answer us without a murmur.
[dimittet eum et recedit non procul] [He shall let him go, and he retires to no great distance.]
VERSE 302
Tortor iv rdms1835 me a grys a lauassen My a grys, a lavassen, 1835 I think we might venture
rdms1836 scon war ow brevth yn latthen skon, war ow breus, y'n latthen, [latthen] At once, on my judgment, to kill him ;
rdms1837 o  rak by my huk rag, by my huk, For, by my hook,
rdms1838 me a leuer theugh an cas my a lever dhywgh an kas! I will tell you the case;
rdms1839 an corf hepar reno thas An korf heb par, ren ow thas, The incomparable body, by the Father,
rdms1840 o  ef re thuswruk ev re dhiswruk. 1840 {dhiswrúg?} He has destroyed.
[hic tortores absentant se parumper] [Here the executioners absent themselves for a short time.]
VERSE 303
Imperator rdms1841 out out out harow harow Out, out, out! Harow, harow! Out, out, out, haro ! haro !
rdms1842 mar ny vyth pilat marow Mar ny vydh Pilat marow If Pilate be not slain
rdms1843  the gyns ny won pyth a wraf dhe gyns, ny wonn pyth a wrav. I know not what rather I shall do.
rdms1844 ef an pren an casadow Ev a'n pren, an kasadow! He shall pay for it, the detestable ;
rdms1845 ow colon rak galarow Ow holonn rag galarow 1845 My heart for sorrows
rdms1846  yn certan gallas pur claf yn sertan gallas pur glav. Is certainly gone very sick.
VERSE 304
rdms1847 pan thueth yn rak an plosek Pan dheuth yn-rag an plosek When the dirty fellow came forth,
rdms1848 ef a geusys lowenek ev a gewsis lowenek: He spoke cheerfully.
rdms1849 o  thym gruk plekgye dhymm gwrug plegya. He did soften me.
rdms1850 yn y worthyp ny gyfyn Yn y worthyp ny gevyn In his answer I did not find
rdms1851 fout vyth ol yn nep termyn fowt vydh oll, yn neb termyn 1850 Any fault at any time,
rdms1852 o  ken thy lathe ken dh'y ladha. Cause to kill him.
VERSE 305
rdms1853 me a grys bones an guas My a grys bones an gwas I believe the fellow is
rdms1854 pystryour ha hudor bras pystrier ha huder bras A wizard and a great sorcerer.
rdms1855 nyn gefes cowyth yn wlas ny'n jeves koweth y'n wlas 1855 I have not found his fellow in the country,
rdms1856 o  war ow ene war ow ena. Upon my soul.
rdms1857 lauar thymmo vernona Lavar dhymmo, Vernona, Tell me, Veronica,
rdms1858 pyth yv an gusyl wella pyth yw an gusul wella, What is the best counsel,
rdms1859 del ym kerry yn tor-ma dell y'm kyrri, y'n tor' ma, As thou lovest me, in this case,
rdms1860 o  scon hep lettye skon heb lettya. 1860 Soon without delay.
folio 75r
VERSE 306
Vernona rdms1861 ken teffo y ges golok Kyn teffo y'gas golok Should he come into your sight,
rdms1862 thotho ny yllough gul drok dhodho ny yllowgh gul drog, To him you cannot do harm,
rdms1863 o  sur me a grys sur, my a grys. Surely, I believe;
rdms1864 hedre vo yn y gerghen Hedra vo yn y gyrghynn As long as is about him
rdms1865 queth ihesu eth yn grous pren kweth Ihesu eth y'n growsprenn, 1865 {fem.?} The cloth of Jesus, who was on the cross-tree,
rdms1866 o  nyfyth dyswrys ny vydh diswrys. He will not be destroyed.
VERSE 307
rdms1867 honna yv y bous nessa Honna yw y bows nessa: That is his nearest garment,
rdms1868 ha wheth greugh y thry omma ha hwath gwrewgh y dhri omma And do you yet bring him here
rdms1869 o  arte thywhy arta dhy'hwi, Again to you,
rdms1870 ha dyscowy the worto ha di'skewgh hi dhiworto: 1870 And strip it from him,
rdms1871 py ken ny wreugh drok thotho py ken ny wrewgh drog dhodho Or else you will do no harm to him,
rdms1872 o  bys vynary bys vynari. Even for ever.
VERSE 308
Imperator rdms1873 ow bennath thys vernona Ow bennath dhis, Vernona! My blessing to thee, Veronica!
rdms1874 a ban ywe yn della A-ban yw-a yndella, Since it is so,
rdms1875  me a vyn caffus an queth my a vynn kavoes an kweth. 1875 I will get the cloth.
rdms1876 tormentors deugh why yn scon Tormentorys, dewgh yn skon, Executioners, come forthwith,
rdms1877 may huth thaho ow colon ma heudhhaho ow holonn, That my heart may be exalted;
rdms1878  agan guryans nam bo meth a'gan gwrians na'n bo meth. Be not our work a shame to me.
VERSE 309
Tortor i rdms1879 arluth otte ny genough Arloedh, ottani genowgh! Lord, behold us with you;
rdms1880 del farsyn yn ta menough Dell farsyn yn ta menowgh 1880 As we fared well often,
rdms1881 o  yn agas soth yn agas soedh, In your suite,
rdms1882 lauar thynny both the vrys lavar dhyn ni bodh dha vrys Tell us the will of thy mind,
rdms1883 ha ny an gura ef vskys ha ni a'n gwra ev uskis, And we will do it immediately,
rdms1884 o  kepar del goth kepar dell goedh. Like as it ought.
VERSE 310
Imperator rdms1885 whet kerghough thymmo pilat Hwath, kyrghewgh dhymmo Pilat: 1885 Again, bring Pilate to me
rdms1886 yn y geuer del fuef badt yn y gever dell veuv bad In his affair, as I was ill,
rdms1887 o  y fuf tollys y feuv toellys, I was deceived.
rdms1888 rak ef yv certan drok was rag ev yw sertan drogwas. For he is certainly a bad fellow,
rdms1889 war ow fay mur me an cas War ow fay, meur my a'n kas On my faith I hate him much,
rdms1890 o  an plos fleryys an plos flerys. 1890 The dirty stinkard.
VERSE 311
Tortor ii rdms1891 me an kerg theugh hep hokye My a'n kyrgh dhywgh heb hokya; I will bring him to you without delay ;
rdms1892 mar leuesyn y knoukye mar levesyn y knoukya If I might venture to knock him
rdms1893 o  ol the vrewyon oll dhe vrewyon, All to pieces,
rdms1894 y wren thotho ef hep mar y hwren dhodho heb mar; I would do it to him without doubt;
rdms1895 sav nep an guello an car saw neb a'n gwello a'n kar 1895 But he who sees him loves him
rdms1896 o  yn y colon yn y golonn. In his heart.
VERSE 312
Tortor iii rdms1897 kyn yn carra vyth mar veur Kyn y'n karra vydh mar veur Though he may love him ever so much,
rdms1898 a wos y lathe nym duer awos y ladha ny'm deur; For killing him, no care is to me,
rdms1899 neffre ny gan ef yn cur nevra ny gan ev yn keur He shall never sing in his court
rdms1900 o  gans y ganow gans y anow. 1900 With his mouth.
rdms1901 ottefe lemmyn keffys Ottava lemmyn kevys! Behold him now taken;
rdms1902 dus thum arluth dyssempys Deus dhe'm arloedh desempis, Come to my lord immediately,
rdms1903 ha scon ty afyth iuggys ha skon ty a vydh jujys And soon thou shalt be sentenced
rdms1904 o  the peyn garow dhe bayn garow. To cruel punishment.
VERSE 313
Pilatus rdms1905 thotho ythaf lowenek Dhodho yth av lowenek, 1905 I go to him joyfully,
rdms1906 del yv arluth gallosek dell yw arloedh galloesek As he is a powerful lord
rdms1907 o  ha den ryal ha den ryal, And royal man.
rdms1908 yn pur wyr ha mur y ras yn pur wir ha meur a ras; Very truly and great is his grace;
rdms1909 emperour war lyes gulas Emperour war lies gwlas Emperor over many countries,
rdms1910 o  ef yv hep fal ev yw, heb fall. 1910 He is without fail.
folio 75v
VERSE 314
Tortor iv rdms1911 arluth worth an guas myrough Arloedh, worth an gwas mirewgh; Lord, look at the fellow ;
rdms1912 me a grys pan yn guyllough my a grys, pan y'n gwelowgh I think, when you see him
rdms1913 o  thy ragogh why dheragowgh hwi, Before you,
rdms1914 thotho ny ylleugh gul drok dhodho ny yllowgh gul drog You will not be able to do him harm
rdms1915 hedre ve y gys golok hedra vo y'gas golok, 1915 While he is in your sight,
rdms1916 o  yn pur deffry yn pur dhevri. Very seriously.
VERSE 315
Imperator rdms1917 tormentors ens pup the tre Tormentor's, ens pub dhe-dre, Executioners, all go to the city,
rdms1918 hag aspyough yn pup le hag aspiewgh yn pub le And see in every place
rdms1919  mar keus denuyth er ow fyn mar kews denvydh er ow fynn. If any man speak against me.
rdms1920 lemmyn pilat ievody Lemmyn, Pylat, jevodi, 1920 Now, Pilate, I tell you,
rdms1921 cafus an bovs-na hep gvry kavoes an bows na heb gwri Take that robe, without price,
rdms1922  vs yth kerghyn me a vyn eus y'th kyrghynn my a vynn. Which is about thee, I will.
VERSE 316
Pilatus rdms1923 arluth why yv a thy gre Arloedh, hwi yw a dhegre: Lord, to your liking is
rdms1924 an bous ha my thy guyske an bows, ha my dh'y gwiska, The robe, and that I should take it off ?
rdms1925  yn sur ragough hy ny wra yn sur ragowgh hi ny wra, 1925 Surely for you it will not do ;
rdms1926 nay dysyrye nynsyw thys na'y desirya nyns yw dhis: Nor is it for you to desire it:
rdms1927 nynsyv gulan lemmyn mostys nyns yw glan, lemmyn mostys. It is not clean, but dirty ;
rdms1928  an guyryoneth lauara An gwiryonedh lavara'. I say the truth.
VERSE 317
rdms1929 nyfue golhys sola theth Ny veu golghys seuladhydh, It has not been washed a long time,
rdms1930 byth nynsyw ragos rum feyth bydh nyns yw ragos re'm fydh, 1930 Never is it for you, on my faith,
rdms1931  the arluth a velos gy dhe arloedh avelos jy: For a lord as thou art;
rdms1932 the pygy me a vynse dha bysi my a vynnsa I would pray thee,
rdms1933 na wrylly y dysyrye na wrylli y desirya Do not desire it
rdms1934  yn tor-ma thy worthyf vy y'n tor' ma dhiworthiv vy. In this time from me.
VERSE 318
Imperator rdms1935 pilat gynef nynsyw meth Pilat, genev nyns yw meth 1935 Pilate, with me there is no shame,
rdms1936 awos guyske sur an queth awos gwiska sur an gweth Because of wearing surely the cloth
rdms1937  afue yn kerghyn ihesu a veu yn kyrghynn Ihesu, Which was about Jesus.
rdms1938 rak thythy yma thym whans rag dhedhi yma dhymm hwans: For there is to me a want of it;
rdms1939 y praythe dysky dywhans y pray the di'sk hi dehwans I pray thee take it off quickly.
rdms1940  hep na moy cous thym hythev heb namoy kows dhymm hedhyw. 1940 Without any more talk to me to-day.
VERSE 319
Pilatus rdms1941 arluth lemmyn as dysken Arloedh, lemmyn a's di'skken Lord, now if I take it off,
rdms1942 dyragough noth y fyen dheragowgh noeth y fien: Before you naked I should be;
rdms1943  nys bye worshyp yn cas ny's bia worshyp y'n kas, It would not be respectful to you in the case,
rdms1944 ha henna nynsyv onour ha henna nyns yw enor And that is not becoming ;
rdms1945 rak myghtern nag emperour rag myghtern nag emperour: 1945 For a king or an emperor
rdms1946  onest nyvyth ow guelas onest ny vydh ow gweles. It would not be decent to see me.
VERSE 320
Vernona rdms1947 arluth why a hergh thotho Arloedh, hwi a ergh dhodho [why a hergh] Lord, you command him
rdms1948 an queth dysky thyworto an gweth di'sk hi dhiwortho To take the cloth from him
rdms1949 o  hep na moy ger heb namoy ger; Without any further word;
rdms1950 rak hedre vyugh ow pleghye rag hedra vewgh ow plegya 1950 For as long as you are yielding
rdms1951 thywhy byth nys dysk neffre dhy'hwi bydh ny's di'sk nevra He will never take it off for you
rdms1952 o  yn nep maner yn neb maner. In any manner.
VERSE 321
Imperator rdms1953 dysk an queth a thy sempys Di'sk an gweth a-dhesempis, Take off the cloth immediately,
rdms1954 rag nafella nyfyth spys rag na fella ny'fydh spys For no longer shall there be space
rdms1955 o  a wos trauyth awos travydh. 1955 For any thing ;
rdms1956 na whyla thym na moy covs Na hwila dhymm namoy kows: Nor seek any more talking to me;
rdms1957 me a vyn cawys an povs my a vynn kavoes an bows, I will have the robe,
rdms1958 o  kynfy mar pyth kyn fi mar bith. Though it be ever so.
folio 76r
VERSE 322
Pilatus rdms1959 tru y disky a ban reys Tru, hy di'ski a-ban res, Alas ! since it is necessary to take it off,
rdms1960 a lemma rag nym byth creys alemma rag ny'm beus kres, 1960 Henceforth there is no peace for me;
rdms1961 o  gon the wyr lour gonn dhe wir lowr: I know true enough.
rdms1962 ny welaf vy yth hallan ny welav vy y hallen I do not see now that I can
rdms1963 sawye ow bewnans certan sawya ow bywnans sertan Save my life, certainly,
rdms1964 o  mars dre mur our mar's dre veur owr. Unless by much gold.
VERSE 323
Imperator rdms1965 out warnas ty harlot was Out warnas, ty harlotwas! 1965 Out on thee, thou rascal fellow,
rdms1966 ihesu ty a thy allas Ihesu ty a dhialas, Thou hast mocked Jesus,
rdms1967 o  ow arluth ker ow Arloedh ker. My dear Lord.
rdms1968 hetheugh thymmo ow klethe Hedhewgh dhymmo ow kledha Reach me my sword,
rdms1969 rak may hyllyf y lathe rag my a hylliv y ladha For that I may kill him
rdms1970 o  kettoth han ger kettoth ha'n ger! 1970 As soon as the word.
VERSE 324
Vernona rdms1971 arluth henna why ny wreugh Arloedh, henna hwi ny wrewgh: Lord, that do you not;
rdms1972 an hagkre mernans whyleugh an hakkra mernans hwilewgh Seek the most cruel death
rdms1973 o  man ieffo ef ma'n jeffo ev, That he can have.
rdms1974 rak an harlot a thyswruk rag an harlot a dhiswruk {dhiswrúg?} For the villain hath destroyed
rdms1975 an keth map ol a gan gruk an keth Mab oll a'gan wrug, 1975 The same Son who made us all,
rdms1976 o  mor nor han nef mor, nor ha'n nev. Sea, earth, and the heaven.
VERSE 325
rdms1977 ty a wra y worre scon Ty a wra y worra skon Thou shalt put him forthwith
rdms1978 a the sempys yn pryson a-dhesempis yn pryson, Immediately in prison,
rdms1979 o  an casadow an kasadow, The hateful fellow;
rdms1980 bys may hallo bos iuggys bys may hallo bos jujys, Till he may be tried,
rdms1981 ha dre lagha bos dampnys ha dre lagha bos dampnys 1980 And by law be condemned
rdms1982 o  the vos marow dhe vos marow. To be put to death.
VERSE 326
Imperator rdms1983 ytho yn pryson ef a Ytho yn pryson ev a: Now into prison he shall go ;
rdms1984 hager vernans an par-na hager vernans a'n par na A cruel death like that
rdms1985 o  ef an gefyth ev a'n jevydh. 1985 He shall get it.
rdms1986 me a ordyn sur ragtho My a orden sur ragdho I will surely ordain for him
rdms1987 cales peynys may geffo kales paynys ma'n jeffo. Hard punishment that he have ;
rdms1988 o  nyn saw denvyth Ny'n saw denvydh. No man shall save him.
VERSE 327
rdms1989 how ty geyler dus yn rak How! Ty jayler, deus yn-rag! How, thou gaoler, come forth!
rdms1990 ha mar ny thueth me ath tak Ha mar ny dheudh, my a'th tag, 1990 And if thou come not, I will throttle thee,
rdms1991 o  hag a ver spys hag a verr spys. And in a short time.
rdms1992 ty hath vaw nastrech lemmyn Ty ha'th vaw, na strech lemmyn: Thou and thy boy stay not now,
rdms1993 reys yv gul ow gorhemmyn res yw gul ow gorhemmynn Need is to do my commands
rdms1994 o  a the sempys a-dhesempis. Immediately.
VERSE 328
Carcerator rdms1995 arluth otte ny parys Arloedh, otta ni parys! 1995 Lord, behold us ready,
rdms1996 pendra vynnyth the vos gurys Pandr'a vynnydh dhe vos gwrys What wilt thou to be done ?
rdms1997 o  lauar thymmo lavar dhymmo, Tell me,
rdms1998 ha ny an gura thys wharre ha ni a'n gwra dhis hware, And we will do it for thee soon,
rdms1999 a thyssempys hep lettye a-dhesempis heb lettya, Immediately without stop,
rdms2000 o  pynag afo pynag a vo. 2000 Whatever it be.
VERSE 329
Imperator rdms2001 am keth guas-ma gorreugh why An keth gwas ma gorrewgh hwi This same fellow you put
rdms2002 yn drok pryson the peddry yn drog-bryson dhe bedri, Into a bad prison to rot,
rdms2003 golow na wella deffry golow na wello devri. That he may not see light really ;
rdms2004 o  ef yv huder Ev yw huder. He is a sorcerer.
rdms2005 an haccre mernans a vo An hakkra mernans a vo 2005 The most cruel death that is
rdms2006 me a vyn ordyne thotho my a vynn ord'na dhodho [ordyne] I will ordain for him ;
rdms2007 ihesu alathas nep o Ihesu a ladhas, neb o Jesus he hath slain, who was
rdms2008 o  thyn sylwader dhyn Selwador. To us a Saviour.
folio 76v
VERSE 330
Garcon rdms2009 arluth henna me a wra Arloedh, henna my a wra - Lord, that I will
rdms2010 an gor yn pyt y sella a'n gorr y'n pytt isella 2010 Put him in the lowest pit
rdms2011 o  yn mysk pryues yn mysk prives; Among the gutters;
rdms2012 par man geffo mur a pyn par ma'n jeffo meur a bayn, [a pyn]{NS byn} That much pain may catch him,
rdms2013 guas iolyf yv whyp an tyn gwas jolif yw Whyp-an-tyn {Hwypp-an-Tin} Fellow Jolyf is a smart whip,
rdms2014 o  a thy seves a dhesevos. {NS 'at getting notions'} To stir him up.
VERSE 331
Carcerator rdms2015 kymer toule yn pryson Kemmer, towl e yn pryson. 2015 Take and cast him into prison,
rdms2016 na sparye kyn wrello son Na spary e, kyn hwrello son; Nor spare, though he make a noise;
rdms2017 o  ef yv pen cok ev yw penn-koeg. He is a block-head,
rdms2018 na brakgye rak ef a sur Na vragy e, rag ev a, sur. No mastiff surely he goes forth ;
rdms2019 ny skap kynfo vyth mar fur Ny skap, kyn fo vydh mar fur, He escapes not, though he be ever so cunning,
rdms2020 o  nan geffo drok na'n jeffo drog. 2020 But that evil shall get him.
VERSE 332
Garcon rdms2021 lemmyn omma ty a dryk Lemmyn omma ty a dryg Now thou shalt stay here
rdms2022 bys pan pottro ol the gyk bys pan bottro oll dha gig, Until when all thy flesh rots;
rdms2023 o  juggys may fey jujys may fi. When thou art sentenced,
rdms2024 ty avyth mernans calas Ty a'fydh mernans kales: Thou shalt have a hard death ;
rdms2025 yn ta ty an dyndylas yn ta ty a'n dendilas: 2025 Well thou hast deserved it,
rdms2026 o  gueth os ys ky gweth os es ki. Thou art worse than a dog.
VERSE 333
Pilatus rdms2027 leuereugh er agas fyth Leverewgh, er agas fydh, Say on your faith
rdms2028 thymmo pan vernans am-byth dhymmo pan vernans a'm bydh, To me, what death shall I have,
rdms2029 o  vs thym ordnys eus dhymm ord'nys. Which is ordained to me ?
rdms2030 gon guyr y fethaf marow Gonn gwir y fydhav marow: 2030 I know true I shall be slain;
rdms2031 mur yv ow fyenasow meur yw ow fienasow: Great are my anxieties,
rdms2032 o  yth of cuthys yth ov keudhys. I am overwhelmed.
VERSE 334
Carcerator rdms2033 an haccre mernans a vo An hakkra mernans a vo, The cruelest death that is,
rdms2034 war ow fay ty a vetho war ow fay, ty a'fedha: On my faith, will be for thee;
rdms2035 o  iuggys yv thys jujys yw dhis. 2035 It is adjudged to thee:
rdms2036 yn bys-ma na tryst na moy Y'n bys ma na drest namoy: In this world trust no more;
rdms2037 cot yv the thythyow the gy kott yw dha dhydhyow dhejy: Short are thy days to thee,
rdms2038 o  nahen na grys nahen na grys. Think not otherwise.
VERSE 335
Pilatus rdms2039 worth henna whet me a wyth Worth henna hwath my a with From that I will yet preserve myself,
rdms2040 yn beys na allo den vyth y'n bys na allo denvydh 2040 So that no man in the world may
rdms2041  gul hager vernans thymmo gul hager-vernans dhymmo; Do a cruel death to me;
rdms2042 rak ow colon ow honan rag ow holonn ow honan For my heart, myself
rdms2043 gans ov hollan me a wan gans ow hollan my a wan. With my knife I will pierce;
rdms2044  ogh ellas and welawo Ogh ellas ha welawo! Oh ! alas ! and wellaway !
VERSE 336
Imperator rdms2045 vernona del ym kerry Vernona, dell y'm kyrri, 2045 Veronica, as thou lovest me,
rdms2046 me ath pys may leuery my a'th pys may leverri I pray thee that thou say
rdms2047  pan vernans a vye guel pan vernans a via gwell What death will be best
rdms2048 the wruthyl then harlot was dhe wruthyl dhe'n harlotwas, To do to the rascal fellow ;
rdms2049 man geffo peyn mar ahas ma'n jeffo payn mar ahas [mar]{NS mur} That he may have such dreadful pain,
rdms2050  ha dre spyt ef the verwel ha dre spit ev dhe verwel. 2050 And through rage he may die.
VERSE 337
Vernona rdms2051 a saye ow arluth ker Assaya, ow arloedh ker, Try, my dear lord ;
rdms2052 govynneugh orth an geiler govynnewgh orth an jayler Ask of the gaoler,
rdms2053  kynsol pan pleyt y niefe kyns oll pan blit yma-va: Before all, what plight he is in.
rdms2054 yn guyryoneth me a grys yn gwiryonedh my a grys In truth, I believe,
rdms2055 kynyuer peyn vs yn beys keniver payn eus y'n bys 2055 Whatever pain is in the world,
rdms2056  thotho byny vye re dhodho bydh ny via re. For him would never be too much.
VERSE 338
Imperator rdms2057 geiler thow schalt be wel gladt Jayler, thow schal be wel gladt! Gaoler, be thou very glad!
rdms2058 pa han pleyt yma pilat Pahan plit yma Pilat In what plight is Pilate
rdms2059 o  yn le may ma y'n le may 'ma, In the place where he is,
rdms2060 ha pan semlant vs ganso ha pan semlant eus ganso? 2060 And what semblance is to him ?
rdms2061 lauar ol an guyr thymmo Lavar oll an gwir dhymmo Tell all the truth to me
rdms2062 o  fatel mefa fatell 'ma-va. How he is.
folio 77r
VERSE 339
Carcerator rdms2063 arluth pylat yv marow Arloedh, Pylat yw marow: My lord, Pilate is dead,
rdms2064 dre payn ha dre galarow dre bayn ha dre alarow Through pain and through sorrows;
rdms2065  y honan yth ym wanas y honan yth omwanas. 2065 [ym-wanas] Himself he hath stabbed.
rdms2066 gans y gollan marthys scon Gans y gollan marthys skon With his knife wondrous soon
rdms2067 yth em-wyskys yn golon yth omweskis y'n golonn. [em-wyskys] He smote himself in the heart;
rdms2068  hager vernans a whylas Hager vernans a hwilas. A cruel death he sought.
VERSE 340
Imperator rdms2069 ihesu bynyges reby Ihesu, bennigys re bi, Jesus, blessed be thou,
rdms2070 then harlot panfynsys ry dhe'n harlot, pan vynnsys ri 2070 To the villain when thou wouldst give
rdms2071  an hakcre mernans yn beys an hakkra mernans y'n bys; The cruelest death in the world;
rdms2072 rak hacre mernans certan rag hakkra mernans, sertan, For a more cruel death, certainly,
rdms2073 eys em-lathe y honan es omladha y honan [em-lathe] Than to kill himself,
rdms2074  ny gaffe den my a grys ny gavsa den, my a grys. [ny gaffe] No man may find, I think.
VERSE 341
rdms2075 ty geyler scon ty hath vaw Ty jayler, skon, ty ha'th vaw, 2075 Thou gaoler, forthwith, thou and thy boy,
rdms2076 kymereugh eran thyv baw kemmerewgh er an dhew baw [kymereugh er an]{NS e der an dheubaw} Take him by the two feet,
rdms2077  ha gorreugh ef yn dor dovn ha gorrewgh ev y'n dor down, And put him in deep ground.
rdms2078 rag me a grys fest yn ta rag my a grys fest yn ta For I believe very firmly,
rdms2079 lyes map den yn bys-ma lies mab-den y'n bys ma Many sons of man in this world
rdms2080  rak y gorf an geuyth ovn rag y gorf a'n jevydh own. 2080 For his body will have fear.
VERSE 342
Carcerator rdms2081 whyp an tyn kymer an pen Whyp-an-Tyn, kemmer an penn; Smart whip, take the head,
rdms2082 er an treys me an kylden er an treys my a'n kildenn By the feet I will let him down,
rdms2083 o  aberth yn beyth a-berth y'n bedh. Within the earth.
Garcon rdms2084 mester my a wra rum guen Mester, my a wra, re'm gwenn! Master, I will do it indeed;
rdms2085 vyngens ren geffo amen venjans re'n jeffo, Amen! 2085 Vengeance take him, amen,
rdms2086 o  ha drok thyweyth ha drog diwedh. And a bad end.
et tunc proicietur extra terram And then he shall he thrown out of the earth.
VERSE 343
rdms2087 a mester whek by my soul A, mester hweg, by my soul, O sweet master, by my soul,
rdms2088 war ow fay hemma yv deaul war ow fay, hemma yw dyowl On my faith this is a devil
rdms2089 o  ymskemunys emskemunys! Accursed:
rdms2090 yn mes an dor y lammas Yn-mes a'n dor y lammas: 2090 Out of the earth he has jumped;
rdms2091 rak pur ovn me re vrammas rag pur own my re vrammas, For very fear I have exploded,
rdms2092 o  lauaraf thys lavarav dhis. I tell thee.
VERSE 344
Carcerator rdms2093 an beth pan thueth ha lamme A'n bedh pan dheuth ha lamma, From the grave when he comes and leaps,
rdms2094 y fyys yn vn vramme y fiis yn unn vramma: Thou fleest in a tremor,
rdms2095 o  ovn kemerys own kemmeris, 2095 Seized by fear.
rdms2096 del leuaraf pen bronnen dell lavarav, penn-broennen, As I say, rush-head,
rdms2097 rak ny alse sur ym guen rag ny allsa sur omwen, Forth he could not surely move himself,
rdms2098 o  del o degys dell o deges. As all uncovered.
VERSE 345
Garcon rdms2099 pur harth dun thotho wharre Pur hardh deun dhodho hware: {NB 'y' omitted} Very boldly let us go to him soon,
rdms2100 gorryn ef yn beth arte gorryn ef y'n bedh arta. 2100 Let us put him into the grave again,
rdms2101 o  du yw y lyw Du yw y liw! Black is his hue !
rdms2102 me a grys ynno y sef My a grys ynno y sev I believe he will stay in it,
rdms2103 mar syw a barth dev a nef mars yw a-barth Dyw a nev, If he be on the part of God of heaven,
rdms2104 o  bo ken deaul yw poken dyowl yw. Or else he is a devil.
VERSE 346
Carcerator rdms2105 ha nynsyw ef aperth dev H'a nyns yw ev a-barth Dyw, 2105 {'and if'} And if he be not on the part of God,
rdms2106 bysy vye ol an blu bysi via oll an blu Hard it would be for all the parish
rdms2107 o  rak y wythe rag y witha, To keep him,
rdms2108 thy worre a ber yn beth dh'y worra a-berth y'n bedh. To lay him within the grave;
rdms2109 yn dor gorryn ef yn weth Y'n dor gorryn ev, ynwedh, Let us put him in the earth again
rdms2110 o  scon hep lettye skon, heb lettya. 2110 Soon without delay.
et tunc ponent eum in terra et proicietur iterato sursum And then they shall put him in the ground, and he shall be thrown up again.
VERSE 347
Garcon rdms2111 war ow fey ef yw deaul cref War ow fay, ev yw dyowl krev! On my faith he is a strong devil,
rdms2112 yn dan dor vn tuch ny sef Yn-dann dor unn toch ny sev: He does not stay a moment under ground;
rdms2113 o  tebel den yw tebel dhen yw. He is a wicked man.
rdms2114 certan dev na syns nyn car Sertan Dyw na Sens ny'n kar. Certainly God and saints love him not;
rdms2115 dun the desta the cesar Deun dhe desta dhe Cesar 2115 Let us go and tell it to Caesar
rdms2116 o  scon agan deuv skon agan dew. At once, we two.
folio 77v
VERSE 348
Carcerator rdms2117 syre cesar arluth huhel Syrr Cesar, arloedh ughel, Sire, Caesar, high lord,
rdms2118 an guas byth ny vyn seuel an gwas bydh ny vynn sevel The fellow will never stay
rdms2119 o  yn dan en dor yn-dann an dor. Under the ground.
Imperator rdms2120 me an navow dyougel My a'n avow diogel, 2120 [me a'n nabow] I know it certainly,
rdms2121 yth ofe deaul kyns merwel yth o-va dyowl, kyns merwel, He was a devil before he died,
rdms2122 o  a berth yn nor a-berth y'n nor. Within the world.
VERSE 349
Garcon rdms2123 yn beyth pan yn gorsyn ny Y'n bedh pan y'n gorrsyn ni When we put him in the grave,
rdms2124 wharre y tueth deulugy hware y teuth dewlysi Soon come devils
rdms2125 o  warnan cothas warnan koedhys, 2125 Upon us fallen;
rdms2126 hag an teul ef scon yn ban hag a'n tewl ev skon yn-bann, And throw him forthwith upwards,
rdms2127 han dor war notho a ran ha'n dor warnodho a rann, And divide the earth over him;
rdms2128 o  euth y clewas euth y glywes. I heard them going.
VERSE 350
Imperator rdms2129 a out out out pendra wraf A, out, out, out! Pandr'a wrav Oh ! out, out, out ! what shall I do,
rdms2130 orth en ioul mar ny gaffaf orth an jowl mar ny gavav 2130 If I find not for the devil
rdms2131 o  toul war nep cor towl war neb kor? A hole in some way ?
rdms2132 mars cryst a weres deffry Mar's Cryst a weres devri, Unless Christ helps indeed,
rdms2133 ef a lath gans fleyryugy ev a ladh gans flerynsi He will kill with the smell
rdms2134 o  ol ow glascor oll ow gwlaskor. All my kingdom.
VERSE 351
Vernona rdms2135 arluth yn trok a horn cref Arloedh, yn trog a horn krev 2135 My lord, in a box of strong iron,
rdms2136 yn dour tyber ef a sef yn dowr Tyber ev a sev, In the water of Tiber he will stay
rdms2137 o  er y anfevs er y anfeus; For his wickedness;
rdms2138 hag a le-na yn certan hag alena yn sertan And from that place certainly
rdms2139 vynytha nythue yn ban bynytha ny dheu yn-bann He will never come up,
rdms2140 o  bys yn deth brevs bys yn Jydh Breus. 2140 Till the day of judgment.
VERSE 352
Imperator rdms2141 a uernona war ow feyth A Vernona, war ow fydh, O Veronica, on my faith,
rdms2142 vn gusyl da ha perfeyth unn gusul da ha perfeyth A counsel good and perfect
rdms2143 o  thymm ty a ros dhymm ty a ros. To me thou hast given.
rdms2144 tormontors com hyder snel Tormentor's, com hyder snell! Executioners, come hither quick,
rdms2145 nam na gessof ow merwel Nammnag esov ow merwel 2145 I almost get my death
rdms2146 o  orth as gortos orth agas gortos! {NS a's, to keep metre} By your delay.
VERSE 353
Tortor i rdms2147 arluth ow tevos aspayn Arloedh, ow tevos a Spayn, Lord, coming from Spain,
rdms2148 y thegen yn cres almayn yth esen yn kres Almayn I was in the midst of Germany,
rdms2149 o  orth vn prys ly orth unn prys li, [pisly] At a tavern,
rdms2150 yn pur wyr panfuf gylwys yn pur wir, pan veuv gelwys 2150 [gylwys] Very truly, when I was called.
rdms2151 lauar the voth me ath pys lavar dha vodh, my a'th pys, Say thy will, I pray thee,
rdms2152 o  yn scon thynny yn skon dhyn ni. Directly to us.
VERSE 354
Tortor ii rdms2153 leuereugh thynny an ken Leverewgh dhyn ni an ken Tell us the cause
rdms2154 a gas bus the wul genen a'gas beus dhe wul genen. There is with you to do with us;
rdms2155 o  nynson tus wast Nyns on tus wast. 2155 We are not idle men.
rdms2156 mar sus kuth war the colon Mars eus keudh war dha golonn, If there is sorrow on thy heart,
rdms2157 the voth a vyth gurys yn scon dha vodh a vydh gwrys yn skon Thy will shall be done soon
rdms2158 o  genen yn hast genen yn hast. By us in haste.
VERSE 355
Imperator rdms2159 kemereugh corf an drok was Kemmerewgh korf an drogwas Take the body of the wicked fellow,
rdms2160 vgy ow flerye gans blas usi ow flerya gans blas 2160 Which is now stinking through the country ;
rdms2161 o  yw myligys yw milligys: It is accursed:
rdms2162 teuleugh ef yn trok a horn tewlewgh ev yn trog a horn Cast it, in a box of iron,
rdms2163 yn dour tyber yn nep corn yn dowr Tyber yn neb korn Into the river Tiber in some corner,
rdms2164 o  may fo buthys may fo beudhys. That it be drowned.
VERSE 356
Tortor iii rdms2165 wharre an emscumunys Hware an emskemunys 2165 Soon the accursed,
rdms2166 yn trok horn y fyth teulys yn trog horn y fydh tewlys In a trunk of iron, shall be cast
rdms2167  yn tyber yn dour pur dovn yn Tyber, yn dowr pur dhown: Into the Tiber, in very deep water;
rdms2168 yn vr-na ny reys thynny y'n eur na ny res dhyn ni, In that hour no need to us,
rdms2169 na den vyth ol yn teffry na den vydh-oll yn tevri, Or any man indeed,
rdms2170  caffus neffre na moy ovn kavoes nevra namoy own. 2170 To have any more fear.
folio 78r
VERSE 357
Tortor iv rdms2171 corf mylyges mur ywe Korf milligys meur yw-a: It is a very accursed body;
rdms2172 ny vyn an dour y gase ny vynn an dowr y asa The water will not allow it
rdms2173  a berueth ynno hep wov a-berveth ynno heb wow. Within it, without a lie.
rdms2174 yma ganso devlugy Yma ganso dewlysi. Devils are with him ;
rdms2175 tan an ioul mur thy lysky Tan an jowl meur dh'y leski, 2175 {?} The fire of the great devil to burn him,
rdms2176  na theffo na moy yn pow na dheffo namoy y'n pow! That he may come no more into the country.
VERSE 358
Tortor i rdms2177 ow ottomma an trok horn Awottomma an trog horn! See here with me the iron box;
rdms2178 teuleugh why a gas dyw dorn Tewlewgh hwi agas dewdhorn Put you your two hands
rdms2179 o  war an logol war an logel, On the coffin,
rdms2180 ynno an corf mylyges ynno an korf milligys: 2180 In it the accursed body;
rdms2181 then dour ganso ny a reys dhe'n dowr ganso ni res To the water with it we must go
rdms2182 o  a vel tus fol avel tus fol. Like madmen.
VERSE 359
Tortor ii rdms2183 ot en corf yn trok gorrys Ott an korf yn trog gorrys! Behold the body put into the box;
rdms2184 degeugh e a thesempys Degewgh e desempis Carry it immediately
rdms2185 o  the corn an dour dhe gorn a'n dowr. 2185 To the corner of the water.
rdms2186 drok genygyk ef a fue Drog genesik ev a veu: [drok gen y gyk] Evil his flesh though it was,
rdms2187 byth ny sparyaf y tenne bydh ny sparyav y denna Never will I spare to drag him
rdms2188 o  sur a wos our sur, awos owr. Surely, for gold.
VERSE 360
Tortor iii rdms2189 an ioul ren dogo thy plath An jowl re'n dokko dh'y blas! [plath] The devil carry him to his place!
rdms2190 en corf emscumunys whath An korf emskemunys hwath 2190 The body accursed yet
rdms2191 o  ef yw pur wyr ev yw, pur wir. It is very truly.
rdms2192 dun ganso dywhans touth bras Deun ganso dehwans toth bras, Let us come with him very speedily;
rdms2193 rak y worre yn dour glas rag y worra y'n dowr glas To put him into blue water
rdms2194 o  yv ow dysyr yw ow desir. Is my desire.
VERSE 361
Tortor iv rdms2195 ke ty pilat mylyges Ke, ty Pilat milligys! 2195 Go, thou cursed Pilate ;
rdms2196 ena yn dour the woles Ena y'n dowr dhe woeles There in the water to the bottom
rdms2197 o  certan ty a sertan ty a; Certainly thou shalt go ;
rdms2198 ha genes mollat pup plu ha genes mollath pub plu, And with thee the curses of all the parish,
rdms2199 drefen fals brugy map dev drefenn fals breusi Mab Dyw, Because of the false sentence of the Son of God,
rdms2200 o  map maria Mab Maria. 2200 The Son of Mary.
et tunc proicietur corpus in aquam And then the body shall be thrown into the water.
VERSE 362
Viator rdms2201 guel yv thymmo vy mayfe Gwell liw dymmo vy may fe, [guel yw]{NS lyw} It is best to me that it be so.
rdms2202 mos the wolhy ow dule mos dhe wolghi ow diwla Go to wash my hands
rdms2203 o  a thesempes a-dhesempis. Immediately
rdms2204 me a vyn omma yn dour My a vynn, omma y'n dowr, I will, here in the water,
rdms2205 may fons y guyn ha glan lour may fons i gwynn ha glan lowr 2205 That they may be white, and clean enough
rdms2206 o  a vostethes a vostedhes. From dirt.
et lauabit manus et statim morietur And he shall wash his hands, and shall die immediately.
VERSE 363
rdms2207 ellas pan fema gynys Ellas, pan veu'ma genys! Alas that I was born !
rdms2208 ancow sur yw dyuythys Ankow sur yw devedhys [dynythys] Death surely is come
rdms2209 o  scon thymmo vy skon dhymmo vy. Soon to me.
rdms2210 nym bus bywe na fella Ny'm beus bywa na fella. 2210 Life is no longer for me,
rdms2211 an dour rewruk thym henna An dowr re wrug dhymm henna The water has done that to me
rdms2212 o  yn pur deffry yn pur dhevri. Very clearly.
VERSE 364
Nuncius rdms2213 arlut whyleugh cusyl da Arloedh, hwilewgh kusul dha: My lord, seek good advice :
rdms2214 den dreys dour tyber nynsa den dres dowr Tyber nyns a A man goes not over the river Tiber
rdms2215  yn certan navo marow yn sertan na vo marow. 2215 Certainly, without being killed.
rdms2216 dyswul lyes corf a wra Diswul lies korf a wra. It will destroy many bodies;
rdms2217 gorreugh pilat a le-na Gorrewgh Pilat alena, Put Pilate away from that place,
rdms2218  a wos ihesu the ken pow awos Ihesu, dhe gen pow. For Jesus' sake, to another country.
Imperator
VERSE 365
Imperator rdms2219 out out out pendra wrama Out, out, out! Pandr'a wra'ma? Out, out, out ! what shall I do ?
rdms2220 marnes drethos vernona Marnas dredhos, Vernona, 2220 Unless through thee, Veronica,
rdms2221 o  nym byth gueres ny'm beus gweres. There is no help to me.
rdms2222 an corf yv emscumunys An korf yw emskemunys. The body is accursed ;
rdms2223 ro thym cusyl dysempys Ro dhymm kusul desempis, Give me counsel immediately,
rdms2224 o  may beu vy cres ma'm bo vy kres. [may beu vy]{NS ma'm boma} That I may live peaceful.
folio 78v
VERSE 366
Vernona rdms2225 neffre yn dour hedre vo Nevra y'n dowr hedra vo 2225 Ever in water while he is,
rdms2226 ny thue dresto na varwo ny dheu dresto na varwo No one goes over it that does not die,
rdms2227 o  gour gruek na best gour, gwreg na best. Man, woman, or beast.
rdms2228 ef a fue drok corf yn bys Ev a veu drog-korf y'n bys. He was an evil body in the world ;
rdms2229 me ath cusyl dysempys My a'th kusul desempis, I advise thee immediately,
rdms2230 o  byth na vy trest bydh na vi trist. 2230 Never be sad;
VERSE 367
rdms2231 a wos cost arhans nag our Awos kost arghans nag owr For cost of silver or gold,
rdms2232 greugh y tenne mes an dour gwrewgh y denna mes a'n dowr. Drag him out of the water,
rdms2233  gorreugh ef yn schath then mor Gorrewgh ev yn skath dhe'n mor: Take him in a boat to the sea.
rdms2234 hy frenne byth nynsyw bern hy frena nyns yw bern: To take it is not a great matter;
rdms2235 an schath an dek the yfern an skath a'n deg dhe ifarn, 2235 The boat shall carry him to hell,
rdms2236  my lord y schal be ther for my lord y schal be ther for. {N I will be warrant for it} My lord, I will be warrant for it.
VERSE 368
Imperator rdms2237 ow bennath thys uernona Ow bennath dhis, Vernona, My blessing on thee, Veronica,
rdms2238 ha bennath map maria ha bennath Mab Maria, And the blessing of the Son of Mary,
rdms2239 o  ow arluth ker ow Arloedh ker. My dear Lord.
rdms2240 tormontors duegh thym yn scon Tormentorys! Dewgh dhymm skon, 2240 {NS yn skon (wrong)} Executioners, come to me forthwith ;
rdms2241 par ma allo ow colon par may hallo ow holonn This way may my heart
rdms2242 o  guella ow cher gwella ow cher. Better my condition,
VERSE 369
rdms2243 a pur harloth ple fugh why A bur harlos, ple fewgh hwi? O very rascals, where were ye ?
rdms2244 pur vth o clewas an cry Pur euth o klywes an kri Very loud was heard the cry
rdms2245  genef orth agas gylwel genev, orth agas gelwel. 2245 By me to you calling.
rdms2246 yma thymmo vy duon Yma dhymmo vy dughan There is sorrow to me,
rdms2247 gyllys lemmyn ym colon gyllys lemmyn y'm kolonn, Gone now into my heart,
rdms2248  yn della dev thum sylwel yndella Dyw dhe'm selwel! So God save me!
VERSE 370
Tortor i rdms2249 my ny garaf streche pel My ny garav strecha pell [streche]{NS strecha; GM strechya} I do not like to stay long,
rdms2250  na nyl the wyth na the sul naneyl dhy'gweyth na dhy' Sul: 2250 [dhe wyth] Nothing to do nor to look at;
rdms2251 fysteneugh ow leuerel fistenewgh ow leverel Hasten to say
rdms2252  pendra reys thyn the wuthul pandr'a res dhyn dhe wuthyl. What is needful for us to do.
VERSE 371
Imperator rdms2253 reys yw theugh mones certan Res yw dhywgh mones sertan Need is to you to go, certainly,
rdms2254 the tenne pilat yn ban dhe denna Pilat yn-bann To draw Pilate up,
rdms2255 o  yn mes an dour yn-mes a'n dowr. 2255 Out of the water.
rdms2256 gorreugh ef yn schath then mor Gorrewgh ev yn skath dhe'n mor, Put him in a boat into the sea,
rdms2257 and y schal yf yow ther for and y schal yf yow ther for And I shall give you for that
rdms2258 o  try mylyon our tri milyon owr. Three millions of gold.
VERSE 372
Tortor ii rdms2259 wharre ny an ten yn ban Hware ni a'n tenn yn-bann. Soon we will draw him up;
rdms2260 mur venions ha calas ran Meur venjans ha kales rann 2260 Great vengeance and cruel division
rdms2261 o  ef a whylas ev a hwilas. He hath sought
rdms2262 ihesu cryst myghtern a nef Ihesu Cryst, Myghtern a nev, Jesus Christ the King of heaven,
rdms2263 ha falslych yn iuggyas ef ha falslych y'n jujyas ev And falsely hath sentenced him
rdms2264 o  gans cam pur vras gans kamm pur bras. With very great wickedness.
VERSE 373
Tortor iii rdms2265 yn ban tynnyn ef an dour Yn-bann tennyn ev a'n dowr 2265 [tynnyn] Up let us drag him from the water,
rdms2266 ha dyn dylyn a gan our ha dendilyn agan owr, And let us deserve our gold,
rdms2267 o  a cowethe a gowetha: O comrades!
rdms2268 teulyn grabel war notho Tewlyn grabel warnodho Let us cast a grappling-iron on him
rdms2269 scherp ha dal genne ynno sherp, ha dalghenna ynno, Sharp, and lay hands on him,
rdms2270 o  byth na schapye bydh na skappyo. 2270 [schapye] That he may never escape.
VERSE 374
Tortor iv rdms2271 me re teulys dew grabel My re tewlis dew rabel: I have cast two grappling-irons;
rdms2272 yn mes an dour an tebel yn-mes a'n dowr an tebel Out of the water the wicked
rdms2273 o  corf a thue sur gorf a dheu, sur, Body shall come surely,
rdms2274 kynfo mar pos a vel men kyn fo mar boes avel men. Though it be heavy as stone ;
rdms2275 hallyens pup den ol yn fen Halyens pub den oll yn fen! 2275 Haul every man at once,
rdms2276 o  betheugh why fur Bedhewgh hwi fur. Be ye careful.
VERSE 375
Tortor i rdms2277 ren kergho an dewolow Re'n kerggho an dhewolow! The devils fetch him !
rdms2278 otte an corf casadow Otta an korf kasadow See the hateful carcase
rdms2279 o  ow tos y ban ow tos yn-bann! Coming up.
rdms2280 me a leuer theugh yn scon My a lever dhywgh yn skon 2280 I tell you, forthwith,
rdms2281 tynnyn ef yn ban war ton tennyn ev yn-bann war donn, Let us draw him up on the wave,
rdms2282 o  map an ievan mab an jevan! The son of the evil one.
folio 79r
VERSE 376
Tortor ii rdms2283 vynytha hep na moy let Vynitha heb na moy lett {GM vynitha. Why not vynytha, like GM's bynytha?} Evermore, without any further delay,
rdms2284 an corf yn schath ny a set an korf y'n skath ni a sett, We will put the body into a boat,
rdms2285 o  a thesempys a-dhesempys. 2285 Immediately.
rdms2286 gureugh y herthye aperfeth Gwrewgh y herdhya a-berveth, Do ye push her off capitally,
rdms2287 gans mollat dev hay eleth gans mollath Dyw ha'n Eledh With the curse of God, and his angels,
rdms2288 o  ha syns keffrys ha sens keffrys. And saints also.
VERSE 377
Tortor iii rdms2289 otte aperfeth gorrys Ottava perfeyth gorrys! See perfectly placed.
rdms2290 eugh tenneugh a thysempys Ewgh, tennewgh a-dhesempis 2290 Go draw immediately
rdms2291 o  hy goyl yn ban hy goel yn-bann, Her sail up,
rdms2292 may hallo mos gans an guyns may hallo mos gans an gwyns That he may go with the wind,
rdms2293 ha ganso mollath an syns ha ganso mollath an sens [syns] And with him the curse of the saints,
rdms2294 o  ha dev a van ha Dyw a-vann. And God above.
VERSE 378
Tortor iv rdms2295 lemmyn hertheugh hy the ves Lemmyn herdhewgh hi dhe-ves! 2295 Now push her out;
rdms2296 me a glew vn hager noyes My a glyw unn hager noys I hear an ugly noise
rdms2297  yn carn yn mor er y byn y'n karn y'n mor; er y bynn On a rock in the sea meeting him.
rdms2298 yma dour ow mos garow yma dowr ow mos garow - The water is going rough;
rdms2299 thum gothfos mur dewolow dhe'm godhvos meur dhewolow To my knowledge many devils
rdms2300  rak y kerghes ef lemmyn rag y gyrghes ev lemmyn. 2300 Forth have carried him now.
VERSE 379
Tortor i rdms2301 fystynyn fast thagan pow Fistenyn fast dh'agan pow Let us hasten quick to our country,
rdms2302 rak deuones dewolow rag devones dewolow For devils have sucked him
rdms2303 o  then teroge dhe'n terrosa! To the deep;
rdms2304 y mons ow crye huthyk Ymons ow kria heudhik: They are crying loudly.
rdms2305 dun yn kergh rak dout pystyk deun yn kyrgh rag dout pystik 2305 Let us come away, for fear of witchcraft,
rdms2306 o  scon hep lettye skon heb lettya! Soon without delay.
VERSE 380
Lucifer rdms2307 ow dewolow duegh gynef Ow dewolow, dewgh genev My devils, come with me,
rdms2308  war parth ol me agas peys warbarth oll, my a'gas pys, Together all I pray you,
rdms2309 the kerghas gans y enef dhe gyrghes, gans y enev, To carry with his soul
rdms2310  corf pylat gans mur a greys korf Pylat gans mur a gris. 2310 [greys] The body of Pilate with much strength.
rdms2311 yn tan whyflyn ef a sef Yn tan hwyflyn ev a sev, {GM 'roaring, blustering'} In hissing fire he shall stay.
rdms2312  ha paynys neffre a pys ha paynys nevra a bes, And tormented ever shall pray ;
rdms2313 hay gan avyth ogh goef ha'y gan a vydh "Ogh, go-ev, And his song shall be "Oh! miserable me.
rdms2314  then bys-ma panfue genys dhe'n bys ma pan veu genys!" That I was born to this world!"
VERSE 381
Belsebuc rdms2315 an corf-ma mylyges yw An korf ma milligys yw: 2315 This body is accursed,
rdms2316  ytho ef a goth thynny ytho ev a goedh dhyn ni Now it has fallen to us;
rdms2317 the vos yn dor nynsyw guyw dhe vos yn dor nyns yw gwiw, To be in earth it is not worthy,
rdms2318  nag yn dour nag yn hyly nag yn dowr, nag yn hyli. Nor in water, nor in brine.
VERSE 382
Satanas rdms2319 y dour tyber ef a fue Yn dor Tyber ev a veu In water of Tiber he was
rdms2320  yn geler horn gorrys dovn yn geler horn gorrys down, 2320 In a coffin of iron put deep,
rdms2321 ha myl den ef a wruk due ha mil dhen ev a wrug du And a thousand men he did end
rdms2322  yn dour-na rak vth hag ovn y'n dowr na, rag euth hag own. In that water for sorrow and fear.
VERSE 383
Belsebuc rdms2323 gorhel vyth ny tremene Gorhel vydh ny dremena A ship never passed
rdms2324  an for-na nafe buthys an fordh na, na veu beudhys. That way, that was not drowned ;
rdms2325 ny thyndylas lowene Ny dhendilas lowena, 2325 He has not deserved bliss,
rdms2326  lemmyn yn tan bos cuthys lemmyn yn tan bos kudhys. But to be covered with fire.
VERSE 384
Lucifer rdms2327 an dour yfue drehevys A'n dowr y feu drehevys From the water he was raised,
rdms2328  ha dreys arte then tyr mur ha dres arta dhe'n tir meur And brought again to the great earth,
rdms2329 hag yn gorhel bras gorrys hag yn gorhel bras gorrys And put into a great ship,
rdms2330  gynen may teffo then lur genen may teffa dhe'n leur. 2330 [teffo] To come with us to the abyss.
VERSE 385
Satanas rdms2331 gool ha gvern thotho ordnys Goel ha gwern dhodho ord'nys [impf impers] Sail and mast were ordained for him,
rdms2332  may thelle yn mes an wlas mayth ella yn-mes a'n wlas; That he might go out of the country ;
rdms2333 the vn carn yfue teulys dhe unn karn y feu tewlys, To a rock he was cast,
rdms2334  par may cothas yn ow bras par may koedhas yn ow bras. {bras = 'plot'} So that he might fall into my judgment.
VERSE 386
Belsebuc rdms2335 an carna a ygoras An karn na a igoras 2335 That rock did open,
rdms2336  del o destnys thotho ef dell o destnys dhodho ev, As it was fated for him,
rdms2337 rak pur wyr yth hep coras rag pur wir yth hepkorras For in very truth he renounced
rdms2338  dre y ober glascor nef dre y ober gwlaskor nev. By his works of the kingdom of heaven.
rdms2339 eno ny an receuas Eno ni a'n ressevas: There we received him,
rdms2340  vthyk yw clewas y lef euthek yw klywes y lev; 2340 Loud is heard his voice,
rdms2341 tan ha mok ha pocvan bras tan ha mog ha poethvann bras Fire and smoke and great sickness
rdms2342  yn carna neffre y sef y'n karn na nevra a sev. In that rock shall ever remain.
VERSE 387
Lucifer rdms2343 pocvan pup vr ha rynny Poethvann pub eur ha rynni, Sickness always and horror,
rdms2344  skrynva vras an dewolow skrinva vras an dhewolow, Great outcries of devils,
rdms2345 ef an gevyth genen ny ev a'n jevydh genen ni: 2345 He shall find with us;
rdms2346  a pup drok maner ponow a bub drog vaner poenow. And all evil sorts of pains.
VERSE 388
Satanas rdms2347 ha ty corf bras mylyges Ha ty, korf bras milligys, And thou, great cursed body,
rdms2348  the yfarn gans the enef dhe ifarn, gans dha enev, To hell with thy soul
rdms2349 gynen y fythyth tynnes genen y fydhydh tennys: By us shall be dragged;
rdms2350  the cane avyth goef dha gana a vydh "Go-ev!" 2350 Thy song shall be "wo is me !"
folio 79v
VERSE 389
Belsebuc rdms2351 lemmyn pup ol settyes dorn Lemmyn pub oll settyes dorn {3 sing imper} Now every one put his hand
rdms2352  yn keth schath ma thy tenne y'n keth skath ma, dh'y denna, To drag him in this same boat.
rdms2353 ha ty tulfryk pen pusorn ha ty, Tulfryk, penn pusorn And thou Tulfric, the end of a song
rdms2354  dalleth thynny ny cane dalleth dhyn nyni kana. Begin to sing to us.
VERSE 390
Tulfryc rdms2355 ye regymmy tol ow guen Ye, rej ymmi toll ow gwenn! 2355 {res ??} I wag my tail at ye,
rdms2356 rak yn mes yma y pen rag yn-mes yma y benn For its end is out
rdms2357  sur pur hyr a ves thum tyn sur pur hir a-ves dhe'm tin. Very long surely behind me.
rdms2358 belsebuk ha sattanas Belsebuk ha Sattanas, Beelzebub and Satan,
rdms2359 kenough why faborden bras kenewgh hwi faborden bras You sing a great bass,
rdms2360  ha me a can trebyl fyn ha my a gan trebyl fin. 2360 And I will sing a fine treble.
et sic finitur mors pilati And so ends the death of Pilate.
_____________________________
et incipit ascencio Xti in celum et dicit petrus And the Ascension of Christ to heaven begins; and Peter says:—
VERSE 391
Petrus rdms2361 arluth ker fattel vyth dyn Arloedh ker, fatell vydh dhyn Dear Lord, how will it be with us ?
rdms2362 marseth arte thyworthyn mars edh arta dhiworthyn? If thou go again from us,
rdms2363 o  drok yw gyne Drog yw gene': Evil it is with us,
rdms2364 vynytha er na whyllyn vynitha erna'th hwellyn {Vynytha? GM wrong?} Ever until we see thee;
rdms2365 a trauyth ny gemeryn a dravydh ny gemmeryn 2365 From any thing we take not
rdms2366 o  nep lowene neb lowena! Any pleasure.
VERSE 392
Ihc rdms2367 a pedar byth da the cher A Pedar, bydh da dha jer! O Peter, be thy cheer good!
rdms2368 faste the gy the vreder fasta dhejy dha vreder Strengthen thou thy brethren
rdms2369 o  yn lel grygyans y'n lel gryjyans. {B. pup vr ol yn lel grygyans} In trusty belief.
rdms2370 me a athyow thum tas my a a-dheghow dhe'm tas. 2370 I go to the right of my Father;
rdms2371 yn confort thyugh my a as Yn konfort dhywgh my a as In comfort to you I will leave
rdms2372 o  an spyrys sans an Spyrys Sans. The Holy Ghost.
VERSE 393
Philippus rdms2373 arluth ker dre the vur ras Arloedh ker, dre dha veur ras, Dear Lord, through thy great grace
rdms2374 dyswe thynny ny an tas diskwa dhyn ni an Tas, Disclose to us the Father,
rdms2375  ha henna yw lour thynny ha henna yw lowr dhyn ni; 2375 And that is enough for us ;
rdms2376 rak ty yw dev gallogek rag ty yw Dyw galloesek For thou art a mighty God,
rdms2377 the pup a vo othommek dhe bub a vo edhommek To all who are needy,
rdms2378  warnos a pysse mercy warnas a bysso mersi. On thee who may call for mercy.
VERSE 394
Ihc rdms2379 a phelyp lous os yth fyth A Phelyp, lows os y'th fydh, O Philip, thou art gray in thy faith,
rdms2380 ha ty gynef solla-thyth ha ty genev seuladhydh! 2380 And thou with me a long time,
rdms2381  gothfythy grygy yn fas Godhvydh y krysi yn fas: Shouldst know how to believe faithfully.
rdms2382 me a leuer theugh deffry my a lever dhywgh devri - I tell you seriously,
rdms2383 pyv penagh am gwellha vy piw pynag a'm gwello vy, Whoever hath seen me,
rdms2384  sur ef a wylfyth ow thas sur ev a welvydh ow Thas. Surely he should see my Father.
VERSE 395
rdms2385 dev ha den kepar del of Dyw ha den kepar dell ov, 2385 Like as I am God and man,
rdms2386 sur an tas yma ynnof sur an Tas yma ynnov Surely the Father is in me,
rdms2387  hagh yn weyth my ynno ef hag ynwedh my ynno ev. And likewise I in him ;
rdms2388 may tyffough ol the sylwyans May teffowgh oll dhe selwyans, That ye may all come to salvation,
rdms2389 seuough yn agys crygyans sevewgh yn agas kryjyans, Stay in your belief.
rdms2390  rak thum tas me a then nef rag dhe'm Tas my a dhe'n nev. 2390 For I go to my Father to heaven.
VERSE 396
Jacobus major rdms2391 arluth ple then alemma Arloedh, ple'th en alemma Lord, where shall we go from hence,
rdms2392 thyn the gemeres trygfa dhyn dhe gemmeres trygva For us to take a dwelling,
rdms2393  na theffo den vyth gynen na dheffo denvydh genen, That not any man may come with us,
rdms2394 ha pygyn dev gallosek ha pysyn Dyw galloesek, And that we pray to mighty God ?
rdms2395 del esen agan vnnek dell eson, agan unnik, 2395 As we were ourselves only,
rdms2396  ha na moy gor na benen ha namoy, gour na benyn. And no more, man nor woman.
VERSE 397
Ihc rdms2397 scon alemma why a spetd Skon alemma hwi a sped, You immediately hasten hence,
rdms2398 bys yn meneth olyuetd bys yn Menydh Olyuetd Even to the Mount of Olives,
rdms2399  han tas a glew agas lef ha'n Tas a glyw agas lev. And the Father will hear your voice;
rdms2400 then keth plas-na thyugh yth af Dhe'n keth plas na dhywgh yth av: 2400 To that same place I will go to you,
rdms2401 a le-na yth yskynnaf alena yth yskynnav From that place I will ascend
rdms2402  yn ban bys yn glascor nef yn-bann bys yn gwlaskor nev. Up even to the kingdom of heaven.
[discipuli transeunt ad montem olivetum] [The disciples proceed to the Mount of Olives.]
VERSE 398
Andreas rdms2403 arluth ny a thy wharre Arloedh, ni a dhi hware Lord, we will go to it directly,
rdms2404 rak ny yllyn yn nep tre rag ny yllyn yn neb tre For we cannot in any town
rdms2405 o  tryge dres nos tryga dres nos, 2405 Dwell over night,
rdms2406 del vs an yethewon wheth dell eus an Yedhewon hwath As the Jews are still
rdms2407 pur vr worth agan arveth pub eur worth agan arvedh {GM 'affront, harass, browbeat'} Always armed against us,
rdms2408 o  hag ow koddres hag ow kodros. And annoying us.
VERSE 399
Johannes rdms2409 dun then meneth olyved Deun dhe'n Menydh Olyved: Let us go to the Mount of Olives,
rdms2410 yn weth ena ny a red ynwedh ena - ni a red 2410 Also there we will read
rdms2411 o  y gen lyfryow y'gan Lyvrow; [lyvryow] In our books;
rdms2412 gortos y thos ny a wra gortos y dhos ni a wra, We will await his coming,
rdms2413 ihesu cryst map maria Ihesu Cryst Mab Maria, Of Jesus Christ, the Son of Mary,
rdms2414 o  then beys golow dhe'n bys golow. To the world of light.
VERSE 400
Bartholomeus rdms2415 ha bethens fystenyn dy Ha bedhens! Fistenyn di. 2415 And let us be hastening to it;
rdms2416 ihesu cryst myghtern a ioy Ihesu Cryst, Myghtern a joy Jesus Christ, the King of joy,
rdms2417 o  re bo gynen re bo genen! Be he with us.
rdms2418 nep na grys y bos sylwyas Neb na grys y vos Selwyas Who does not believe him to be Saviour,
rdms2419 goef genys y vonas go-ev genys y vones Miserable that he was born
rdms2420 o  a brys benen a vrys benyn! 2420 Of the womb of woman!
VERSE 401
Symon rdms2421 a ihesu cryst myghtern nef A Ihesu Cryst, Myghtern nev, O Jesus Christ, King of heaven,
rdms2422 me ath pys clew agan lef my a'th pys, klyw agan lev I pray thee hear our voice;
rdms2423  gans drok tra na ven temptys gans droktra na ven temptys. With evil thing be we not tempted ;
rdms2424 rak y fo the gras gynen Rag y fo dha ras genen For thy grace be it with us,
rdms2425 a torment gour na benen a dorment gour na benyn 2425 Of torment from man or woman
rdms2426  my ny thowtyaf tra yn beys my ny dhoutyav tra y'n bys. I fear not any thing in the world.
VERSE 402
Judas rdms2427 byth ny reys thyn doutye tra Bydh ny res dhyn doutya tra Never need we doubt any thing
rdms2428 y fo cryst map maria y fo Cryst Mab Maria That Christ is the Son of Mary,
rdms2429 o  hay gras gynen ha'y ras genen: And His grace with us.
rdms2430 kens ol ef agan formyas kyns oll ev a'gan formyas, 2430 Before all He created us,
rdms2431 ha gans y wos a prennas ha gans y woes a brenas, And with His blood redeemed
rdms2432 o  gour ha benen gour ha benyn. Man and woman.
VERSE 403
Ihc rdms2433 lemmyn ol cres yntrethough Lemmyn oll kres yntredhowgh Now all peace among you !
rdms2434 omma kepar del esough omma kepar dell esowgh Here, like as ye are
rdms2435 o  worth ow gortos worth ow gortos. 2435 Waiting for me.
[osculatur eos omnes] [He kisses them all.]
rdms2436 aban oma dasserghys A-ban o'ma dasserghys Since I am risen,
rdms2437 dev hugens deyth dyuythys dew ugens dydh diwedhys [dyuythys] Forty days ended
rdms2438 o  byth pan fo nos 'vydh pan vo nos. Will be when it is night.
VERSE 404
Jacobus minor rdms2439 arluth mar calle wharfos Arloedh, mar kalla hwarvos Lord, if it could be,
rdms2440 gynen ty the vynnes bos genen ty dhe vynnes bos 2440 With us that thou wouldst be,
rdms2441 o  omma pup vr omma pub eur! Here always!
rdms2442 rak pur wyr gynen mar pes Rag pur wir, genen mar pes For very truly, if thou wert with us,
rdms2443 ny a vye pur attes ni a via pur attes We should be very much at ease,
rdms2444 o  ha lowen mur ha lowen meur. And very glad.
VERSE 405
Ihc rdms2445 a ny wothough why vn dra A ny wodhowgh hwi an dra: 2445 Do ye not know one thing ?
rdms2446 pup den ol yn bewnans da pub den oll yn bywnans da Every man in good hfe,
rdms2447  ow bose vy ganso ef ow bos-evy ganso ev? That I am with him.
rdms2448 kevsyns den myns a vynno Kewsens den myns a vynno, Let a man say all he will,
rdms2449 ow kyc ham gos byth ynno ow hig ha'm goes 'vydh ynno, My flesh and my blood shall be in him,
rdms2450  ha ken ny thothye then nef ha ken ny dhothya dhe'n nev. 2450 And else he will not go to heaven.
VERSE 406
Thomas rdms2451 arluth pandra wraf lemman Arloedh, pandr'a wrav lemmyn Lord, what shall I do now,
rdms2452 pan ylly gy ahanan pan ylli jy ahanan When thou mayest be away from us,
rdms2453 o  then nef then tas dhe'n nev, dhe'n Tas? To heaven, to the Father ?
rdms2454 gynen bythyth yn dovses Genen byttydh yn Dywses [bythyth yn dovses] Thou shalt be with us in Godhead,
rdms2455 rak na yllyn the weles rag na yllyn dha weles, 2455 For if we may not see thee,
rdms2456 o  cuth ny gen gas keudh ni'gan gas. Sorrow leaves us not.
VERSE 407
Ihc rdms2457 thomas ty a the cynda Thomas, ty a dhe Eynda [cynda] Thomas, thou shalt go to India,
rdms2458 hag ena pregoth a wra hag ena pregoth a wra And there shalt preach
rdms2459 o  yn ow hanow yn ow Hanow, In my name,
rdms2460 ha gura thys moy seruygy ha gwra dhymm moy servysi: 2460 [thy's] And make for me more servants;
rdms2461 yn wlas-na ow len grysy y'n wlas na ow len-grysi In that country my true believers
rdms2462 o  tus yv tanow tus yw tanow. Are few persons.
VERSE 408
rdms2463 hag yn weth why dew ha dew Hag ynwedh hwi, dew ha dew, And also you, two and two,
rdms2464 a pregoth yn aweyl grew a, pregoth an Awayl gwrewgh Go far away preaching
rdms2465 o  yn ol an beys yn oll an bys. 2465 In all the world.
rdms2466 pyv penagh a len grysso Piw pynag a len-grysso Whosoever faithfully believes,
rdms2467 yn weth bysythyys a vo ynwedh besydhys a vo And is diligent also,
rdms2468 o  a vyth sylwys a vydh selwys, Shall be saved.
VERSE 409
rdms2469 ha nep na vynno crygy ha neb na vynno krysi And those who will not believe
rdms2470 ny yl bos am seruysy ny yll bos a'm servysi, 2470 Cannot be my servants,
rdms2471  yn certan awos an beys yn sertan, awos an bys. Certainly, for the world.
rdms2472 me a leuer theugh an guyr My a lever dhywgh an gwir: I tell you the truth ;
rdms2473 ma ny wrefa ow desyr mar ny wrav-a ow desir Who does not my desire,
rdms2474  y fyth dampnys the peynys y fydh dampnys dhe baynys. Shall be condemned to pains.
VERSE 410
Matheus rdms2475 arluth pregoth ny a wra Arloedh, pregoth ni a wra, 2475 Lord, we will preach ;
rdms2476 kepar del wrussys pup tra kepar dell wrussys pup tra, Like as thou hast done every thing,
rdms2477  nag us ken dev ages os nag eus ken Dyw agesos. There is not another God than thou.
rdms2478 den na gresso dyougel Den na grysso diogel, The man who does not believe really,
rdms2479 an keth den-na the selwel an keth den na dhe selwel That same man to save
rdms2480  cammen vyth na yl wharfos kammenn vydh na yll hwarvos. 2480 Not any way can exist.
VERSE 411 __________________________________
Ihc rdms2481 ow bennath genough gasaf Ow bennath gennowgh gasav! My blessing I leave with you.
[hic Jhc osculatur eos omnes] [Here Jesus kisses them all.]
rdms2482 aweyl theugh yth yskennaf a-wel dhywgh yth yskynnav Far from you I shall ascend
rdms2483 o  a thesempys a-dhesempis, Immediately,
rdms2484 yn pur wyr yn ban then nef yn pur wir, yn-bann dhe'n nev: Very truly, up to heaven;
rdms2485 athyow thum tas yth sef a-dheghow dhe'm Tas yth 'se'v 2485 [yth sef]{=esedhav} At the right of my Father I shall sit,
rdms2486 o  sylwadur beys Selwador bys. The Saviour of the world.
[hic ascendit Jhc.] [Here Jesus ascends.]
VERSE 412
Angelus i rdms2487 pyv henna gans deusys mas P'yw henna gans denses mas Who is that with Godhead good
rdms2488 re thueth mar vskys then wlas re dheuth mar uskis dhe'n wlas Who hath come so swiftly to heaven,
rdms2489 o  guyskys yn ruth gwiskys yn rudh? Clothed in red ?
rdms2490 mur ioy vs er y byn ef Meur joy eus er y bynn ev: 2490 Great joy is meeting him ;
rdms2491 pur tha yth heuel yn nef pur dha yth hevel yn nev Very good it seems in heaven
rdms2492 o  y bones druth y bones drudh. [bos]{N, NS bones} That he is brought.
VERSE 413
Angelus ii rdms2493 my ny won pywe cammen My ny wonn p'yw-a kammenn: I know not what is the way ;
rdms2494 syth myl ha syth cans blythen seyth mil ha seyth kans blydhen Seven thousand and seven hundred years,
rdms2495  vn den kyn fo ow kerthes unn den kyn fe ow kerdhes, 2495 If a man should be travelling,
rdms2496 ow tos kyn spedye yn geyth ow tos kyn spedya yn jydh And though he sped in one day's coming
rdms2497 dev vgans myldyr perfeyth dew ugens mildir perfeyth, Forty miles complete,
rdms2498  omma ny alse bones omma ny allsa bones. {NS bos} He could not be here,
VERSE 414
Angelus iii rdms2499 pyw a thueth an beys yn ruth P'yw a dheuth a'n bys yn rudh Who is it that came from the earth in red,
rdms2500 avel gos pen ha duscouth avel goes, penn ha diwskoedh, 2500 Like blood, his head, and shoulders,
rdms2501 o  garrow ha treys garrow ha treys? Legs, and feet ?
rdms2502 marth thym an deusys yma Marth yw dhymm a'n denses yma: Wonder to me if this is the Godhead !
rdms2503 mar vskys del thueth omma mar uskis dell dheuth omma So swiftly as he came here,
rdms2504 o  el byth ny neys el bydh ny nes. Angels never fly.
VERSE 415
Angelus iv rdms2505 henna a edom re thueth Henna a Edom re dheuth: 2505 He from Edom hath come;
rdms2506 the vyl deaul mar ny wruk vth dhe vil dyowl mar ny wrug euth To the vile devil if he caused not grief,
rdms2507 o  marth yv gyne marth yw gene', A wonder is to me ;
rdms2508 rak me a dyp bos hemma rag my a dyb bos hemma For I swear that this is
rdms2509 an keth map eth alemma an keth Mab eth alemma, That same Son who went hence ;
rdms2510  yw myghtern a lowene yw Myghtern a lowena. 2510 {N irreg. metre, cf 2546} He is the King of Joy.
VERSE 416
Angelus v rdms2511 pyv a ylta gy bones Piw a yll'ta jy bones, Who canst thou be,
rdms2512 pan yw mar ruth the thylles pan yw mar rudh dha dhillas When thy clothing is so red,
rdms2513 o  yn gulascor nef yn gwlaskor nev? In the kingdom of heaven ?
rdms2514 rak me a wor lour denses Rag my a woer lowr, denses For I know certainly, men,
rdms2515 marnes dre an luen dvses marnas dre an leun Dywses 2515 Unless through the full Godhead,
rdms2516 o  omma ny sef omma ny sev. Remain not here.
VERSE 417
Ihc rdms2517 me yv myghtern re wruk cas My yw Myghtern re wrug kas, I am a King, I have suffered
rdms2518 ol rag dry adam hay has oll rag dri Adam ha'y has All, to bring Adam and his seed
rdms2519 o  a tebel stuth a debel studh: [scuth] From evil plight.
rdms2520 myghtern of a lowene Myghtern ov a lowena, 2520 The King I am of joy,
rdms2521 han victory eth gyne ha'n viktori eth gene' And the victory goes with me,
rdms2522 o  yn arvow ruth yn arvow rudh. In arms red.
VERSE 418
Angelus v rdms2523 myghtern nef re by gorthys Myghtern nev, re bi gordhys! The King of heaven be worshipped !
rdms2524 del os formyas nef han beys Dell os formyas nev ha'n bys, As thou art Creator of heaven and earth,
rdms2525  honor sit deo meo honor sit Deo meo. 2525 Be honour to my God !
rdms2526 ioy del yl ov dythane Joy dell yll ow didhana As joy may gladden me,
rdms2527 ny ny tywyn ow cane ni ny dewyn ow kana Let us not be silent, singing
rdms2528 +  Gloria in excelsis deo Gloria in excelsis Deo! Glory to God in the highest!
tunc cantent omnes angeli Gloria in excelsis deo Then let all the angels sing, "Gloria in excelsis Deo."
VERSE 419
Angelus vi rdms2529 prag yth yw ruth the thyllas Prag yth yw rudh dha dhillas Why are thy garments red,
rdms2530 omma aberth yn pen wlas omma a-berth y'n penn wlas 2530 Here within the head of the country,
rdms2531  le na fue denses byth queth le na veu denses bythkweyth? Where man never was?
rdms2532 an eleth omma yv guyn An Eledh omma yw gwynn The angels here are white,
rdms2533 avel an houl pan thywhyn avel an howl pan dhewynn: Like the sun when it shines;
rdms2534  yn ken lyw nys guylys wheth yn ken liw ny's gwelis hwath. In other form I have not yet seen them.
VERSE 420
Ihc rdms2535 ruth y couth thymmo bones Rudh y koedh dhymmo bones 2535 Red it behoves me to be
rdms2536 ow hobersen a fue gures ow hoberjon a veu gwres My habergeon, which was made
rdms2537 o  tevy dar bol tew yn dar boll [tevy dar bol]{?}{NS 'impervious from permeable'?} To spread round my body ;
rdms2538 heys ol ow croghen scorgyys hys oll ow kroghen skorjys, All the length of my skin scourged,
rdms2539 dovn ym kye maytho tellys down y'm kig mayth o tellys So that deep in my flesh were pierced
rdms2540 o  lyes myl tol lies mil doll. 2540 Many thousand holes.
VERSE 421
Angelus vi rdms2541 arluth ny vyen lowen Arloedh, ny vien lowen Lord, I should not have been joyful
rdms2542 mar fur torment a cothfen mar veur torment a kodhven If I had known the fierce torment
rdms2543 o  y bones thys y vones dhis: That was to thee.
rdms2544 my ny wothyen ath vernans my ny wodhyen a'th vernans, I knew not of thy death,
rdms2545 na vyth moy ath daserghyans na vydh moy a'th tasserghyans, 2545 [vydh] Nor any more of thy resurrection,
rdms2546  pan yth whylsyn deuethys pan y'th hwelsyn devedhys. When I saw thee ended.
VERSE 422
Angelus vii rdms2547 dre the voth lauar pyv os Dre dha vodh, lavar piw os. By thy will, say who thou art,
rdms2548 dyllas ruth yn an cothfos Dillas rudh yw ankothvos: Red garment knowing it,
rdms2549 o  prak ys guyskyth prag y's gwiskydh? Why dost thou wear it ?
rdms2550 my ny wylys yn wlas-ma My ny welas y'n wlas ma 2550 I have not seen in this country
rdms2551 bythqueth dyllas a sevt-na bythkweyth dillas an sewt na, {GM 'colour of material'} Ever a garment of that suit
rdms2552 o  sur nep den vyth sur, neb den vydh, Surely any man have,
VERSE 423
Ihc rdms2553 rag dry adam a yfarn Rag dri Adam a ifarn To take Adam out of hell,
rdms2554 me a thuk curyn a spern my a dhug kurun a spern I wore a crown of thorns
rdms2555  nep try our adro thum pen neb tri eur a-dro dhe'm penn; 2555 Some three hours around my head;
rdms2556 asso mur tyn ow passyon ass o meur dynn ow fasshyon Very sharp was my suffering
rdms2557 pan eth dreyn yn empynnyon pan eth dreyn y'n ympynnyon When the thorns went into the brain,
rdms2558  a pup parth dre a grogen a bub parth dre an grogen. On all parts through the skin.
folio 81v
VERSE 424
Angelus vii rdms2559 ellas my ny wothyen man Ellas, my ny wodhyen mann Alas ! I knew not at all
rdms2560 bones map dev y honan bones mab Dyw y honan 2560 To be the Son of God himself
rdms2561  degenow yn mes an nef degynsow yn-mes a nev: [degenow] Departed out of heaven;
rdms2562 ol pegh adam pan prennas oll pegh Adam pan brenas, When he redeemed all the sins of Adam,
rdms2563 pur wyr mur a torment bras pur wir, meur a dorment bras Very truly much of great torment
rdms2564  hep dout a wothevys ef heb dout a wodhevis ev. Without doubt he suffered.
VERSE 425
Angelus viii rdms2565 a hanas marth yw gene Ahanas marth yw gene', 2565 I have wonder of thee,
rdms2566 os myghtern a lowene os Myghtern a lowena, Thou art the King of joy;
rdms2567  prag yth yv the thyllas ruth prag yth yw dha dhillas rudh, Why are thy garments red ?
rdms2568 ha fattel duthys yn ban ha fatell dheuthys yn-bann And how didst thou come up
rdms2569 dre the gallos the honan dre dha alloes dha honan Through thy own power,
rdms2570  ha war the corf mar drok stuth ha war dha gorf mar dhrog studh. 2570 [scuth] And on thy body such evil plight ?
VERSE 426
Ihc rdms2571 myghtern of guyron ha cref Myghtern ov gwiryon ha krev. I am a King true and powerful:
rdms2572  kyns pegh map den am sorras Kyns pegh mab-den a'm sorras: First the sin of mankind provoked me,
rdms2573 er-ow-fyn trauyth ny sef er ow fynn travydh ny sev. Against me nothing stands,
rdms2574  porth yfarn me a torras Porth ifarn my a dorras The gate of hell I have broken,
rdms2575 hag a thros lyes enef hag a dhros lies enev 2575 And have brought many souls
rdms2576  a ver drok tervyns ha cas a veur drog, tervans ha kas: From great evil, tempest, and torment;
rdms2577 the ioy y tethons gynef dhe joy y teuthons genev, To joy they are come with me,
rdms2578  kemmys a wruk both ow thas kemmys a wrug bodh ow Thas. As many as have done the will of my Father.
VERSE 427
rdms2579 ow scons a fue crous a pren Ow stons a veu krows a brenn. {stons]{NS 'fortress'} My standing was a cross of wood,
rdms2580  kyns en myghtern den ha dev Kynth en Myghtern, den ha Dyw, 2580 Before I was a King, man, and God;
rdms2581 yn le basnet war ow fen yn le basnet, war ow fenn Instead of a helmet on my head,
rdms2582  curyn a spern lym ha glev kurun a spern lymm ha glew: A crown of thorns sharp and stiff;
rdms2583 ol ov ysyly yn ten oll ow eseli yn tenn All my limbs dragged,
rdms2584  hag a wel the lyes plu hag a-wel dhe lies plu: And a sight to many a parish:
rdms2585 yn golon dren tenewen y'n golonn dre'n tenewen 2585 In heart, through the side,
rdms2586  the restye syngys ow gu dhe restya synsis ow gu. I felt my spear thrust.
VERSE 428
rdms2587 dre ow thrys y tuth vn smat Dre ow threys y teuth unn smat Through my feet a fellow came
rdms2588  gans kentrow daga gorre gans kentrow, dh'aga gorra: With nails to put them ;
rdms2589 y fue ow manegow plat y feu ow manegow plat And my smooth gloves were
rdms2590  spygys bras dre ow dywle spikys bras der ow diwla. 2590 [spygys] Great spikes through my hands;
rdms2591 ytho ov fous ham brustplat Yth o ow fows, ha'm brestplat, [brustplat] My robe and my breastplate were
rdms2592  purpur garow thum strothe purpur garow dhe'm strotha: Hard purple to wring me,
rdms2593 dre an gos a rak pilat dre an goes, a-rag Pilat, Through the blood before Pilate
rdms2594  worto an kyc a glene worto an kig a lena. The flesh stuck to it.
VERSE 429
rdms2595 pan fue an purpur war skwych Pan veu an purpur gans skwych 2595 When the purple was on a sudden
rdms2596  kychys the ves gans dyw thorn kechys dhe-ves gans dewdhorn, [kychys] Snatched away with hands,
rdms2597 worto y glynes hardlych orto y glenas hardlych To it stuck closely
rdms2598  ran an kyc bys yn ascorn rann a'n kig, bys y'n askorn. A piece of the flesh even to the bone.
VERSE 430
rdms2599 woge ow da oberow Wosa ow da oberow After my good works,
rdms2600  dywes a yrhys dethe diwes a erghis dhedha: 2600 Drink if I required of them,
rdms2601 thym rosons bystyl wherow dhymm rosons bystel hwerow: They gave me bitter gall,
rdms2602  byth ny fynnys y eve bydh ny vynnis y eva. I would never drink it.
rdms2603 gans gu guenys ha marow Gans gu gwenys ha marow With a spear pierced and killed
rdms2604  dre an golon me a fue dre an golonn my a veu. Through the heart I was:
rdms2605 an tryge deth sur hep gow An tressa dydh sur heb gow, 2605 On the third day, surely, without a lie,
rdms2606  y wruk dasserghy arte y hwrug dasserghi arta. I did rise again.
VERSE 431
Angelus viii rdms2607 arluth ker bynyges os Arloedh ker, bennigys os! Dear Lord, blessed thou art;
rdms2608 a syv ioy gynef gothfos Ass yw joy genev godhvos Joy it is with us to know
rdms2609  an denses the thos then nef an denses dhe dhos dhe'n nev. That mankind come to heaven.
rdms2610 an tas dev dren spyrys sans An Tas Dyw dre'n Spyrys Sans 2610 God the Father, through the Holy Ghost,
rdms2611 then beys danvonas sylwyans dhe'n bys dannvonas selwyans. Has sent salvation to the world ;
rdms2612  a huhon map dev a seyf A-ughon Mab Dyw a sev. On high the Son of God will remain.
VERSE 432
Angelus ix rdms2613 a ihesu crist luen a ras A Ihesu Cryst, leun a ras, O Jesus Christ, full of grace,
rdms2614 my ny wothyan the vonas my ny wodhyen dha vones I knew not that thou wert
rdms2615  alemma gyllys then beys alemma gyllys dhe'n bys. 2615 Hence gone to the world.
rdms2616 ioy yv gynef the clewas Joy yw genev dha glywes: Joy is with me to hear,
rdms2617 mar tek yw the theryvas mar deg yw dha dherivas. So fair is thy declaration;
rdms2618  drethos yth of lowenhys Dredhos yth ov lowenhes. Through thee I am rejoiced.
folio 82r
VERSE 433
Ihc rdms2619 a tas bynyges yth se A Das bennigys y'th se, O Father, blessed on thy throne,
rdms2620 lemmyn thys my re deve lemmyn dhis my re dheuva 2620 Now I am come to thee
rdms2621  gans densys yn mes an beys gans denses yn-mes a'n bys: With men out of the world;
rdms2622 map den my re wruk prenne mab-den my re wrug prena Mankind I have redeemed
rdms2623 gans gos ow colon na fe gans goes ow holonn, na ve With the blood of my heart, that there may not be
rdms2624  nep a wrussyn ny kyllys neb a wrussyn ni kellys. Any that we should lose.
VERSE 434
Deus pater rdms2625 wolcom ow map os yn nef Wolkomm ow Mab, os yn nev: 2625 Welcome, my Son, thou art in heaven,
rdms2626 wolcom fest osy gynef wolkomm fest os jy genev. [osy] Very welcome thou art to me,
rdms2627  yse thymmo a thyow Esedh dhymmo a-dheghow! Sit at my right!
rdms2628 ty re fue fest lafur bras Ty re veu fest lavur bras To thee very great labour has been,
rdms2629 dre conquest a thylyfras dre gonkwest a dhelivras By conquest thou hast delivered
rdms2630  mes a payn an enefow mes a bayn an enevow. 2630 The souls out of pain.
VERSE 435
Imperator rdms2631 a tus vas why re welas A dus vas, hwi re welas O good people, you have seen
rdms2632  a thasserghyens crist del fue a Dhasserghyans Cryst dell veu: The Resurrection of Christ as it was.
rdms2633 porthow yfarn a torras porthow ifarn a dorras: The gates of hell he broke ;
rdms2634  yn mes adam hag eue yn-mes Adam hag Eue - Out Adam and Eve,
rdms2635 kemmys a wruk both an tas kemmys a wrug bodh an tas - 2635 As many as wrought the will of the Father,
rdms2636  ys gorras the lowene y's gorras dhe lowena. He placed them in bliss;
rdms2637 the vap den y tysquethas Dhe vab-den y tiskwedhas To the sons of men he shewed,
rdms2638  pur wyr mur a kerenge pur wir meur a gerensa. Very truly, much love;
VERSE 436
rdms2639 hag yn ban the nef then ioy Hag yn-bann dhe nev dhe'n joy And up to heaven to bliss
rdms2640  ihesu a wruk yskynne Ihesu a wrug yskynna. 2640 Jesus made them ascend;
rdms2641 worth an iaul hay company Worth an jowl ha'y gompani From the devil and his company.
rdms2642  rak as guytho yn pup le re'gas gwittho yn pub le, That he might keep them in every place;
rdms2643 hay vennath theugh pup huny ha'y vennath dhywgh pub huni! And his blessing on you every one.
rdms2644  lemmyn ens pup war tu tre Lemmyn ens peub war-tu tre. Now let all go to the side of home.
rdms2645 now menstrels pybygh bysy Now, mynstrals, pibewgh bysi 2645 Now minstrels, pipe diligently,
rdms2646  may hyllyn mos the thonssye may hyllyn mos dhe dhonsya. That we may go to dance.